Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣvaksenasaṃhitā · Chapter 18

18.1

evaṃ saṃkṣepataḥ prokto (ktā?) bhittibimbasya saṃsthitiḥ //
iti śrīpāñcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ (jaṅgamabimbādisthāpanavidhirnāma) saptadaśo 'dhyāyaḥ ||
aṣṭādaśo 'dhyāyaḥ
viṣvaksenaḥ---
athātaḥ saṃpravakṣyāmi devīnāṃ sthāpanaṃ param /
tayorvivāhaṃ homaṃ ca śṛṇu guhyamanukramāt

18.2

devaṃ pūrvaṃ pratiṣṭhāpya tatkāle prokṣayenmune /
śriyādīnāṃ(?)svamantreṇa mahākumbhasthavāriṇā

18.3

pṛthak cenmuniśārdūla devīsthāpanamācaret /
maṇḍapaṃ pūrvavat kṛtvā daśahastasamanvitam

18.4

vedikāṃ pūrvavat kṛtvā maṇḍapasthānurūpataḥ /
hastamātraṃ tadardhaṃ vā kuṇḍāni paritaḥ kramāt

18.5

kārayettadvidhānena śilpibhiḥ saha sādhakaḥ /
caturaśrāṇi sarvāṇi kīrtitāni śriyaḥ kramāt

18.6

bhūmervṛtāni(?)kuṇḍāni tadaṅgānāṃ tathaiva ca /
śāntiṃ lakṣmīṃ ca vāgdevīṃ ratiṃ pūrvādi cāgniṣu

18.7

śvetāṃ padmotpalaśyāmāṃ dhyātvā tu juhuyāt kramāt /
lakṣmīṃ sarasvatī caiva ratiḥ prītisthathaiva ca

18.8

kīrtiḥ śāntistathā tuṣṭiḥ puṣṭiścaiva yathādiśam /
pūrvādikalaśānāṃ tu vedikāyāṃ tu devatāḥ

18.9

mahāmumbhaṃ tu saṃsthāpya tacchaktiṃ madhyame nayet /
sarvaśaktisamopetāṃ sarvāṅgāṃ sarvakāriṇīm

18.10

saṃpūjayet svamantreṇa gandhādyaiḥsumanoramaiḥ /
dhvajānāṃ toraṇānāṃ ca kalaśānāṃ ca devatāḥ

18.11

pūrvoktāḥ pūjanīyāśca krameṇaivātra caiva hi /
toraṇadvārakalaśān vedikākalaśānapi

18.12

pālikāvedikāyāṃ tu tathā caivāṣṭamaṅgalān(?) /
vastraiḥ krameṇa saṃchādya gandhapuṣpaiśca pūjayet

18.13

tattatsvarūpaṃ sauvarṇaṃ kalaśeṣu vinikṣipet /
snapanaṃ śayanaṃ caiva adhivāsanameva ca

18.14

pūrvoktaṃ sakalaṃ kuryāddevīmāvāhya yatnataḥ /
pūjāṃ ca mahatīṃ kuryāt kāle prāpte suśobhane

18.15

viśeṣamatra vakṣyāmi sarvalokaśubhapradam /
sarveṣāṃ bhaktijananamāyuḥśrīkīrtivadhanam

18.16

kartṝṇāṃ puṣṭijananaṃ grāmasyaiva viśeṣataḥ /
sarvaduḥkhaharaṃ puṃsāṃ sarvakāmaphalapradam

18.17

kramādvaivāhikaṃ homaṃ kārayettantrapāragaḥ /
vaiṣṇavyaḥ śaktayaḥ proktā mānuṣyo yāśca śaktayaḥ

18.18

tāsāṃ vai yatra śaktīnāṃ pūrvā lakṣmyāḥparā kṣitiḥ(teḥ?) /
bhūmeraṃśāvatāraṃ tat(-rastu?)puṣṭirnāma mahāmune

18.19

kṣitiṃ vāpyathavā puṣṭiṃ savyapārśve tu yojayet /
devyorvivāhamekasmin kāle tu samupasthite

18.20

lakṣmyāḥ pūrvaṃ tato bhūmeḥ kārayitvā vicakṣaṇaḥ /
lagnasyātikrame kṛtvā jaladānaṃ yathāvidhi

18.21

tasmin krameṇa śeṣaṃ tu sādhakaḥ sādhayet punaḥ /
kārayet kramayogena caikasmin sthaṇḍile punaḥ

18.22

vastrayugmena deveśaṃ devīṃ caiva yathākramam /
bhūṣaṇaiścaiva vividhairalaṃkṛtya prayatnataḥ

18.23

devīṃ devāsane nītvā homakarma samārabhet /
puṇyāhaṃ kārayitvā tu brāhmaṇaiḥ svastisaṃyutam

18.24

sarvopacārasaṃyuktaṃ jaladānaṃ tu kārayet /
sthaṇḍilaṃ purataḥ kṛtvā devasya purataḥ sthitaḥ

18.25

vijñāpyaivaṃ kṛtānujño homaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ /
pañcaviṃśatimādāya samidho 'ktāstu sarpiṣā

18.26

aṣṭākṣareṇa mantreṇa svāhāntena sakṛt kṣipet /
ājyāhutiśataṃ hutvā gāyatryā viṣṇusaṃjñayā

18.27

ācāryo 'gniṃ parikramya yathā rājñāṃ purohitaḥ /
tathā lājaistu juhuyāt praṇavenāhutitrayam

18.28

madhye madhye parikramya pāvakaṃ pāvanaṃ hareḥ /
śāntihomaṃ tu kurvīta sarpiṣāṃ praṇavena tu

18.29

pratyekaikaṃ muniśreṣṭha ṣoḍaśāhutimuttamam /
homaṃ samāpya vidhivat nṛttageyādi kārayet

18.30

evaṃ vaivāhikaṃ kṛtvā pūjayet puruṣottamam /
anenaiva vidhānena pratiṣṭhāmātrayā(?)pi vā

18.31

devena saha saṃyojya pūjayet tantravittamaḥ /
lohabimbasya devīnāṃ saṃproktaṃ munisattama

18.32

lakṣmyādikramayogena pūjayettu dine dine /
sarvāsāmeva devīnāṃ eṣa eva vidhirbhavet

18.33

mūlaberasya devīnāṃ pratiṣṭhāmātrayā(-ma?) pyalam /
vivāhādikramastatra neṣyate munisattama

18.34

svabījaireva kartavyaṃ sthāpanaṃ munisattama /
medhā sarasvatīdurgetyevamādiṣu mūrtiṣu

18.35

evamāduṣu kartavyaḥ pratiṣṭhādikramo mune /
prokṣayet svasvamantraistu brahmakumbhasthavāriṇā

18.36

svaiḥ svairmantraistu saṃsthāpya pūjayettu vidhānataḥ /
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaḥ devīnāṃ sthāpanakramaḥ

18.37

evaṃ yaḥ kārayedbhaktyā śaktīnāṃ sthāpanaṃ param /
āyuraiśvaryaputrādīn sarvān kāmānavāpnuyāt

18.38

iha loke sukhaṃ labdhvā paraloke tathaiva ca /
rājyalakṣmīṃ parāṃ prāpya punaḥ prājño bhaviṣyati

18.39

atra kaścidviśeṣo 'sti śrīvatsasya haripriyam /
lakṣaṇaṃ sthānabhedaṃ ca mantramārādhanaṃ tathā

18.40

evamādīni cānyāni viśeṣāṇi(!)mahāmune /
saṃkṣepataḥ pravakṣyāmi śṛṇu guhyamanuttamam

18.41

sarvasaṃpatsamṛddhyarthaṃ sarvakāmaśubhapradam /
suvarṇarajatenāpi tathā tāmramayena tu

18.42

uttamadikrameṇaiva kārayet phalakāspadam /
ṣaḍaṅgulaṃ tathāyāmaṃ tasya vistārameva ca

18.43

pañcāṅgulāyataṃ vāpi tanmadhye tatsamaṃ bhavet /
dvyaṅgulaṃ tasya vistāraṃ maulerekāṅgulaṃ tu vā

18.44

evaṃ jñātvā muniśreṣṭha kuryādāspadamuttamam /
evaṃ hi lakṣaṇaṃ proktaṃ uttamaṃ phalakākṛteḥ

18.45

ekāṅgulavihīnaṃ tu madhyamaṃ paripaṭhyate /
dvyaṅgulaṃ tadvihīnaṃ tu kanīyasamudāhṛtam

18.46

tryaṅgula(-lena?)vihīnaṃ tat kuryāttasyādhamādhamam /
madhyamādhamakārye 'smin adhamādhamameva ca

18.47

tasyānurūpataḥ kuryāt vistāraṃ munisattama /
tanmadhye cintacitvā tu sādhakaḥ paramārthavit

18.48

sādhayet kamalāṃ devīṃ taptakāñcanasaṃnibhām /
sarvalakṣaṇasaṃyuktāṃ padmāsanasamanvitām

18.49

padmahastāṃ śriyaṃ devīṃ padmanābhapriyāṃ śubhām /
maṇimauktikasaṃyuktāṃ sarvābharaṇabhūṣitām

18.50

evaṃ saṃcintya tāṃ devīṃ śriyaṃ trailokyanāyakīm /
harervakṣasi pārśve tu dakṣiṇe munisattama

18.51

sthāpayettāṃ śriyaṃ devīṃ jagatsaṃrakṣaṇārthakam /
sarvasaṃpatsamṛddhyarthamiti śāstrasya niścayaḥ

18.52

jalādhivāsane cāsmin viśeṣaṃ kathayāmi te /
bhāradvayena saṃpūrṇaṃ jalabhājanamuttamam

18.53

saṃgṛhya muniśārdūla tasmin pātre 'dhivāsayet /
pūrvoktajalamānīya pūrayitvā tu bhājanam

18.54

gandhapuṣpaistu saṃpūjya saṃsmaredamṛtārṇavam /
tanmadhye pūrvavat kuryāt jalavāsaṃ vidhānataḥ

18.55

etat krameṇa vā kuryāt acyutasya mahāmune /
darpaṇe saṃsthite bere citrādīnāṃ viśeṣataḥ

18.56

hrastaṃ lohajabimbasya mune svārthaparārthayoḥ /
kārayejjalavāsaṃ tat kanīyasamudāhṛtam

18.57

jalādhivāsane prokto viśeṣo munisattama /
dviprakāraṃ mayā proktaṃ yathāyogaṃ samācaret

18.58

mūlaberāttu tāṃ devīmāvāhyātraiva yojayet /
mūlamantreṇa matimān kumbhatoyena hastayoḥ

18.59

saṃyojyātraiva mantreṇa sādhakaḥ paramārthavit /
mantrakośe mayā proktastantre 'smin munisattama

18.60

saṃproktaṃ paramaṃ mantraṃ guhyadguhyaṃ varapradam /
tenaiva prokṣayeddevīṃ mahākumbhasthavāriṇā

18.61

taddehe nyāsamārgeṇa vinyasettantravittamaḥ /
pañcaviṃśatitattvāni tatpañcākṣarameva ca

18.62

śaṅkhacakrābjamudrāṃ tu darśayettantravittamaḥ /
tatastvārādhayeddevīmardhyādyaṣṭopacārakaiḥ

18.63

arghyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ gandhapuṣpaṃ tathaiva ca /
dhūpadīpaṃ nivedyaṃ ca pāyasaṃ gulasaṃyutam

18.64

evamuktaprakāreṇa ghaṇṭādundubhisaṃyutam /
kārayed balidānaṃ tu sarvakāmapradaṃ śubham

18.65

bilvapatrākṣatairyuktaṃ padmaṃ pālāśamutpalam /
karavīrādisaṃyuktaṃ pūjayet kamalālayām

18.66

dine dine muniśreṣṭha evameva samarcayet /
pāyasānnaṃga gulopetaṃ bilvapatrāṅkurairyutam

18.67

candanodakasaṃyuktaṃ balidravyamihocyate /
evamuktaprakāreṇa ghaṇṭādundubhisaṃyutam

18.68

kārayedbalidānaṃ tu sarvakarma(-kāma ?) pradaṃ śubham /
bilvamūlasya pālāśaṃ mūlāśvatthasya vā mune

18.69

caturaśraṃ tu vṛttaṃ vā pīṭhaṃ kṛtvā tu mantravit /
tanmadhye pūjayellakṣmīṃ lakṣmayai nama iti bruvan

18.70

praṇavādisamāyuktaṃ pañcākṣaramiti smṛtam /
tasyāgre tu baliṃ kuryāt pūvoktena vidhānataḥ

18.71

gandhapuṣpasamāyuktaṃ dhūpadīpasamanvitam /
evaṃ saṃpūjayitvā tu mukhavāsaṃ pradāpeyat

18.72

balyante tu muniśreṣṭha śrīsūktaṃ tu paṭhet tridhā /
śrīmantraṃ tatstutiṃ vāpi paṭhettantravicakṣaṇaḥ

18.73

tataḥ pañcamahāśabdaṃ ghoṣayecca punaḥ punaḥ /
pūrvavat pūjayeddevīṃ sāyāhne munisattama

18.74

pūjānte kārayeddhomaṃ samidājyacarūnapi /
bilvādyanyatamasyātha padmakuṇḍe yathecchayā

18.75

saṃkalpyaikaṃ muniśreṣṭha tanmadhye homamācaret /
bilvapālāśasamidhaḥ pratyekaṃ ṣoḍaśāhutīḥ

18.76

juhuyānmūlamantreṇa kapilājyena homayet /
tathaiva pāyasaṃ brahman juhuyāt ṣoḍaśāhutīḥ

18.77

tathaiva bilvapatraiśca padmairekadalairapi /
sākṣataiḥ karavīraistu juhuyāttu punaḥ punaḥ

18.78

homaṃ kṛtvā tu vidhivat kuṇḍāddevīṃ samuddharet /
taddhomaḥ paramo guhyaḥ grāmarājñorvivṛddhikṛt

18.79

sarvarogavinirmuktarṃ(-moktā?)sarvakāmapradaḥ śubhaḥ /
tasmāt sarvaprayatnena rātrau homaṃ samācaret

18.80

homānte dakṣiṇāṃ dadyāt yathāvittāmusārataḥ(?) /
ācāryaṃ pūjayet paścāddhemavastrāṅgulīyakaiḥ

18.81

brāhmaṇān pūjayet paścāddaivajñamanupūjayet /
uktalakṣaṇahīnena yadi kuryāt pramādataḥ

18.82

grāmarājñośca rāṣṭrasya yajamānasya nāśanam /
na phalanti kriyāstatra nātra kāryā vicāraṇā

18.83

tasmāt sarvaprayatnena kārayedvidhicoditam /
iti saṃkṣepataḥ proktamātmārthasya parasya ca

Original text: Viṣvaksenasaṃhitā · Edition: Lakshmi Narasimha Bhatta, Tirupati 1972 (Kendriya Sanskrit Vidyapeetha Series, 17) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc