Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vyākaraṇamahābhāṣya · Part 181200

(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {19/30} pratyaye bhūyān parihāraḥ : anabhidhānāt pratyayaḥ savarṇān na grahīṣyati .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {20/30} yān hi pratyayaḥ savarṇagrahaṇena gṛhṇīyāt na taiḥ arthasya abhidhānam syāt .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {21/30} anabhidhānāt na bhaviṣyati .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {22/30} idam tarhi prayojanam : iha ke cit pratīyante ke cit pratyāyyante .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {23/30} hrasvāḥ pratīyante ḍīrghāḥ pratyāyyante .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {24/30} yāvat brūyāt pratyāyyamānena savarṇānam grahaṇam na iti tāvat apratyayaḥ iti .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {25/30} kam punaḥ dīrghaḥ savarṇagrahaṇena gṛhṇīyāt .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {26/30} hrasvam .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {27/30} yatnādhikyāt na grahīṣyati .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {28/30} plutam tarhi gṛhṇīyāt .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {29/30} anaṇtvāt na grahīṣyati .
(P_1,1.69.1) KA_I,177.18-178.7 Ro_I,525-527 {30/30} evam tarhi siddhe sati yat apratyayaḥ iti pratiṣedham śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati eṣā paribhāṣā : bhāvyamānena savarṇānām grahaṇam na iti .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {1/46} kimartham punaḥ idam ucyate .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {2/46} aṇ savarṇasya iti svarānunāsikyakālabhedāt .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {3/46} aṇ savarṇasya iti ucyate .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {4/46} svarabhedāt ānunāsikyabhedāt kālabhedāt ca aṇ savarṇān na gṛhṇīyāt .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {5/46} iṣyate ca savarṇagrahaṇam syāt iti .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {6/46} tat ca antareṇa yatnam na sidhyati iti evamartham idam ucyate .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {7/46} asti prayojanam etat .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {8/46} kim tarhi iti .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {9/46} tatra pratyāhāragrahaṇe savarṇāgrahaṇam anupadeśāt .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {10/46} tatra pratyāhāragrahaṇe savarṇānām grahaṇam na prāpnoti : akaḥ savarṇe dīrghaḥ iti .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {11/46} kim kāraṇam .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {12/46} anupadeśāt .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {13/46} yathājātīyakānām sañjñā kṛtā tathājātīyakānām sampratyāyikā syāt .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {14/46} hrasvānām ca kriyate .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {15/46} hrasvānām eva sampratyāyikā syāt dīrghānām na syāt .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {16/46} nanu ca hrasvāḥ pratīyamānāḥ dīrghān sampratyāyayiṣyanti .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {17/46} hrasvasampratyayāt iti cet uccāryamāṇasampratyāyakatvāt śabdasya avacanam .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {18/46} hrasvasampratyayāt iti cet uccāryamāṇaḥ śabdaḥ sampratyāyakaḥ bhavati na sampratīyamanaḥ .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {19/46} tat yathā ṛk iti ukte sampāṭhamātram gamyate na asyāḥ arthaḥ gamyate .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {20/46} evam tarhi varṇapāṭhe eva upadeśaḥ kariṣyate .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {21/46} v arṇapāṭhe upadeśaḥ iti cet avarkālatvāt paribhāṣāyāḥ anupadeśaḥ . varṇapāṭhe upadeśaḥ iti cet avarkālatvāt paribhāṣāyāḥ anupadeśaḥ .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {22/46} kim parā sūtrāt kriyate iti ataḥ avarakālā .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {23/46} na iti āha .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {24/46} sarvathā avarakālā eva .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {25/46} varṇānām upadeśaḥ tāvat .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {26/46} upadeśottarakālaḥ ādiḥ antyena saha itā iti pratyāhāraḥ .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {27/46} pratyāhārottarakālā savarṇasañjñā .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {28/46} savarṇasañjñottarakālam aṇudit savarṇasya ca apratyayaḥ iti .

(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {29/46} sā eṣā upadeśottarakālā avarakālā satī varṇānām utpattau nimittatvāya kalpayiṣyate iti tat na .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {30/46} tasmāt upadeśaḥ .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {31/46} tasmāt upadeśaḥ kartavyaḥ .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {32/46} tatra anuvṛttinirdeśe savarṇāgrahaṇam anaṇtvāt .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {33/46} tatra anuvṛttinirdeśe savarṇānām grahaṇam na prāpnoti : asya cvau yasya īti ca .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {34/46} kim kāraṇam .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {35/46} anaṇtvāt .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {36/46} na hi ete aṇaḥ ye anuvṛttinirdeśe .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {37/46} ke tarhi .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {38/46} ye akṣarasamāmnāye upadiśyante .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {39/46} evam tarhi anaṇtvāt anuvṛttau na anupadeśāt ca pratyāhāre na .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {40/46} ucyate ca idam aṇ savarṇān gṛhṇāti iti .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {41/46} tatra vacanāt bhaviṣyati .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {42/46} vacanāt yatra tat na asti .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {43/46} na idam vacanāt labhyam .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {44/46} asti hi anyat etasya vacane prayojanam .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {45/46} kim .
(P_1,1.69.2) KA_I,178.8-179.12 Ro_I,528-531 {46/46} ye ete pratyāhārāṇām āditaḥ varṇāḥ taiḥ savarṇānām grahaṇam yathā syāt .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {1/38} evam tarhi savarṇe aṇgrahaṇam aparibhāṣyam ākṛtigrahaṇāt .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {2/38} savarṇe aṇgrahaṇam aparibhāṣyam .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {3/38} kutaḥ .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {4/38} ākṛtigrahaṇāt .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {5/38} avarṇākṛtiḥ upadiṣṭā sā sarvam avarṇakulam grahīṣyati .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {6/38} tathā ivarṇakulākṛtiḥ .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {7/38} tathā uvarṇakulākṛtiḥ .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {8/38} nanu ca anyā ākṛtiḥ akārasya ākārasya ca .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {9/38} ananyatvāt ca .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {10/38} ananyākṛtiḥ akārasya ākārasya ca .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {11/38} anekāntaḥ hi ananyatvakaraḥ .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {12/38} yaḥ hi anekāntena bhedaḥ na asau anyatvam karoti .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {13/38} tat yathā : na yaḥ goḥ ca goḥ ca bhedaḥ saḥ anyatvam karoti .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {14/38} yaḥ tu khalu goḥ ca aśvasya ca bhedaḥ saḥ anyatvam karoti .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {15/38} aparaḥ āha : savarṇe aṇgrahaṇam aparibhāṣyam .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {16/38} ākṛtigrahaṇāt ananyatvam .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {17/38} savarṇe aṇgrahaṇam aparibhāṣyam .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {18/38} ākṛtigrahaṇāt ananyatvam bhaviṣyati .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {19/38} ananyākṛtiḥ akārasya ākārasya ca .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {20/38} anekāntaḥ hi ananyatvakaraḥ .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {21/38} yaḥ hi anekāntena bhedaḥ na asau anyatvam karoti .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {22/38} tat yathā : na yaḥ goḥ ca goḥ ca bhedaḥ saḥ anyatvam karoti .

(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {23/38} yaḥ tu khalu goḥ ca aśvasya ca bhedaḥ saḥ anyatvam karoti .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {24/38} tadvat ca halgrahaṇeṣu .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {25/38} evam ca kṛtvā ca halgrahaṇeṣu siddham bhavati .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {26/38} jhalaḥ jhali : avāttām avāttam avātta yatra etat na asti aṇ savarṇān gṛhṇāti iti .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {27/38} anekāntaḥ hi ananyatvakaraḥ iti uktārtham .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {28/38} drutavilambitayoḥ ca anupadeśāt .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {29/38} drutavilambitayoḥ ca anupadeśāt manyāmahe ākṛtigrahaṇāt siddham iti .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {30/38} yat ayam kasyām cit vṛttau varṇān upadiśya sarvatra kṛtī bhavati .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {31/38} asti prayojanam etat .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {32/38} kim tarhi iti .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {33/38} vṛttipṛthaktvam tu na upapadyate .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {34/38} vṛtteḥ tu pṛthaktvam na upapadyate .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {35/38} tasmāt tatra taparanirdeśāt siddham .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {36/38} tasmāt tatra taparanirdeśaḥ kartavyaḥ .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {37/38} na kartavyaḥ .
(P_1,1.69.3) KA_I,179.12-180.12 Ro_I,531-535 {38/38} kriyate etat nyāse eva : ataḥ bhisaḥ ais iti .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {1/14} ayuktaḥ ayam nirdeśaḥ .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {2/14} tat iti anena kālaḥ pratinirdiśyate tat iti ayam ca varṇaḥ .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {3/14} tatra ayuktam varṇasya kālena saha sāmanādhikaraṇyam .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {4/14} katham tarhi nirdeśaḥ kartavyaḥ .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {5/14} tatkālakālasya iti .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {6/14} kim idam tatkālakālasya iti .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {7/14} tasya kālaḥ tatkālaḥ , tatkālaḥ kālaḥ yasya saḥ ayam tatkālakālaḥ , tatkālakālasya iti .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {8/14} saḥ tarhi tathā nirdeśaḥ kartavyaḥ .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {9/14} na kartavyaḥ .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {10/14} uttarapadalopaḥ atra draṣṭavyaḥ .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {11/14} tat yathā uṣṭramukham iva mukham asya uṣṭramukhaḥ , kharamukhaḥ .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {12/14} evam tatkālakālaḥ tatkālaḥ , tatkālasya iti .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {13/14} atha vā sāhacaryāt tācchabdyam bhaviṣyati .
(P_1,1.70.1) KA_I,180.14-20 Ro_I,535-536 {14/14} kālasahacaritaḥ varṇaḥ api kālaḥ eva.
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {1/43} kim punaḥ idam niyamārtham āhosvit prāpakam .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {2/43} katham ca niyamārtham syāt katham vā prāpakam .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {3/43} yadi atra aṇgrahaṇam anuvartate tataḥ niyamārtham .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {4/43} atha nivṛttam tataḥ prāpakam .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {5/43} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {6/43} taparaḥ tatkālasya iti niyamāṛtham iti cet dīrghagrahaṇe svarabhinnāgrahaṇam .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {7/43} taparaḥ tatkālasya iti niyamāṛtham iti cet dīrghagrahaṇe svarabhinnānām grahaṇam na prāpnoti .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {8/43} keṣām .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {9/43} udāttānudāttasvaritānām .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {10/43} astu tarhi prāpakam .

(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {11/43} prāpakam iti cet hrasvagrahaṇe dīrghaplutapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {12/43} prāpakam iti cet hrasvagrahaṇe dīrghaplutayoḥ tu pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {13/43} vipratiṣedhāt siddham .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {14/43} aṇ savarṇān gṛhṇāti iti etat astu taparaḥ tatkālasya iti vā .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {15/43} taparaḥ tatkālasya iti etat bhavati vipratiṣedhena .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {16/43} aṇ savarṇān gṛhṇāti iti asya avakāśaḥ hrasvāḥ ataparāḥ aṇaḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {17/43} taparaḥ tatkālasya iti asya avakāśaḥ dīrghāḥ taparāḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {18/43} hrasveṣu tapareṣu ubhayam prāpnoti .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {19/43} taparaḥ tatkālasya iti etat bhavati vipratiṣedhena .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {20/43} yadi evam drutāyām taparakaraṇe madhyamavilambitayoḥ upasaṅkhyānam kālabhedāt . drutāyām taparakaraṇe madhyamavilambitayoḥ upasaṅkhyānam kartavyam tathā madhyamāyām drutavilambitayoḥ tathā vilambitāyām drutamadhyamayoḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {21/43} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {22/43} kālabhedāt .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {23/43} ye hi drutāyām vṛttau varṇāḥ tribhāgādhikāḥ te madhyamāyām .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {24/43} ye madhyamāyām varṇāḥ tribhāgādhikāḥ te vilambitāyām .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {25/43} siddham tu avasthitāḥ varṇāḥ vaktuḥ cirāciravacanāt vṛttayaḥ viśiṣyante . siddham etat .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {26/43} katham .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {27/43} avasthitāḥ varṇāḥ drutamadhyamavilambitāsu .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {28/43} kiṅkṛtaḥ tu vṛttiviśeṣaḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {29/43} vaktuḥ cirāciravacanāt vṛttayaḥ viśiṣyante .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {30/43} vaktā kaḥ cit āśvabhidhāyī bhavati , āśu varṇān abhidhatte .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {31/43} kaḥ cit cireṇa kaḥ cit ciratareṇa .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {32/43} tat yathā : tam eva adhvānam kaḥ cit āśu gacchati kaḥ cit cireṇa gacchati kaḥ cit ciratareṇa gacchati .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {33/43} rathikaḥ āśu gacchati āśvikaḥ cireṇa padātiḥ ciratareṇa .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {34/43} viṣamaḥ upanyāsaḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {35/43} adhikaraṇam atra adhvā vrajikriyāyāḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {36/43} tatra ayuktam yat adhikaraṇasya vṛddhihrāsau syātām .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {37/43} evam tarhi sphoṭaḥ śabdaḥ dhvaniḥ śabdaguṇaḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {38/43} katham .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {39/43} bheryāghātavat .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {40/43} tat yathā bheryāghātaḥ bherīm āhatya kaḥ cit viṃśati padāni gacchati kaḥ cit triṃśat kaḥ cit catvāriṃśat .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {41/43} sphoṭaḥ ca tāvān eva bhavati .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {42/43} dhvanikṛtā vṛddhiḥ .
(P_1,1.70.2) KA_I,180.21-181.24 Ro_I,537-540 {43/43} dhvaniḥ sphoṭaḥ ca śabdānām dhvaniḥ tu khalu lakṣyate | alpaḥ mahān ca keṣām cit ubhayam tat svabhāvataḥ .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {1/15} ādiḥ antyena saha iti asampratyayaḥ sañjñinaḥ anirdeśāt .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {2/15} ādiḥ antyena saha iti asampratyayaḥ .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {3/15} kim kāraṇam .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {4/15} sañjñinaḥ anirdeśāt .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {5/15} na hi sañjñinaḥ nirdiśyante .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {6/15} siddham tu ādiḥ itā saha tanmadhyasya iti vacanāt .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {7/15} siddham etat .

(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {8/15} katham .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {9/15} ādiḥ antyena saha itā gṛhyamāṇaḥ svasya ca rūpasya grāhakaḥ tanmadhyānām ca iti vaktavyam .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {10/15} sambandhiśabdaiḥ vā tulyam .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {11/15} sambandhiśabdaiḥ vā tulyam etat .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {12/15} tat yathā sambandhiśabdāḥ : mātari vartitavyam , pitari śuśrūṣitavyam iti .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {13/15} na ca ucyate svasyām mātari svasmin pitari iti sambandhāt ca gamyate yā yasya mātā yaḥ ca yasya pitā iti .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {14/15} evam iha api ādiḥ antyaḥ iti sambandhiśabdau etau .
(P_1,1.71) KA_I,182.2-13 Ro_I,541-542 {15/15} tatra sambandhāt etat gantavyam : yam prati ādiḥ antyaḥ iti ca bhavati tasya grahaṇam bhavati svasya ca rūpasya iti .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {1/20} iha kasmāt na bhavati : ikaḥ yaṇ aci : dadhi atra madhu atra .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {2/20} astu .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {3/20} alaḥ antyasya vidhayaḥ bhavanti iti antyasya bhaviṣyati .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {4/20} na evam śakyam .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {5/20} ye anekālaḥ ādeśāḥ teṣu doṣaḥ syāt : ecaḥ ayavāyāvaḥ iti .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {6/20} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {7/20} yathā eva prakṛtitaḥ tadantavidhiḥ bhavati evam ādeśataḥ api bhaviṣyati .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {8/20} tatra ejantasya ayādyantā ādeśāḥ bhaviṣyanti .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {9/20} yadi ca evam kva cit vairūpyam tatra doṣaḥ syāt .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {10/20} api ca antaraṅgabahiraṅge na prakalpyeyātām .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {11/20} tatra kaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {12/20} syonaḥ , syonā : antaraṅgalakṣaṇasya yaṇādeśasya bahiraṅgalakṣaṇaḥ guṇaḥ bādhakaḥ prasajyeta .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {13/20} ūnaśabdam hi āśritya yaṇādeśaḥ naśabdam āśritya guṇaḥ .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {14/20} alvidhiḥ ca na prakalpeta : dyauḥ , panthāḥ , saḥ iti .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {15/20} tasmāt prakṛte tadantavidhiḥ iti vaktavyam .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {16/20} na vaktavyam .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {17/20} yena iti karaṇe eṣā tṛtīyā anyena ca anyasya vidhiḥ bhavati .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {18/20} tat yathā : devadattasya samāśam śarāvaiḥ odanena ca yajñadattaḥ pratividhatte , tathā saṅgrāmam hastyaśvarathapadātibhiḥ .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {19/20} evam iha api acā dhātoḥ yatam vidhatte .
(P_1,1.72.1) KA_I,182.15-183.2 Ro_I,542-544 {20/20} akāreṇa prātipadikasya iñam vidhatte .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {1/22} yena vidhiḥ tadantasya iti cet grahaṇopādhīnām tadantopādhiprasaṅgaḥ .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {2/22} yena vidhiḥ tadantasya iti cet grahaṇopādhīnām tadantopādhitāprasaṅgaḥ .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {3/22} ye grahaṇopādhayaḥ te api tadantopādhayaḥ syuḥ .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {4/22} tatra kaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {5/22} utaḥ ca pratyayāt asaṃyogapūrvāt iti asaṃyogapūrvagrahaṇam ukārāntviśeṣaṇam syāt .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {6/22} tatra kaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {7/22} asaṃyogapūrvagrahaṇena iha eva paryudāsaḥ syāt:: akṣṇuhi takṣṇuhi iti .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {8/22} iha na syāt : āpnuhi śaknuhi iti .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {9/22} tathā ut oṣthyapūrvasya iti oṣṭhyapūrvagrahaṇam ṝkārāntaviśeṣaṇam syāt .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {10/22} tatra kaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {11/22} oṣṭhyapūrvagrahaṇena iha ca prasajyeta : saṅkīrṇam iti .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {12/22} iha ca na syāt : nipūrtāḥ piṇḍāḥ iti .

(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {13/22} siddham tu viśeṣaṇaviśeṣyayoḥ yatheṣṭatvāt .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {14/22} siddham etat .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {15/22} katham .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {16/22} yatheṣṭam viśeṣaṇaviśeṣyayoḥ yogaḥ bhavati .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {17/22} yāvatā yatheṣṭam iha tāvat : utaḥ ca pratyayāt asaṃyogapūrvāt iti na asaṃyogapūrvagrahaṇena ukārāntam viśeṣyate .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {18/22} kim tarhi .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {19/22} ukāraḥ eva viśeṣyate : ukāraḥ yaḥ asaṃyogapūrvaḥ tadantāt pratyayāt iti .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {20/22} tathā ut oṣthyapūrvasya iti na oṣṭhapūrvagrahaṇena ṝkārāntam viśeṣyate .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {21/22} kim tarhi .
(P_1,1.72.2) KA_I,183.3-16 Ro_I,544-546 {22/22} ṝkāraḥ eva viśeṣyate : ṝkāraḥ yaḥ oṣṭhyapūrvaḥ tadantasya dhātoḥ iti .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {1/53} samāsapratyayavidhau pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {2/53} samāsavidhau pratyayavidhau ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {3/53} samāsavidhau tāvat : dvitīyā śritādibhiḥ samasyate : kaṣṭaśritaḥ , narakaśritaḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {4/53} kaṣṭam paramaśrita iti atra mā bhūt .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {5/53} pratyayavidhau : naḍasya apatyam nāḍāyanaḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {6/53} iha na bhavati : sūtranaḍasya apatyam sautranāḍiḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {7/53} kim aviśeṣeṇa .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {8/53} na iti āha .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {9/53} ugidvarṇagrahaṇavarjam .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {10/53} ugidgrahaṇam varṇagrahaṇam ca varjayitvā .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {11/53} ugidgrahaṇam : bhavatī , atibhavatī mahatī , atimahatī .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {12/53} varṇagrahaṇam : ataḥ iñ : dākṣiḥ , plākṣiḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {13/53} asti ca idānīm kaḥ cit kevalaḥ akāraḥ prātipadikam yadarthaḥ vidhiḥ syāt .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {14/53} asti iti āha .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {15/53} atateḥ ḍaḥ : aḥ , tasya apatyam : ataḥ iñ iḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {16/53} akacśnamvataḥ sarvanāmāvyayadhātuvidhau upasaṅkhyānam . akacvataḥ sarvanāmāvyayavidhau śnamvataḥ dhātuvidhau upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {17/53} akacvataḥ : sarvake viśvake .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {18/53} avyayavidhau : uccakaiḥ nīcakaiḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {19/53} śnamvataḥ : bhinatti chinatti .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {20/53} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {21/53} iha tasya vā grahaṇam bhavati tadantasya vā .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {22/53} na ca idam tat na api tadantam .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {23/53} siddham tu tadantāntavacanāt .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {24/53} siddham etat .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {25/53} katham .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {26/53} tadantāntavacanāt .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {27/53} tadantāntasya iti vaktavyam .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {28/53} kim idam tadantāntasya iti .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {29/53} tasya antaḥ tadantaḥ , tadantaḥ antaḥ yasya tat idam tadantāntam , tadantāntasya iti .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {30/53} saḥ tarhi tathā nirdeśaḥ kartavyaḥ .

(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {31/53} na kartavyaḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {32/53} uttarapadalopaḥ atra draṣṭavyaḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {33/53} tat yathā : uṣṭramukham iva mukham asya : uṣṭramukhaḥ , kharamukhaḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {34/53} evam iha api tadantaḥ antaḥ yasya tadantasya iti .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {35/53} tadekadeśavijñānāt vā siddham . tadekadeśavijñānāt vā punaḥ siddham etat .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {36/53} tadekadeśabhūtaḥ tadgrahaṇena gṛhyate .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {37/53} tat yathā gaṅgā yamunā devadattā iti .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {38/53} anekā nadī gaṅgām yamunām ca praviṣṭā gaṅgāyamunāgrahaṇena gṛhyate .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {39/53} tathā devadattāsthaḥ garbhaḥ devadattāgrahaṇena gṛhyate .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {40/53} viṣamaḥ upanyāsaḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {41/53} iha ke cit śabdāḥ aktaparimāṇānām arthānām vācakāḥ bhavanti ye ete saṅkhyāśabdāḥ parimāṇaśabdāḥ ca .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {42/53} pañca sapta iti : ekena api apāye na bhavanti .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {43/53} droṇaḥ khārī āḍhakam iti : na eva adhike bhavanti na nyūne .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {44/53} ke cit yāvat eva tat bhavati tāvat eva āhuḥ ye ete jātiśabdāḥ guṇaśabdāḥ ca .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {45/53} tailam ghṛtam iti : khāryām api bhavanti droṇe api .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {46/53} śuklaḥ nīlaḥ kṛṣṇaḥ iti : himavati api bhavati vaṭakaṇikāmātre api dravye .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {47/53} imāḥ ca api sañjñāḥ aktaparimāṇānām arthānām kriyante .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {48/53} tāḥ kena adhikasya syuḥ .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {49/53} evam tarhi ācāryapravṛttiḥ jñāpayati tadekadeśabhūtam tadgrahaṇena gṛhyate iti yat ayam na idamadasoḥ akoḥ iti sakakārayoḥ idamadasoḥ pratiṣedham śāsti .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {50/53} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {51/53} idamadasoḥ kāryam ucyamānam kaḥ prasaṅgaḥ yat sakakārayoḥ syāt .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {52/53} paśyati tu ācāryaḥ tadekadeśabhūtam tadgrahaṇena gṛhyate iti .
(P_1,1.72.3) KA_I,183.17-184.25 Ro_I,546-550 {53/53} tataḥ sakakārayoḥ pratiṣedham śāsti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {1/59} kāni punaḥ asya yogasya prayojanāni .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {2/59} prayojanam sarvanāmāvyayasañjñāyām .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {3/59} sarvanāmāvyayasañjñāyām prayojanam : sarve paramasarve viśve paramaviśve , uccaiḥ , paramoccaiḥ , nīcaiḥ , paramanīcaiḥ iti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {4/59} upapadavidhau bhayāḍhyādigrahaṇam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {5/59} upapadavidhau bhayāḍhyādigrahaṇam prayojanam : bhayaṅkaraḥ , abhayaṅkaraḥ , āḍhyaṅkaraṇam , khāḍyaṅkaraṇam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {6/59} ṅībvidhau ugidgrahaṇam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {7/59} ṅībvidhau ugidgrahaṇam prayojanam : bhavatī , atibhavatī mahatī , atimahatī .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {8/59} pratiṣedhe svasrādigrahaṇam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {9/59} pratiṣedhe svasrādigrahaṇam prayojanam : svasā paramasvasā duhitā paramaduhitā .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {10/59} aparimāṇabistādigrahaṇam ca pratiṣedhe .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {11/59} aparimāṇabistādigrahaṇam ca pratiṣedhe prayojanam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {12/59} aparimāṇabistācitakambalebhyaḥ na taddhitaluki : dvibistā dviparamabistā tribistā triparamabistā dvyācitā dviparamācitā .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {13/59} diti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {14/59} ditigrahaṇam ca prayojanam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {15/59} diteḥ apatyam daityaḥ , aditeḥ apatyam ādityaḥ .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {16/59} dityadityāditya iti aditigrahaṇam na kartavyam bhavati .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {17/59} roṇyāḥ aṇ .

(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {18/59} roṇyāḥ aṇgrahaṇam ca prayojanam : ājakaroṇaḥ , saiṃhakaroṇaḥ .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {19/59} tasya ca .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {20/59} tasya ca iti vaktavyam : rauṇaḥ .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {21/59} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {22/59} tadantāt ca tadantavidhinā siddham kevalāt ca vyapdeśivadbhāvena .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {23/59} vyapdeśivadbhāvaḥ aprātipadikena .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {24/59} kim punaḥ kāraṇam vyapdeśivadbhāvaḥ aprātipadikena .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {25/59} iha : sūtrāntāt ṭhak bhavati daśāntāt ḍaḥ bhavati iti : kevalāt utpattiḥ mā bhūt iti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {26/59} na etat asti prayojanam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {27/59} siddham atra tadantāt ca tadantavidhinā kevalāt ca vyapdeśivadbhāvena .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {28/59} saḥ ayam evam siddhe sati yat antagrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ sūtrāntāt eva daśāntāt eva iti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {29/59} na atra tadantāt utpattiḥ prāpnoti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {30/59} idānīm eva hi uktam : samāsapratyayavidhau pratiṣedhaḥ iti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {31/59} sā tarhi eṣā paribhāṣā kartavyā .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {32/59} na kartavyā .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {33/59} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati vyapdeśivadbhāvaḥ aprātipadikena iti yat ayam pūrvāt iniḥ sapūrvāt ca iti āha .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {34/59} na etat asti prayojanam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {35/59} asti hi anyat etasya vacane prayojanam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {36/59} kim .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {37/59} sapūrvāt pūrvāt inim vakṣyāmi iti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {38/59} yat tarhi yogavibhāgam karoti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {39/59} itarathā hi pūrvāt sapūrvāt iti eva brūyāt .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {40/59} kim punaḥ ayam asya eva śeṣaḥ : tasya ca iti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {41/59} na iti āha .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {42/59} yat ca anukrāntam yat ca anukraṃsayte sarvasya eva śeṣaḥ tasya ca iti .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {43/59} rathasītāhalebhyaḥ yadvidhau .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {44/59} rathasītāhalebhyaḥ yadvidhau prayojanam : rathyaḥ , paramarathyaḥ , sītyam , paramasītyam , halyā paramahalyā .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {45/59} susarvārdhadikśabdebhyaḥ janapadasya .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {46/59} susarvārdhadikśabdebhyaḥ janapadasya prayojanam : supāñcālakaḥ , sumāgadhakaḥ .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {47/59} su .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {48/59} sarva : sarvapāñcālakaḥ , sarvamāgadhakaḥ .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {49/59} sarva .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {50/59} ardha : ardhapāñcālakaḥ , ardhamāgadhakaḥ .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {51/59} ardha .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {52/59} dikśabda : pūrvapāñcālakaḥ , pūrvamāgadhakaḥ .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {53/59} ṛtoḥ vṛddhimadvidhau avayavānām .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {54/59} ṛtoḥ vṛddhimadvidhau avayavānām prayojanam : pūrvaśāradam , aparaśāradam , pūrvanaidāgham , aparanaidāgham .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {55/59} ṭhañvidhau saṅkhyāyāḥ .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {56/59} ṭhañvidhau saṅkhyāyāḥ prayojanam : dviṣāṣṭikam , pañcaṣāṣṭikam .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {57/59} dharmāt nañaḥ .

(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {58/59} dharmāt nañaḥ prayojanam : dharmam carati dhārmikaḥ , adharmam carati ādharmikaḥ .
(P_1,1.72.4) KA_I,184.26-186.24 Ro_I,550-554 {59/59} adharmāt ca iti na vaktavyam bhavati
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {1/64} padāṅgādhikāre tasya ca taduttarapadasya ca .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {2/64} padāṅgādhikāre tasya ca taduttarapadasya ca iti vaktavyam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {3/64} padādhikāre kim prayojanam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {4/64} prayojanam iṣṭikeṣīkāmālānām citatūlabhāriṣu : iṣṭakacitam cinvīta , pakveṣṭikcitam cinvīta , iṣīkatūlena muñjeṣīkatūlena mālabhāriṇī kanyā , utpalamālabhāriṇī kanyā .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {5/64} aṅgādhikāre kim prayojanam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {6/64} mahadapsvasṛtṝṇām dīrghavidhau .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {7/64} mahadapsvasṛtṝṇām dīrghavidhau prayojanam : mahān , paramamahān .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {8/64} mahat .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {9/64} ap : āpaḥ tiṣṭhanti , svāpaḥ tiṣṭhanti .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {10/64} ap .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {11/64} svasṛ : svasā svasārau svasāraḥ , paramasvasā paramasvasārau paramasvasāraḥ .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {12/64} svasṛ .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {13/64} naptṛ : naptā naptārau naptāraḥ .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {14/64} evam paramanaptā paramanaptārau paramanaptāraḥ .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {15/64} padyuṣmadasmadasthyādyanḍuhaḥ num . padbhāvaḥ prayojanam : divpadaḥ paśya .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {16/64} asti ca idānīm kaḥ cit kevalaḥ pācchabhdaḥ yadarthaḥ vidhiḥ syāt .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {17/64} na asti iti āha .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {18/64} evam tarhi aṅgādhikāre prayojanam na asti iti kṛtvā padādhikārasya idam prayojanam uktam : himakāṣihatiṣu ca : yathā patkāṣiṇau patkāṣiṇaḥ evam paramapatkāṣiṇau paramapatkāṣiṇaḥ .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {19/64} yadi tarhi padādhikāre pādasya tadantavidhiḥ bhavati pādasya pada ājyatigopahateṣu : yathā iha bhavati : pādena upahatam padopahatam atra api syāt : digdhapādena upahatam digdhapādopahatam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {20/64} evam tarhi aṅgādhikāre eva prayojanam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {21/64} nanu ca uktam na asti kevalaḥ pācchabdaḥ iti .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {22/64} ayam asti pādayateḥ apratyayaḥ pāt : padā pade .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {23/64} pad .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {24/64} yuṣmat asmat : yūyam , vayam atiyūyam ativayam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {25/64} asthyādi : asthnā dadhnā sakthnā parmāsthnā paramadadhnā paramasakthnā .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {26/64} anaḍuhaḥ num : anaḍvān , paramānaḍvān .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {27/64} dyupathimathipuṅgosakhicaturanaḍuttrigrahaṇam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {28/64} dyupathimathipuṅgosakhicaturanaḍuttrigrahaṇam prayojanam : dyauḥ , sudyauḥ , panthāḥ , supanthāḥ , manthāḥ , sumanthāḥ , paramamanthāḥ , pumān paramapumān , gauḥ , sugauḥ , sakhā sakhāyau sakhāyaḥ , susakhā susakhāyau susakhāyaḥ , paramasakhā paramasakhāyau paramasakhāyaḥ , catvāraḥ paramacatvāraḥ , anaḍvāhaḥ , parmānaḍvāhaḥ , trayāṇām , paramatrayāṇām .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {29/64} tyadādividhibhastrādistrīgrahaṇam ca .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {30/64} tyadādividhibhastrādistrīgrahaṇam ca prayojanam : saḥ , atisaḥ , bhastrakā bhastrikā nirbhastrakā nirbhastrikā bahubhastrakā bahubhastrikā .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {31/64} strīgrahaṇam ca prayojanam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {32/64} striyau striyaḥ rājastriyau rājastriyaḥ .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {33/64} varṇagrahaṇam ca sarvatra .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {34/64} varṇagrahaṇam ca sarvatra prayojanam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {35/64} kva sarvatra .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {36/64} aṅgādhikāre ca anyatra ca .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {37/64} anyatra udāhṛtam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {38/64} āngādhikāre : ataḥ dīrghaḥ yañi supi ca : iha eva syāt : ābhyām .

(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {39/64} ghaṭābhyām iti atra na syāt .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {40/64} pratyayagrahaṇam ca apañcamyāḥ . pratyayagrahaṇam ca apañcamyāḥ prayojanam : yañiñoḥ phak bhavati .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {41/64} gārgyāyaṇaḥ vātsyāyanaḥ paramagārgyāyaṇaḥ paramavātsyāyanaḥ .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {42/64} apañcamyāḥ iti kimartham .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {43/64} dṛṣattīrṇā pariṣattīrṇā .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {44/64} alā eva anarthakena na anyena anarthakena iti vaktavyam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {45/64} kim prayojanam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {46/64} hangrahaṇe plīhangrahaṇam mā bhūt .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {47/64} udgrahaṇe garmudgrahaṇam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {48/64} strīgrahaṇe śastrīgrahaṇam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {49/64} saṅgrahaṇe pāyasam karoti iti mā bhūt .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {50/64} kimartham idam ucyate na padāṅgādhikāre tasya ca taduttarapadasya ca iti eva siddham .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {51/64} na ca idam tat na api taduttarapadam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {52/64} tat na vaktavyam bhavati .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {53/64} kim punaḥ atra jyāyaḥ .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {54/64} tadantavidhiḥ eva jyāyān .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {55/64} idam api siddham bhavati : paramātimahān .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {56/64} etat hi na eva tat na api taduttarapadam .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {57/64} aninasmangrahaṇāni ca arthavatā ca anarthakena ca tadantavidhim prayojayanti .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {58/64} an : rājñā iti arthavatā sāmnā iti anarthakena .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {59/64} an .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {60/64} in : daṇḍī* iti arthavatā vāgmī* iti anarthakena .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {61/64} in .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {62/64} as : supayāḥ iti arthavatā susrotāḥ iti anarthakena .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {63/64} as .
(P_1,1.72.5) KA_I,187.1-188.23 Ro_I,555-561 {64/64} man : suśarmā iti arthavatā suprathimā iti anarthakena .
(P_1,1.72.6) KA_I,188.24-189.2 Ro_I,561 {1/5} yasmin vidhiḥ tadādau algrahaṇe .
(P_1,1.72.6) KA_I,188.24-189.2 Ro_I,561 {2/5} algrahaṇeṣu yasmin vidhiḥ tadādau iti vaktavyam .
(P_1,1.72.6) KA_I,188.24-189.2 Ro_I,561 {3/5} kim prayojanam .
(P_1,1.72.6) KA_I,188.24-189.2 Ro_I,561 {4/5} aci śnudhātubhruvām yvoḥ iyaṅuvaṅau iti iha eva syāt : śriyau bhruvau .
(P_1,1.72.6) KA_I,188.24-189.2 Ro_I,561 {5/5} śriyaḥ , bhruvaḥ iti atra na syāt .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {1/30} vṛddhigrahaṇam kimartham. yasya acām ādiḥ tat vṛddham iti iyati ucyamāne dāttāḥ , rākṣitāḥ atra api prasajyeta .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {2/30} vṛddhigrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {3/30} atha yasyagrahaṇam kimartham .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {4/30} yasya iti vyapadeśāya .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {5/30} atha ajgrahaṇam kimartham .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {6/30} vṛddhiḥ yasya ādiḥ tat vṛddham iti iyati ucyamāne iha eva syāt : aitikāyanīyāḥ , aupagavīyāḥ .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {7/30} iha na syāt : gārgīyāḥ , vātsīyāḥ iti .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {8/30} ajgrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {9/30} atha ādigrahaṇam kimartham .

(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {10/30} vṛddhiḥ yasya acām tat vṛddham iti iyati ucyamāne sabhāsannayane bhavaḥ sābhasannayanaḥ iti atra prasajyeta .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {11/30} ādigrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {12/30} vṛddhasañjñāyām ajasanniveśāt anāditvam .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {13/30} vṛddhasañjñāyām ajasanniveśāt ādiḥ iti etat na upapadyate .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {14/30} na hi acām sanniveśaḥ asti .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {15/30} nanu ca evam vijñāyate : ac eva ādiḥ ajādiḥ .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {16/30} na evam śakyam .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {17/30} iha eva prasajyeta : aupagavīyāḥ .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {18/30} iha na syāt : gārgīyāḥ iti .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {19/30} ekāntāditvam tarhi vijñāyate .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {20/30} ekāntāditve ca sarvaprasaṅgaḥ .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {21/30} iha api prasajyeta : sabhāsannayane bhavaḥ sābhasannayanaḥ iti .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {22/30} siddham ajākṛtinirdeśāt .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {23/30} siddham etat .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {24/30} katham .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {25/30} ajākṛtiḥ nirdiśyate .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {26/30} evam api vyañjanaiḥ vyavahitatvāt na prāpnoti .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {27/30} vyañjanasya avidyamānatvam yathā anyatra .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {28/30} vyañjanasya avidyamānavadbhāvaḥ vaktavyaḥ yathā anyatra api bhavati vyañjanasya avidyamānavadbhāvaḥ .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {29/30} kva anyatra .
(P_1,1.73.1) KA_I,189.4-22 Ro_I,562-565 {30/30} svare .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {1/13} vā nāmadheyasya .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {2/13} vā nāmadheyasya vṛddhasañjñā vaktavyā : devadattīyāḥ , daivadattāḥ , yajñadattīyāḥ , yājñadattāḥ .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {3/13} gotrottarapadasya ca .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {4/13} gotrottarapadasya ca vṛddhasañjñā vaktavyā : kambalacārāyaṇīyāḥ , odanapāṇinīyāḥ , ghṛtarauḍhīyāḥ .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {5/13} gotrāntāt vā asamastavat .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {6/13} gotrāntāt vā asamastavat pratyayaḥ bhavati iti vaktavyam : etāni eva udāharaṇāni .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {7/13} kim aviśeṣeṇa .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {8/13} na iti āha .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {9/13} jihvākātyaharitakātyavarjam .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {10/13} jihvākātyam haritakātyam ca varjayitvā : jaihavākātāḥ , hāritakātāḥ .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {11/13} kim punaḥ atra jyāyaḥ .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {12/13} gotrāntāt vā asamastavat iti eva jyāyaḥ .
(P_1,1.73.2) KA_I,189.23-190.10 Ro_I,565-566 {13/13} idam api siddham bhavati : piṅgalakāṇvasya chāttrāḥ paiṅgalakāṇvāḥ .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {1/15} yasyācāmādigrahaṇam anuvartate utāho na .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {2/15} kim ca ataḥ .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {3/15} yadi anuvartate iha ca prasajyeta : tvatputrasya chāttrāḥ tvātputrāḥ , mātputrāḥ iha ca na syāt : tvadīyaḥ , madīyaḥ iti .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {4/15} atha nivṛttam eṅ prācām deśe yasyācāmādigrahaṇam kartavyam .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {5/15} evam tarhi anuvartate .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {6/15} katham tvāputrāḥ , mātputrāḥ iti .

(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {7/15} sambandham anuvartiṣyate .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {8/15} vṛddhiḥ yasya acām ādiḥ tat vṛddham .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {9/15} tyadādīni ca vṛddhasañjñāni bhavanti .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {10/15} vṛddhiḥ yasya acām ādiḥ tat vṛddham .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {11/15} eṅ prācām deśe .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {12/15} yasyācāmādigrahaṇam anuvartate .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {13/15} vṛddhigrahaṇam nivṛttam .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {14/15} tat yathā kaḥ cit kāntāre samupasthite sārtham upādatte .
(P_1,1.74) KA_I,190.12-18 Ro_I,566-567 {15/15} saḥ yadā niṣkāntārībhūtaḥ bhavati tadā sārtham jahāti
(P_1,1.75) KA_I,190.20-21 Ro_I,567-568 {1/1} eṅ prācām deśe śaiṣikeṣu iti vaktavyam : saipurikī saipurikā skaunagarikī skaunagarikā iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {1/54} ṅitkidvacane tayoḥ abhāvāt aprasiddhiḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {2/54} ṅitkidvacane tayoḥ abhāvāt , ṅakārakakārayoḥ abhāvāt , ṅittvakittvayoḥ aprasiddhiḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {3/54} satā hi abhisambandhaḥ śakyate kartum na ca atra ṅakārakakārau itau paśyāmaḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {4/54} tat yathā citraguḥ devadattaḥ iti : yasya tāḥ gāvaḥ santi saḥ eva tābhyām śabdābhyām śakyate abhisambandhum .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {5/54} bhāvyete tarhi anena .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {6/54} gāṅkuṭādibhyaḥ añṇit ṅit bhavati iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {7/54} asaṃyogāt liṭ kit bhavati iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {8/54} bhavati iti cet ādeśapratiṣedhaḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {9/54} bhavati iti cet ādeśasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {10/54} ṅakārakakārau itau ādeśau prāpnutaḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {11/54} katham punaḥ itsañjñaḥ nāma ādeśaḥ syāt .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {12/54} kim hi vacanāt na bhavati .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {13/54} evam tarhi ṣaṣṭhīnirdiṣṭasya ādeśāḥ ucyante na ca atra ṣaṣṭhīm paśyāmaḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {14/54} gāṅkuṭādibhyaḥ iti eṣā pañcamī añṇit iti prathamāyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati tasmāt iti uttarasya iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {15/54} sañjñākaraṇam tarhi idam .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {16/54} gāṅkuṭādibhyaḥ añṇit ṅitsañjñaḥ bhavati iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {17/54} asaṃyogāt liṭ kitsañjñaḥ bhavati iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {18/54} sañjñākaraṇe kṅidgrahaṇe asampratyayaḥ śabdabhedāt .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {19/54} sañjñākaraṇe kṅidgrahaṇe asampratyayaḥ syāt .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {20/54} kim kāraṇam .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {21/54} śabdabhedāt .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {22/54} anyaḥ hi śabdaḥ kṅiti iti anyaḥ kiti iti ṅiti iti ca .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {23/54} tathā kidgrahaṇeṣu ṅidgrahaṇeṣu ca anayoḥ eva sampratyayaḥ syāt .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {24/54} tadvadatideśaḥ tarhi ayam : gāṅkuṭādibhyaḥ añṇit ṅidvat bhavati iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {25/54} asaṃyogāt liṭ kidvat bhavati iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {26/54} saḥ tarhi vatinirdeśaḥ kartavyaḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {27/54} na hi antareṇa vatim atideśaḥ gamyate .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {28/54} antareṇa api vatim atideśaḥ gamyate .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {29/54} tat yathā : eṣaḥ brahmadattaḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {30/54} abrahmadattam brahmadattaḥ iti āha .

(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {31/54} te manyāmahe brahmadattavat ayam bhavati iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {32/54} evam iha api aṅitam ṅit iti āha .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {33/54} ṅidvat iti gamyate .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {34/54} akitam kit iti āha .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {35/54} kidvat iti gamyate .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {36/54} tadvadatideśe akidvidhiprasaṅgaḥ . tadvadatideśe akidvidhiḥ api prāpnoti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {37/54} sṛjidṛśoḥ jhali am akiti : sisṛkṣati didṛkṣate : akillakṣaṇaḥ amāgamaḥ prāpnoti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {38/54} siddham tu prasajyapratiṣedhāt .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {39/54} siddham etat .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {40/54} katham .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {41/54} prasajya ayam pratiṣedhaḥ kriyate : kiti na iti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {42/54} sarvatra sanantāt ātmanepadapratiṣedhaḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {43/54} sarveṣu pakṣeṣu sanantāt ātmanepadam prāpnoti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {44/54} uccukuṭiṣati nicukuṭiṣati : ṅiti iti ātmanepadam prāpnoti .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {45/54} tasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {46/54} siddham tu pūrvasya kāryātideśāt .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {47/54} siddham etat .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {48/54} katham .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {49/54} pūrvasya yat kāryam tat atidiśyate .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {50/54} kim vaktavyam etat .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {51/54} na hi .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {52/54} katham anucyamānam gaṃsyate .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {53/54} saptamyarthe api vatiḥ bhavati .
(P_1,2.1.1) KA_I,191.2-192.12 Ro_II,3-7 {54/54} tat yathā : mathurāyām iva mathurāvat pāṭaliputre iva pāṭaliputravat evam ṅiti iva ṅidvat .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {1/35} atha kimartham pṛthak ṅitkitau kriyete na sarvam kit eva vā syāt ṅit eva vā .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {2/35} pṛthaganubandhatve prayojanam vacisvapiyajādīnām asamprasāraṇam sārvadhātukacaṅādiṣu .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {3/35} pṛthaganubandhatve prayojanam vacisvapiyajādīnām asamprasāraṇam sārvadhātuke caṅādiṣu ca. sārvadhātuke prayojanam : yathā iha bhavati suptaḥ , suptavān iti evam svapitaḥ , svapithaḥ : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {4/35} caṅādiṣu prayojanam .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {5/35} ke punaḥ caṅādayaḥ .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {6/35} caṅaṅnajiṅṅvanibathaṅnaṅaḥ .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {7/35} caṅ : yathā iha bhavati śūnaḥ , śūnavān iti evam aśiśviyat : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {8/35} aṅ : yathā iha bhavati śūnaḥ , uktaḥ iti evam aśvat , avocat : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {9/35} najiṅ : yathā iha bhavati suptaḥ iti evam svapnak : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {10/35} ṅvanip : yathā iha bhavati iṣṭaḥ iti evam yajvā : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {11/35} athaṅ : yathā iha bhavati uṣitaḥ iti evam āvasathaḥ : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {12/35} naṅ : yathā iha bhavati iṣṭam evam yajñaḥ : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {13/35} jāgraḥ aguṇavidhiḥ .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {14/35} jāgarteḥ aguṇavidhiḥ prayojanam .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {15/35} yathā iha bhavati jāgṛtaḥ , jāgṛthaḥ iti aṅiti iti paryudāsaḥ evam jāgaritaḥ, jāgaritavān iti atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {16/35} aparaḥ āha : jāgraḥ guṇavidhiḥ .

(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {17/35} jāgarteḥ guṇavidhiḥ prayojanam .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {18/35} yathā iha bhavati jāgaritaḥ , jāgaritavān evam jāgṛtaḥ jāgṛthaḥ iti atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {19/35} kuṭādīnām iṭpratiṣedhaḥ .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {20/35} kuṭādīnām iṭpratiṣedhaḥ prayojanam .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {21/35} yathā iha bhavati lūtvā pūtvā śryukaḥ kiti iti iṭpratiṣedhaḥ evam nuvitā dhuvitā : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {22/35} ktvāyām kitpratiṣedhaḥ ca .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {23/35} ktvāyām kitpratiṣedhaḥ ca prayojanam .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {24/35} kim ca .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {25/35} iṭpratiṣedhaḥ ca .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {26/35} na iti āha .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {27/35} adeśe ayam caḥ paṭhitaḥ .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {28/35} ktvāyām ca kitpratiṣedhaḥ iti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {29/35} yathā iha bhavati devitvā sevitvā na ktvā seṭ iti pratiṣedhaḥ evam kuṭitvā puṭitvā : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {30/35} atha vā deśe eva ayam caḥ paṭhitaḥ .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {31/35} ktvāyām kitpratiṣedhaḥ ca iṭpratiṣedhaḥ ca .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {32/35} iṭpratiṣedhaḥ : yathā iha bhavati lūtvā pūtvā śryukaḥ kiti iti iṭpratiṣedhaḥ evam nuvitvā dhuvitvā : atra api prāpnoti .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {33/35} syāt etat prayojanam yadi atra niyogataḥ ātideśikena ṅittvena aupadeśikam kittvam bādhyeta .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {34/35} sati api tu ṅittve kit eva eṣaḥ .
(P_1,2.1.2) KA_I,192.13-193.13 Ro_II,7-10 {35/35} tasmāt nūtvā dhūtvā iti eva bhavitavyam .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {1/13} sārvadhātukagrahaṇam kimartham .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {2/13} apit iti iyati ucyamāne ārdhadhātukasya api apitaḥ ṅittvam prasajyeta : kartā hartā .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {3/13} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {4/13} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na anena ārdhadhātukasya ṅittvam bhavati iti yat ayam ārdhadhātukīyān kān cit ṅitaḥ karoti : caṅaṅnajiṅṅvanibathaṅnaṅaḥ .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {5/13} sārvadhātuke api etat jñāpakam syāt .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {6/13} na iti āha .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {7/13} tulyajātīyasya jñāpakam .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {8/13} kaḥ ca tulyajātīyaḥ .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {9/13} yathājātīyakāḥ caṅaṅnajiṅṅvanibathaṅnaṅaḥ .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {10/13} kathañjātīyakāḥ ca ete .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {11/13} ārdhadhātukāḥ .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {12/13} yadi etat asti tulyajātīyasya jñāpakam iti caṅaṅau luṅvikaraṇānam jñāpakau syātām najiṅ vartamānakālānām ṅvanip bhūtakālānām athaṅśabdaḥ auṇādikānām naṅśabdaḥ ghañarthānām .
(P_1,2.4.1) KA_I,193.15-22 Ro_II,10-11 {13/13} tasmāt sārvadhātukagrahaṇam kartavyam .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {1/19} kim punaḥ ayam paryudāsaḥ : yat anyat pitaḥ , āhosvit prasajya ayam pratiṣedhaḥ : pit na iti .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {2/19} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {3/19} apit ṅit iti cet śabdekādeśapratiṣedhaḥ ādivattvāt .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {4/19} apit ṅit iti cet śabdekādeśe pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : cyavante plavante .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {5/19} kim kāraṇam .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {6/19} ādivattvāt .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {7/19} pidapitoḥ ekādeśaḥ apitaḥ ādivat syāt .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {8/19} asti anyat pitaḥ iti kṛtvā ṅittvam prāpnoti .

(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {9/19} astu tarhi prasajyapratiṣedhaḥ : pit na iti .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {10/19} na pit ṅit iti cet uttamaikādeśapratiṣedhaḥ .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {11/19} pit na iti cet uttamaikādeśe pratiṣedhaḥ prāpnoti : tudāni likhāni .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {12/19} kim kāraṇam .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {13/19} ādivattvāt eva .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {14/19} pidapitoḥ ekādeśaḥ pitaḥ ādivat syāt .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {15/19} tatra pit na iti pratiṣedhaḥ prāpnoti .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {16/19} yathā icchasi tathā astu .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {17/19} nanu ca uktam ubhayathā api doṣaḥ iti .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {18/19} ubhayathā api na doṣaḥ .
(P_1,2.4.2) KA_I,193.23-194.7 Ro_II,11-12 {19/19} ekādeśaḥ pūrvavidhau sthānivat iti sthānivadbhāvāt vyavadhānam .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {1/14} ṛdupadhebhyaḥ liṭaḥ kittvam guṇāt vipratiṣedhena .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {2/14} ṛdupadhebhyaḥ liṭaḥ kittvam guṇāt bhavati vipratiṣedhena : vavṛte vavṛdhe .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {3/14} uktam vā .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {4/14} kim uktam .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {5/14} na vā ksasya anavakāśatvāt apavādaḥ guṇasya iti .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {6/14} viṣamaḥ upanyāsaḥ .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {7/14} yuktam tatra yat anavakāśam kitkaraṇam guṇam bādhate .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {8/14} iha punaḥ ubhayam sāvakāśam .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {9/14} kitkaraṇasya avakāśaḥ: ījatuḥ ījuḥ .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {10/14} guṇasya avakāśaḥ : vartitvā vardhitvā .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {11/14} iha ubhayam prāpnoti : vavṛte vavṛdhe .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {12/14} paratvāt guṇaḥ prāpnoti .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {13/14} idam tarhi uktam : iṣṭavācī paraśabdaḥ .
(P_1,2.5) KA_I,194.9-16 Ro_II,12-13 {14/14} vipratiṣedhe param yat iṣṭam tat bhavati itI .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {1/13} kimartham idam ucyate .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {2/13} indheḥ samyogārtham vacanam bhavateḥ pidartham .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {3/13} ayam yogaḥ śakyaḥ avaktum .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {4/13} katham .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {5/13} indheḥ chandoviṣayatvāt bhuvaḥ vukaḥ nityatvāt tābhyām kidvacanānarthakyam .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {6/13} indheḥ chandoviṣayaḥ liṭ .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {7/13} na hi antareṇa chandaḥ indheḥ anantaraḥ liṭ labhyaḥ .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {8/13} āmā bhāṣāyām bhavitavyam .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {9/13} bhuvaḥ vukaḥ nityatvāt .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {10/13} bhavateḥ api nityaḥ vuk .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {11/13} kṛte api prāpnoti akṛte api .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {12/13} tābhyām kidvacanānarthakyam .
(P_1,2.6) KA_I,194.18-195.2 Ro_II,14 {13/13} tābhyām indhibhavitibhyām kidvacanam anarthakam .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {1/16} kimartham mṛḍādibhyaḥ parasya ktvaḥ kittvam ucyate .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {2/16} kit eva hi ktvā .

