Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 3.62

3.62.62

dviṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

3.62.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
paramāṇunimeṣāṇāṃ lakṣāṃśakalanāsvapi /
jagatkalpasahasrāṇi satyānīva vibhāntyalam

3.62.2

teṣvapyantastathaivāntaḥ paramāṇukaṇaṃ prati /
bhrāntirevamanantāho iyamityavabhāsate

3.62.3

vahantīmāḥ parāḥ sattāḥ śāntāḥ sargaparamparāḥ /
saliladravatevāntaḥsphuṭāvartavivartikā

3.62.4

mithyātmikaiva sargaśrīrbhavatīha mahāmarau /
tīradrumalatonmuktapuṣpālīva taraṅgiṇī

3.62.5

svapnendrajālapuravatsaṃkathehāpurādrivat /
saṃkalpavadasatyaiva bhāti sargānubhūtibhūḥ

3.62.6

śrīrāma uvāca /
ekātmaikatayaivaṃ hi jāte samyagvicāraṇāt /
nirvikalpātmavijñāne pare jñānavatāṃ vara

3.62.7

kimarthamiha tiṣṭhanti dehāstattvavidāmapi /
daivenaiva samākrāntā daivamatra ca kiṃ bhavet

3.62.8

śrīvasiṣṭha uvāca /
astīha niyatirbrāhmī cicchaktiḥ spandarūpiṇī /
avaśyabhavitavyaikasattā sakalakalpagā

3.62.9

ādisarge hi niyatirbhāvavaicitryamakṣayam /
anenetthaṃ sadā bhāvyamiti saṃpadyate param

3.62.10

mahāsatteti kathitā mahācitiriti smṛtā /
mahāśaktiriti khyātā mahādṛṣṭiriti sthitā

3.62.11

mahākriyeti gaditā mahodbhava iti smṛtā /
mahāspanda iti prauḍhā mahātmaikatayoditā

3.62.12

tṛṇānīva jagantyevamiti daityāḥ surā iti /
iti nāgā iti nagā ityākalpaṃ kṛtāsthitiḥ

3.62.13

kadācidbrahmasattāyā vyabhicāro'numīyate /
citramākāśakośe ca nānyathā niyateḥ sthitiḥ

3.62.14

viriñcayādyātmabhirbuddhairbodhāyāviditātmanām /
brahmātmaiva sā niyatiḥ sargo'yamiti kathyate

3.62.15

acalaṃ calavaddṛṣṭaṃ brahmāpūrya vyavasthitaḥ /
anādimadhyaparyantaṃ sargo vṛkṣa ivāmbare

3.62.16

pāṣāṇodaralekhaughanyāyenātmani tiṣṭhatā /
brahmaṇā niyatiḥ sargo buddho'bodhavateva kham

3.62.17

dehe yathāṅgino'ṅgādi dṛśyate citsvabhāvataḥ /
brahmaṇā padmajatvena niyatyādyaṅgakaṃ tathā

3.62.18

eṣā daivamiti proktā sarvaṃ sakalakālagam /
padārthamalamākramya śuddhā ciditi saṃsthitā

3.62.19

spanditavyaṃ padārthena bhāvyaṃ vā bhoktṛtāpadam /
anenetthamanenetthamavaśyamiti daivadhīḥ

3.62.20

eṣaiva puruṣaspandastṛṇagulmādi cākhilam /
eṣaiva sarvabhūtādi jagatkālakriyādi vā

3.62.21

anayā pauruṣī sattā sattāsyāḥ pauruṣeṇa ca /
lakṣyate bhuvanaṃ yāvaddve ekātmatayaiva hi

3.62.22

nareṇa pauruṣeṇaiva kārye sattātmake ubhe /
īdṛśyetena niyatirevaṃ niyatipauruṣe

3.62.23

praṣṭavyo'haṃ tvayā rāma daivapauruṣanirṇayaḥ /
maduktaṃ pauruṣaṃ pālyaṃ tvayeti niyatiḥ sthitā

3.62.24

bhojayiṣyati māṃ daivamiti daivaparāyaṇaḥ /
yattiṣṭhatyakriyo maunaṃ niyatereṣa niścayaḥ

3.62.25

na syādbuddhirna karmāṇi na vikārādi nākṛtiḥ /
kevalaṃ tvitthamākalpaṃ sthityā bhāvyamiti sthitāḥ

3.62.26

avaśyaṃbhavitavyaiṣā tvidamitthamiti sthitiḥ /
na śakyate laṅghayitumapi rudrādibuddhibhiḥ

3.62.27

pauruṣaṃ na parityājyametāmāśritya dhīmatā /
pauruṣeṇaiva rūpeṇa niyatirhi niyāmikā

3.62.28

apauruṣaṃ hi niyatiḥ pauruṣaṃ saiva sargagā /
niṣphalā'pauruṣākārā saphalā pauruṣātmikā

3.62.29

niyatyā mūkatāmetya niṣpauruṣatayā'kriyam /
yastiṣṭhati prāṇamarutspandastasya kva gacchati

3.62.30

atha prāṇakriyārodhamapi kṛtvā virāmadam /
yadi tiṣṭhati tatsādhurmukta eva kimucyate

3.62.31

pauruṣaikātmatā śreyo mokṣo'tyantamakartṛtā /
ābhyāṃ tu sabalaḥ pakṣo nirduḥkhaiva mahātmanām

3.62.32

niyatirbrahmasattābhā tasyāṃ cetpariṇamyate /
nūnaṃ paramaśuddhākhyaṃ tatprāptaiva parāgatiḥ

3.62.33

etairniyatyādimahāvilāsai-
brahmaiva visphūrjati sarvagātmā /
tṛṇādivallītarugulmajālaiḥ
satteva toyasya dharāntarasthā

3.62.62

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe līlo० daivaśabdārthanirūpaṇaṃ nāma dviṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc