Yoga Vasistha · Chapter 3.36

ṣaṭtriṃśaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
atha śrṛṅgopamāneṣu sthiteṣu śararāśiṣu /
sarvabhīruṣu bhagneṣu vidruteṣu diśo daśa

mātaṅgaśavaśaileṣu viśrāntāmbudapaṅkatiṣu /
yakṣarakṣaḥpiśāceṣu krīḍatsu rudhirārṇave

mahatāṃ dharmaniṣṭhānāṃ śīlaujaḥsattvaśālinām /
śuddhānāṃ kulapadmānāṃ vīrāṇāmanivartinām

dvandvayuddhāni jātāni meghānāmiva garjatām /
mithonigaraṇotkāni milantyāpagapūravat

pañjaraḥ pañjareṇeva gajaughena gajoccayaḥ /
savanaḥ savanenādriradriṇevāmiladvalāt

aśvaugho miladaśvānāṃ vṛndenārāviraṃhasā /
taraṅgaughena ghoṣeṇa taraṅgaugha ivārṇave

narānīkaṃ narānīkaḥ samāyudhamayodhayat /
veṇvoghamiva veṇvogho marullolo marudvalam

rathaughaśca rathaughena niṣpipeṣākhilaṃ vapuḥ /
nagaraṃ nagareṇeva daivenoḍḍīnamāsuram

saraccharabharāsāraracitāpūrvavāridam /
yuyudhe sthagitākāśā dhanurdharapatākinī

viṣamāyudhayuddheṣu yoddhāraḥ pelavāśayāḥ /
yadā yuktyā palāyante raṇakalpānale tadā

militāścakriṇaścakrairdhanurdhārairdhanurdharāḥ /
khaṅgibhiḥ khaṅgayoddhāro bhuśuṇḍībhirbhuśuṇḍayaḥ

musalairmusalodārāḥ kuntinaḥ kuntidhāribhiḥ /
ṛṣṭyāyudhā ṛṣṭidharaiḥ prāsibhiḥ prāsapāṇayaḥ

samudgarā mudgaribhiḥ sagadairvilasadgadāḥ /
śāktikaiḥ śaktiyoddhāraḥ śūlaiḥ śūlaviśāradāḥ

prāsāsanavidaḥ prāsaiḥ paraśūktāḥ paraśvadhaiḥ /
lakuṭodyairlakuṭinaścopalairupalāyudhāḥ

pāśibhiḥ pāśadhāriṇyaḥ śaṅkubhiḥ śaṅkudhāriṇaḥ /
kṣurikābhistu kṣurikā bhindipālaiśca tadgatāḥ

vajramuṣṭidharā vajrairaṅkuśairaṅkuśoddhatāḥ /
halairhalanikāṣajñāstriśūlaiśca triśūlinaḥ

śrṛṅkhalājālino jālaiḥ śrṛṅkhalairalikomalaiḥ /
kṣubhitākalpavikṣubdhasāgarormighaṭā iva

kṣubdhacakradalāvartaḥ śarasīkaramārutaḥ /
prabhramaddhetimakaro vyomaikārṇava ābabhau

utphullāyudhakallolaśirākulajalecaraḥ /
rodorandhrasamudro'sau babhūvāmaradustaraḥ

divyāṣṭakajanānīkaṃ pakṣadvayatayā tayā /
ardhenārdhena kupitaṃ bhūpālābhyāṃ tathā sthitam

madhyadeśādisaṃkhyāne prāgdibhyo'bhyāgatānimān /
līlānāthasya padmasya pakṣe janapadāñchṛṇu

pūrvasyāṃ kosalāḥ kāśimāgadhā mithilotkalāḥ /
mekhalāḥ karkarā mudrāstathā saṃgrāmaśauṇḍakāḥ

mukhyā himā rudramukhyāstāmraliptāstathaiva ca /
prāgjyotiṣā vājimukhā ambaṣṭhāḥ puruṣādakāḥ

varṇakoṣṭhāḥ saviśvotrā āmamīnāśanāstathā /
vyāghravakrāḥ kirātāśca sauvīrā ekapādakāḥ

mālyavānnāma śailo'tra śivirāñjana eva ca /
vṛṣaladhvajapadmādyāstathodayakarogiriḥ

atha prāgdakṣiṇāyāṃ tu ime vindhyādivāsinaḥ /
cedayo vatsadāśārṇā aṅgavaṅgopavaṅgakāḥ

kaliṅgapuṇḍrajaṭharā vidarbhā mekhalāstathā /
śabarānanavarṇāśca karṇātripurapūrakāḥ

kaṇṭakasthalanāmānaḥ pṛthagdīpakakomalāḥ /
karṇāndhrāścaulikāścaiva tathā cārmaṇvatā api

kākakā hemakuḍyāśca tathā śmaśrudharā api /
baligrīvamahāgrīvāḥ kiṣkindhā nālikeriṇaḥ

atha līlāpaterasya dakṣiṇasyāmime nṛpāḥ /
vindhyo'tha kusumāpīḍo mahendro dardurastathā

malayaḥ sūryavāṃścaiva gaṇā rājyasamṛddhakāḥ /
avantīriti vikhyātāstathā śāmbavatīti ca

daśapūrakathācakrāreṣikāturakacchapāḥ /
vanavāsopagirayaste bhadragirayastathā

nāgarā daṇḍakāścaiva gaṇarāṣṭranṛrāṣṭrakāḥ /
sāhā śaivārpyamūkāśca karkoṭā vanavimbalāḥ

pampānivāsinaścaiva kairakāḥ karkavīrakāḥ /
sverikā yāsikāścaiva dharmapattanapañjikāḥ

kāśikāstṛṣṇakhallūlā yādāste tāmraparṇakāḥ /
gonardāḥ kanakāścaiva dīnapattanamāmakāḥ

tāmrīkā dambharākīrṇāḥ sahakauraṇakāstathā /
vaituṇḍakāstumbavanālājinadvīpakarṇikāḥ

karṇikābhāśca śivayaḥ kauṅkaṇāścitrakūṭakāḥ /
karṇāṭamaṇṭavaṭakā mahākaṭakikāstathā

āndhrāśca kolagirayaścāvantikavicerikāḥ /
caṇḍāyattā devanakāḥ krauñcā vāhāstathaiva ca

śilākṣārodabhonandamardanā malayābhidhāḥ /
te citrakūṭaśikharā laṅkārakṣogaṇāḥ smṛtāḥ

atha pratyagdakṣiṇasyāṃ mahārājyasurāṣṭrakāḥ /
sindhusauvīraśūdrākhyā ābhīrā draviḍāstathā

kīkaṭāḥ siddhakhaṇḍākhyāstathā kāliruhā api /
atra hemagiriḥ śailastathā raivatako giriḥ

jayakaccho mayavaro yavanāstatra jantavaḥ /
bāhlīkā mārgaṇāvantā dhūmrāstumbakanāmakāḥ

tathā lājagaṇāścaiva tathātra girivāsinaḥ /
tato'bdhitokaniyutā ete līlāpaterjanāḥ

atha tatpratipakṣasthānimāñjanapadāñśrṛṇu /
paścimāyāṃ diśi prauḍhā ime tāvanmahādrayaḥ

maṇimānnāma śailendraḥ kurārpaṇagiristathā /
vano'rkaho meghabhavaścakravānastaparvataḥ

janāḥ pañcajanā nāma kāśabrahmacayāntakāḥ /
tathaiva bhārakṣatathāḥ pārakāḥ śāntikāstathā

śaivyāramarakāyācchā guhutvā niyamāstathā /
haihayāḥ suhmagāyāśca tājikā hūṇakāstathā

pārśvekatakayoḥ karkā giriparṇāvamāstathā /
saṃtyaktadharmamaryādāste varṇā mlecchajātayaḥ

tato'janapadā bhūmiryojanānāṃ śatadvayam /
tato mahendraśikharī muktāmaṇimayāvaniḥ

yute mahīdharaśatairathāśvo nāma parvataḥ /
tato mahārṇavo bhīmaḥ pāriyātragiristaṭe

paścimottaradigbhāge deśo girimati sthitaḥ /
tathā veṇupatiścaiva tato narapatirmahī

tathā phalguṇakāścaiva māṇḍavyānekanetrakāḥ /
purukundāśca pārāśca bhānumaṇḍalabhāvanāḥ

vanmilā nalinā dīrghā dīrghakeśāṅgabāhavaḥ /
raṅgāśca stanikāścānyā guruhāścaluhāstathā

tataḥ strīrāṣṭramatulaṃ govṛṣāpatyabhojanam /
athottarasyāṃ himavānkrauñco'tha madhumāngiriḥ

kailāso vasumānmerustatpādeṣu janā ubhe /
madrāvārevayaudheyā mālavāḥ śūrasenikāḥ

rājanyāśca tathā jñeyā arjunātanayastathā /
trigarta ekapātkṣudrāmabalāsvastavāsinaḥ

abalāḥ prakhalāḥ śākāḥ kṣemadhūrtaya eva ca /
daśadhānāgāvasanyadaṇḍāhanyasanāstathā

dhānadāḥ sarakāścaiva vāṭadhānāstathaiva ca /
antaradvīpagāndhārāstathāvantisurāstathā

atha takṣaśilā nāma tato vīlavagodhanī /
puṣkarāvartadeśasya yaśovatimahī tataḥ

tato nābhimatirbhūmistikṣā kālavarāstathā /
kāhakaṃ nagaraṃ caiva surabhūtipuraṃ tathā

tathaiva ratikādarśā antarādarśa eva ca /
tataḥ piṅgalapāṇḍavyaṃ yāmune yātudhānakāḥ

mānavā nāṃganā hematālāḥ svasvamukhāstathā /
himavānvasumānkrauñcakailāsāvityagāstathā

tato'janapadā bhūmiraśītiśatayojanā /
atha prāguttarasyāṃ tu kramājjanapadāñchṛṇu

kālutā brahmaputrāśca kuṇidāḥ khadināstathā /
mālavā randhrarājyāśca vanā rāṣṭrāstathaiva ca

keḍavastāḥ siṃhaputrāstathā vāmanatāṃ gatāḥ /
sāvākaccāpalavahāḥ kāmirā daradāstathā

abhisāsadajārvākāḥ palolakuvikautukāḥ /
kirātāyāmupātāśca dīnāḥ svarṇamahī tataḥ

devasthalopavanabhūstadanūditaśrī-
rviśvāvasostadanu mandiramuttamaṃ ca /
kailāsabhūstadanu mañjuvanaśca śailo
vidyādharāmaravimānasamānabhūmiḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe līlo० janapadavarṇanaṃ nāma ṣaṭatriṃśaḥ sargaḥ