Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 3.66

3.66.66

ṣaṭṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

3.66.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
evamekaṃ paraṃ vastu rāma nānātvametyalam /
nānātvamiva saṃjātaṃ dīpāddīpaśataṃ yathā

3.66.2

yathābhūtamasadrūpamātmānaṃ yadi paśyati /
vicāryate'ntastadanubhāvahīnaṃ na śocati

3.66.3

cittamātraṃ narastasmingate śāntamidaṃ jagat /
upānadgūḍhapādasya nanu carmāstṛtaiva bhūḥ

3.66.4

patramātrādṛte nānyatkadalyā vidyate yathā /
bhramamātrādṛte nānyajjagato vidyate tathā

3.66.5

jāyate bālatāmeti yauvanaṃ vārdhakaṃ tataḥ /
mṛtiṃ svargaṃ ca narakaṃ bhramācceto hi nṛtyati

3.66.6

vicitrabudbudollāse svātmano vyatirekiṇi /
yathā surāyāḥ sāmarthyaṃ tathā cittasya saṃsṛtau

3.66.7

yathā dvitvaṃ śaśāṅkādau paśyatyakṣimalāvilam /
ciccetanakalākrāntā tathaiva paramātmani

3.66.8

yathā madavaśādbhrāntānkṣībaḥ paśyati pādapān /
tathā cetanavikṣubdhānsaṃsārāṃścitprapaśyati

3.66.9

yathā līlābhramādbālāḥ kumbhakṛccakravajjagat /
bhrāntaṃ paśyanti cittāttu viddhi dṛśyaṃ tathaiva hi

3.66.10

yadā ciccetati dvitvaṃ tadā dvaitaikyavibhramaḥ /
yadā na cetati dvaitaṃ tadā dvaitaikyayoḥ kṣayaḥ

3.66.11

yaccetyate taditaradvyatiriktaṃ cito'sti na /
kiṃcinnāstītisaṃśāntyā citaḥ śāmyati cetanaṃ

3.66.12

ciddhanenaikatāmetya yadā tiṣṭhati niścalaḥ /
śāmyanvyavaharanvāpi tadā saṃśānta ucyate

3.66.13

tanvī cetayate cetyaṃ ghanā cinnāṅga cetati /
alpakṣībaḥ kṣobhameti ghanakṣībo hi śāmyati

3.66.14

ciddhanaikaprapātasya rūḍhasya parame pade /
nairātmyaśūnyavedyādyaiḥ paryāyaiḥ kathanaṃ bhavet

3.66.15

ciccetanena cetyatvametyevaṃ paśyati bhramam /
jāto jīvāmi paśyāmi saṃsarāmītyasanmayam

3.66.16

svabhāvādvyatiriktaṃ tu na cittasyāsti cetanam /
spandādṛte yathā vāyorantaḥ kiṃ nāma cetyate

3.66.17

cetyatvaṃ saṃbhavatyevaṃ kiṃcidyaccetyate citā /
rajjusarpabhramābhāsaṃ tamavidyābhramaṃ viduḥ

3.66.18

saṃvinmātracikitsye'sminvyādhau saṃsāranāmani /
cittamātraparispande saṃrambho na ca kiṃcana

3.66.19

yadi sarvaṃ parityajya tiṣṭhasyutkrāntavāsanaḥ /
amunaiva nimeṣeṇa tanmukto'si na saṃśayaḥ

3.66.20

yathā rajjvāṃ bhujaṅgābhā vinaśyatyeva vīkṣaṇāt /
saṃvinmātravivartena naśyatyeva hi saṃsṛtiḥ

3.66.21

yatrābhilāṣastannūnaṃ saṃtyajya sthīyate yadi /
prāpta evāṅga tanmokṣaḥ kimetāvati duṣkaram

3.66.22

api prāṇāṃstṛṇamiva jayantīha mahāśayāḥ /
yatrābhilāṣastanmātratyāge kṛpaṇatā katham

3.66.23

yatrābhilāṣastattyaktvā cetasā niravagraham /
prāptaṃ karmendriyairgṛhṇastyajannaṣṭaṃ ca tiṣṭha bhoḥ

3.66.24

yathā karatale bilvaṃ yathā vā parvataḥ puraḥ /
pratyakṣameva tasyālamajatvaṃ paramātmanaḥ

3.66.25

ātmaiva bhāti jagadityuditastaraṅgaiḥ
kalpānta eka iva vāridhiraprameyaḥ /
jñātaḥ sa eva hi dadāti vimokṣasiddhiṃ
tvajñāta eva manase cirabandhanāya

3.66.66

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe līlopākhyāne saṃsṛtiparamayogo nāma ṣaṭaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc