Yoga Vasistha · Chapter 3.31

śrīvasiṣṭha uvāca /
evamākalayantyau ye nirgatya jagato nijāt /
antaḥpuraṃ dadṛśaturjhaṭityeva vinirgate

sthitapuṣpabharāpūrṇamahārājamahāśavam /
śavapārśvopaviṣṭāntaścittalīlāśarīrakam

ghanarātritayālpālpamahānidrājanākulam /
dhūpacandanakarpūrakuṅkumāmodamantharam

tamālokyāparaṃ bhartuḥ saṃsāraṃ gantumādṛtā /
papāta līlā saṃkalpadehenātraiva tannabhaḥ

viveśa bhartuḥ saṃkalpasaṃsāraṃ kiṃcidātatam /
saṃsārāvaraṇaṃ bhittvā bhittvā brahmāṇḍakarparam

prāpa sārdhaṃ tayā devyā punarāvaraṇānvitam /
brahmāṇḍamaṇḍapaṃ sphāraṃ taṃ praviśya tathā javāt

dadarśa bhartuḥ saṃkalpajagajjambālapalvalam /
siṃhīva śailakuharaṃ tamo jaladapaṅkilam

devyo viviśatustatte vyoma vyomātmike jagat /
brahmāṇḍe'ntaryathā pakvaṃ mṛdubilvaṃ pipīlike

tatra lokāntarāṇyadrīnantarikṣamatītya te /
prāpaturbhūtalaṃ śailamaṇḍalāmbhodhisaṃkulam

meruṇālaṃkṛtaṃ jambudvīpaṃ navadalodaram /
gatvātha bhārate varṣe līlānāthasya maṇḍalam

etasminnantare tasminmaṇḍale maṇḍitāvanau /
cakre'vaskandanaṃ kaścitsāmantodriktabhūmipaḥ

tena saṃgrāmasaṃrambhe prekṣārthaṃ samupāgataiḥ /
trailokyabhūtaistadvyoma babhūvātyantasaṃkaṭam

aśaṅkitāgate tatte devyau dadṛśaturnabhaḥ /
nabhaścaragaṇākrāntamambudairiva mālitam

siddhacāraṇagandharvagaṇavidyādharānvitam /
śūragrahaṇasaṃrabdhasvargalokāpsarovṛtam

raktamāṃsonmukhonmattabhūtarakṣaḥpiśācakam /
puṣpavṛṣṭibhirāpūrṇahastavidyādharāṅganam

vetālayakṣakūśmāṇḍairdvandvālokanasādaraiḥ /
āyudhāpātarakṣārthaṃ gṛhītādritaṭairvṛtam

astramārganabhobhāgavidravadbhūtamaṇḍalam /
āhopuruṣikākṣubdhaprekṣakāmodanodbhaṭam

āsannabhīmasaṃgrāmakiṃvadantīparasparam /
līlāhāsavilāsotkasundarīdhṛtacāmaram

dharmāprekṣyaprayuktāgryamunisvastyayanastavam /
saṃpannānekalokeśavanitāvasarastavam

svargārhaśūrānayanavyagrendrabhaṭabhāsuram /
śūrārthālaṃkṛtottuṅgalokapālākhyavāraṇam

āgacchacchūrasanmānonmukhagandharvacāraṇam /
śūronmukhāmarastraiṇakaṭākṣekṣitasadbhaṭam

vīradordaṇḍakāśleṣalampaṭastrīgaṇākaram /
śuklena śūrayaśasā candrīkṛtadivākaram

śrīrāma uvāca /
bhagavañchūraśabdena kīdṛśaḥ procyate bhaṭaḥ /
svargālaṃkaraṇa kaḥ syātko vā ḍimbhāhavo bhavet

śrīvasiṣṭha uvāca /
śāstroktācārayuktasya prabhorarthena yo raṇe /
mṛto vātha jayī vā syātsa śūraḥ śūralokabhāk

anyathā prāṇikṛttāṅgo raṇe yo mṛtimāpnuyāt /
ḍimbhāhavahataḥ proktaḥ sa naro narakāspadam

ayathāśāstrasaṃcāravṛtterarthena yudhyate /
yo narastasya saṃgrāme mṛtasya nirayo'kṣayaḥ

yathāsaṃbhavaśāstrārthalokācārānuvṛttimān /
yudhyate tādṛśaścaiva bhaktaḥ śūraḥ sa ucyate

gorarthe brāhmaṇasyārthe mitrasyārthe ca sanmate /
śaraṇāgatayatnena sa mṛtaḥ svargabhūṣaṇam

paripālyasvadeśaikapālane yaḥ sthitaḥ sadā /
rājā mṛtāstadarthaṃ ye te vīrā vīralokinaḥ

prajopadravaniṣṭhasya rājño'rājño'tha vā prabhoḥ /
arthena ye mṛtā yuddhe te vai nirayagāminaḥ

ye hi rājñāmarājñāṃ vāpyayathāśāstrakāriṇām /
raṇe mriyante chinnāṅgāste vai nirayagāminaḥ

dharmyaṃ yathā tathā yuddhaṃ yadi syāttarhi saṃsthitiḥ /
nāśayeyuralaṃ mattāḥ paralokabhayojjhitāḥ

yatra yatra hataḥ śūraḥ svarga ityavaśoktayaḥ /
dharme yoddhā bhavecchūra ityevaṃ śāstraniścayaḥ

sadācāravatāmarthe khaḍgadhārāṃ sahanti ye /
te śūrā iti kathyante śeṣā ḍimbhāhavāhatāḥ

teṣāmarthe raṇe vyomni tiṣṭhantyutkaṇṭhitāśayāḥ /
śūrībhūtamahāsattvadayitoktisurāṅganāḥ

vidyādharīmadhuramantharagītigarbhaṃ
mandāramālyavalanākulakāminīkam /
viśrāntakāntasurasiddhavimānapaṅkti
vyomotsavoccaritaśobhamivollalāsa

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe yuddhaprekṣikāsthitāmbaravarṇanaṃ nāmaikatriṃśaḥ sargaḥ