Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 2.15

2.15.15

pañcadaśaḥ sargaḥ

2.15.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
saṃtoṣo hi paraṃ śreyaḥ saṃtoṣaḥ sukhamucyate
saṃtuṣṭaḥ paramabhyeti viśrāmamarisūdana

2.15.2

saṃtoṣaiśvaryasukhināṃ ciraviśrāntacetasām /
sāmrājyamapi śāntānāṃ jarattṛṇalavāyate

2.15.3

saṃtoṣaśālinī buddhī rāma saṃsāravṛttiṣu /
viṣamāsvapyanudvignā na kadācana hīyate

2.15.4

saṃtoṣāmṛtapānena ye śāntāstṛptimāgatāḥ /
bhogaśrīratulā teṣāmeṣā prativiṣāyate

2.15.5

na tathā sukhayantyetāḥ pīyūṣarasavīcayaḥ /
yathātimadhurāsvādaḥ saṃtoṣo doṣanāśanaḥ

2.15.6

aprāptavāñchāmutsṛjya saṃprāpte samatāṃ gataḥ /
adṛṣṭakhedākhedo yaḥ sa saṃtuṣṭa ihocyate

2.15.7

ātmanātmani saṃtoṣaṃ yāvadyāti na mānasam /
udbhavantyāpadastāvallatā iva manobilāt

2.15.8

saṃtoṣaśītalaṃ cetaḥ śuddhavijñānadṛṣṭibhiḥ /
bhṛśaṃ vikāsamāyāti sūryāṃśubhirivāmbujam

2.15.9

āśāvaivaśyavivaśe citte saṃtoṣavarjite /
mlāne vakramivādarśe na jñānaṃ pratibimbati

2.15.10

ajñānaghanayāminyā saṃkocaṃ na narāmbujam /
yātyasāvudito yasya nityaṃ saṃtoṣabhāskaraḥ

2.15.11

akiṃcano'pyasau jantuḥ sāmrājyasukhamaśnute /
ādhivyādhivinirmuktaṃ saṃtuṣṭaṃ yasya mānasam

2.15.12

nābhivāñchatyasaṃprāptaṃ prāptaṃ bhuṃkte yathākramam /
yaḥ susaumyasamācāraḥ saṃtuṣṭa iti kathyate

2.15.13

saṃtuṣṭiparatṛptasya mahataḥ pūrṇacetasaḥ /
kṣīrābdheriva śuddhasya mukhe lakṣmīrvirājate

2.15.14

pūrṇatāmalamāśritya svātmanyevātmanā svayam /
pauruṣeṇa prayatnena tṛṣṇāṃ sarvatra varjayet

2.15.15

saṃtoṣā'mṛtapūrṇasya śāntaśītalayā dhiyā /
svayaṃ sthairyaṃ mano yāti śītāṃśoriva śāśvatam

2.15.16

saṃtoṣapuṣṭamanasaṃ bhṛtyā iva maharddhayaḥ /
rājānamupatiṣṭhanti kiṃkaratvamupāgatāḥ

2.15.17

ātmanaivātmani svasthe saṃtuṣṭe puruṣe sthite /
praśāmyantyādhayaḥ sarve prāvṛṣīvāśu pāṃśavaḥ

2.15.18

nityaṃ śītalayā rāma kulaṅkaparibhinnayā /
puruṣaḥ śuddhayā vṛttyā bhāti pūrṇatayenduvat

2.15.19

samatāsundaraṃ vakraṃ puruṣasyāvalokayan /
toṣameti yathā loko na tathā dhanasaṃcayaiḥ

2.15.20

samatayā matayā guṇaśālināṃ
puruṣarāḍiha yaḥ samalaṃkṛtaḥ /
tamamalaṃ praṇamanti nabhaścarā
api mahāmunayo raghunandana

2.15.15

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mumukṣuvyavahāraprakaraṇe saṃtoṣanirūpaṇaṃ nāma pañcadaśaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc