Vyākaraṇamahābhāṣya · Part 4160
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {19/139} kutaḥ hi etat vṛddhiśabdaḥ sañjñā ādaicaḥ sañjñinaḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {20/139} na punaḥ ādaicaḥ sañjñā vṛddhiśabdaḥ sañjñī iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {21/139} yat tāvat ucyate sañjñādhikāraḥ kartavyaḥ sañjñāsampratyayārthaḥ iti na kartavyaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {22/139} ācāryācārāt sañjñāsiddhiḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {23/139} ācāryācārāt sañjñāsiddhiḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {24/139} kim idam ācāryācārāt .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {25/139} ācāryāṇām upacārāt .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {26/139} yathā laukikavaidikeṣu .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {27/139} tat yathā laukikeṣu vaidikeṣu ca kṛtānteṣu .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {28/139} loke tāvat : mātāpitarau putrasya jātasya saṃvṛte avakāśe nāma kurvāte devadattaḥ yajñadattaḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {29/139} tayoḥ upacārāt anye api jānanti iyam asya sañjñā iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {30/139} vede : yājñikāḥ sañjñām kurvanti sphyaḥ yūpaḥ caṣālaḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {31/139} tatrabhavatām upacārāt anye api jānanti iyam asya sañjñā iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {32/139} apare punaḥ sici vṛddhiḥ iti uktvā ākāraikāraukārān udāharanti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {33/139} te manyāmahe : yayā pratyāyyante sā sañjñā ye pratīyante te sañjñinaḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {34/139} yat api ucyate kriyamāṇe api sañjñādhikāre sañjñāsañjñinoḥ asandehaḥ vaktavyaḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {35/139} sañjñāsañjñyasandehaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {36/139} sañjñāsañjñinoḥ asandehaḥ siddhaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {37/139} kutaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {38/139} ācāryācārāt eva .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {39/139} uktaḥ ācāryācāraḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {40/139} anākṛtiḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {41/139} atha vā anākṛtiḥ sañjñā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {42/139} ākṛtimantaḥ sañjñinaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {43/139} loke api hi ākrtimataḥ māṃsapiṇḍasya devadattaḥ iti sañjñā kriyate .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {44/139} liṅgena vā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {45/139} atha vā kim cit liṅgam āsajya vakṣyāmi itthaṃliṅgā sañjñā iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {46/139} vṛddhiśabde ca tat liṅgam kariṣyate na ādaicchabde .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {47/139} idam tāvat ayuktam yat ucyate ācāryācārāt iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {48/139} kim atra ayuktam .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {49/139} tam eva upālabhya agamakam te sūtram iti tasya eva punaḥ pramāṇīkaraṇam iti etat ayuktam .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {50/139} aparituṣyan khalu api bhavān anena parihāreṇa ākṛtiḥ liṅgena vā iti āha .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {51/139} tat ca api vaktavyam .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {52/139} yadi api etat ucyate atha vā etarhi itsañjñā na vaktavyā lopaḥ ca na vaktavyaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {53/139} sañjñāliṅgam anubandheṣu kariṣyate .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {54/139} na ca sañjñāyāḥ nivṛttiḥ ucyate .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {55/139} svabhāvataḥ sañjñāḥ sañjñinaḥ pratyāyya nivartante .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {56/139} tena anubandhānām api nivṛttiḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {57/139} sidhyati evam .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {58/139} apāṇinīyam tu bhavati .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {59/139} yathānyāsam eva astu .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {60/139} nanu ca uktam sañjñādhikāraḥ sañjñāsampratyayārthaḥ itarathā hi asampratyayaḥ yathā loke iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {61/139} na yathā loke tathā vyākaraṇe .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {62/139} pramāṇabhūtaḥ ācāryaḥ darbhapavitrapāṇiḥ śucau avakāśe prāṅmukhaḥ upaviśya mahatā yatnena sūtram praṇayati sma .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {63/139} tatra aśakyam varṇena api anarthakena bhavitum kim punaḥ iyatā sūtreṇa .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {64/139} kim ataḥ yat aśakyam .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {65/139} ataḥ sañjñāsañjñinau eva .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {66/139} kutaḥ nu khalu etat sañjñāsañjñinau eva iti na punaḥ sādhvanuśāsane asmin śāstre sādhutvam anena kiryate .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {67/139} kṛtam anayoḥ sādhutvam .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {68/139} katham .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {69/139} vṛdhiḥ asmai aviśeṣeṇa upadiṣṭaḥ prakṛtipāṭhe .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {70/139} tasmāt ktinpratyayaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {71/139} ādaicaḥ api akṣarasamāmnāye upadiṣṭāḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {72/139} prayoganiyamārtham tarhi idam syāt .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {73/139} vṛddhiśabdāt paraḥ ādaicaḥ prayoktavyāḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {74/139} na iha prayoganiyamaḥ ārabhyate .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {75/139} kim tarhi .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {76/139} saṃskṛtya saṃskṛtya padāni utsṛjyante .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {77/139} teṣām yatheṣṭham abhisambandhaḥ bhavati .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {78/139} tat yathā : āhara pātram , pātram āhara iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {79/139} ādeśāḥ tarhi ime syuḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {80/139} vṛddhiśabdasya ādaicaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {81/139} ṣaṣṭhīnirdiṣṭasya ādeśāḥ ucyante na ca atra ṣaṣṭhīm paśyāmaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {82/139} āgamāḥ tarhi ime syuḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {83/139} vṛddhiśabdasya ādaicaḥ āgamāḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {84/139} āgamāḥ api ṣaṣṭhīnirdiṣṭasya eva ucyante liṅgena ca .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {85/139} na ca atra ṣaṣṭhīm na khalu api āgamaliṅgam paśyāmaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {86/139} idam khalu api bhūyaḥ sāmanādhikaraṇyam ekavibhaktikatvam ca .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {87/139} dvayoḥ ca etat bhavati .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {88/139} kayoḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {89/139} viśeṣaṇaviśeṣyayoḥ vā sañjñāsañjñinoḥ vā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {90/139} tatra etat syāt viśeṣaṇaviśeṣye iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {91/139} tat ca na .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {92/139} dvayoḥ hi pratītpadārthakayoḥ loke viśeṣaṇaviśeṣyabhāvaḥ bhavati .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {93/139} na ca ādaicchabdaḥ pratītapadārthakaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {94/139} tasmāt sañjñāsañjñinau eva .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {95/139} tatra tu etāvān sandedhaḥ kaḥ sañjñī kā sañjñā iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {96/139} saḥ ca api kva sandehaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {97/139} yatra ubhe samānākṣare .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {98/139} yatra tu anyatarat laghu yat laghu sā sañjñā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {99/139} kutaḥ etat .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {100/139} laghvartham hi sañjñākaraṇam .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {101/139} tatra api ayam na avaśyam gurulaghutām eva upalakṣayitum arhati .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {102/139} kim tarhi .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {103/139} anākṛtitām api .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {104/139} anākṛtiḥ sañjñā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {105/139} ākṛtimantaḥ sañjñinaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {106/139} loke hi ākṛtimataḥ māṃsapiṇḍasya devadattaḥ iti sañjñā kriyate .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {107/139} atha vā āvartinyaḥ sañjñāḥ bhavanti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {108/139} vṛddhiśabdaḥ ca āvartate na ādaicchabdaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {109/139} tat yathā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {110/139} itaratra api devadattaśabdaḥ āvartate na māṃsapiṇḍaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {111/139} atha vā pūrvoccāritaḥ sañjñī paroccāritā sañjñā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {112/139} kutaḥ etat .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {113/139} sataḥ hi kāryiṇaḥ kāryeṇa bhavitavyam .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {114/139} tat yathā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {115/139} itaratra api sataḥ māṃsapiṇḍasya devadattaḥ iti sañjñā kriyate .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {116/139} katham vṛddhiḥ āt aic iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {117/139} etat ekam ācāryasya maṅgalārtham mṛṣyatām .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {118/139} māṅgalikaḥ ācāryaḥ mahataḥ śāstraughasya maṅgalārtham vṛddhiśabam āditaḥ prayuṅkte .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {119/139} maṅgalādīni hi śāstrāṇi prathante vīrapuruṣakāṇi ca bhavanti āyuṣmatpuruṣakāṇi ca .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {120/139} adhyetāraḥ ca siddhārthāḥ yathā syuḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {121/139} sarvatra eva hi vyākaraṇe pūrvoccāritaḥ sañjñī paroccāritā sañjñā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {122/139} at eṅ guṇaḥ iti yathā .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {123/139} doṣavān khalu api sañjñādhikāraḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {124/139} aṣṭame api hi sañjñā kriyate tasya param āmreḍitam iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {125/139} tatra api idam anuvartyam syāt .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {126/139} atha vā asthāne ayam yatnaḥ kriyate .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {127/139} na hi idam lokāt bhidyate .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {128/139} yadi idam lokāt bhidyeta tataḥ yatnārham syāt .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {129/139} tat yathā agojñāya kaḥ cit gām sakthani karṇe vā gṛhītvā upadiśati ayam gauḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {130/139} na ca asmai ācaṣṭe iyam asya sañjñā iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {131/139} bhavati ca asya sampratyayaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {132/139} tatra etat syāt kṛtaḥ pūrvaiḥ abhisambandhaḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {133/139} iha api kṛtaḥ pūrvaiḥ abhisambandhaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {134/139} kaiḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {135/139} ācāryaiḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {136/139} tatra etat syāt .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {137/139} yasmai samprati upadiśati tasya akṛtaḥ iti .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {138/139} loke api yasmai samprati upadiśati tasya akṛtaḥ .
(P_1,1.1.3) KA_I,37.25-40.17 Ro_I,125-133 {139/139} atha tatra kṛtaḥ iha api kṛtaḥ draṣṭavyaḥ .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {1/30} sataḥ vṛddhyādiṣu sañjñābhāvāt tadāśraye itaretarāśrayatvāt asiddhiḥ .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {2/30} sataḥ sañjñinaḥ sañjñābhāvāt sañjñāśraye sañjñini vṛddhyādiṣu itaretarāśrayatvāt aprasiddhiḥ .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {3/30} kā iteretarāśrayatā .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {4/30} satām ādaicām sañjñayā bhavitavyam sañjñayā ca ādaicaḥ bhāvyante .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {5/30} tat itaretarāśrayam bhavati , itaretarāśrayāṇi ca kāryāṇi na prakalpante .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {6/30} tat yathā .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {7/30} nauḥ nāvi baddhā na itaratrāṇāya bhavati. nanu ca bhoḥ itaretarāśrayāṇi api kāryāṇi dṛśyante .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {8/30} tat yathā .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {9/30} nauḥ śakaṭam vahati śakaṭam ca nāvam vahati .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {10/30} anyat api tatra kim cit bhavati jalam sthalam vā .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {11/30} sthale śakaṭam nāvam vahati .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {12/30} jale nauḥ śakaṭam vahati .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {13/30} yathā tari triviṣṭabdhakam .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {14/30} tatra api antataḥ sūtrakam bhavati .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {15/30} idam punaḥ itaretarāśrayam eva .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {16/30} siddham tu nityaśabdatvāt .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {17/30} siddham etat .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {18/30} katham .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {19/30} nityaśabdatvāt .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {20/30} nityāḥ śabdāḥ .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {21/30} nityeṣu śabdeṣu satām ādaicām sañjñā kriyate .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {22/30} na sañjñayā ādaicaḥ bhāvyante .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {23/30} yadi tarhi nityāḥ śabdāḥ kimartham śāstram .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {24/30} kimartham śāstram iti cet nivartakatvāt siddham .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {25/30} nivartakam śāstram .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {26/30} katham .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {27/30} mṛjiḥ asmai aviśeṣeṇa upadiṣṭaḥ .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {28/30} tasya sarvatra mṛjibuddhiḥ prasaktā .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {29/30} tatra anena nivṛttiḥ kriyate .
(P_1,1.1.4) KA_I,40.18-41.4 Ro_I,133-134 {30/30} mṛjeḥ akṅitsu pratyayeṣu mṛjiprasaṅge mārjiḥ sādhuḥ bhavati iti .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {1/21} pratyekam vṛddhiguṇasañjñe bhavataḥ iti vaktavyam .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {2/21} kim prayojanam .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {3/21} samudāye mā bhūtām iti .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {4/21} anyatra sahavacanāt samudāye sañjñāprasaṅgaḥ .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {5/21} anyatra sahavacanāt samudāye vṛddhiguṇasañjñayoḥ aprasaṅgaḥ .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {6/21} yatra icchati sahabhūtānām kāryam karoti tatra sahagrahaṇam .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {7/21} tat yathā .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {8/21} saha supā .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {9/21} ubhe abhyastam saha iti .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {10/21} pratyavayavam ca vākyaparisamāpteḥ .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {11/21} pratyavayavam ca vākyaparisamāptiḥ dṛśyate .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {12/21} tat yathā .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {13/21} devadattayajñadattaviṣṇumitrāḥ bhojyantām iti .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {14/21} na ca ucyate pratyekam iti .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {15/21} pratyekam ca bhujiḥ parisamāpyate .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {16/21} nanu ca ayam api asti dṛṣṭāntaḥ samudāye vākyaparisamāptiḥ iti .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {17/21} tat yathā .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {18/21} gargāḥ śatam daṇḍyantām iti .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {19/21} arthinaḥ ca rājānaḥ hiraṇyena bhavanti na ca pratyekam daṇḍayanti .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {20/21} sati etasmin dṛṣṭānte yadi tatra sahagrahaṇam kriyate iha api pratyekam iti vaktavyam .
(P_1,1.1.5) KA_I,41.5-16 Ro_I,134-136 {21/21} atha tatra antareṇa sahagrahaṇam sahabhūtānām kāryam bhavati iha api na arthaḥ pratyekam iti vacanena .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {1/68} atha kimartham ākāraḥ taparaḥ kriyate .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {2/68} ākārasya taparakaraṇam savarṇārtham .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {3/68} ākārasya taparakaraṇam kriyate .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {4/68} kim prayojanam .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {5/68} savarṇārtham .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {6/68} taparaḥ tatkālasya iti tatkālānām grahaṇam yathā syāt .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {7/68} keṣām .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {8/68} udāttānundāttasvaritānām .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {9/68} kim ca kāraṇam na syāt .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {10/68} bhedakatvāt svarasya .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {11/68} bhedakāḥ udāttādayaḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {12/68} katham punaḥ jñāyate bhedakāḥ udāttādayaḥ iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {13/68} evam hi dṛśyate loke .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {14/68} yaḥ udātte kartavye anudāttam karoti khaṇḍikopādhyāyaḥ tasmai capeṭām dadāti anyat tvam karoṣi iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {15/68} asti prayojanam etat .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {16/68} kim tarhi iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {17/68} bhedakatvāt guṇasya iti vaktavyam .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {18/68} kim prayojanam .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {19/68} ānunāsikyam nāma guṇaḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {20/68} tadbhinnasya api yathā syāt .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {21/68} kim ca kāraṇam na syāt .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {22/68} bhedakatvāt guṇasya .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {23/68} bhedakāḥ guṇāḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {24/68} katham punaḥ jñāyate bhedakāḥ guṇāḥ iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {25/68} evam hi dṛśyate loke .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {26/68} ekaḥ ayam ātmā udakam nāma .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {27/68} tasya guṇabhedāt anyatvam bhavati : anyat idam śītam anyat idam ūṣṇam iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {28/68} nanu ca bhoḥ abhedakāḥ api guṇāḥ dṛśyante .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {29/68} tat yathā .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {30/68} devadattaḥ muṇḍī api jaṭī api śikhī api svām ākhyām na jahāti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {31/68} tathā bālaḥ yuvā vṛddhaḥ vatsaḥ damyaḥ balīvardaḥ iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {32/68} ubhayam idam guṇeṣu uktam bhedakāḥ abhedakāḥ iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {33/68} kim punaḥ atra nyāyyam .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {34/68} abhedakāḥ guṇāḥ iti eva nyāyyam .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {35/68} kutaḥ etat .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {36/68} yat ayam asthidadhisakthyakṣṇām anaṅ udāttaḥ iti udāttagrahaṇam karoti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {37/68} yadi bhedakāḥ guṇāḥ syuḥ udāttam eva uccārayet .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {38/68} yadi tarhi abhedakāḥ guṇāḥ anudāttādeḥ antodāttāt ca yat ucyate tat svaritādeḥ svaritāntāt ca prāpnoti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {39/68} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {40/68} āśrīyamāṇaḥ guṇaḥ bhedakaḥ bhavati .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {41/68} tat yathā .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {42/68} śuklam ālabheta .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {43/68} kṛṣṇam ālabheta .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {44/68} tatra yaḥ śukle ālabdhavye kṛṣṇam ālabheta na hi tena yathoktam kṛtam bhavati .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {45/68} asandehārthaḥ tarhi takāraḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {46/68} aic iti ucyamane sandehaḥ syāt .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {47/68} kim imau aicau eva āhosvit ākāraḥ api atra nirdiśyate iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {48/68} sandehamātram etat bhavati .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {49/68} sarvasandeheṣu ca idam upatiṣṭhate vyākhyānataḥ viśeṣapratipattiḥ na hi sandehāt alakṣaṇam iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {50/68} trayāṇām grahaṇam iti vyākhyāsyāmaḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {51/68} anyatra api hi ayam evañjātīyakeṣu sandeheṣu na kam cid yatnam karoti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {52/68} tat yathā .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {53/68} autaḥ amśasoḥ iti .idam tarhi prayojanam : āntaryataḥ trimātracaturnātrāṇām sthāninām trimātracaturmātrāḥ ādeśāḥ mā bhūvan iti : khaṭvā* indraḥ khaṭvendraḥ , khaṭvā* udakam khaṭvodakam , khaṭvā* īṣā khaṭveṣā khaṭvā* ūḍhā khaṭvoḍhā khaṭvā* elakā khaṭvailakā khaṭvā* odanaḥ , khaṭvaudanaḥ , khaṭvā* aitikāyanaḥ , khaṭvaitikāyanaḥ , khaṭvā* aupagavaḥ , khaṭvaupagavaḥ iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {54/68} atha kriyamāṇe api takāre kasmāt eva trimātracaturnātrāṇām sthāninam trimātracaturmātrāḥ ādeśāḥ na bhavanti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {55/68} taparaḥ tatkālasya iti niyamāt .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {56/68} nanu taḥ paraḥ yasmāt saḥ ayam taparaḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {57/68} na iti āha .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {58/68} tāt api paraḥ taparaḥ iti .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {59/68} yadi tāt api paraḥ taparaḥ ṝdoḥ ap iti iha eva syāt .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {60/68} yavaḥ stavaḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {61/68} lavaḥ pavaḥ iti atra na syāt .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {62/68} na eṣaḥ takāraḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {63/68} kaḥ tarhi .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {64/68} dakāraḥ .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {65/68} kim dakāre prayojanam .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {66/68} atha kim takāre prayojanam .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {67/68} yadi asandehārthaḥ takāraḥ dakāraḥ api .
(P_1,1.1.6) KA_I,41.17-42.24 Ro_I,136-140 {68/68} atha mukhasukhārthaḥ takāraḥ dakāraḥ api .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {1/80} iggrahaṇam kimartham .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {2/80} iggrahaṇam ātsandhyakṣaravyañjananivṛttyartham . iggrahaṇam kriyate ākāranivṛttyartham sandhyakṣaranivṛttyartham vyañjananivṛttyartham ca. ākāranivṛttyartham tāvat .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {3/80} yātā vātā .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {4/80} ākārasya guṇaḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {5/80} iggrahaṇāt na bhavati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {6/80} sandhyakṣaranivṛttyartham .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {7/80} glāyati mlāyati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {8/80} sandhyakṣarasya guṇaḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {9/80} iggrahaṇāt na bhavati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {10/80} vyañjananivṛttyartham .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {11/80} umbhitā , umbhitum umbhitavyam .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {12/80} vyañjanasya guṇaḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {13/80} iggrahaṇāt na bhavati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {14/80} ākāranivṛttyarthena tāvat nārthaḥ .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {15/80} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na ākārasya guṇaḥ bhavati iti yat ayam ātaḥ anupasarge kaḥ iti kakāram anubandham karoti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {16/80} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {17/80} kitkaraṇe etat prayojanam kiti iti ākāralopaḥ yathā syāt .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {18/80} yadi ca ākārasya guṇaḥ syāt kitkaraṇam anarthakam syāt .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {19/80} guṇe kṛte dvayoḥ akārayoḥ pararūpeṇa siddham rūpam syāt godaḥ , kambaladaḥ iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {20/80} paśyati tu ācāryaḥ na ākārasya guṇaḥ bhavati iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {21/80} tataḥ kakāram anubandham karoti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {22/80} sandhyakṣarārthena api na arthaḥ .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {23/80} upadeśasāmarthyāt sandhyakṣarasya guṇaḥ na bhaviṣyati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {24/80} vyañjananivṛttyarthena api na arthaḥ .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {25/80} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na vyañjanasya guṇaḥ bhavati iti yat ayam janeḥ ḍam śāsti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {26/80} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {27/80} ḍitkaraṇe etat prayojanam ḍiti iti ṭilopaḥ yathā syāt .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {28/80} yadi vyañjansya guṇaḥ syāt ḍitkaraṇam anarthakam syāt .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {29/80} guṇe kṛte trayāṇām akārāṇām pararūpeṇa siddham rūpam syāt : upasarajaḥ , mandurajaḥ iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {30/80} paśyati tu ācāryaḥ na vyañjanasya guṇaḥ bhavati iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {31/80} tataḥ janeḥ ḍam śāsti. na etāni santi prayojanāni .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {32/80} yat tāvat ucyate kitkaraṇam jñāpakam ākārasya guṇaḥ na bhavati iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {33/80} uttarārtham etat syāt .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {34/80} tundaśokayoḥ parimṛjāpanudoḥ iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {35/80} yat tarhi gāpoḥ ṭhak iti ananyārtham kakāram anubandham karoti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {36/80} yat api ucyate upadeśasāmarthyāt sandhyakṣarasya guṇaḥ na bhavati iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {37/80} yadi yat yat sandhyakṣarasya prāpnoti tat tat upadeśasāmarthyāt bādhyate āyādayaḥ api tarhi na prāpnuvanti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {38/80} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {39/80} yam vidhim prati upadeśaḥ anarthakaḥ sa vidhiḥ bādhyate .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {40/80} yasya tu vidheḥ nimittam eva na asau bādhyate .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {41/80} guṇam ca prati upadeśaḥ anarthakaḥ āyādīnām punaḥ nimittam eva .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {42/80} yat api ucyate janeḥ ḍavacanam jñāpakam na vyañjanasya guṇaḥ bhavati iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {43/80} siddhe vidhiḥ ārabhyamāṇaḥ jñāpakārthaḥ bhavati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {44/80} na ca janeḥ guṇena sidhyati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {45/80} kutaḥ hi etat janeḥ guṇaḥ ucyamānaḥ akāraḥ bhavati na punaḥ ekāraḥ vā syāt okāraḥ vā iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {46/80} āntaryataḥ ardhamātrikasya vyañjanasya mātrikaḥ akāraḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {47/80} evam api anunāsikaḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {48/80} pararūpeṇa śuddhaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {49/80} evam tarhi gameḥ api ayam ḍaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {50/80} gameḥ ca guṇaḥ ucyamānaḥ āntaryataḥ okāraḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {51/80} tasmāt iggrahaṇam kartavyam .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {52/80} yadi iggrahaṇam kriyate dyauḥ , panthāḥ , saḥ , imam ite ete api ikaḥ prāpnuvanti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {53/80} sañjñayā vidhāne niyamaḥ .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {54/80} sañjñayā ye vidhīyante teṣu niyamaḥ .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {55/80} kim vaktavyam etat .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {56/80} na hi .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {57/80} katham anucyamānam gaṃsyate .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {58/80} guṇavṛddhigrahaṇasāmarthyāt .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {59/80} katham punaḥ antareṇa guṇavṛddhigrahaṇam ikaḥ guṇavṛddhī syātām .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {60/80} prakṛtam guṇavṛddhigrahaṇam anuvartate .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {61/80} kva prakṛtam .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {62/80} vṛddhiḥ āt aic at eṅ guṇaḥ iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {63/80} yadi tat anuvartate at eṅ guṇaḥ vṛddhiḥ ca iti adeṅām api vṛddhisañjñā prāpnoti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {64/80} sambandham anuvartiṣyate .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {65/80} vṛddhiḥ āt aic .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {66/80} at eṅ guṇaḥ vṛddhiḥ āt aic .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {67/80} tataḥ ikaḥ guṇavṛddhī iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {68/80} guṇavṛddhigrahaṇam anuvartate ādaijgrahaṇam nivṛttam .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {69/80} atha vā maṇḍūkagatayaḥ adhikārāḥ .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {70/80} yathā maṇḍūkāḥ utplutya utplutya gacchanti tadvat adhikārāḥ .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {71/80} atha vā ekayogaḥ kariṣyate vṛddhiḥ āt aic at eṅ guṇaḥ iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {72/80} tataḥ iko guṇavṛddhī iti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {73/80} na ca ekayoge anuvṛttiḥ bhavati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {74/80} atha vā anyavacanāt cakārākaraṇāt prakṛtāpavādaḥ vijñāyate yathā utsargeṇa prasaktasya apavādaḥ bādhakaḥ bhavati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {75/80} anyasyāḥ sañjñāyāḥ vacanāt cakārasya anukarṣaṇārthasya akaraṇāt prakṛtāyāḥ vṛddhisañjñāyāḥ guṇasañjña bādhikā bhaviṣyati yathā utsargeṇa prasaktasya apavādaḥ bādhakaḥ bhavati .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {76/80} atha vā vakṣyati etat .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {77/80} anuvartante ca nāma vidhayaḥ na ca anuvartanāt eva bhavanti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {78/80} kim tarhi yatnāt bhavanti .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {79/80} atha vā ubhayam nivṛttam .
(P_1,1.3.1) KA_I,42.26-44.14 R 140-146 {80/80} tat apekṣiṣyāmahe .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {1/123} kim punaḥ ayam alontyaśeṣaḥ āhosvit alontyāpavādaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {2/123} katham ca ayam taccheṣaḥ syāt katham vā tadapavādaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {3/123} yadi ekam vākyam tat ca idam ca alaḥ : antyasya vidhayaḥ bhavanti ikaḥ guṇavṛddhī* alaḥ antyasya iti tataḥ ayam taccheṣaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {4/123} atha nānā vākyam : alaḥ antyasya vidhayaḥ bhavanti , ikaḥ guṇavṛddhī* antyasya ca anantyasya ca iti tataḥ ayam tadapavādaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {5/123} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {6/123} vṛddhiguṇau alaḥ antyasya iti cet midipugantalaghūpadharcchidṛśikṣiprakṣudreṣu iggrahaṇam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {7/123} vṛddhiguṇau alaḥ antyasya iti cet midipugantalaghūpadharcchidṛśikṣiprakṣudreṣu iggrahaṇam kartavyam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {8/123} mideḥ guṇaḥ ikaḥ iti vaktavyam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {9/123} anantyatvāt hi na prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {10/123} pugantalaghūpadhasya guṇaḥ ikaḥ iti vaktavyam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {11/123} anantyatvāt hi na prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {12/123} ṛccheḥ liṭi guṇaḥ ikaḥ iti vaktavyam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {13/123} anantyatvāt hi na prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {14/123} ṛdṛsaḥ aṅi guṇaḥ ikaḥ iti vaktavyam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {15/123} anantyatvāt hi na prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {16/123} kṣiprakṣudrayoḥ guṇaḥ ikaḥ iti vaktavyam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {17/123} anantyatvāt hi na prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {18/123} sarvādeśaprasaṅgaḥ ca anigantasya .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {19/123} sarvādeśaḥ ca guṇaḥ ca anigantasya prāpnoti : yātā vātā .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {20/123} kim kāraṇam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {21/123} alaḥ antyasya iti ṣaṣṭhī ca eva hi antyam ikam upasaṅkrāntā , aṅgasya iti ca sthānaṣaṣṭhī .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {22/123} tat yat idānīm anigantam aṅgam tasya guṇaḥ sarvādeśaḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {23/123} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {24/123} yathā eva hi alaḥ antyasya iti ṣaṣṭhī antyam ikam upasaṅkrāntā evam aṅgasya iti api sthānaṣaṣṭhī .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {25/123} tat yad idānīm anigantam aṅgam , tatra ṣaṣṭhī eva na asti kutaḥ guṇaḥ kutaḥ sarvādeśaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {26/123} evam tarhi na ayam doṣasamuccayaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {27/123} kim tarhi .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {28/123} pūrvāpekṣaḥ ayam doṣaḥ , hyarthe ca ayam caḥ paṭhitaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {29/123} midipugantalaghūpadharcchidṛśikṣiprakṣudreṣu iggrahaṇam sarvādeśaprasaṅgaḥ hi anigantasya iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {30/123} mideḥ guṇaḥ ikaḥ iti vacanāt antyasya na .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {31/123} antyasya iti vacanāt ikaḥ na .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {32/123} ucyate tu guṇaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {33/123} saḥ sarvādeśaḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {34/123} evam sarvatra .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {35/123} astu tarhi tadapavādaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {36/123} igmātrasya iti cet jusisārvadhātukārdhadhātukahrasvādyoḥ guṇeṣu anantyapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {37/123} igmātrasya iti cet jusisārvadhātukārdhadhātukahrasvādyoḥ guṇeṣu anantyapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {38/123} jusi guṇaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {39/123} saḥ yathā iha bhavati : ajuhavuḥ , abibhayuḥ , evam anenijuḥ , paryaviviṣuḥ , atra api prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {40/123} sārvadhātukārdhadhātukayoḥ guṇaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {41/123} saḥ yathā iha bhavati : kartā hartā nayati tarati bhavati , evam īhitā , īhitum iti atra api prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {42/123} hrasvasya guṇaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {43/123} saḥ yathā iha bhavati : he agne he vāyo , evam he agnicit , he somasut iti atra api prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {44/123} jasi guṇaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {45/123} saḥ yathā iha bhavati agnayaḥ , vāyavaḥ iti evam agnicitaḥ , somasutaḥ iti atra api prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {46/123} ṛto ṅisarvanāmasthānayoḥ guṇaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {47/123} saḥ yathā iha bhavati kartari kartārau kartāraḥ iti evam sukṛti sukṛtau sukṛtaḥ iti atra api prāpnoti .gheḥ ṅiti guṇaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {48/123} saḥ yathā iha bhavati agnaye vāyave evam agnicite somasute iti atra api prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {49/123} oḥ guṇaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {50/123} saḥ yathā iha bhavati bābhravyaḥ , māṇḍavyaḥ iti evam suśrut , sauśrutaḥ iti atra api prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {51/123} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {52/123} pugantalaghūpadhagrahaṇam anantyaniyamārtham .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {53/123} pugantalaghūpadhagrahaṇam anantyaniyamārtham bhaviṣyati .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {54/123} pugantalaghūpadhasya eva anantyasya na anyasya anantyasya iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {55/123} prakṛtasya eṣaḥ niyamaḥ syāt .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {56/123} kim ca prakṛtam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {57/123} sārvadhātukārdhadhātukayoḥ iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {58/123} tena bhavet iha niyamāt na syāt īhitā , īhitum , īhitavyam iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {59/123} hrasvādyoḥ guṇaḥ tu aniyataḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {60/123} saḥ anantyasya api prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {61/123} atha api evam niyamaḥ syāt .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {62/123} pugantalaghūpadhasya sārvadhātukārdhadhātukayoḥ eva iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {63/123} evam api sārvadhātukārdhadhātukayoḥ guṇaḥ aniyataḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {64/123} saḥ anantyasya api prāpnoti : īhitā , īhitum īhitavyam iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {65/123} atha api ubhayataḥ niyamaḥ syāt : pugantalaghūpadhasya eva sārvadhātukārdhadhātukayoḥ , sārvadhātukārdhadhātukayoḥ eva pugantalaghūpadhasya iti , evam api ayam jusi guṇaḥ aniyataḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {66/123} saḥ anantyasya api prāpnoti : anenijuḥ , paryaviviṣuḥ iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {67/123} evam tarhi na ayam taccheṣaḥ na api tadapavādaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {68/123} anyat eva idam paribhāṣāntaram asambaddham anayā paribhāṣayā .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {69/123} paribhāṣāntaram iti ca matvā kroṣṭrīyāḥ paṭhanti : niyamāt ikaḥ guṇavṛddhī bhavataḥ vipratiṣedhena iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {70/123} yadi ca ayam taccheṣaḥ syāt tena eva tasya ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {71/123} atha api tadapavādaḥ utsargāpavādayoḥ api ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {72/123} tatra niyamasya avakāśaḥ : rājñaḥ ka ca , rājakīyam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {73/123} ikaḥ guṇavṛddhī* iti asya avakāśaḥ : cayanam , cāyakaḥ , lavanam , lāvakaḥ iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {74/123} iha ubhayam prāpnoti : medyati mārṣṭi iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {75/123} ikaḥ guṇavṛddhī* iti etat bhavati vipratiṣedhena .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {76/123} na eṣaḥ yuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {77/123} vipratiṣedhe hi param iti ucyate , pūrvaḥ ca ayam yogaḥ paraḥ niyamaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {78/123} iṣṭavācī paraśabdaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {79/123} vipratiṣedhe param yat iṣṭam tat bhavati .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {80/123} evam api ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {81/123} dvikāryayogaḥ hi vipratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {82/123} na ca atra ekaḥ dvikāryayuktaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {83/123} na avaśyam dvikāryayogaḥ eva vipratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {84/123} kim tarhi. asambhavaḥ api .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {85/123} saḥ ca asti atra asambhavaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {86/123} kaḥ asau asmbhavaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {87/123} iha tāvat : vṛkṣebhyaḥ , plakṣebhyaḥ iti ekaḥ sthānī dvau ādeśau .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {88/123} na ca asti sambhavaḥ yat ekasya sthāninaḥ dvau ādeśau syātām .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {89/123} iha idānīm medyati medyataḥ medyanti iti dvau sthāninau ekaḥ ādeśaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {90/123} na ca asti sambhavaḥ yat dvayoḥ sthāninoḥ ekaḥ ādeśaḥ syāt iti eṣaḥ asambhavaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {91/123} satyam etasmin asambhave yuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {92/123} evam api ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {93/123} dvayoḥ hi sāvakāśayoḥ samavasthitayoḥ vipratiṣedhaḥ bhavati .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {94/123} anavakāśaḥ ca ayam yogaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {95/123} nanu ca idānīm eva asya avakāśaḥ prakḷptaḥ : cayanam , cāyakaḥ , lavanam , lāvakaḥ iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {96/123} atra api niyamaḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {97/123} yāvatā na aprāpte niyame ayam yogaḥ ārabhyate ataḥ tadapavādaḥ ayam yogaḥ bhavati .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {98/123} utsargāpavādayoḥ ca ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {99/123} atha api katham cit ikaḥ guṇavṛddhī* iti asya avakāśaḥ syāt , evam api yathā iha vipratiṣedhāt ikaḥ guṇaḥ bhavati : medyati medyataḥ medyanti , evam iha api syāt : anenijuḥ , paryaveviṣuḥ iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {100/123} evam tarhi vṛddhiḥ bhavati guṇaḥ bhavati iti yatra brūyāt ikaḥ iti etat tatra upasthitam draṣṭavyam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {101/123} kim kṛtam bhavati .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {102/123} dvitīyā ṣaṣṭhī prāduḥ bhāvyate .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {103/123} tatra kāmacāraḥ : gṛhyamāṇena vā ikam viśeṣayitum ikā vā gṛhyamāṇam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {104/123} yāvatā kāmacāraḥ iha tāvat : midipugantalaghūpadharcchidṛśikṣiprakṣudreṣu gṛhyamāṇena ikam viśeṣayiṣyāmaḥ : eteṣām yaḥ ik iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {105/123} iha idānīm : jusisārvadhātukārdhadhātukahrasvādyoḥ guṇeṣu ikā gṛhyamāṇam viśeṣayiṣyāmaḥ : eteṣām guṇaḥ bhavati ikaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {106/123} igantānām iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {107/123} atha vā sarvatra eva sthānī nirdiśyate .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {108/123} iha tāvat : mideḥ iti , avibhaktikaḥ nirdeśaḥ : mida , eḥ , mideḥ , mideḥ iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {109/123} atha vā ṣaṣṭhīsamāsaḥ bhaviṣyati midaḥ iḥ , midiḥ , mideḥ iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {110/123} pugantalaghūpadhasya iti na evam vijñāyate : pugantasya aṅgasya laghūpadhasya ca iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {111/123} katham tarhi .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {112/123} puki antaḥ pugantaḥ , laghvī upadhā laghūpadhā , pugantaḥ ca laghūpadhā ca pugantalaghūpadham pugantalaghūpadhasya iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {113/123} avaśyam ca etat evam vijñeyam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {114/123} aṅgaviśeṣaṇe hi sati iha prasajyeta : bhinatti chinatti iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {115/123} ṛccheḥ api praśliṣṭanirdeśaḥ ayam .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {116/123} ṛcchati , ṛ , ṛ , ṝtām ṛcchatyṝtām iti .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {117/123} dṛśeḥ api yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {118/123} uḥ aṅi guṇaḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {119/123} uḥ aṅi guṇaḥ bhavati .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {120/123} tataḥ dṛśeḥ .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {121/123} dṛśeḥ ca aṅi guṇaḥ bhavati .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {122/123} uḥ iti eva. kṣiprakṣudrayoḥ api yaṇādiparam guṇa iti iyatā siddham .
(P_1,1.3.2) KA_I,44.15-47.13 Ro_I,146-155 {123/123} saḥ ayam evam siddhe sati yat pūrvagrahaṇam karoti tasya etat prayojanam ikaḥ yathā syāt anikaḥ mā bhūt iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {1/118} atha vṛddhigrahaṇam kimartham .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {2/118} kim viśeṣeṇa vṛddhigrahaṇam codyate na punaḥ guṇagrahaṇam api .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {3/118} yadi kim cit guṇagrahaṇasya prayojanam asti vṛddhigrahaṇasya api tat bhavitum arhati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {4/118} kaḥ vā viśeṣaḥ .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {5/118} ayam asti viśeṣaḥ .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {6/118} guṇavidhau na kva cit sthānī nirdiśyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {7/118} tatra avaśyam sthāninirdeśārtham guṇagrahaṇam kartavyam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {8/118} vṛddhividhau punaḥ sarvatra eva sthānī nirdiśyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {9/118} acaḥ ñṇiti ataḥ upadhāyāḥ taddhiteṣu acām ādeḥ iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {10/118} ataḥ uttaram paṭhati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {11/118} vṛddhigrahaṇam uttarārtham .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {12/118} vṛddhigrahaṇam kriyate uttarārtham .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {13/118} kṅiti iti pratiṣedham vakṣyati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {14/118} saḥ vṛddheḥ api yathā syāt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {15/118} kaḥ ca idānīm kṅitpratyayeṣu vṛddheḥ prasaṅgaḥ yāvatā ñṇiti iti ucyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {16/118} tat ca mṛjyartham .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {17/118} mṛjeḥ vṛddhiḥ aviśeṣeṇa ucyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {18/118} sā kṅiti mā bhūt : mṛṣṭaḥ , mṛṣṭavān iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {19/118} ihārtham ca api mṛjyartham vṛddhigrahaṇam kartavyam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {20/118} mṛjeḥ vṛddhiḥ aviśeṣeṇa ucyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {21/118} sā ikaḥ yathā syāt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {22/118} anikāḥ mā bhūt iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {23/118} mṛjyartham iti cet yogavibhāgāt siddham .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {24/118} mṛjyartham iti cet yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {25/118} mṛjeḥ vṛddhiḥ .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {26/118} tataḥ ñṇiti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {27/118} ñiti ṇiti ca vṛddhiḥ bhavati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {28/118} acaḥ iti eva .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {29/118} yadi acaḥ vṛddhiḥ ucyate nyamārṭ : aṭaḥ api vṛddhiḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {30/118} aṭi ca uktam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {31/118} kim uktam. anantyavikāre antyasadeśasya kāryam bhavati iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {32/118} vṛddhipratiṣedhānupapattiḥ tu ikprakaraṇāt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {33/118} vṛddheḥ tu pratiṣedhaḥ na upapadyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {34/118} kim kāraṇam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {35/118} ikprakaraṇāt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {36/118} iglakṣaṇayoḥ guṇavṛddhyoḥ pratiṣedhaḥ na ca evam sati mṛjeḥ iglakṣaṇā vṛddhiḥ bhavati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {37/118} tasmāt mṛjeḥ iglakṣaṇā vṛddhiḥ eṣitavyā .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {38/118} evam tarhi iha anye vaiyākaraṇāḥ mṛjeḥ ajādau saṅkrame vibhāṣā vṛddhim ārabhante : parimṛjanti parimārjanti parimṛjantu parimārjantu parimamṛjatuḥ , parimamārjatuḥ ityādyartham .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {39/118} tat iha api sādhyam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {40/118} tasmin sādhye yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {41/118} mṛjeḥ vṛddhiḥ acaḥ bhavati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {42/118} tataḥ aci kṅiti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {43/118} ajādau ca kṅiti mṛjeḥ vṛddhiḥ bhavati : parimārjanti parimārjantu .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {44/118} kimartham idam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {45/118} niyamārtham : ajādau eva kṅiti na anyatra .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {46/118} kva anyatra mā bhūt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {47/118} mṛṣṭaḥ , mṛṣṭavān iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {48/118} tataḥ vā .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {49/118} vā aci kṅiti mṛjeḥ vṛddhiḥ bhavati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {50/118} parimṛjanti , parimārjanti , parimamṛjatuḥ , parimamārjatuḥ iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {51/118} ihārtham eva sijartham vṛddhigrahaṇam kartavyam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {52/118} sici vṛddhiḥ aviśeṣeṇa ucyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {53/118} sā ikaḥ yathā syāt , anikaḥ mā bhūt iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {54/118} kasya punaḥ anikaḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {55/118} akārasya : acikīrṣīt , ajihīrṣīt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {56/118} na etat asti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {57/118} lopaḥ atra bādhakaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {58/118} ākārasya tarhi prāpnoti : ayāsīt , avāsīt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {59/118} na asti atra viśeṣaḥ satyām vṛddhau asatyām vā .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {60/118} sandhyakṣarasya tarhi prāpnoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {61/118} na eva sandhyakṣaram antyam asti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {62/118} nanu ca idam asti ḍhalope kṛte udavoḍhām udavoḍham udavoḍha iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {63/118} na etat asti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {64/118} asiddhaḥ ḍhalopaḥ .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {65/118} tasya asiddhatvāt na etat antyam bhavati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {66/118} vyañjanasya tarhi prāpnoti : abhaitsīt , acchaitsīt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {67/118} halantalakṣaṇā vṛddhiḥ bādhikā bhaviṣyati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {68/118} yatra tarhi sā pratiṣidhyate : akoṣīt , amoṣīt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {69/118} sici vṛddheḥ api eṣaḥ pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {70/118} katham .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {71/118} lakṣaṇam hi nāma dhvanati bhramati muhūrtam api na avatiṣṭhate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {72/118} atha vā sici vṛddhiḥ parasmaipadeṣu iti sici vṛddhiḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {73/118} tasyāḥ halantalakṣaṇā vṛddhiḥ bādhikā .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {74/118} tasyāḥ api na iṭi iti pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {75/118} asti punaḥ kva cid anyatra api apavāde pratiṣiddhe utsargaḥ api na bhavati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {76/118} asti iti āha .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {77/118} sujāte* aśvasūnṛte , adhvaryo* adribhiḥ sutam , śukram te* anyat iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {78/118} pūrvarūpatve pratiṣiddhe ayādayaḥ api na bhavanti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {79/118} uttarārtham eva tarhi sijartham vṛddhigrahaṇam kartavyam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {80/118} sici vṛddhiḥ aviśeṣeṇa ucyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {81/118} sā kṅiti mā bhūt nyanuvīt , nyadhuvīt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {82/118} na etat asti prayojanam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {83/118} antaraṅgatvāt atra uvaṅādeśe kṛte anantyatvāt vṛddhiḥ na bhaviṣyati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {84/118} yadi tarhi sici antaraṅgam bhavati , akārṣīt , ahārṣīt : guṇe kṛte raparatve ca anantyatvāt vṛddhiḥ na prāpnoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {85/118} mā bhūt evam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {86/118} halantasya iti evam bhaviṣyati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {87/118} iha tarhi : nyastārīt , vyadārīt : guṇe raparatve ca anantyatvāt vṛddhiḥ na prāpnoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {88/118} halantalakṣaṇāyāḥ ca na iṭi iti pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {89/118} mā bhūt evam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {90/118} rlāntasya iti evam bhaviṣyati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {91/118} iha tarhi : alāvīt apāvīt : guṇe kṛte avādeśe ca anantyatvāt vṛddhiḥ na prāpnoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {92/118} halantalakṣaṇāyāḥ ca na iṭi iti pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {93/118} mā bhūt evam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {94/118} rlāntasya iti evam bhaviṣyati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {95/118} rlāntasya iti ucyate na ca idam rlāntam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {96/118} rlāntasya iti atra vakāraḥ api nirdiśyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {97/118} kim vakāraḥ na śrūyate .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {98/118} luptanirdiṣtaḥ vakāraḥ .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {99/118} yadi evam mā bhavān mavīt : atra api prāpnoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {100/118} avimavyoḥ iti vakṣyāmi .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {101/118} tat vaktavyam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {102/118} ṇiśvibhyām tau nimātavyau .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {103/118} yadi api etat ucyate atha vā etarhi ṇiśvyoḥ pratiṣedhaḥ na vaktavyaḥ bhavati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {104/118} guṇe kṛte ayādeśe ca yāntānam na iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {105/118} evam tarhi ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na sici antaraṅgam bhavati iti yat ayam ataḥ halādeḥ laghoḥ iti akāragrahaṇam karoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {106/118} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {107/118} akāragrahaṇasya etat prayojanam iha mā bhūt : akoṣīt , amoṣīt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {108/118} yadi sici antaraṅgam syāt akāragrahaṇam anarthakam syāt .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {109/118} guṇe kṛte alaghutvāt vṛddhiḥ na bhaviṣyati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {110/118} paśyati tu ācāryaḥ na sici antaraṅgam bhavati iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {111/118} tataḥ akāragrahaṇam karoti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {112/118} na etat asti jñāpakam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {113/118} asti anyat etasya vacane prayojanam .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {114/118} kim .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {115/118} yatra guṇaḥ pratiṣidhyate tadartham etat syāt : nyakuṭīt , nyapuṭīt iti .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {116/118} yat tarhi ṇiśvyoḥ pratiṣedham śāsti tena na iha antaraṅgam asti iti darśayati .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {117/118} yat ca karoti akāragrahaṇam laghoḥ iti kṛte api .
(P_1,1.3.3) KA_I,47.14-49.21 Ro_I,155-161 {118/118} tasmāt iglakṣaṇā vṛddhiḥ . tasmāt iglakṣaṇā vṛddhiḥ āstheyā .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {1/26} ṣaṣṭhyāḥ sthāneyogatvāt ignivṛttiḥ . ṣaṣṭhyāḥ sthāneyogatvāt sarveṣām ikām nivṛttiḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {2/26} asya api prāpnoti : dadhi madhu .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {3/26} punarvacanam idānīm kimartham syāt .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {4/26} anyatarārtham punarvacanam .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {5/26} anyatarārtham etat syāt .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {6/26} sārvadhādukārdhadhātukayoḥ guṇaḥ eva iti .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {7/26} prasāraṇe ca .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {8/26} prasāraṇe ca sarveṣam yaṇām nivṛttiḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {9/26} asya api prāpnoti : yātā vātā .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {10/26} punarvacanam idānīm kimartham syāt .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {11/26} viṣayārtham punarvacanam . viṣayārtham etat syāt .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {12/26} vacisvapiyajādīnām kiti eva iti .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {13/26} uḥ aṇ rapare ca .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {14/26} uḥ aṇ rapare ca sarvarkārāṇām nivṛttiḥ prāpnoti .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {15/26} asya api prāpnoti kartṛ hartṛ .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {16/26} siddham tu ṣaṣṭhyadhikāre vacanāt .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {17/26} siddham etat .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {18/26} katham .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {19/26} ṣaṣṭhyadhikāre ime yogāḥ kartavyāḥ .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {20/26} ekaḥ tāvat kriyate tatra eva .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {21/26} imau api yogau ṣaṣṭhadhikāram anuvartiṣyete .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {22/26} atha vā ṣaṣṭhadhikāre imau yogau apekṣiṣyāmahe .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {23/26} atha vā idam tāvad ayam praṣṭavyaḥ .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {24/26} sārvadhātukārdhadhātukayoḥ guṇaḥ bhavati iti iha kasmāt na bhavati : yātā vātā .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {25/26} idam tatra apekṣiṣyate ikaḥ guṇavṛddhī* iti .
(P_1,1.3.4) KA_I,49.24-50.16 Ro_I,161-163 {26/26} yathā eva tarhi idam tatra apekṣiṣyate evam iha api tad apekṣiṣyāmahe sārvadhātukārdhadhātukayoḥ ikaḥ guṇavṛddhī* iti.
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {1/22} dhātugrahaṇam kimartham .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {2/22} iha mā bhūt: lūñ lavitā lavitum pūñ pavitā pavitum .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {3/22} ārdhadhātuke iti kimartham .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {4/22} tridhā baddhaḥ vṛṣabhaḥ roravīti .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {5/22} kim punaḥ idam ārdhadhātukagrahaṇam lopaviśeṣaṇam : ārdhadhātukanimitte lope sati ye guṇavṛddhī prāpnutaḥ te na bhavataḥ iti , āhosvit guṇavṛddhiviśeṣaṇam ārdhadhātukagrahaṇam : dhātulope sati ārdhadhātukanimitte ye guṇavṛddhī prāpnutaḥ te na bhavataḥ iti .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {6/22} kim ca ataḥ .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {7/22} yadi lopaviśeṣaṇam upeddhaḥ preddhaḥ atra api prāpnoti .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {8/22} atha guṇavṛddhiviśeṣaṇam knopayati iti atra api prāpnoti .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {9/22} yathā icchasi tathā astu .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {10/22} astu lopaviśeṣaṇam .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {11/22} katham upeddhaḥ preddhaḥ iti .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {12/22} bahiraṅgaḥ guṇaḥ antaraṅgaḥ pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {13/22} asiddham bahiraṅgam antaraṅge .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {14/22} yadi evam na arthaḥ dhātugrahaṇena .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {15/22} iha kasmāt na bhavati: lūñ lavitā lavitum .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {16/22} ārdhadhātukanimitte lope pratiṣedhaḥ na ca eṣaḥ ārdhadhātukanimittaḥ lopaḥ .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {17/22} atha vā punaḥ astu guṇavṛddhiviśeṣaṇam .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {18/22} nanu ca uktam knopayati iti atra api prāpnoti iti .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {19/22} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {20/22} nipātanāt siddham .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {21/22} kim nipātanam .
(P_1,1.4.1) KA_I,51.2-13 Ro_I,164-166 {22/22} cele knopeḥ iti
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {1/47} parigaṇanam kartavyam .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {2/47} yaṅyakkyavalope pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {3/47} yaṅyakkyavalope pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {4/47} yaṅ: bebhiditā marīmṛjaḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {5/47} yak: kuṣubhitā magadhakaḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {6/47} kya: samidhitā dṛṣadakaḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {7/47} valope : jīradānuḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {8/47} kim prayojanam .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {9/47} numlopasrivyanubandhalope apratiṣedhārtham .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {10/47} numlope srivyanubandhalope ca pratiṣedhaḥ mā bhūt iti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {11/47} numlope: abhāji rāgaḥ upabarhaṇam .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {12/47} sriveḥ : āsremāṇam .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {13/47} anubandhalope : lūñ lavitā lavitum .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {14/47} yadi parigaṇanam kriyate syadaḥ, praśrathaḥ, himaśrathaḥ iti atra api prāpnoti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {15/47} vakṣyati etat nipātanāt syadādiṣu iti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {16/47} tat tarhi parigaṇanam kartavyam .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {17/47} na kartavyam .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {18/47} numlope kasmāt na bhavati .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {19/47} ikprakaraṇāt numlope vṛddhiḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {20/47} iglakṣaṇayoḥ guṇavṛddhyoḥ pratiṣedhaḥ na ca eṣā iglakṣaṇā vṛddhiḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {21/47} yadi iglakṣaṇayoḥ guṇavṛddhyoḥ pratiṣedhaḥ syadaḥ, praśrathaḥ, himaśrathaḥ iti atra na prāpnoti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {22/47} iha ca prāpnoti: avodaḥ, edhaḥ, odmaḥ iti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {23/47} nipātanāt syadādiṣu . nipātanāt syadādiṣu pratiṣedhaḥ bhaviṣyati na ca bhaviṣyati .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {24/47} yadi iglakṣaṇayoḥ guṇavṛddhyoḥ pratiṣedhaḥ srivyanubandhalope katham sriveḥ āsremāṇam lūñ lavitā .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {25/47} pratyayāśrayatvāt anyatra siddham .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {26/47} ārdhadhātukanimitte lope pratiṣedhaḥ na ca eṣaḥ ārdhadhātukanimittaḥ lopaḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {27/47} yadi ārdhadhātukanimitte lope pratiṣedhaḥ jīradānuḥ atra na prāpnoti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {28/47} raki jyaḥ prasāraṇam . na etat jīveḥ rūpam .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {29/47} raki etat jyaḥ prasāraṇam .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {30/47} yāvatā ca idānīm raki jīveḥ api siddham bhavati .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {31/47} katham upabarhaṇam .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {32/47} bṛhiḥ prakṛtyantaram .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {33/47} katham jñāyate bṛhiḥ prakṛtyantaram iti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {34/47} aci iti hi lopaḥ ucyate anajādau api dṛśyate: nibṛhyate .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {35/47} aniṭi iti ca ucyate .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {36/47} iḍādau api dṛśyate: nibarhitā nibarhitum iti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {37/47} ajādau api na dṛśyate: bṛṃhayati bṛṃhakaḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {38/47} tasmāt na arthaḥ parigaṇanena .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {39/47} yadi parigaṇanam na kriyate bhedyate chedyate atra api prāpnoti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {40/47} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {41/47} dhātulope iti na evam vijñāyate: dhātoḥ lopaḥ dhātulopaḥ, dhātulope iti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {42/47} katham tarhi .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {43/47} dhātoḥ lopaḥ asmin tat idam dhātulopam, dhātulope iti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {44/47} tasmāt iglakṣaṇayoḥ guṇavṛddhyoḥ pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {45/47} yadi tarhi iglakṣaṇayoḥ guṇavṛddhyoḥ pratiṣedhaḥ pāpacakaḥ, pāpaṭhakaḥ, magadhakaḥ, dṛṣadakaḥ atra na prāpnoti .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {46/47} allopasya sthānivatvāt .
(P_1,1.4.2) KA_I,51.14-52.20 Ro_I,166-169 {47/47} akāralope kṛte tasya sthānivatvāt guṇavṛddhī na bhaviṣyataḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {1/41} anārambhaḥ vā .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {2/41} anārambhaḥ vā punaḥ asya yogasya nyāyyaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {3/41} katham bebhiditā, marīmṛjakaḥ, kuṣubhitā samidhitā iti .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {4/41} atra api akāralope kṛte tasya sthānivatvāt guṇavṛddhī na bhaviṣyataḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {5/41} yatra tarhi sthānivadbhāvaḥ na asti tadartham ayam yogaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {6/41} kva ca sthānivadbhāvaḥ na asti .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {7/41} yatra halacoḥ ādeśaḥ: loluvaḥ popuvaḥ marīmṛjaḥ sarīsṛpaḥ iti .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {8/41} atra api akāralope kṛte tasya sthānivatvāt guṇavṛddhī na bhaviṣyataḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {9/41} luki kṛte na prāpnoti .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {10/41} idam iha sampradhāryam: luk kriyatām allopaḥ iti kim atra kartavyam .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {11/41} paratvāt allopaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {12/41} nityaḥ luk .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {13/41} kṛte api allope prāpnoti akṛte api prāpnoti .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {14/41} luk api anityaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {15/41} katham .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {16/41} anyasya kṛte allope prāpnoti anyasya akṛte .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {17/41} śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {18/41} anavakāśaḥ tarhi luk. sāvakāśaḥ luk .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {19/41} kaḥ avakāśaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {20/41} avaśiṣṭaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {21/41} atham katham cit anavakāśaḥ luk syāt evam api na doṣaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {22/41} allope yogavibhāgaḥ kariṣyate : ataḥ lopaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {23/41} tataḥ yasya : yasya ca lopaḥ bhavati .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {24/41} ataḥ iti eva .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {25/41} kimartham idam .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {26/41} lukam vakṣyati tadbādhanārtham .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {27/41} tato halaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {28/41} halaḥ uttarasya ca yasya lopaḥ bhavati iti .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {29/41} iha api paratvāt yogavibhāgāt va lopaḥ lukam bādheta: kṛṣṇaḥ nonāva vṛṣabhaḥ yadi idam .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {30/41} nonūyateḥ nonāva .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {31/41} samānāśrayaḥ luk lopena bādhyate .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {32/41} kaḥ ca samānāśrayaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {33/41} yaḥ pratyayāśrayaḥ .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {34/41} atra ca prāk eva pratyayotpatteḥ luk bhavati .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {35/41} katham syadaḥ, praśrathaḥ, himaśrathaḥ, jīradānuḥ, nikucitaḥ iti .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {36/41} uktam śeṣe .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {37/41} kim uktam .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {38/41} nipātanāt syadādiṣu .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {39/41} pratyayāśratvāt anyatra siddham .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {40/41} raki jyaḥ prasāraṇam iti .
(P_1,1.4.3) KA_I,52.21-53.15 Ro_I,169-171 {41/41} nikucite api uktam sannipātalakṣaṇaḥ vidhiḥ animittam tadvighātasya iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {1/34} kṅiti pratiṣedhe tannimittagrahaṇam .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {2/34} kṅiti pratiṣedhe tannimittagrahaṇam kartavyam .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {3/34} kṅinnimitte ye guṇavṛddhī prāpnutaḥ te na bhavataḥ iti vaktavyam .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {4/34} kim prayojanam .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {5/34} upadhāroravītyartham . upadhārtham roravītyartham ca .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {6/34} upadhārtham tāvat : bhinnaḥ , bhinnavān iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {7/34} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {8/34} kṅiti iti ucyate .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {9/34} tena yatra kṅiti anantaraḥ guṇabhāvī asti tatra eva syāt: citam stutam .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {10/34} iha tu na syāt: bhinnaḥ , bhinnavān iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {11/34} nanu ca yasya guṇaḥ ucyate tat kṅitparatvena viśeṣayiṣyāmaḥ .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {12/34} pugantalaghūpadhasya ca guṇaḥ ucyate tat ca atra kṅitparam .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {13/34} pugantalaghūpadhasya iti na evam vijñāyate : pugantasya aṅgasya laghūpadhasya ca iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {14/34} katham tarhi .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {15/34} puki antaḥ pugantaḥ , laghvī upadhā laghūpadhā , pugantaḥ ca laghūpadhā ca pugantalaghūpadham , pugantalaghūpadhasya iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {16/34} avaśyam ca etat evam vijñeyam .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {17/34} aṅgaviśeṣaṇe hi sati iha prasajyeta : bhinatti chinatti iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {18/34} roravītyartham ca .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {19/34} tridhā baddhaḥ vṛṣabhaḥ roravīti iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {20/34} yadi tannimittagrahaṇam kriyate śacaṅante doṣaḥ .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {21/34} riyati piyati dhiyati .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {22/34} prādudruvat prāsusruvat .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {23/34} atra prāpnoti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {24/34} śacaṅantasya antaraṅgalakṣaṇatvāt .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {25/34} antaraṅgalakṣaṇatvāt atra iyaṅuvaṅoḥ kṛtayoḥ anupadhātvāt guṇaḥ na bhaviṣyati .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {26/34} evam kriyate ca idam tannimittagrahaṇam na ca kaḥ cit doṣaḥ bhavati .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {27/34} imāni ca bhūyaḥ tannimittagrahaṇasya prayojanāni : hataḥ , hathaḥ , upoyate , auyata , lauyamāniḥ , pauyamāniḥ , nenikte iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {28/34} na etāni santi prayojanāni .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {29/34} iha tāvat hataḥ , hathaḥ iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {30/34} prasaktasya anabhinirvṛttasya pratiṣedhena nivṛttiḥ śakyā kartum atra ca dhātūpadeśāvasthāyām eva akāraḥ .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {31/34} iha ca upoyate , auyata , lauyamāniḥ , pauyamāniḥ iti .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {32/34} bahiraṅge guṇavṛddhī antaraṅgaḥ pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {33/34} asiddham bahiraṅgam antaraṅge .
(P_1,1.5.1) KA_I,53.17-54.13 Ro_I,171-174 {34/34} nenikte iti pareṇa rūpeṇa vyavahitatvāt na bhaviṣyati .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {1/42} upadhārthena tāvat na arthaḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {2/42} dhātoḥ iti vartate .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {3/42} dhātum kṅitparatvena viśeṣayiṣyāmaḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {4/42} yadi dhātuḥ viśeṣyate vikaraṇasya na prāpnoti : cinutaḥ , sunutaḥ , lunītaḥ , punītaḥ iti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {5/42} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {6/42} vihitaviśeṣaṇam dhātugrahaṇam .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {7/42} dhātoḥ yaḥ vihitaḥ iti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {8/42} dhātoḥ eva tarhi na prāpnoti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {9/42} na evam vijñāyate dhātoḥ vihitasya kṅiti iti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {10/42} katham tarhi .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {11/42} dhātoḥ vihite kṅiti iti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {12/42} atha vā kāryakālam hi sañjñāparibhāṣam .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {13/42} yatra kāryam tatra draṣṭavyam .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {14/42} pugantalaghūpadhasya guṇaḥ bhavati iti upasthitam idam bhavati kṅiti na iti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {15/42} atha vā yat etasmin yoge kṅidgrahaṇam tad anavakāśam .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {16/42} tasya anavakāśatvāt guṇavṛddhī na bhaviṣyataḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {17/42} atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati upadhālakṣaṇasya guṇasya pratiṣedhaḥ iti yat ayam trasigṛdhidhṛṣikṣipeḥ knuḥ ikaḥ jhal halantāt ca iti knusanau kitau karoti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {18/42} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {19/42} kitkaraṇe etat prayojanam guṇaḥ katham na syāt iti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {20/42} yadi ca atra guṇapratiṣedhaḥ na syāt kitkaraṇam anarthakam syāt .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {21/42} paśyati tu ācāryaḥ bhavati upadhālakṣaṇasya guṇasya pratiṣedhaḥ iti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {22/42} tataḥ knusanau kitau karoti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {23/42} roravītyarthena api na arthaḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {24/42} kṅiti iti ucyate .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {25/42} na ca atra kṅitam paśyāmaḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {26/42} pratyayalakṣaṇena prāpnoti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {27/42} na lumatā tasmin iti pratyayalakṣaṇapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {28/42} atha api na lumatā aṅgasya iti ucyate evam api na doṣaḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {29/42} katham .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {30/42} na lumatā lupte aṅgādhikāraḥ pratinirdiśyate .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {31/42} kim tarhi .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {32/42} yaḥ asau lumatā lupyate tasmin yat aṅgam tasya yat kāryam tat na bhavati iti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {33/42} atha api āṅgādhikāraḥ pratinirdiśyate evam api na doṣaḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {34/42} katham .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {35/42} kāryakālam hi sañjñāparibhāṣam yatra kāryam tatra draṣṭavyam .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {36/42} sārvadhātukārdhadhātukayoḥ guṇaḥ bhavati iti upasthitam idam bhavati kṅiti na iti .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {37/42} atha vā chāndasam etat .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {38/42} dṛṣṭānuvidhiḥ ca chandasi bhavati .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {39/42} atha vā bahiraṅgaḥ guṇaḥ antaraṅgaḥ pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {40/42} asiddham bahiraṅgam antaraṅge .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {41/42} atha vā pūrvasmin yoge yad ārdhadhātukagrahaṇam tat anavakāśam .
(P_1,1.5.2) KA_I,54.13-55.5 Ro_I,175-177 {42/42} tasya anavakāśatvāt guṇaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {1/14} iha kasmāt na bhavati : laigavāyanaḥ , kāmayate .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {2/14} taddhitakāmyoḥ ikprakaraṇāt .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {3/14} iglakṣaṇayoḥ guṇavṛddhyoḥ pratiṣedhaḥ na ca ete iglakṣaṇe .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {4/14} lakārasya ṅittvāt ādeśeṣu sthānivadbhāvaprasaṅgaḥ .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {5/14} lakārasya ṅittvāt ādeśeṣu sthānivadbhāvaḥ prāpnoti : acinavam asunavam akaravam .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {6/14} lakārasya ṅittvāt ādeśeṣu sthānivadbhāvaprasaṅgaḥ iti cet yāsuṭaḥ ṅidvacanāt siddham . yat ayam yāsuṭaḥ ṅidvacanam śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ na ṅidādeśāḥ ṅitaḥ bhavanti iti .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {7/14} yadi etat jñāpyate katham nityam ṅitaḥ itaḥ ca iti .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {8/14} ṅitaḥ yat kāryam tat bhavati ṅiti yat kāryam tat na bhavati iti .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {9/14} kim vaktavyam etat .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {10/14} na hi .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {11/14} katham anucyamānam gaṃsyate .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {12/14} yāsuṭaḥ eva ṅidvacanāt .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {13/14} aparyāptaḥ ca eva hi yāsuṭ samudāyasya ṅittve ṅitam ca enam karoti .
(P_1,1.5.3) KA_I,55.6-18 Ro_I,177-180 {14/14} tasya etat prayojanam ṅitaḥ yat kāryam tat yathā syāt ṅiti yat kāryam tat mā bhūt iti .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {1/40} kimartham idam udyate .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {2/40} guṇavṛddhī mā bhūtām iti : ādīdhyanam ādīdhyakaḥ , āvevyanam āvevyakaḥ iti .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {3/40} ayam yogaḥ śakyaḥ akartum .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {4/40} katham .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {5/40} dīdhīvevyoḥ chandoviṣayatvāt dṛṣṭānuvidhitvāt ca chandasaḥ adīdhet adīdhayuḥ iti ca guṇadarśanāt apratiṣedhaḥ .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {6/40} dīdhīvevyoḥ chandoviṣayatvāt .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {7/40} dīdhīvevyau chandoviṣayau .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {8/40} dṛṣṭānuvidhitvāt ca chandasaḥ .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {9/40} dṛṣṭānuvidhiḥ ca chandasi bhavati .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {10/40} adīdhet , adīdhayuḥ iti ca guṇadarśanāt apratiṣedhaḥ .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {11/40} anarthakaḥ pratiṣedhaḥ apratiṣedhaḥ .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {12/40} prajapatiḥ vai yat kim cana manasā adīdhet .
(P_1,1.6) KA_I,55.20-56.16 Ro_I,180-182 {13/40} hotraya vṛtaḥ kṛpayan adīdhet .
Original text: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0