Yamasmṛti · Chapter 1

āśramasthaṃ sukhāsīnaṃ vedaśāstraviśāradam /
apṛcchann ṛṣayo gatvā yamaṃ yamitamānasam //

mahāpātakasaṃyuktāḥ upapātakinas tathā /
yair yair vratair viśudhyanti tan no brūhi mahāmune //

divā vātārkasaṃspṛṣṭaṃ rātrau nakṣatramārutaiḥ /
saṃdhyādvayor vā saṃdhyābhyāṃ pavitraṃ sarvadā jalam //

svabhāvayuktam avyāptam amedhyena sadā śuci /
bhāṇḍasthaṃ dharaṇīsthaṃ vā pānīyaṃ pāvanaṃ nṛṇāṃ //

amedhyena tu saṃspṛṣṭo rātrāv ahani vā dvijaḥ /
sadyaḥ snātvā spṛśed agniṃ sandhyayoś ca sadā śuciḥ //

śvāpadoṣṭrahayādyaiś ca mānuṣaiś caritaṃ vinā /
daṣṭaḥ snātvā śuciḥ sadyo naraḥ saṃdhyādirātriṣu //

antyād ajñānato bhuktvā caṇḍālānnaṃ kathañcana /
gomūtrayāvakāhāro daśarātreṇa śudhyati //

jalāgnyudbandhanabhraṣṭāḥ pravrajyānāśakacyutāḥ /
viṣaprapatanaprāyāḥ śastraghātahatāś ca ye //

navaite pratyavasitāḥ sarvadharmabahiṣkṛtāḥ /
cāndrāyaṇena śudhyanti taptakṛcchradvayena vā //

ubhayāvāsinaḥ pāpā ye śyāmaśabalācyutāḥ /
aindavābhyāṃ viśudhyanti dattvā dhenuṃ tathā vṛṣaṃ //

gobrāhmaṇahataṃ dagdhvā mṛtam udbandhanena ca /
pāśaṃś chittvā tathā tasya kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ caret //

kṛmibhir vraṇasaṃbhūtair makṣikādyupaghātitaḥ /
kṛcchrābdaṃ samprakurvīta parāko mohasaṃgamāt //

ekaike tu kṛte pāpe prāyaścittaṃ vidur budhāḥ /
sarvapātakasampāte prāyaścittaṃ na vidyate //

sarvapātakasampāte kapālagrahaṇaṃ smṛtam /
tat kāpālikam asyāgraṃ prāyaścittaṃ manīṣibhiḥ //

kāpālikānnabhoktṝṇāṃ tannārīgāmināṃ tathā /
jñānāt kṛcchrābdam uddiṣṭam ajñānād aindavadvayam //

surāmadyapāne kṛte gomāṃsabhakṣaṇe 'pi vā /
taptakṛcchraparikliṣṭo mauñjīhomena śudhyati //

prāyaścitte 'vyavasite kartā yadi vipadyate /
śuddhas tad ahar evāsāv ihaloke paratra ca //

yāvad eko 'pṛthagdravyaḥ prāyaścittaṃ niṣevate /
apraśastās tu taṃ spṛṣṭvā bhaveyuḥ te vigarhitāḥ //

asaṃbhojyā apratigrāhyā asaṃpāṭhyā avivāhinaḥ /
pūyante tadvrate pūrṇe sarve te 'rikthabhāginaḥ //

aśītir yasya varṣāṇi bālo vāpy ūnaṣoḍaśaḥ /
prāyaścittārdham arhanti striyo rogiṇa eva ca //

apūrṇaṣoḍaśābdasya caturvarṣādhikasya ca /
prāyaścittaṃ cared bhrātā pitā vānyo 'pi bāndhavaḥ //

ato bālatarasyāsya nāparādho na pātakaṃ /
rājadaṇḍo na tasyāsti prāyaścittaṃ ca neṣyate //

kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ kuryād hatvā saṃkīrṇayonijam /
sūtaṃ hatvātikṛcchraṃ tu kuṇḍagolakam eva ca //

striyo hatvāviśeṣeṇa carec cāndrāyaṇavratam /
hatvā gāṃ kṣatriyaṃ vaiśyaṃ śūdraṃ vāpy anulomajam //

eṣāṃ bhuktvā striyo gatvā tathaiva pratigṛhya ca /
kṛcchrābdam abdakṛcchraṃ vā śuddhyarthaṃ samyag ācaret //

anyaprāṇilayaṃ kurvan dadyāc chaktyā ca dakṣiṇām /
kṛcchraṃ cāpi caren nityaṃ prājāpatyam iti sthitiḥ //

mahāpātakakartāraś catvāro 'py aviśeṣataḥ /
agniṃ praviśya śudhyanti snānād vāpi hayakratau //

rahasyakāriṇas tv ete māghamāse tu pauruṣam /
japtvāghamarṣaṇaṃ sūktaṃ śudhyanty antarjale sthitāḥ //

paradāre nare ṣaṇḍe hayājāvipaśuṣv api /
āgomaithunam āsevyaḥ pāvamānīs tryahaṃ japet //

caṇḍālādyāsu nārīṣu goṣu maithunakāriṇaḥ /
japtvāghamarṣaṇaṃ pakṣaṃ śudhyanti hi payovratāḥ //

mātaraṃ gurupatnīṃ ca svasāraṃ duhitāṃ tathā /
gatvā tu praviśed agniṃ nānyaśuddhir vidhīyate //

svasāraṃ ca pitur mātuḥ svasutāṃ mātulasya ca /
putrasya bhāryāṃ gatvā tu ṣaṇmāsaṃ kṛcchram ācaret //

ṣaṭcatasras tathānyāś ca bandhubhyāṃ pitṛmātṛtaḥ /
gatvaitāṃś ca sagotrāṃ ca parākaṃ kṛcchram ācaret //

rajakaś carmakāraś ca naṭo buruḍa eva ca /
kaivartaś caiva śailūṣo mallaś cāntyāvasāyinaḥ //

eṣāṃ bhuktvā ca pītvā ca rahas saṃkamya vā sakṛt /
āsye ca maithunaṃ kṛtvā taptakṛcchraṃ samācaret //

caṇḍālamuṣṭikāś caiva tathā saṃkīrṇayonijāḥ //

eṣāṃ bhuktvā striyo gatvā tathaiva pratigṛhya ca /
jñānāt kṛcchrābdam uddiṣṭam ajñānād aindavaṃ smṛtaṃ //

kulācārasmṛto yeṣāṃ surāpānaṃ tu yoṣitāṃ /
patitakṣetrasaṃbhūtāḥ te 'kulācārikāḥ smṛtāḥ //

caturṇām api varṇānāṃ bāhyā brāhmaṇamāninaḥ /
pāraṃparyeṇa saṃkīrṇā varjanīyāḥ prayatnataḥ //

ārūḍhapatitāj jāto brāhmaṇyāṃ śūdrataś ca yaḥ /
caṇḍālau tāv ubhau jñeyau sagotrād yaś ca jāyate //

jārajātaḥ savarṇāyāṃ kuṇḍo jīvati bhartari /
mṛte golakanāmā tu jātihīnau tathāiva tau //

asavarṇāsu nārīṣu dvijair utpāditāś ca ye /
parapatnīṣu sarvāsu kuṇḍāḥ te golakāḥ smṛtāḥ //

mātṛvarṇā na te proktāḥ pitṛvarṇā na te smṛtāḥ /
avivāhyāḥ sutāś caiva bandhubhiḥ pitṛmātṛtaḥ //

mātṛsvatantrair nṛpasaṃgataiś ca bālādivṛddhair nṛpapīḍitaiś ca /
bhāṣā pravṛttā na khalu pramāṇam na hy uttaraṃ naiva kṛtaṃ kṛtās te //

