Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 2.4

2.4.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
saumyāmbutve taraṅgatve salilasyāmbutā yathā /
samaivābdhau tathā'dehasadehamunimuktatā

2.4.2

sadehā vāstvadehā vā muktatā viṣaye na ca /
anāsvāditabhogasya kuto bhojyānubhūtayaḥ

2.4.3

jīvanmukta muniśreṣṭhaṃ kevalaṃ hi padārthavat /
paśyāmaḥ purato nāsya punarvighno'ntarāśayam

2.4.4

sadehādehamuktānāṃ bhedaḥ ko bodharūpiṇām /
yadevāmbutaraṅgatve saumyatve'pi tadeva tat

2.4.5

na manāgapi bhedo'sti sadehādehamuktayoḥ /
saspando'pyathavā'spando vāyureva yathānilaḥ

2.4.6

sadehā vā videhā vā muktatā na pramāspadam /
asmākamapi tasyāsti svaikatāstyavibhāginī

2.4.7

tasmātprakṛtamevedaṃ śṛṇu śravaṇabhūṣaṇam /
mayopadiśyamānaṃ tvaṃ jñānamajñāndhyanāśanam

2.4.8

sarvameveha hi sadā saṃsāre raghunandana /
samyakprayuktātsarveṇa pauruṣātsamavāpyate

2.4.9

iha hīndorivodeti śītalāhlādanaṃ hṛdi /
parispandaphalaprāptau pauruṣādeva nānyataḥ

2.4.10

pauruṣaṃ spandaphalavaddṛṣṭaṃ pratyakṣato nayat /
kalpitaṃ mohitairmandairdaivaṃ kiṃcinna vidyate

2.4.11

sādhūpadiṣṭamārgeṇa yanmanoṅgaviceṣṭitam /
tatpauruṣaṃ tatsaphalamanyadunmattaceṣṭitam

2.4.12

yo yamarthaṃ prārthayate tadarthaṃ cehate kramāt /
avaśyaṃ sa tamāpnoti na cedardhānnivartate

2.4.13

pauruṣeṇa prayatnena trailokyaiśvaryasundarām /
kaścitprāṇiviśeṣo hi śakratāṃ samupāgataḥ

2.4.14

pauruṣeṇaiva yatnena sahasāmbhoruhāspadam /
kaścideva cidullāso brahmatāmadhitiṣṭhati

2.4.15

sāreṇa puruṣārthena svenaiva garuḍadhvajaḥ /
kaścideva pumāneva puruṣottamatāṃ gataḥ

2.4.16

pauruṣeṇaiva yatnena lalanāvalitākṛtiḥ /
śarīrī kaścideveha gataścandrārdhacūḍatām

2.4.17

prāktanaṃ caihikaṃ ceti dvividhaṃ viddhi pauruṣam /
prāktano'dyatanenāśu puruṣārthena jīyate

2.4.18

yatnavadbhirdṛḍhābhyāsaiḥ prajñotsāhasamanvitaiḥ /
meravo'pi nigīryante kaiva prākpauruṣe kathā

2.4.19

śāstraniyantritapauruṣaparamā puruṣasya puruṣatā yā syāt /
abhimataphalabharasiddhyai bhavati hi saivānyathā tvanarthāya

2.4.4

kasyāṃcitsvayamātmaduḥsthitivaśātpuṃso daśāyāṃ śanai
raṅgulyagranipīḍitaikaculukādāvāpabindurbahuḥ /
kasyāṃcijjalarāśiparvatapuradvīpāntarālīkṛtā
bhartavyocitasaṃvibhāgakaraṇe pṛthvī na pṛthvī bhavet //
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mumukṣuvyavahāraprakaraṇe pauruṣaprakaraṇaṃ nāma caturthaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc