Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 3.103

3.103.103

tryuttaraśatatamaḥ sargaḥ

3.103.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
parasmādutthitaṃ cetastatkallola ivārṇavāt /
sphāratāmetya bhuvanaṃ tanotīdamitastataḥ

3.103.2

hrasvaṃ dīrghaṃ karotyāśu dīrghaṃ nayati kharvatām /
svatāṃ nayatyanyadalaṃ svaṃ tathaivānyatāmapi

3.103.3

prādeśamātramapi yadvastubhāvanayaiva tat /
svayaṃ saṃpannayevāśu karotyadrīndrabhāsuram

3.103.4

labdhapratiṣṭhaṃ paramātpadādullasitaṃ manaḥ /
nimeṣeṇaiva saṃsārānkaroti na karoti ca

3.103.5

yadidaṃ dṛśyate kiṃcijjagatsthāsnu cariṣṇu ca /
sarvaṃ sarvaprakārāḍhyaṃ cittādetadupāgatam

3.103.6

deśakālakriyādravyaśaktiparyākulīkṛtam /
bhāvādbhāvāntaraṃ yāti lolatvānnaṭavanmanaḥ

3.103.7

sadasattāṃ nayatyāśu sattāṃ vā sannayatyalam /
tādṛśānyeva cādatte sukhaduḥkhāni bhāvitam

3.103.8

yadāptaṃ svayamādatte yathaiva cañcalaṃ manaḥ /
hastapādādisaṃghātastadā prayatate tathā

3.103.9

tataḥ saiva kriyā cittasamāhitaphalāphalam /
kṣaṇātprayacchati latā kālasikteva tādṛśam

3.103.10

citrāṃ krīḍanakaśreṇīṃ yathā paṅkādgṛhe śiśuḥ /
karotyevaṃ mano rāma vikalpaṃ kurute jagat

3.103.11

manaḥsarvajanakrīḍānṛjambālalaveṣvataḥ /
kimetaddhi padārtheṣu rūḍhaṃ jagati kalpyate

3.103.12

karotyṛtukaraḥ kālo yathā rūpānyathā taroḥ /
cittamevaṃ padārthānāmeṣāmevānyatāmiva

3.103.13

manorathe tathā svapne saṃkalpakalanāsu ca /
goṣpadaṃ yojanavyūhaḥ svāsu līlāsu cetasaḥ

3.103.14

kalpaṃ kṣaṇīkarotyantaḥ kṣaṇaṃ nayati kalpatām /
manastadāyattamato deśakālakramaṃ viduḥ

3.103.15

tīvramandatvasaṃvegādbahutvālpatvabhedataḥ /
vilambanena ca ciraṃ natu śaktimaśaktitaḥ

3.103.16

vyāmohasaṃbhramānarthadeśakālagamāgamāḥ /
cetasaḥ prabhavantyete pādapādiva pallavāḥ

3.103.17

jalameva yathāmbhodhirauṣṇyameva yathānalaḥ /
tathā vividhasaṃrambhaḥ saṃsāraścittameva vā

3.103.18

sakartṛkarmakaraṇaṃ yadidaṃ cetyamāgatam /
draṣṭṛdarśanadṛśyāḍhyaṃ tatsarvaṃ cittameva ca

3.103.19

cittaṃ jaganti bhuvanāni vanāntarāṇi
saṃlakṣyate svayamupāgatamātmabhedaiḥ /
keyūramaulikaṭakaiśca lasatsvarūpaṃ
tyaktvaiva kāñcanadhiyeva janena hema

3.103.103

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mokṣopāyeṣūtpattiprakaraṇe cittamāhātmyaṃ nāma tryuttaraśatatamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc