Yoga Vasistha · Chapter 3.107

saptottaraśatatamaḥ sargaḥ

rājovāca /
bahunātra kimuktena sotsavāvarjitāśayaḥ /
tadāprabhṛti tatrāhaṃ saṃpannaḥ puṣṭapulkasaḥ

saptarātrotsavasyānte kramānmāsāṣṭake gate /
puṣpitā sāsya saṃpannā sthitā garbhavatī tataḥ

prasūtā duḥkhadāṃ kanyāṃ vipadduḥkhakriyāmiva /
sā kanyā vavṛdhe śīghraṃ mūrkhacinteva pīvarī

punaḥ prasūtā sā varṣaistribhiḥ putramaśobhanam /
anarthamiva durbuddhirāśāpāśavidhāyakam

punaḥ sutāṃ duhitaraṃ punarapyarbhakaṃ tataḥ /
kalatravānahaṃ jāto vane jaraṭhapulkasaḥ

tayā saha samāstatra mayā bahvṣo'tivāhitāḥ /
nārake cintayā sārdhaṃ brahmaghneneva yātanāḥ

śītavātātapakleśavivaśena vanāntare /
ciraṃ vilulitaṃ vṛddhakacchapeneva palvale

kalatracintāhratayā dhiyā saṃdahyamānayā /
dṛṣṭāḥ kaṣṭasamārambhā diśaḥ prajvalitā iva

kṣaumānekasamākṣīṇapaṭe ceṇḍakadhāriṇā /
kāṣṭhabhāro vane vyūḍho yo mūrtamiva duṣkṛtam

yaukākīrṇajaratklinnagandhikaupīnavāsasā /
āśvasya dhavalīkānāṃ tale nītā ghanāḥ samāḥ

kalatrāpūraṇotkena jarjareṇa himānilaiḥ /
hemante dardureṇeva vilīnaṃ vanakukṣiṣu

nānākalahakallolatāpaprasaravidrutāḥ /
bāṣpavyājena nirmuktā netrābhyāṃ raktabindavaḥ

yāminyo vipine klinne varāhāmiṣabhojanāḥ /
śilātalakuṭīkośe nītā jaladaviklavāḥ

kāle kṣayaṃ gate rohe kālābhraghanatāṃ gate /
asauhārdena bandhūnāṃ kalahaiścāpi saṃtataiḥ

sarvatra jātaśaṅkena kalābhimukharārbhakaiḥ /
mayā kṛpaṇacittena nītāḥ paragṛhe samāḥ

caṇḍālīkalahodvignacaṇḍacaṇḍālatarjanaiḥ /
mukhaṃ jarjaratāṃ yātamindū rāhuradairiva

carvitāḥ kharvitoṣṭhena dvīpīpiśitapeśayaḥ /
nārakāhṛtavikrītā nārakyo raśanā iva

himavatkandarodgīrṇāścaṇḍā hemantavīcayaḥ /
śiśire śīkarāsāratuṣāranicayāściram

aṅge nirambare soḍhā mṛtyumuktā iveṣavaḥ /
jarājaraṭhamūḍhena mūlāni kṣīṇabhūruhām

sukṛtānāmivaikena samutkhātāni bhūriśaḥ /
śarāvakeṣvaṭavyāṃ ca palalaṃ pakvamādarāt

aspṛṣṭena janairbhuktaṃ kukalatravatā mayā /
gṛhītatejaḥkṣataye bahuvakravikāriṇā

mārgāvikamivātmīyaṃ vikrītaṃ paṇyamanyataḥ /
prāṇyaṅgavapuṣastasya protkṛttyotkṛttya peśalaḥ