aśvasya hantā puruṣasya hantā chettā tarūṇāṃ ghaṭasevitānāṃ /
parasya dāreṣu ca ye prasaktāḥ te śastravaddhyā na vihīnadaṇḍyāḥ //

yo duṣṭabhāvena parasya hantā hinasti bhāryāṃ sasutaṃ kalatram /
kṣetraṃ tathā dhānyadhanaṃ śarīram taṃ ghātayet mudgarapātaghātaiḥ //

kartānumantā 'py upadeśadātā protsāhakas saṃpratighātakaś ca /
mantrī sahāyas sahavāsyavadhyaḥ śaṅkāviśuddhiḥ puruṣeṇa kāryā //

yo yasya bhaktāśrayadāsasaktaḥ doṣe kṛte tena nareṇa kartā /
tad arpite bhoktari nānuśeyaṃ bhaktapradātā pratimucyate tu //

pare 'pare lobhahatās tatas tu parāvaraś caiva pare 'pare ca //

yajñe vivāhe ca tathotsaveṣu samānapuṃsā 'py asamānapuṃsā /
parābdikām pākavidhau pravṛttiṃ naiteṣu bhaktapradadoṣam āhuḥ //

śastrapradātā viṣavahnido 'pi māsaṃ samāpnoti parāya dattvā /
dharmārthakāmapratipattihetor yadi pravṛttau na paropatāpe //

yo vāhanaṃ kartari vāraṇaṃ vā hy ādāya gacchaty aviśiṣṭabuddhiḥ /
tatrāpi doṣaṃ na vadanti tajjñāḥ tatraiva śuddhaś ca tathaiva daṇḍyaḥ //

bhāryā sutā gotraruhā snuṣā vā bhrātā suto dāsabhṛto jano vā /
yo doṣaduṣṭas sa nṛpeṇa śāsyo nakārakas tu prabhur eṣa dharmaḥ //

dravyapradānena samāsamena karmaprayogena tathā yudhena /
yo vartate yasya narasya citte jñeyas sahāyas tu sukhāsukheṣu //

mahāmṛgaṃ pakṣimṛgaṃ paśuṃ vā samānajātīyam athetaraṃ vā /
acodito hanti narastriyaṃ vā svāmīyagaus tasya na khaṇḍanīyaḥ //

yad yaddhi jātir dvijavargajātyā yāgādikam pāpakṛto na daṇḍyāḥ /
grahapradāneṣu niruddhabaddhāḥ sarpā na hiṃsanti parair abhītāḥ //

taṃ dāpayitvā dhanine nṛpeṇa tatsvāminaḥ prāṇidhanair vimucyaḥ //

dharmārthavādeṣu gavādayo hi svecchāpramādād yadi te mriyante /
tatrāpi doṣañ ca paśupramāṇaṃ nācakṣate dharmavidas tathaiva //

āraṇyakā ye yadi daṃṣṭriṇas tu gāvo mriyante yadi tā adagdhāḥ /
pāpān niroddhuṃ na ca pāśadātuḥ dhārāsvahastaṃ pravadanti pāpaṃ //

eko hato yo bahubhiḥ sametaiḥ na jñāyate kasya mṛtopaghātaiḥ /
divyena teṣām upalabhya hantā nivartanīyo nṛpasaṃniyuktaiḥ //

saṃtyaktajīvo mriyate kadācid niṣpāpakaḥ pātakaśuddhikāryāt //

tarkapramāṇaiḥ pratitarkayitvā kecid vadanty evam idaṃ pramānam /
nityāntajīvo mriyate kadācid vedaiś ca pṛṣṭair ṛṣibhiś ca gītaṃ //

cāndrāyaṇādīni hi pāvanāni pāpā yad icchanti hitāya kartum /
saṃsargam icchanti phalaṃ tathā syāt jñānapradīpena tamo 'ndhakāre //