Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣvaksenasaṃhitā · Chapter 17

17.1

iti śrīpāñcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ pratiṣṭhāvidhirnāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ ||
saptadaśo 'dhyāyaḥ
saptadaśo 'dhyāyaḥ viṣvaksenaḥ---
athātaḥ saṃpravakṣyāmi jaṅgamasthāpanaṃ param /
apradhānaṃ ca bimbaṃ tu jaṅgamaṃ bimbamuttamam

17.2

pṛthak cet sarvakarmāṇi bimbaśuddhyarthameva ca /
kārayenmuniśārdūla snānādipratimākriyām

17.3

snānotsavādikāryārthaṃ kāle 'smin vartate sati (?) /
jalavāsaṃ kramāt kṛtvā maṇḍape cādhivāsanam

17.4

kṛtvā tu pūrvavaddhomaṃ tilahomaṃ vinā dvija /
snapanaṃ vidhivat kṛtvā ratnanyāsaṃ vinā mune

17.5

mantranyāsaṃ vinā tasmin tattvanyāsaṃ samācaret /
madhyasūtraṃ parityajya prāsāde parameṣṭhinā

17.6

pauruṣaṃ sūktamuccārya sthāpayenmatimān pṛthak /
mūrtīnāṃ sthānabhedastu bimbādhyāye pradarśitaḥ

17.7

tattatsthāne svamantreṇa saṃsthāpyārcādi nārada /
yadrupaṃ mūlaberasya yaccihnaiścihnitaṃ purā

17.8

yā mūrtiḥ sthāpitā pūrvaṃ mūlārceti mahātmabhiḥ /
yathā cāyudhavinyāsaḥ kathaṃ(kṛto?)buddhimatāṃ varaiḥ

17.9

karmārcādiṣu bereṣu tatsarvaṃ kārayettathā /
na vidhiḥ śayitasyaiṣaḥ sthāpanādi prakīrtitam

17.10

śayitasya tu karmārcā sthānakaṃ tvāsanaṃ tu vā /
saṃsthāpya vāsudevākhyaṃ na saṃkarṣaṇamiṣyate

17.11

tathā saṃkarṣaṇaṃ sthāpya pradyumnaṃ nārcayet sudhīḥ /
pradyumnasthāpanārcāyāṃ karmārcā nāniruddhakā

17.12

karmārcā sarvathā kāryā mūlabimbānusāriṇī /
viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ pūrvavadācaret

17.13

evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ jaṅgamasthāpanaṃ mune /
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ sarvakāmaphalapradam

17.14

sthāpanaṃ saṃpravakṣyāmi citrābhāsārdhacitrake /
ābhāsaṃ trividhaṃ proktaṃ bhittau ca phalake paṭe

17.15

ardhacitraṃ tathā bhittau śilāyāṃ dāruke 'pi ca(?) /
vidyate yadi karmārcāpyeteṣāṃ(syādeṣāṃ?)lohajākṛtiḥ

17.16

karmārcāyāṃ tu sakalāṃ kriyāṃ kṛtvā tu pūrvavat /
mūlārcāyāṃ tu kartavyo mantranyāso dvijottama

17.17

adhivāsanakumbhasthatoyena prokṣayedbudhaḥ /
tataḥ puruṣasūktena pañcopaniṣadairapi

17.18

atraiva ṣoḍaśanyāso neṣyate tantrapāragaiḥ /
phalake ca paṭe caiva viśeṣaṃ kathayāmyaham

17.19

maṇḍapaṃ pūrvavat kṛtvā vediṃ kṛtvā tu pūrvavat /
kṛtvā sulocane divye śayane saṃniveśayet

17.20

jalādhivāsanaṃ caiva neṣyate snapanaṃ budhaiḥ /
mūrtihomaṃ tataḥ kṛtvā diśāhomavivarjitam

17.21

vidyeśānapi saṃpūjya vedikākalaśeṣvatha /
pralayaṃ ca nisargaṃ ca kramāt kṛtvā tu deśikaḥ

17.22

prokṣayet svena mantreṇa brahmakumbhasthavāriṇā /
yuktyā yuktiviśeṣeṇa śeṣaṃ pūrvavadācaret

17.23

bhittisthapratimāyāṃ tu sthānaṃ kathayāmyaham /
bhittau samyakpaṭe citre varṇālaṃkārabhūṣite

17.24

ābhāse cārdhacitre vā paṭe samyaksulocane (?) /
devasya purataḥ kṛtvā maṇḍapaṃ saparicchadam

17.25

vedikāṃ tatra kurvīta pūrvoktena vidhānataḥ /
dvikarāṃ trikarāṃ vāpi śilpinā kuśalena tu

17.26

tatastu vedikāmadhye vinyasecchālisaṃcayam /
śālimadhye likhet padmamaṣṭapatraṃ sakarṇikam

17.27

tatastu droṇasaṃpūrṇaṃ brahmakumbhaṃ suvarcasam /
vastrapūtairjalaiḥ pūrṇaṃ sakūrcaṃ sāpidhānakam

17.28

sasūtraṃ vastrayugmena veṣṭitaṃ ratnasaṃyutam /
aṣṭaśaktisamopetaṃ sauvarṇāyudhapañcayuk

17.29

aśvatthapallavairyuktaṃ gandhapuṣpākṣatārcitam /
tatkumbhaṃ praṇavenaiva padmamadhye tu vinyaset

17.30

tataḥ padmadaleṣvaṣṭaghaṭāṃstu parito nyaset /
pūrvavattoyasaṃpūrṇān sahiraṇyān savastrakān

17.31

sapidhānān sakūrcāṃstu mukhe cāśvatthapallavān /
arcayedgandhapuṣpaiśca dīpairanyairvicitrakaiḥ

17.32

arcayenmūlamantreṇa nārāyaṇamanāmayam /
viśṇumakliṣṭakarmāṇaṃ paramaṃ madhyame ghaṭe

17.33

vāsudevaṃ nyaset pūrve saṃkarṣaṇaṃ tu dakṣiṇe /
pradyumnaṃ paścime nyasya aniruddhaṃ tu cottare

17.34

āgneyyāṃ vinyasellakṣmīṃ nairṛtyāṃ tu sarasvatīm /
vāyavye tu ratiṃ nyasya śāntimīśānagocare

17.35

evaṃ nyasya vidhānena gandhapuṣpādibhiryajet /
athavātra muniśreṣṭha paritaḥ kalaśān nyaset

17.36

tanmadhye cānayedaṣṭavidyeśān sādhakottamaḥ /
vārāhaṃ pūrvabhāge tu nārasiṃhaṃ tu dakṣiṇe

17.37

śrīdharaṃ paścime deśe uttare hayaśīrṣakam /
āgneye bhārgavaṃ rāmaṃ nairṛtyāṃ rāmameva ca

17.38

vāmanaṃ cāpi vāyavye vāsudevaṃ tatheśake /
svanāmnā pūjayitvaitān kalaśeṣu pṛthak pṛthak

17.39

evaṃ saṃpūjayitvā tu homakarma samācaret /
pūrvādi cottarāntaṃ tu kuṇḍāni parikalpayet

17.40

vāsudevaṃ yajet pūrvaṃ kuṇḍe tu caturaśrake /
ardhacandrāgniduṇḍe tu yāmya saṃkarṣaṇaṃ yajet

17.41

vāruṇe vṛttakuṇḍe tu pradyumnaṃ tu yajedbudhaḥ /
uttare padmakuṇḍe tu aniruddhamatho yajet

17.42

pālāśaṃ khādiraṃ caiva bailavamaudumbaraṃ tathā /
aṣṭottaraśata hutvā pūrvādi ca pṛthak kramāt

17.43

samidājyacarūn lājān juhuyurmūrtipāḥ kramāt /
athavātra muniśreṣṭha pūrvāgnau sādhakāttamaḥ

17.44

samidājyena caruṇā homamekena(?)cāpyalam /
kuṇḍe vā sthaṇḍile vāpi ācāryo juhuyādbudhaḥ

17.45

rātrau homaḥ prakartavyaḥ jalasaṃprokṣaṇaṃ divā /
na kuryāt prokṣaṇaṃ rātrau na divā homamācaret

17.46

tasmāt sarvaprayatnena rātrau homaṃ tu kārayet /
muhūrte samanuprāpte brāhmaṇānāmanujñayā

17.47

kumbhasthitena toyena prokṣayet parameṣṭhinā /
āvāhayettato devaṃ nārāyaṇamanāmayam

17.48

śaṅkhacakradharaṃ devaṃ pītāmbaradharaṃ harim /
yadrupaṃ cintitaṃ bhittau tathā dhyāyejjagadgurum

17.49

evaṃ kṛtvā mahāviṣṇuṃ prokṣayedgandhavāriṇā /
tataḥ puruṣasūktena prokṣayet pratimāṃ punaḥ

17.50

pūjayedarghyapādyaiśca carubhirvividhairapi /
yathāvittānusāreṇa(?) dadyādācāryadakṣiṇām

17.51

evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ sthāpanaṃ bhittisaṃśritam /
tataḥsupīṭhikāṃ kṛtvā pīṭhasya(pīṭhaṃ ca?)paritaḥkramāt

17.52

saṃkalpya parivārāṃśca tatrāvāhya tu pūjayet /
dine dine muniśreṣṭha trisandhyaikamathāpi vā

Original text: Viṣvaksenasaṃhitā · Edition: Lakshmi Narasimha Bhatta, Tirupati 1972 (Kendriya Sanskrit Vidyapeetha Series, 17) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc