Yoga Vasistha · Chapter 3.28

śrīrāma uvāca /
vajrāṅgasārādbrahmāṇḍakuḍyānnibiḍamaṇḍalāt /
koṭiyojanasaṃpuṣṭātkathaṃ te nirgate'bale

śrīvasiṣṭha uvāca /
kva brahmāṇḍaṃ kva tadbhittiḥ kvātrāsau vajrasāratā /
kilāvaśyaṃ sthite devyāvantaḥpuravarāmbare

tasminneva girigrāme tasminnevālayāmbare /
brāhmaṇaḥ sa vasiṣṭhākhya āsvādayati rājatām

tameva maṇḍapākāśakoṇakaṃ śūnyamātrakam /
catuḥsamudraparyantaṃ bhūtalaṃ so'nubhūtavān

ākāśātmani bhūpīṭhaṃ tasmiṃstadrājapattanam /
rājasadmānubhavati sa ca sā cāpyarundhatī

līlābhidhānā sā jātā tayā ca jñaptirarcitā /
jñaptyā saha samullaṅghya khamāścaryamanoharam

prādeśamātre nabhasi sā tatraivagṛhodare/
brahmāṇḍāntaramāsādya girigrāmakamandire

brahmāṇḍātparinirgatya svagṛhe sthitimāyayau /
svapnātsvapnāntaraṃ prāpya yathā talpagataḥ pumān

pratibhāmātramevaitatsarvamākāśamātrakam /
na brahmāṇḍaṃ na saṃsāro na kuḍyādi na dūratā

svacittameva kacati tayostādṛṅmanoharam /
vāsanāmātrasollekhaṃ kva brahmāṇḍaṃ kva saṃsṛtiḥ

nirāvaraṇamevedaṃ jñaptyākāśamanantakam /
kiṃcitsvacittenonnītaṃ spandayuktyeva mārutaḥ

cidākāśamajaṃ śāntaṃ sarvatraiva hi sarvadā /
cittvājjagadivābhāti svayamevātmanātmani //
yena buddhaṃ tu tasyaitadākāśādapa śūnyakam /
na buddhaṃ yena tasyaitadvajrasārācalopamam

gṛha eva yathā svapne nagaraṃ bhāti bhāsuram /
tathaitadasadevāntaściddhātau bhāti bhāsvaram

yathā marau jalaṃ buddhaṃ kaṭakatvaṃ ca hemani /
asatsadiva bhātīdaṃ tathā dṛśyatvamātmani

evamākathayantyau te lalane lalitākṛtī /
gṛhānniryayaturbāhyaṃ cārucakramaṇakramaiḥ

ādṛśye grāmalokena prekṣamāṇe purogirim /
cumbitākāśakuharaṃ saṃspṛṣṭādityamaṇḍalam

nānāvarṇākhilotphullavicitravananirmalam /
nānānirjharanirhrādakūjadvanavihaṃgamam

vicitramañjarīpuñjapiñjarāmbudamaṇḍalam /
svabhramacchagulucchāgraviśrāntakhagasārasam

sāravañjulavistāraguptākhilasarittaṭam /
asamāptaśilāśvabhralatāvartanamārutam

puṣpāgrapihitākāśakośakuḍyakavāridam /
pataddīrghasaritsrotaḥ sphuranmuktākalāpakam

caladvṛkṣavanavyūhavātavellisarittaṭam /
nānāvanākulopāntacchāyāsatataśītalam

atha te lalane tatra tadā dadṛśatuḥ svayam /
taṃ girigrāmakaṃ vyomnaḥ svargakhaṇḍamiva cyutam

raṭatpraṇālīpaṭalaṃ pūrṇapuṣkariṇīgaṇam /
dvijaiḥ kucakucaiḥ kūjatsvalīlāśvabhrakacchakam

gacchadgovṛndahuṃkārakarālākhilakuñjakam /
kuñjagulmakakhaṇḍāḍhyaṃ sacchāyaghanaśādvalam

duṣpraveśārkakiraṇaṃ dṛśannīhāradhūsaram /
udagramañjarīpuñjajaṭālaṃ viśikhāntaram

śilākuharavāḥsphālaproccalanmuktanirjharaiḥ /
smāritācalanirdhūtkṣīrodakajalaśriyam

phalamālyamahābhārabhāsurairajiradrumaiḥ /
ānīya puṣpasaṃbhāraṃ tiṣṭhadbhiriva saṃkulam

tarattaraṅgajhāṃkārakārimārutakampitaiḥ /
kīrṇapuṣpasamāvṛṣṭaṃ drumairapi rasākulaiḥ

aśaṅkitaśilākūṭasravadabbinduṭaṃkṛtaiḥ /
kiṃcitkṛtaravaṃ guptairaśaṅkaiḥ śaṅkitaiḥ khagaiḥ

utphālalaharīśrāntasīkarāsvādanākulaiḥ /
nadyāmuḍuparāvartavṛttibhirvihagairvṛtam

uttālatālaviśrāntakākālokanaśaṅkitaiḥ /
bālaiḥ pragopitāmikṣākhaṇḍaṃ jīrṇasvabhuktakaiḥ

puṣpaśekharasaṃbhāravasanagrāmabālakam /
kharjūranimbajambīragahanopāntaśītalam

kṣaumāgrahastāmbarayā mañjarīpūrṇakarṇayā /
kṣutkṣīṇayākrāntarathyaṃ grāmakīṭakakāntayā

sarittaraṅgasaṃghaṭṭasaṃrāvāśrutasaṃkatham /
karmajāḍyaghanatrāsavāñchitaikāntasaṃsthitam

dadhiliptāsyahastāṃsaiḥ snigdhapuṣpalatādharaiḥ /
nagnairgomayapaṅkāṅkairbālairākulacatvaram

tīraśādvalavallīnāṃ dolāndolanakāribhiḥ /
taraṅgairvāhyamānasya lekhikāṅkitasaikatam

dadhikṣīraghanāmodamattamantharamakṣikam /
kāmabhuktārthatodvāṣpajarjarābalabālakam

gomayāsiktavalayakaranārīkṛtakrudham /
dhammillavalanāvyagratrastastrīvihasajjanam

dāntapuṣpacchadotsannapatatkakudavāyasam/
gṛharathyāgaṇadvārakīrṇakrūrakuraṇṭakam

gṛhapārśvasthitaśvabhrakuñjaiḥ kusumitaprabhaiḥ /
pratyahaṃ prātarāgulphamākīrṇakusumājiram

caraccamarasāraṅgajālajaṅgalakhaṇḍakam /
guñjānikuñjasaṃjātaśaṣpasuptamṛgārbhakam

ekāntasuptavatsaikakarṇaspandāstamakṣikam /
gopocchiṣṭīkṛtadadhikhasṛkkispandimakṣikam

samastasadmasaṃkṣīṇamakṣikākṣiptamākṣikam /
phullāśokadrumodyānakṛtalākṣikamandiram

sīkarāsāramarutā nityārdravikacadrumam /
kadambamukulaprotasamastacchādanatṛṇam

pratikṛttalatāphullaketakotkarapāṇḍuram/
vahatprāṇālapaṭalīraṇadgurugurāravam

vātāyanaguhāniryatsodhaviśrāntavāridam /
pūrṇapuṣkariṇīpaṅktipūrṇarājapṛthūttaram

nīrandhraviṭapicchāyāśītalāmalaśādvalam /
sarvaśaṣpāgravārbindupratibimbitatārakam

anāratapatatphullahimavarṣasitālayam /
vicitramañjarīpuṣpapatrasatphalapādapam

gṛhakakṣāntarālīnameghasuptaciraṇṭikam /
saudhasthameghavidyudbhiranādeyapradīpakam

kandarānilabhāṃkāraghanaghuṃghumamaṇḍapam /
caraccakorahārītahariṇīhārimandiram

unnidrakandalodvāntamāṃsalāmodamantharaiḥ /
marudbhirmandamāyātumārabdhairlolapallavam

lāvakālāpalīlāyāmālīnalalanāgaṇam /
kokakokilakākolakolāhalasamākulam

śālatālatamālābjanīlatatphalamālinam /
vallīvalayavinyāsavilāsavalitadrumam

ālolapallavalatāvalitāyanānā-
mutphullakandalaśilīndhrasugandhitānām /
tālītamāladalatāṇḍavamaṇḍapānā-
mārāmaphullakusumadrumaśītalānām

sārāvavāricalanākulagokulānā-
mānīlasasyakusumasthalaśobhitānām /
tīradrumaprakaraguptasaridrayāṇāṃ
nīrandhrapuṣpitalatāgravitānakānām

udyānakundamakarandasugandhitānāṃ
gandhāndhaṣaṭpadakulāntaritāmbujānām /
saundaryatarjitapurandaramandirāṇāṃ
rājīvarājirajasāruṇitāmbarāṇām

raṃhovahadgirinadīravaghargharāṇāṃ
kundāvadātajaladadyutibhāsurāṇām /
saudhasthitollasitaphullalatālayānāṃ
līlāvalolakalakaṇṭhavihaṅgamānām

ullāsikausumadalāstaraṇasthayūnā-
māpādamāvalitamālyavilāsinīnām /
sarvatra sundaranavāṅkuradanturāṇāṃ
śobhollasadvaralatākulamārgaṇānām

saṃjātakomalalatotpalasaṃkulānāṃ /
tiṣṭhatpayodapaṭasaṃvalitālayānām /
nīhārahāraharitasthalaviśrutānāṃ
saudhasthameghataḍidākulitāṅganānām

nīlotpalollasitasaurabhasundarāṇāṃ
huṃkārahārihīratonmukhagokulānām /
viśrabdhamugdhamṛgasāragṛhājirāṇā-
munnṛtyabarhighanasīkaranirjharāṇām

saugandhyamattapavanāhataviklavānāṃ
vaprauṣadhijvalanavismṛtadīpakānām /
kolāhalākulakulāyakulākulānāṃ
kulyākulākalakalāśrutasaṃkathānām

muktāphalaprakarasundarabindupāta-
śītākhiladrumalatātṛṇapallavānām /
lakṣmīmanastamitapuṣpavikāsabhājāṃ
śaknoti kaḥ kalayituṃ girimandirāṇām

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe līlopākhyāne girigrāmavarṇanaṃ nāmāṣṭāviṃśaḥ sargaḥ