Yoga Vasistha · Chapter 3.30
śrīvasiṣṭha uvāca /
pṛthivyaptejasāṃ tatra nabhasvannabhasorapi /
yathottaraṃ daśaguṇānatītyāvaraṇānkṣaṇāt
dadarśa paramākāśa tatpramāṇavivarjitam /
tathā tataṃ jagadidaṃ yathā tatrāṇḍamātrakam
tādṛśāvaraṇānsargānbrahmāṇḍeṣu dadarśa sā /
koṭiśaḥ sphuritānvyomni trasareṇūnivātape
mahākāśamahāmbhodhau mahāśūnyatvavāriṇi /
mahāciddravabhāvotthānbudbudānarbudaprabhān
kāṃścidāpatato'dhastātkāṃściccopari gacchataḥ /
kāṃścittiryaggatīnanyānsthitāṃstabdhānsvasaṃvidā
yatra yatroditā saṃvidyeṣāṃ yeṣāṃ yathā yathā /
tatra tatroditaṃ rūpaṃ teṣāṃ teṣāṃ tathā tathā
nehaiva tatra nāmordhvaṃ nādho na ca gamāgamāḥ /
anyadeva padaṃ kiṃcittasmāddehāgamaṃ hi tat
utpadyotpadyate tatra svayaṃ saṃvitsvabhāvataḥ /
svasaṃkalpaiḥ śamaṃ yāti bālasaṃkalpajālavat
śrīrāma uvāca /
kimadhaḥ syātkimūrdhvaṃ syātkiṃ tiryaktatra bhāsure /
iti brūhi mama brahmannihaiva yadi na sthitam
śrīvasiṣṭha uvāca /
sasarvāvaraṇā ete mahatyantavivarjite /
brahmāṇḍā bhānti durdṛṣṭervyomni keśoṇḍrako yathā
asvātantryātpradhāvanti padārthāḥ sarva eva yat /
brahmāṇḍe pārthivo bhāgastadadhastūrdhvamanyathā
pipīlikānāṃ mahatāṃ vyomni vartulaloṣṭake /
daśadikkamadhaḥ pādāḥ pṛṣṭhamūrdhvamudāhṛtam
vṛkṣavalmīkajālena keṣāṃciddhṛdi bhūtalam /
sasurānaradaityena veṣṭitaṃ vyoma nirmalam
saṃbhūtaṃ saha bhūtena sagrāmapuraparvatam /
idaṃ kalpanabhūtena pakvākṣoṭamiva tvacā
yathā vindhyavanābhoge prasphuranti kareṇavaḥ /
tathā tasminparābhoge brahmāṇḍatrasareṇavaḥ
tasminsarvaṃ tataḥ sarvaṃ tatsarvaṃ sarvataśca yat /
tacca sarvamayo nityaṃ tathā tadaṇukaṃ prati
śuddhabodhamaye tasminparamālokavāridhau /
ajasrametya gacchanti brahmaṇḍākhyāstaraṅgakāḥ
antaḥśūnyāḥ sthitāḥ kecitsaṃkalpakṣayarātrayaḥ /
taraṅgā iva toye'bdhau prohyante śūnyatārṇave
keṣāṃcidantaḥkalpāntaḥ pravṛtto ghargharāravaḥ /
na śruto'nyairna ca jñātaḥ svabhāvena rasākulaiḥ
anyeṣāṃ prathamārambhe śuddhabhūṣu vijṛmbhate /
sargaḥ saṃsiktabījānāṃ kośe'ṅkurakalā yathā
mahāpralayasaṃpattau sūryārcirvidyuto'drayaḥ /
pravṛttā galituṃ kecittāpe himakaṇā iva
ākalpaṃ nipatantyeva kecidaprāptabhūmayaḥ /
yāvadviśīrya jāyante tathā saṃvinmayāḥ kila
stabdhā iva sthitāḥ kecitkeśoṇḍrakamivāmbare /
vāyoḥ spandā ivābhānti tathā proditasaṃvidaḥ
ācārādvedaśāstrāṇāmādya evānyathodite /
ārambho'pi tathānyeṣāmanityaḥ saṃsthitaḥ kramaḥ
kecidbrahmādipuruṣāḥ kecidviṣṇvādisargapāḥ /
keciccānyaprajānāthāḥ kecinnirnāthajantavaḥ
kecidvicitrasargeśāḥ kecittiryaṅmayāntarāḥ /
kecidekārṇavāpūrṇā itare janivarjitāḥ
kecicchilāṅganiṣpiṇḍāḥ kecitkṛmimayāntarāḥ /
keciddevamayā eva kecinnaramayāntarāḥ
kecinnityāndhakārāḍhyāstathā śīlitajantavaḥ /
kecinnityaprakāśāḍhyāstathā śīlitajantavaḥ
kecinmaśakasaṃpūrṇā udumbaraphalaśriyaḥ /
nityaṃ śūnyāntarāḥ kecicchūnyaspandātmajantavaḥ
sargeṇa tādṛśenānye pūrṇā ye'ntardhiyāmiha /
kalpanāmapi nāyānti vyomapūrṇācalo yathā
tādṛgambarameteṣāṃ mahākāśaṃ tataṃ sthitam /
ājīvitaṃ pragacchadbhirviṣṇvādyairyanna mīyate
pratyekasyāṇḍagolasya sthitaḥ kaṭakaratnavat /
bhūtākṛṣṭikaro bhāvaḥ pārthivaḥ svasvabhāvataḥ
yaḥ sarvavibhavo'smākaṃ dhiyāṃ na viṣayaṃ tataḥ /
tajjagatkathane śaktirna mamāsti mahāmate
bhīmāndhakāragahane sumahatyaraṇye
nṛtyantyadarśitaparasparameva mattāḥ /
yakṣā yathā pravitate paramāmbare'nta-
revaṃ sphuranti subahūni mahājaganti
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe mokṣopāye utpattiprakaraṇe līlo० vicitrabrahmāṇḍakoṭivarṇanaṃ nāma triṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0