āyasaṃpari vikrītā vindhyapakkaṇabhūmiṣu /
janmāntarasahasrotthaṃ svapāpamiva vṛddhaye

avikīrṇamasatkīrṇaṃ caṇḍālārāmabhūmiṣu /
dṛṣṭaḥ kuddālako dṛṣṭyā saṃdhyāsnehavimuktayā

rauravāpatiteneva tatkālasnigdhatāṃ gataḥ /
vindhyakandaragulmānāṃ bandhutvamiva gacchatā

pulindavapuṣā yatra yuktayogaiḥ samarpitāḥ /
tarpitā laguḍāghātajitakauleyaraṃhasā

putradārāḥ kadannena grāmakāndhocitena ca /
dhārāsāraraṇatpatraśuṣkatālatale niśāḥ

nītā raṇitadantena sārdhaṃ vipinavānaraiḥ /
romabhiḥ koṭimudrodyaiḥ śītenādhyuṣitasya me

varṣāsu muktākaṇavaddhṛtā vānalavindavaḥ /
ajājīmūtakhaṇḍārthaṃ kṣutkṣuṇṇakṣīṇakukṣiṇā

kalatreṇa sahāṭavyāṃ kṛtaḥ kalaha ākulaḥ /
vane raṇitadantena śītakekaracakṣuṣā

maṣīmalinagātreṇa vetālasvajanāyitam /
sarittīreṣu matsyārthaṃ bhrāntaṃ baḍiśadhāriṇā

kalpe jagatsunāśārthaṃ kṛtānteneva pāśinā /
pītaṃ bahūpavāsena sadyaḥkṛttamṛgorasaḥ

tatkālakoṣṇaṃ rudhiraṃ mātuḥ stanapayo yathā /
śmaśānasaṃsthitānmatto raktaraktānmalāśinaḥ

vidrutā vanavetālāścaṇḍikābhidrutā iva /
vāgurā vipine vyuptā bandhārthaṃ mṛgapakṣiṇām

āśā iva vivṛddhyarthaṃ putradārakalatrajāḥ /
mayā māyāmayairlokāḥ sūtrajālamayaiḥ khagāḥ

jālairjarjaratā nītā diśaścāsukṛtāyuṣā /
tatrāpi dattaḥ prasaro manaso duṣkṛtodaye

āśā prasāritā dūraṃ prāvṛṣīva taraṅgiṇī /
karabhyā iva sarpeṇa vidrutaṃ dūrato dhiyā

dūre tyaktā dayā dehe bhujaṅgeneva kaṃcukam /
krauryaṃ sukhena saṃrambhaśaravarṣiṃ ninādi ca

aṅgīkṛtaṃ nidāghānte nabhasevāsitāmbudaḥ /
vikāsinyo kṣatāḥ kṣārā dūraṃ parihṛtā janaiḥ

śvabhreṇeva kumañjaryaściramūḍhā mayāpadaḥ /
svakālakulakoṇāsu narakoddāmabhūmiṣu

uptā duṣkṛtabījānāṃ muṣṭayo mohavṛṣṭayaḥ /
vāgurābhirmayā vindhyakandarasthena nirdayam

bhūteṣviva kṛtāntena mṛgeṣu parivalgitam /
cāmarīkaṇṭhakuḍyeṣu viśrāntaśirasā mayā

suptamastavivekena śeṣāṅgeṣviva śauriṇā /
vilolacaraṇāmbarayā sarāvollāsidhūmrayā

mama tanvā sanīhāravindhyakacchaguhāyitam /
kṛṣṇadehena yaukāḍhyākanthāskandhe mayā ciram

grīṣme soḍhā caladbhūtā varāheṇa yathorvarā /
bahuśo'haṃ vanotthāgninirdagdhaprāṇimaṇḍalaḥ

kalpāgnibhuktajagataḥ kālasyānugatiṃ gataḥ /
lobhiliṅgo yathā rogamanarthāniva durgrahaḥ /
prasūtāstatra me dārā duḥkhānyatha sukhānyapi

nṛpālaputrakenaikatanayena tadā mayā /
nītā nīrandhradoṣeṇa ṣaṣṭiḥ kalpasamāḥ samāḥ

ākruṣṭamuddhurataraṃ ruditaṃ vipatsu
bhuktaṃ kadannamuṣitaṃ hatapakkaṇeṣu /
kālāntaraṃ bahu mayopahatena tatra
durvāsanānigaḍabandhagatena sabhyāḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe indrajālopākhyāne āpadvarṇanaṃ nāma saptottaraśatatamaḥ sargaḥ