(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {3/16} na ktvā seṭ iti pratiṣedhaḥ prāpnoti tadbādhanārtham .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {4/16} yadi tarhi mṛḍādibhyaḥ parasya ktvaḥ kittvam ucyate na arthaḥ na ktvā seṭ iti anena kittvapratiṣedhena .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {5/16} idam niyamārtham bhaviṣyati : mṛḍādibhyaḥ eva parasya ktvaḥ kittvam bhavati na anyebhyaḥ iti .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {6/16} yadi niyamaḥ kriyate iha api tarhi niyamān na prāpnoti : lūtvā pūtvā .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {7/16} atra api akittvam prāpnoti .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {8/16} tulyajātīyasya niyamaḥ .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {9/16} kaḥ ca tulyajātīyaḥ .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {10/16} yathājātīyakaḥ mṛḍādibhyaḥ paraḥ ktvā .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {11/16} kathañjātīyakaḥ mṛḍādibhyaḥ paraḥ ktvā .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {12/16} seṭ .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {13/16} evam api asti atra kaḥ cit vibhāṣiteṭ .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {14/16} saḥ aniṭām niyāmakaḥ syāt .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {15/16} astu tāvat ye seṭaḥ teṣām grahaṇam niyamāṛtham .
(P_1,2.7) KA_I,195.4-12 Ro_II,15 {16/16} yaḥ idānīm vibhāṣiteṭ tasya grahaṇam vidhyartham bhaviṣyati .
(P_1,2.8) KA_I,195.14 Ro_II,16 {1/1} svapipracchyoḥ sanartham grahaṇam kit eva hi ktvā .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {1/56} kimartham ikaḥ parasya sanaḥ kittvam ucyate .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {2/56} ikaḥ kittvam guṇaḥ mā bhūt .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {3/56} ikaḥ kittvam ucyate guṇaḥ mā bhūt iti : cicīṣati tuṣṭūṣati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {4/56} na etat asti prayojanam .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {5/56} dīrghārambhāt .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {6/56} dīrghatvam atra bādhakam bhaviṣyati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {7/56} kṛte bhavet .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {8/56} kṛte khalu dīrghatve guṇaḥ prāpnoti .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {9/56} anarthakam tu .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {10/56} anarthakam evam sati dīrghatvam syāt .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {11/56} na anarthakam .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {12/56} hrasvārtham .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {13/56} hrasvānām dīrghavacanasāmarthyāt guṇaḥ na bhaviṣyati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {14/56} bhavet hrasvānām dīrghavacanasāmarthyāt guṇaḥ na syāt .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {15/56} dīrghāṇām tu prasajyate .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {16/56} dīrghāṇām tu khalu guṇaḥ prāpnoti .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {17/56} nanu ca dīrghāṇām api dīrghavacanasāmarthyāt guṇaḥ na bhaviṣyati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {18/56} na dīrghāṇām dīrghāḥ prāpnuvanti .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {19/56} kim kāraṇam .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {20/56} na hi bhuktavān punaḥ bhuṅkte na ca kṛtaśmaśruḥ punaḥ śmaśrūni kārayati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {21/56} nanu ca punaḥ pravṛttiḥ api dṛṣṭā .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {22/56} bhuktavān ca punaḥ bhuṅkte kṛtaśmaśruḥ ca punaḥ śmaśrūni kārayati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {23/56} sāmarthyāt hi punaḥ bhāvyam .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {24/56} sāmarthyāt tatra punaḥ pravṛttiḥ bhavati bhojanaviśeṣāt śilpiviśeṣāt vā .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {25/56} dīrghāṇām punaḥ dīrghatvavacane na kim cit prayojanam asti .

(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {26/56} akṛtakāri khalu api śāstram agnivat .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {27/56} tat yathā agniḥ yad adagdham tat dahati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {28/56} dīrghāṇām api dīrghavacane etat prayojanam guṇaḥ mā bhūt iti .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {29/56} kṛtakāri khalu api śāstram parjanyavat .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {30/56} tat yathā parjanyaḥ yāvat ūnam pūrṇam ca sarvam abhivarṣati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {31/56} yathā eva tarhi dīrghavacanasāmarthyāt guṇaḥ na bhavati evam ṝdittvam api na prāpnoti : cikīrṣati jihīrṣati iti. ṝdittvam dīrghasaṃśrayam .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {32/56} na akṛte dīrghe ṝdittvam prāpnoti .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {33/56} kim kāraṇam .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {34/56} ṝtaḥ iti ucyate .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {35/56} bhavet hrasvānām na akṛte dīrghe ṝdittvam syāt dīrghāṇām tu khalu akṛte api dīrghatve ṝdittvam prāpnoti .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {36/56} dīrghāṇām na akṛte dīrghe .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {37/56} dīrghāṇām api na akṛte dīrghe ṝdittvam prāpnoti .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {38/56} yadā dīrghatvena guṇaḥ bādhitaḥ tataḥ uttarakālam ṝdittvam bhavati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {39/56} ṇilopaḥ tu prayojanam .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {40/56} idam tarhi prayojanam : ṇilopaḥ yathā syāt iti : jñīpsati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {41/56} kva astāḥ kva nipatitāḥ kva kittvam kva ṇilopaḥ .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {42/56} kaḥ vā abhisambandhaḥ yat sati kittve ṇilopaḥ syāt asati na syāt .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {43/56} eṣaḥ abhisambandhaḥ yat sati kittve sāvakāśam dīrghatvam paratvāt ṇilopaḥ bādhate .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {44/56} asati punaḥ kittve anavakāśam dīrghatvam yathā eva guṇam bādhate evam ṇilopam api bādheta .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {45/56} tatra ṇilopasya avakāśaḥ : kāraṇā hāraṇā .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {46/56} dīrghatvasya avakāśaḥ : cicīṣati tuṣṭūṣati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {47/56} iha ubhayam prāpnoti : jñīpsati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {48/56} paratvāt ṇilopaḥ .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {49/56} asati api kittve sāvakāśam dīrghatvam .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {50/56} kaḥ avakāśaḥ .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {51/56} isbhāvaḥ .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {52/56} nimitsati pramitsati .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {53/56} mīnātiminotyoḥ dīrghatve kṛte mīgrahaṇena grahaṇam yathā syāt .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {54/56} yathā eva tarhi asati kittve sāvakāśam dīrghatvam paratvāt ṇilopaḥ bādhate evam guṇaḥ api bādheta .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {55/56} tasmāt kittvam vaktavyam .
(P_1,2.9) KA_I,195.16-197.11 Ro_II,16-21 {56/56} ikaḥ kittvam guṇaḥ mā bhūt dīrghārambhāt kṛte bhavet | anarthakam tu hrasvārtham dīrghāṇām tu prasajyate || sāmarthyāt hi punaḥ bhāvyam ṝdittvam dīrghasaṃśrayam dīrghāṇām na akṛte dīrghe ṇilopaḥ tu prayojanam .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {1/22} ayuktaḥ ayam nirdeśaḥ .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {2/22} katham hi ikaḥ nāma hal antaḥ syāt anyasya anyaḥ .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {3/22} katham tarhi nirdeśaḥ kartavyaḥ .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {4/22} igvataḥ halaḥ iti .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {5/22} yadi evam yiyakṣati atra api prāpnoti .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {6/22} evam tarhi igupadhāt halantāt iti vakṣyāmi .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {7/22} evam api dambheḥ na prāpnoti .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {8/22} sūtram ca bhidyate .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {9/22} yathānyāsam eva astu .

(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {10/22} nanu ca uktam ayuktaḥ ayam nirdeśaḥ iti .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {11/22} na ayuktaḥ .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {12/22} antaśabdaḥ ayam asti eva avayavavācī .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {13/22} tat yathā vastrāntaḥ , vasanāntaḥ : vastrāvayavaḥ , vasanāvayavaḥ iti gamyate .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {14/22} asti sāmīpye vartate .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {15/22} tat yathā udakāntam gataḥ iti .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {16/22} udakasamīpam gataḥ iti gamyate .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {17/22} tat yaḥ sāmīpye vartate tasya idam grahaṇam .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {18/22} evam api dambheḥ na sidhyati .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {19/22} yaḥ atra iksamīpe hal na tasmāt uttaraḥ san .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {20/22} yasmāt uttaraḥ san na asau iksamīpe hal .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {21/22} evam tarhi dambheḥ halgrahaṇasya jātivācakatvāt siddham .
(P_1,2.10) KA_I,197.13-22 Ro_II,22-23 {22/22} haljātiḥ nirdiśyate : ikaḥ uttarā yā haljātiḥ iti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {1/36} katham idam vijñāyate : ātmanepadam yau liṅsicau iti āhosvit ātmanepadeṣu parataḥ yau liṅsicau iti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {2/36} kim ca ataḥ. yadi vijñāyate ātmanepadam yau liṅsicau iti liṅ viśeṣitaḥ sic aviśeṣitaḥ .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {3/36} atha vijñāyate ātmanepadeṣu parataḥ yau liṅsicau iti sic viśeṣitaḥ liṅ aviśeṣitaḥ .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {4/36} yathā icchasi tathā astu .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {5/36} astu tāvat ātmanepadam yau liṅsicau iti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {6/36} nanu ca uktam .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {7/36} liṅ viśeṣitaḥ sic aviśeṣitaḥ iti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {8/36} sic ca viśeṣitaḥ .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {9/36} katham .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {10/36} ātmanepadam sic na asti iti kṛtvā ātmanepadapare sici kāryam vijñāsyate .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {11/36} atha vā punaḥ astu ātmanepadeṣu parataḥ yau liṅsicau iti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {12/36} nanu ca uktam sic viśeṣitaḥ liṅ aviśeṣitaḥ iti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {13/36} liṅ ca viśeṣitaḥ .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {14/36} katham .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {15/36} ātmanepadeṣu parataḥ liṅ na asti iti kṛtvā ātmanepade liṅi kāryam vijñāsyate .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {16/36} na eva vā punaḥ arthaḥ liṅviśeṣaṇena ātmanepadagrahaṇena .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {17/36} kim kāraṇam .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {18/36} jhal iti vartate .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {19/36} ātmanepadeṣu ca eva liṅ jhalādiḥ na parasmaipadeṣu .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {20/36} tat etat sijviśeṣaṇam ātmanepadagrahaṇam .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {21/36} atha sijviśeṣaṇe ātmanepadagrahaṇe sati kim prayojanam .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {22/36} iha mā bhūt : ayākṣīt , avātsīt .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {23/36} na etat asti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {24/36} ikaḥ iti vartate .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {25/36} evam api anaiṣīt , acaiṣīt : atra api prāpnoti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {26/36} etat api na asti prayojanam .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {27/36} halantāt iti vartate .

(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {28/36} evam api akoṣīt , amoṣīt : atra api prāpnoti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {29/36} na etat asti prayojanam .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {30/36} jhal iti vartate .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {31/36} evam api abhaitsīt , acchaitsīt : atra api prāpnoti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {32/36} na etat asti .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {33/36} iglakṣaṇayoḥ guṇavṛddhyoḥ pratiṣedhaḥ na ca eṣā iglakṣaṇā vṛddhiḥ .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {34/36} idam tarhi prayojanam : iha mā bhūt : adrākṣīt , asrākṣīt .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {35/36} kim ca syāt .
(P_1,2.11) KA_I,197.24-198.16 Ro_II,24-25 {36/36} akillakṣaṇaḥ amāgamaḥ na syāt .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {1/13} it ca kasya takārettvam .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {2/13} kasya hetoḥ ikāraḥ taparaḥ kriyate .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {3/13} dīrghaḥ mā bhūt .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {4/13} dīrghaḥ mā bhūt iti .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {5/13} ṛte api saḥ .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {6/13} antareṇa api ārambham siddhaḥ atra dīrghaḥ : ghumāsthāgāpājahāti iti .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {7/13} anantare plutaḥ mā bhūt .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {8/13} idam tarhi prayojanam : anantare plutaḥ mā bhūt iti .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {9/13} kutaḥ nu khalu etat anantarārthe ārambhe hrasvaḥ bhaviṣyati na punaḥ plutaḥ iti .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {10/13} plutaḥ ca viṣaye smṛtaḥ .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {11/13} viṣaye khalu plutaḥ ucyate .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {12/13} yadā ca saḥ viṣayaḥ bhavitavyam eva tadā plutena .
(P_1,2.17) KA_I,198.18-199.4 Ro_II,25-27 {13/13} it ca kasya takārettvam dīrghaḥ mā bhūt ṛte api saḥ | anantare plutaḥ mā bhūt plutaḥ ca viṣaye smṛtaḥ
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {1/68} na seṭ iti kṛte akittve .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {2/68} na seṭ iti eva siddham .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {3/68} na arthaḥ ktvāgrahaṇena .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {4/68} niṣṭhāyam api tarhi prāpnoti : gudhitaḥ gudhitavān iti .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {5/68} niṣṭhāyām avadhāraṇāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {6/68} niṣṭhāyām avadhāraṇāt na bhaviṣyati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {7/68} kim avadhāraṇam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {8/68} niṣṭhā śīṅsvidimidikṣvididhṛṣaḥ iti .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {9/68} parokṣāyām tarhi prāpnoti .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {10/68} kim ca syāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {11/68} papiva papima : kṅiti iti ākāralopaḥ na syāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {12/68} mā bhūt evam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {13/68} iṭi iti evam bhaviṣyati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {14/68} idam tarhi : jagmiva jaghniva .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {15/68} kṅiti iti upadhālopaḥ na syāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {16/68} jñāpakāt na parokṣāyām .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {17/68} jñāpakāt parokṣāyām na bhaviṣyati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {18/68} kim jñāpakam .

(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {19/68} sani jhalgrahaṇam viduḥ .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {20/68} yat ayam ikaḥ jhal iti jhalgrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ aupadeśikasya kittvasya pratiṣedhaḥ na ātideśikasya iti .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {21/68} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {22/68} jhalgrahaṇasya etat prayojanam : iha mā bhūt : śiśayiṣate iti .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {23/68} yadi ca atra ātideśikasya kittvasya pratiṣedhaḥ syāt jhalgrahaṇam anarthakam syāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {24/68} astu atra kittvam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {25/68} na seṭ iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {26/68} paśyati tu ācāryaḥ aupadeśikasya kittvasya pratiṣedhaḥ na ātideśikasya iti .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {27/68} tataḥ jhalgrahaṇam karoti .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {28/68} na etat asti prayojanam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {29/68} uttarārtham etat syāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {30/68} sthāghvoḥ it ca jhalādau yathā syāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {31/68} iha mā bhūt : upāsthāyiṣātām upāsthāyiṣata .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {32/68} ittvam kitsanniyogena .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {33/68} kitsanniyogena ittvam ucyate .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {34/68} tena asati kittve ittvam na bhaviṣyati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {35/68} reṇa tulyam sudhīvani .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {36/68} tat yathā sudhīvā supīvā : ṅīpsanniyogena raḥ ucyamānaḥ asati ṅīpi na bhavati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {37/68} atha vā astu atra ittvam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {38/68} kā rūpasiddhiḥ .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {39/68} vṛddhau kṛtāyām āyādeśaḥ bhaviṣyati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {40/68} vasvartham .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {41/68} vasvartham tarhi ktvāgrahaṇam kartavyam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {42/68} vasau hi aupadeśikam kittvam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {43/68} kim ca syāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {44/68} papivān papimān : kṅiti iti ākāralopaḥ na syāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {45/68} mā bhūt evam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {46/68} iṭi iti evam bhaviṣyati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {47/68} idam tarhi : jagmivān , jaghnivān : kṅiti iti upadhālopaḥ na syāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {48/68} kidatīdeśāt .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {49/68} astu atra aupadeśikasya kittvasya pratiṣedhaḥ .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {50/68} ātideśikasya kittvam bhaviṣyati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {51/68} yatra tarhi tat pratiṣidhyate : añjeḥ ājivān iti .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {52/68} evam tarhi chāndasḥ kvasuḥ liṭ ca chandasi sārvadhātukam api bhavati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {53/68} tatra sārvadhātukam apit ṅit bhavati iti ṅiti upadhālopaḥ bhaviṣyati .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {54/68} nigṛhītiḥ .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {55/68} nigṛhītiḥ prayojanam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {56/68} idam tarhi prayojanam : iha mā bhūt : nigṛhītiḥ , upasannihitiḥ , nikucitiḥ .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {57/68} tat tarhi ktvāgrahaṇam kartavyam .
(P_1,2.18) KA_I,199.6-200.24 Ro_II,27-31 {58/68} na kartavyam .

Original text: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc