Yoga Vasistha · Chapter 1.9

navamaḥ sargaḥ

vālmīkiruvāca /
tacchrutvā vacanaṃ tasya snehaparyākulekṣaṇam /
samanyuḥ kauśiko vākyaṃ pratyuvāca mahīpatim

kariṣyāmīti saṃśrutya pratijñāṃ hātumarhasi /
sa bhavānkesarī bhūtvā mṛgatāmiva vāñchasi

rāghavāṇāmayukto'yaṃ kulasyāsya viparyayaḥ /
na kadācana jāyante śītāṃśoruṣṇaraśmayaḥ

yadi tvaṃ na kṣamo rājangamiṣyāmi yathāgatam /
hīnapratijña kākutstha sukhī bhava sabāndhavaḥ

vālmīkiruvāca /
tasminkopaparīte'tha viśvāmitre mahātmani /
cacāla vasudhā kṛtsnā surāṃśca bhayamāviśat

krodhābhibhūtaṃ vijñāya jaganmitraṃ mahāmunim /
dhṛtimānsuvrato dhīmānvasiṣṭho vākyamabravīt

vasiṣṭha uvāca /
ikṣvākūṇāṃ kule jātaḥ sākṣāddharma ivāparaḥ /
bhavāndaśarathaḥ śrīmāṃstrailokyaguṇabhūṣitaḥ

dhṛtimānsuvrato bhūtvā na dharmaṃ hātumarhasi /
triṣu lokeṣu vikhyāto dharmeṇa yaśasā yutaḥ

svadharmaṃ pratipadyasva na dharmaṃ hātumarhasi /
munestribhuvaneśasya vacanaṃ kartumarhasi

kariṣyāmīti saṃśrutya tatte rājannakurvataḥ /
iṣṭāpūrtaṃ hareddharmaṃ tasmādrāmaṃ visarjaya

ikṣvākuvaṃśajāto'pi svayaṃ daśaratho'pi san /
na pālayasi cedvākyaṃ ko'paraḥ pālayiṣyati

yuṣmadādipraṇītena vyavahāreṇa jantavaḥ /
maryādāṃ na vimuñcanti tāṃ na hātuṃ tvamarhasi

guptaṃ puruṣasiṃhena jvalanenāmṛtaṃ yathā /
kṛtāstramakṛtāstraṃ vā nainaṃ śakṣyanti rākṣasāḥ

eṣa vigrahavāndharma epa vīryavatāṃ varaḥ /
eṣa buddhyā'dhiko loke tapasāṃ ca parāyaṇam

eṣo'straṃ vividhaṃ vetti trailokye sacarācare /
naitadanyaḥ pumānvetti na ca vetsyati kaścana

na devā narṣayaḥ kecinnāsurā na ca rākṣasāḥ /
na nāgā yakṣagandharvāḥ sametāḥ sadṛśā muneḥ

astramasmai kṛśāśvena paraiḥ paramadurjayam /
kauśikāya purā dattaṃ yadā rājyaṃ samanvagāt

te hi putrāḥ kṛśāśvasya prajāpatisutopamāḥ /
enamanvacaranvīrā dīptimanto mahaujasaḥ

jayā ca suprabhā caiva dākṣāyaṇyau sumadhyame /
tayostu yānyapatyāni śataṃ paramadurjayam

pañcāśataṃ sutāñjajñe jayā labdhavarā purā /
vadhārthaṃ surasainyānāṃ te kṣamāḥ kāmacāriṇaḥ

suprabhā janayāmāsa putrānpañcāśataṃ parān /
saṃgharṣānnāma durdharṣāndurākārānvalīyasaḥ

evaṃvīryo mahātejā viśvāmitro jaganmuniḥ /
na rāmagamane buddhiṃ viklavāṃ kartumarhasi

asminmahāsattvatame munīndre
sthite samīpe purūṣasya sādho /
prāpte'pi mṛtyāvamaratvameti
mā dīnatāṃ gaccha yathā vimūḍhaḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye vairāgyaprakaraṇe vasiṣṭhasamāśvāsanaṃ nāma navamaḥ sargaḥ