Yoga Vasistha · Chapter 1.5

śrīvālmīkiruvāca /
athonaṣoḍaśe varṣe vartamāne raghūdvahe /
rāmānuyāyini tathā śatrughne lakṣmaṇe'pi ca

bharate saṃsthite nityaṃ mātāmahagṛhe sukham /
pālayatyavaniṃ rājñi yathāvadakhilābhimām

janyatrārthaṃ ca putrāṇāṃ pratyahaṃ saha mantribhiḥ /
kṛtamantre mahāprājñe tajjñe daśarathe nṛpe

kṛtāyāṃ tīrthayātrāyāṃ rāmo nijagṛhe sthitaḥ /
jagāmānudinaṃ kārśyaṃ śaradīvāmalaṃ saraḥ

kumārasya viśālākṣaṃ pāṇḍutāṃ mukhamādade /
pākaphulladalaṃ śuklaṃ sālimālamivāmbujam

kapolatalasaṃlīnapāṇiḥ padmāsanasthitaḥ /
cintāparavaśastūṣṇīmavyāpāro babhūva ha

kṛśāṅgaścintayā yuktaḥ khedī paramadurmanāḥ /
novāca kasyacitkiṃcillipikarmārpitopamaḥ

khedātparijanenāsau prārthyamānaḥ punaḥ punaḥ /
cakārāhnikamācāraṃ parimlānamukhāmbujaḥ

evaṃguṇaviśiṣṭaṃ taṃ rāmaṃ guṇagaṇākaram /
ālokya bhrātarāvasya tāmevāyayaturdaśām

tathā teṣu tanūjeṣu khedavatsu kṛśeṣu ca /
sapatnīko mahīpālaścintāvivaśatāṃ yayau

kā te putra ghanā cintetyevaṃ rāmaṃ punaḥ punaḥ /
apṛcchatsnigdhayā vācā naivākathayadasya saḥ

na kiṃcittāta me duḥkhamityuktvā pituraṅkagaḥ /
rāmo rājīvapatrākṣastūṣṇīmeva sma tiṣṭhati

tato daśaratho rājā rāmaḥ kiṃ khedavāniti /
apṛcchatsarvakāryajñaṃ vasiṣṭhaṃ vadatāṃ varam

ityuktaścintayitvā sa vasiṣṭhamuninā nṛpaḥ /
astyatra kāraṇaṃ śrīmanmā rājanduḥkhamastu te

kopaṃ viṣādakalanāṃ vitataṃ ca harṣaṃ
nālpena kāraṇavaśena vahanti santaḥ /
sargeṇa saṃhṛtijavena vinā jagatyāṃ
bhūtāni bhūpa na mahānti vikāravanti

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye vairāgyaprakraṇe kārśyanivedanaṃnāma pañcamaḥ sargaḥ