Yoga Vasistha · Chapter 3.15

śrīvasiṣṭha uvāca /
jagadākāśamevedaṃ yathā hi vyomni mauktikam /
vimale bhāti svātmaiva jagaccidgaganaṃ yathā

anutkīrṇaib bhātīva trijagacchālabhañjikā /
citstambhenaiva sotkīrṇā nacotkartātra vidyate

samudre'ntarjalaspandāḥ svabhāvādacyutā api /
vīcivegā bhavantīva pare dṛśyavidastathā

jālāntargatasūryābhā jālākārarajāṃsyapi /
jagadbhānaṃ prati sthūlānyaṇuṃ prati yathācalāḥ

jagadbhānaṃ na bhātīdaṃ brahmaṇo vyatirekataḥ /
jālasūryāṃśujālaṃ tu vyatirekānubhūtidam

anubhūtānyapīmāni jaganti vyomarūpiṇi /
pṛthvyādīni na santyeva svapnasaṃkalpayoriva

piṇḍagraho jagatyasminvijñānākāśarūpiṇi /
marunadyāṃ jalamiva na saṃbhavati kutracit

jagatyapiṇḍagrāhe'sminsaṃkalpanagaropame /
marau saridivābhāti dṛśyatā bhrāntirūpiṇī

svapnāddṛśyeva jagatāṃ tulādeśena kena ca/
tulitā kalanonmuktā dṛśyaśrīrvyoma jṛmbhate

varjayitvā jñavijñānaṃ jagacchabdārthabhājanam /
jagadbrahmasvaśabdānāmarthe nāstyeva bhinnatā

idaṃ tvacetyacinmātraṃ bhānorbhātaṃ nabhaḥ prati /
tathā sūkṣmaṃ yathā meghaṃ prati saṃkalpavāridaḥ

yathā svapnapuraṃ svacchaṃ jāgratpuravaraṃ prati /
tathā jagadidaṃ svacchaṃ sāṃkalpikajagatprati

tasmādacetyacidūpaṃ jagadvyomeva kevalam /
śūnyau vyomajagacchabdau paryāyau viddhi cinmayau

tasmānna kiṃcidutpannaṃ jagadādīha dṛśyakam /
anākhyamanabhivyaktaṃ yathāsthitamavasthitam

jagadeva mahākāśe cidākāśamabhittimat /
taddeśasyāṇumātrasya tulāyāścāprapūrakam

ākāśarūpamevācchaṃ piṇḍagrahavivarjitam /
vyomni vyomamayaṃ citraṃ saṃkalpapuravatsthitam

atredaṃ maṇḍapākhyānaṃ śṛṇu śravaṇabhūṣaṇam /
niḥsaṃdeho yathaiṣo'rthaścitte viśrāntimeṣyati

śrīrāma uvāca /
sadbodhavṛddhaye brahmansamāsena vadāśu me /
maṇḍapākhyānamakhilaṃ yena bodho vivardhate

śrīvasiṣṭha uvāca /
abhūdasminmahīpīṭhe kulapadmo vikāśavān /
padmo nāma nṛpaḥ śrīmānbahuputro vivekavān

maryādāpālanāmbhodhirdviṣattimirabhāskaraḥ /
kāntākumudinīcandro doṣatṛṇahutāśanaḥ

merurvibudhavṛndānāṃ yaśaścandro bhavārṇave /
saraḥ sadguṇahaṃsānāṃ kamalāmalabhāskaraḥ

saṃgrāmavīrutpavano manomātaṅgakesarī /
samastavidyādayitaḥ sarvāścaryaguṇākaraḥ

surārisāgarakṣobhavilasanmandarācalaḥ /
vilāsapuṣpaughamadhuḥ saubhāgyakusumāyudhaḥ

līlālatālāsyamarutsāhasotsāhakeśavaḥ /
saujanyakairavaśaśī durlīlāvallikānalaḥ

tasyāsti subhagā bhāryā līlā nāma vilāsinī /
sarvasaubhāgyavalitā kamalevoditā'vanau

sarvānuvṛttilalitā līlā madhurabhāṣiṇī /
sānandamandacalitā dvitīyendūdayasmitā

alakālimanohārivadanāmbhojaśālinī /
sitāṅgī karṇikāgaurī jaṅgameva sarojinī

latāvilāsakundaughabhāsinī rasaśālinī /
pravālahastā puṣpābhā madhuśrīriva dehinī

avadātatanuḥ puṇyā sparśanāhlādakāriṇī
gaṅgeva gāṃ gatā dehavatī haṃsavilāsinī

tasya bhūtalapuṣpeṣoḥ sakalāhlādadāyinaḥ /
paricaryāṃ ciraṃ kartumanyā ratirivoditā

udvigne prodvignā mudite muditā samākulākulite /
pratibimbasamā kāntā saṃkruddhe kevalaṃ bhītā

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe maṇḍapopākhyāne rājavarṇanaṃ nāma pañcadaśaḥ sargaḥ