Yoga Vasistha · Chapter 1.2

divi bhūmau tathākāśe bahirantaśca me vibhuḥ /
yo vibhātyavabhāsātmā tasmai sarvātmane namaḥ

vālmīkiruvāca /
ahaṃ baddho vimuktaḥ syāmiti yasyāsti niścayaḥ /
nātyantamajño nota jñaḥ so'smiñchāstre'dhikāravān
kathopāyānvicāryādau mokṣopāyānimānatha /
yo vicārayati prājño na sa bhūyo'bhijāyate

asminrāmāyaṇe rāmakathopāyānmahābalān /
etāṃstu prathamaṃ kṛtvā purāhamarimardana

śiṣyāyāsmi vinītāya bharadvājāya dhīmate /
ekāgro dattavāṃstasmai maṇimabdhirivārthine

tata ete kathopāyā bharadvājena dhīmatā /
kasmiṃścinmerugahane brahmaṇo'gra udāhṛtāḥ //
athāsya tuṣṭo bhagavānbrahmā lokapitāmahaḥ /
varaṃ putra gṛhāṇeti tamuvāca mahāśayaḥ

bharadvāja uvāca /
bhagavanbhūtabhavyeśa varo'yaṃ me'dya rocate /
yeneyaṃ janatā duḥkhānmucyate tadudāhara

śrībrahmovāca /
guruṃ vālmīkimatrāśu prārthayasva prayatnataḥ /
tenedaṃ yatsamārabdhaṃ rāmāyaṇamaninditam

tasmiñchrute naro mohātsamagrātsaṃtariṣyati /
setunevāmbudheḥ pāramapāraguṇaśālinā/

śrīvālmīkiruvāca /
ityuktvā sa bharadvājaṃ parameṣṭhī madāśramam/
abhyāgacchatsamaṃ tena bharadvājena bhūtakṛt

tūrṇaṃ saṃpūjito devaḥ so'rghyapādyādinā mayā /
avocanmāṃ mahāsattvaḥ sarvabhūtahite rataḥ

rāmasvabhāvakathanādasmādvaramune tvayā /
nodvegātsa parityājya āsamāpteraninditāt

granthenānena loko'yamasmātsaṃsārasaṃkaṭāt /
samuttariṣyati kṣipraṃ potenevāśu sāgarāt

vaktuṃ tadevamevārthamahamāgatavānayam /
kuru lokahitārthaṃ tvaṃ śāstramityuktavānajaḥ

mama puṇyāśramāttasmātkṣaṇādantarddhimāgataḥ /
muhūrtābhyutthitaḥ proccaistaraṅga iva vāriṇaḥ

tasminprayāte bhagavatyahaṃ vismayamāgataḥ /
punastatra bharadvājamapṛcchaṃ svasthayā dhiyā

kimetadbrahmaṇā proktaṃ bharadvāja vadāśu me/
ityuktena punaḥ proktaṃ bharadvājena tena me

bharadvāja uvāca /
etaduktaṃ bhagavatā yathā rāmāyaṇaṃ kuru /
sarvalokahitārthāya saṃsārārṇavatārakam

mahyaṃ ca bhagavanbrūhi kathaṃ saṃsārasaṃkaṭe /
rāmo vyavahṛto hyasminbharataśca mahāmanāḥ

śatrughno lakṣmaṇaścāpi sītā cāpi yaśasvinī /
rāmānuyāyinaste vā mantriputrā mahādhiyaḥ

nirduḥkhitāṃ yathaite nu prāptāstadbrūhi me sphuṭam /
tathaivāhaṃ bhaviṣyāmi tato janatayā saha

bharadvājena rājendra vadetyukto'smi sādaram /
tadā kartuṃ vibhorājñāmahaṃ vaktuṃ pravṛttavān

śṛṇu vatsa bharadvāja yathāpṛṣṭaṃ vadāmi te /
śrutena yena saṃmohamalaṃ dūre kariṣyasi

tathā vyavahara prājña yathā vyavahṛtaḥ sukhī /
sarvāsaṃsaktayā buddhyā rāmo rājīvalocanaḥ

lakṣmaṇo bharataścaiva śatrughnaśca mahāmanāḥ /
kausalyā ca sumitrā ca sītā daśarathastathā

kṛtāstraścā'virodhaśca bodhapāramupāgatāḥ /
vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇo'ṣṭau tathetare

dhṛṣṭirjayanto bhāsaśca satyo vijaya eva ca /
vibhīṣaṇaḥ suṣeṇaśca hanumānindrajittathā

ete'ṣṭau mantriṇaḥ proktāḥ samanīrāgacetasaḥ /
jīvanmuktā mahātmāno yathāprāptānuvartinaḥ

etairyathā hutaṃ dattaṃ gṛhītamuṣitaṃ smṛtam /
tathā cedvartase putra mukta evāsi saṃkaṭāt

apārasaṃsārasamudrapātī
labdhvā parāṃ yuktimudārasattvaḥ /
na śokamāyāti na dainyameti
gatajvarastiṣṭhati nityatṛptaḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye vairāgyaprakaraṇe sūtrapātanako nāma dvitīyaḥ sargaḥ