Yoga Vasistha · Chapter 3.120

śrīvasiṣṭha uvāca /
hemormikādivanmithyā kathitāyāḥ kṣayonmukham /
tvaṃ mahattvamavidyāyāḥ śṛṇu rāghava kīdṛśam

lavaṇo'sau mahīpālastathā dṛṣṭvā tadā bhramam /
dvitīye divase gantuṃ pravṛttastāṃ mahāṭavīm

yatra dṛṣṭaṃ mayā duḥkhamaraṇyānīṃ smarāmi tām /
cittādarśagatāṃ vindhyātkadācillabhyate hi sā

iti niścitya sacivaiḥ prayayau dakṣiṇāpatham /
punardigvijayāyeva prāpya vindhyamahīdharam

pūrvadakṣiṇapāścātyamahārṇavataṭasthalīm /
babhrāma kautukātsarvāṃ vyomavīthīmivoṣṇaguḥ

athaikasminpradeśe tāṃ cintāmiva purogatām /
dadarśogrāmaraṇyānīṃ paralokamahīmiva

sa tatra viharaṃstāṃstānvṛttāntānsakalānatha /
dṛṣṭavānpṛṣṭavāṃścaiva jñātavāṃśca visismiye

tānparijñātavāṃścāsīdvyādhānpulkasajānpunaḥ /
vismayākulayā buddhyā bhūyo babhrāma saṃbhramī

atha prāpya mahāṭavyāṃ paryante dhūmadhūsare /
tameva grāmakaṃ yasminso'bhavatpuṣṭapulkasaḥ

tatrāpaśyajjanāṃstāṃstāṃstāḥ striyastāḥ kuṭīrakāḥ /
nānākārāñjanādhārāṃstāṃstāṃśca vasudhātaṭān

tāṃścākāṇḍaparibhraṣṭāṃtānvṛkṣāṃstāṃstvanuvrajān /
tāṃstathaiva samuddeśāstā
ṛyādhā
nekalānsutān

anyāsu vṛddhāsu sabāṣpanetrāsvārtārtiyuktāsu ca varṇayantī /
akālakāntāraviśīrṇabandhurduḥkhānyasaṃkhyāni sakhīṣu vṛddhā

vṛddhā pravṛddhojjvalanetrabāṣpā kaṣṭaṃ batāśuṣkakucā kṛśāṅgī /
avagrahogrāśanidagdhadeśe tatrārtanādā pariroditīdam

hā putri putrāvṛtasarvagātre dinatrayābhojanajarjarāṅgi /
kṛtvāsinā varmaṇi jīrṇadehāḥ kathaṃ kva muktā bhavatāsavaste

tālīdalālambanamambudādrau dantāntarasthāruṇasatphalasya /
smarāmi guñjāphaladāma bhartuḥ purasthamudrāmarahāsinaste

kadambajambīralavaṅgaguñjā-kuñjāntaratastu carattarakṣoḥ /
paśyāmi putrasya kadā nu bhūyo bhayaṃkarāṇyuḍyativalgitāni

na tāni kāmasya vilāsinīha mukhe'pi śobhālasitāni santi /
tamālanīle cibukaikadeśe sutasya cānyāsyagatāmiṣasya

sutāpanītā saha tena bhartrā yamena yasyā yamunā samānā /
tamālavallīsahapuṣpagucchā samīraṇeneva vane vareṇa

hā putri guñjāphaladāmahāre samunnatābhogapayodharāṅgi /
vātollasatkajjalalolavarṇe parṇāmbare bādarajambudante

hā rājaputrendusamānakānta saṃtyajya śuddhāntavilāsinīstāḥ /
ratiṃ prayāto'si mamātmajāyāṃ na sāpi te susthiratāmupetā

saṃsāranadyāḥ sutaraṅgabhaṅgaiḥ kriyāvilāsairvihitopahāsaiḥ /
kiṃ nāma tucchaṃ na kṛtaṃ nṛpeśo yadyojitaḥ puṣkasakanyakāyām

sā trastasāraṅgasamānanetrā sa dṛptaśārdūlasamānavīryaḥ /
ubhau gatāvekapadena nāśamāśā sahārthena yathā mahehā

mṛteśvarāśvastanijātmajāsmi durdeśayātāsmi ca durgatā'smi /
durjātijātāsmi mahāpade'smi sākṣādbhayaṃ bho'smi mahāpadasmi

nīcāvamānaprabhavasya manyoḥ kṣudhāprapannasya kalatrakasya /
śokasya vṛttāvanivāryavṛtternāryasmyanekāyatanaṃ vināthā

daivopataptasya vibāndhavasya mūḍhasya rūḍhasya mahādhibhūmau /
yatprāṇanaṃ yanmaraṇaṃ mahāpadyasyātmanirjīvitamuttamaṃ tat

janairvihīnasya kudeśavṛtterduḥkhānyanantāni samullasanti /
sahasraśākhārasasaṃkulāni tṛṇāni varṣāsviva parvatasya

evaṃ lapantīṃ svakalatravṛddhāṃ dāsībhirāśvāsya nṛpaḥ striyaṃ tām /
papraccha kiṃvṛttamihaiva kā ca kā te sutā kaśca sutastaveti

uvāca sā bāṣpavilocanātha grāmastvayaṃ puṣpasaghoṣanāmā /
ihābhavatpuṣkasakaḥ patirme babhūva tasyendusamā sutaikā

sā daivayogātpatimindratulyamihāgataṃ daivavaśena bhūpam /
ayaṃ viśīrṇaṃ madhukumbhamāpa vane varākī karabhī yathaikā

sā tena sārdhaṃ suciraṃ sukhāni bhuktvā prasūtā tanayāḥ sutāṃśca /
vṛddhiṃ gatā kānanakoṭare'smiṃstumbīlatā pādapasaṃśriteva

ityārṣe śrīvasiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mokṣopāyeṣūtpattiprakaraṇe caṇḍālīśocanaṃ nāma viṃśatyuttaraśatatamaḥ sargaḥ