Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣvaksenasaṃhitā · Chapter 11

11.1

iti śrīpāñcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ pratimālakṣaṇādividhirnāma daśamo 'dhyāyaḥ ||
ekādaśo 'dhyāyaḥ
ekādaśo 'dhyāyaḥ viṣvaksenaḥ---
varṇādīṃścāyudhānāṃ tu vinyāsaṃ munisattama /
paramātmātmabhāvārthaṃ prathamaṃ śṛṇu nārada

11.2

śvetaparvatasaṃnibhaṃ tridaśaṃ garutmati saṃsthitam sarvadevanamaskṛtaṃ kamalāsanādyabhipūjitam /
sarvabhūṣaṇabhūṣitaṃ dvicaturbhujaṃ dvipadaṃ mune svātmadehavirājitaṃ kanakaprabhamaṃ(prabhāṃ?)baramādadhat

11.3

iti dhyāyenmuniśreṣṭha sarvadevamayaṃ tataḥ /
dhyāyannutpadyate tasya samyagjñānaṃ tu nārada

11.4

iti te darśitaṃ sākṣāt mūrtaṃ tu paramātmanaḥ /
asya mūrtasya vakṣyāmi vinyāsaṃ cāyudhasya ca

11.5

asya dakṣiṇahastāgre cakraṃ cādhaḥ sthitasya tu /
svāgatāvasthito hasta padmaṃ vā hari nārada

11.6

adhaḥsthitasya hastāgre cākṣamālāṃ tu vinyaset /
evaṃ dakṣiṇahastānāṃ vāmapārśvasya cocyate

11.7

vāmapārśvasya hastānāṃ cordhve śaṅkhaṃ varapradam /
sagadākaṭihastaṃ syāt itthaṃ tu paramātmanaḥ

11.8

vāsudevasya vakṣyāmi rūpaṃ vai cāyudhāni te /
gokṣīrasphaṭikākāraṃ śyāmākṛtimathāpi vā

11.9

pītavastradharaṃ vāpi raktāmbaradharaṃ tu vā /
śaṅkhacakragadāhastaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.10

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ caturbāhuvirājitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ vāsadevaṃ vicintayet

11.11

vakṣyāmyasya tu hetīnāṃ vinyāsaṃ te mahāmune /
asya dakṣiṇahastāgre cakraṃ cādhaḥsthite 'mbujam

11.12

vāmordhve śaṅkhamanyasmin gadā cāsyāpyadhomukham /
śriyaṃ tu dakṣiṇe pārśve vāme puṣṭiṃ tu vinyaset

11.13

tuṣṭiṃ vā vāmapārśve tu kārayenmunisattama /
evaṃ janārdanasyāpi mūrtaṃ kartavyameva tu

11.14

ityuktaṃ vāsudevasya śṛṇu saṃkarṣaṇasya tu /
bālasūryapratīkāśaḥ saṃkarṣaṇa iti smṛtaḥ

11.15

pītavastradharaḥ sākṣāt caturbāhuvirājitaḥ /
sarvāvayavasaṃyuktaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ

11.16

sarvālaṃkārasaṃyuktaḥ śaṅkhacakradharaḥ sadā /
iti saṃkarṣaṇaṃ(ṇe?)rūpamasya vai dakṣiṇe kare

11.17

ūrdhve cakraṃ tvadho haste musalaṃ vinyaset sudhīḥ /
vāmordhve śaṅkhamityuktaṃ puṇḍarīkaṃ tvadhaḥ kare

11.18

dakṣiṇe tu śriyaṃ vāme puṣṭiṃ saṃsthāpayedbudhaḥ /
iti saṃkarṣaṇaścoktaḥ pradyumnaṃ śṛṇu nārada

11.19

pītāmbaraṃ caturbāhuṃ sarvāvayavasaṃyutam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.20

sarvālaṃkārasaṃyuktamitthaṃ pradyumnarūpakam /
dakṣiṇordhvakare padmamadhaḥ kaumodakīṃ nyaset

11.21

vāmordhvādhaḥ sthite haste śaṅkhacakraṃ tu vinyaset /
itthaṃ pradyumnamūrtaṃ te devarṣe varṇito 'dhunā (taṃ mayā?)

11.22

aniruddhaṃ vadāmo 'tra (myatra?) śṛṇu nārada tattvataḥ /
nīlajīmūtasaṃkāśaṃ kālāñjanacayopamam

11.23

śaṅkhacakradharaṃ devaṃ pītavastraṃ caturbhujam /
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ sarvāvayavaśobhitam

11.24

sarvālaṃkārasaṃyuktamaniruddhamitīritam /
asya vāmakare cordhve śaṅkhamanyakare gadām

11.25

dakṣiṇordhve nyaseccakramanyatrābhayamiṣyate /
aniruddhaṃ jagannāthamanantopari śāyinam

11.26

śriyaṃ dakṣiṇataḥ pārśve puṣṭiṃ vāme 'sya vinyaset /
śayane sati mūlārcā dvibhujaṃ vā caturbhujam

11.27

kalpayenmuniśārdūla sarvasaṃpat sukhāvaham /
devasya pādapārśve tu śriyaṃ puṣṭiṃ tu vinyaset

11.28

atha vā kalpayeddevamaulipārśve śriyaṃ mune /
citraṃ vāpyardhacitraṃ vā citrābhāsaṃ tu vā mune

11.29

yajamānecchayā kuryāt devīnāṃ lakṣaṇaṃ kramāt /
itthaṃ śriyādimūrtīnāṃ pūrvapūrvā garīyasī

11.30

aniruddha iti prokto matsyādīn śṛṇu nārada /
śatapatramayasyātha puṇḍarīkasya madhyame

11.31

padmāsanasthaṃ matsyāṣṭaparītaṃ kanakaprabham /
triṇetraṃ dvibhujaṃ caiva prāṅmukhaṃ padmadhāriṇam

11.32

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
matsyābhimāninaṃ(no?)mūrrtiṃ(taṃ)itthamuktaṃ ca nārada

11.33

padmapūrvadale matsyaṃ sauvarṇaṃ vinyased budhaḥ /
āgneyadigdale matsyaṃ rājataṃ cātha vinyaset

11.34

yāmyadigdalamadhye tu matsyaṃ tāmranibhaṃ nyaset /
naiṛtyadigdale matsyaṃ kṛṣṇavarṇaṃ tu vinyaset

11.35

vāruṇe digdale matsyaṃ raktavarṇaṃ tu vinyaset /
vāyavyadigdale matsyaṃ śyāmavarṇaṃ tu vinyaset

11.36

saumyadigdalamatsyaṃ tu dhūmravarṇaṃ tu vinyaset /
īśānadigdale matsyamagnivarṇaṃ tu vinyaset

11.37

ityaṣṭadigdalasthaistu matsyairabhimṛkhīkṛtam /
matsyābhimāninaṃ (no?) mūrtaṃ tava snehāt pradarśitam

11.38

asya dakṣiṇapārśve tu śriyaṃ puṣṭiṃ paratra ca /
vinyasenmatsyarūpaṃ vai kūrmarūpaṃ tataḥ śṛṇu

11.39

kālāñjanagiriprakhyaṃ triṇetraṃ svāṅgaśobhitam /
caturbāhuyutaṃ caiva sarvābharaṇabhūṣitam

11.40

añjanamṛtsaṃnibhamūrtiḥ dvādaśapatre vartitamabje /
padmasamākhyasvāsanayuktaḥ kūrmaśarīrī viṣṇurihāste

11.41

prākkramato 'bjadvādaśapatrārūḍhaśarīrairdvādaśakūrmaiḥ /
añjanavarṇaprakhyaśarīrerāvṛtamūrtiḥsvābhimukhasthaiḥ

11.42

śaṅkhacakradharaścaiva padmahastastathaiva ca /
tato dvādaśakūrmā hi (kūrmairhi?) devo 'pyabhimukhīkṛtaḥ

11.43

asya dakṣiṇahastordhve cakrapadmo(cakraṃ padmaṃ?)karāntare /
vāmordhve śaṅkhamityuktaṃ padmaṃ cādhaḥsthite kare

11.44

asya dakṣiṇapārśve tu śriyaṃ vinyasya buddhimān /
puṣṭiṃ vāme nyasedevaṃ kūrmamūrtirudāhṛtā

11.45

vārāhaṃ śṛṇu vakṣyāmi rājāvartanibhaṃ mune /
śaṅkhavarṇaṃ tu vā śyāmaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam

11.46

navayauvanasaṃpūrṇāṃ sarvāvayavasundarīm /
nārīṇāmuttamāṃ devīṃ sukeśāṃ paṅkajānanām

11.47

vidyullatāprabhāṃ vāpi śyāmāṃ vāpi kṛtāñjalim /
sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ nimagnāṃ jagatīṃ śubhām

11.48

vāmadoṣṇā samāliṅgya proddhṛtyāliṅgya susthitām /
vāmena bāhunāśliṣya jighran devīmukhaṃ prabhuḥ

11.49

vāmenāliṅgya hastena tasyāḥ skandhaṃ taponidhe /
gṛhītvoruṃ dṛḍhaṃ tasyāḥ dakṣiṇena kareṇa ca

11.50

sūkarāṅgaṃ caturbāhuṃ śaṅkhacakradharaṃ prabhum /
dakṣiṇe tu nyaset cakraṃ vāme śaṅkhaṃ tu vinyaset

11.51

itthaṃ varāharūpaṃ te prathamaṃ paripaṭhyate /
atha vā kroḍavaktraṃ ca mahākāyaṃ sudaṃṣṭrakam

11.52

sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam /
tiryaksaṃsthitasūtraṃ ca rūpaṃ vai yanmahātmanaḥ

11.53

vārāhaṃ madhyamaṃ proktaṃ saṃkṣepāttu taponidhe /
atha vā śṛṇu vakṣyāmi rūpaṃ vārāharūpiṇaḥ

11.54

uddhṛtya nāsikātulyaṃ vāmahastasya ko(kūr?)param /
vāmapārśvārdhabhāge tu nirīkṣan ko(kūr?)paraṃ sadā

11.55

kaṭipradeśamālambya pāṇinā dakṣiṇena tu /
evaṃ rūpaṃ mahāviṣṇoḥ śaṅkhacakradharasya ca

11.56

asya dakṣiṇahastāgre cakraṃ śaṅkhaṃ pare ca hi /
iti vārāhamūrtasya tridhā rūpaṃ tu darśitam

11.57

evamuktasya rūpasya tridhākārasya nārada /
itthaṃ rūpaṃ tu kartavyaṃ nṛsiṃhasya tataḥ śṛṇu

11.58

galādadhastānnararūpadhārī paratra siṃhānanabhṛtsvarūpaḥ /
bibharti netrāṇi hutāśanārkaprabhā- ñcitānyeva vibhīṣaṇāni

11.59

śaṅkhacakradharaścaiva sarvābharaṇabhūṣitaḥ /
sarvāvayavasaṃpūrṇaḥ sarvasiddhikaraḥśubhaḥ

11.60

cakraṃ ca dakṣiṇe haste śaṅkhaṃ vāme nyasedbudhaḥ /
śvetaparvatasaṃkāśaṃ sarvaduḥkhavināśanam

11.61

raktacandanadigdhāṅgaṃ kālābhroddāmaniḥ svanam /
śaradindukalādaṃṣṭraṃ kruddhaṃ hāṭakatāṭakam

11.62

suphullavadanaṃ śaśvat duṣṭānāmatibhīṣaṇam /
evaṃ rūpaṃ nṛsiṃhasya kṛtvā pūrvaṃ mṛdā (mudā?) mune

11.63

paryaṅkakalpitaṃ kṛtvā āsīnaṃ viṣṭare śubhe /
hastayoḥko(kūr?)pare tasya jānvorupari vinyaset

11.64

itthaṃ nṛsiṃharūpaṃ te varṇitaṃ vaṇatocitam(?) /
vāmanasya vadāmo 'tra (myatra?) rūpaṃ śruṇu mahāmune

11.65

susmitaṃ padmanābhena(?)vāmanaṃ vāmanākṛtim /
bālakuñjarasaṃkāśaṃ bṛhatskandhaṃ mahābhujam

11.66

śyāmalaṃ nīrajākṣaṃ tu āyatāmalalocanam /
kṣoṇītalaṃ padanyāsaiḥ ḍolayanniva nārada

11.67

jaṭāṭavīsamāyuktaṃ sarveṣāṃ ca manoharam /
dvibhujaṃ savyahastena muṣṭinā daṇḍadhāriṇam

11.68

ākuñcitaṃ vāmapādaṃ svāgataṃ dakṣiṇaṃ bhujam(?) /
hārakuṇḍalakeyūrabhūṣaṇairbhūṣitaṃ mune

11.69

lambayajñopavītena mekhalānāṃ trayeṇa ca /
saṃyuktaṃ yuktarūpaṃ tu kāśyapaṃ brahmacāriṇam

11.70

kaupīnadhāriṇaṃ vāpi pītavāsasameva ca /
rakṣārthaṃ viṣṭāpānāṃ tu vāmanatvamupāgatam

11.71

evaṃ sulakṣaṇopetaṃ rūpaṃ kāryaṃ mahāmune /
jāmadagnyasya rāmasya rūpaṃ vakṣyāmyataḥ param

11.72

tasya varṇaṃ suvarṇābhaṃ dvibhujaṃ śvetaraktakam /
āsīnaṃ tu prasannāsyaṃ brahmalakṣmīsamāvṛtam

11.73

sarvalakṣaṇasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ jaṭāmaṇḍalamaṇḍitam

11.74

paraśuṃ dakṣiṇe haste vāme cāpaṃ sapatriṇam /
vāme kamaṇḍaluṃ vāpi cākṣasūtraṃ tu dakṣiṇe

11.75

itthaṃ rūpaṃ mune tubhyaṃ jāmadagnyasya varṇitam /
rāmasyātha vadāmo 'tra(myatra?)rūpaṃ dāśarathestava

11.76

atīvarūpasaṃpannau nīlavellitamūrdhajau /
vyūḍhoraskau natāṃsau ca keyūrāṅgadacitritau

11.77

dīrghabāhū śriyopetau saumyau prahasitānanau /
karṇāntalocanau sākṣāt prathame vayasi sthitau

11.78

saundaryāmṛtatoyaiśca siñcantāviva viśvataḥ /
khaṅgahastau dhanuṣpāṇī bhujavikhyātavikramau

11.79

baddhagodhāṅgulitrāṇau mune vaiśravaṇopamau /
audāryarūpasaṃpadbhiḥ nṛṇāṃ cittāpahāriṇau

11.80

kausalyāyāḥ sumitrāyāḥ prītidau vīryavattarau /
rākṣasadhvāntatigmāṃśū śūrau daśarathātmajau

11.81

naranārāyaṇākhyātau tāvubhau raghunandanau /
jagatāṃ pālanārthāya manuṣyatvamupāgatau

11.82

puṇḍarīkaviśālākṣau tāvubhau pītavāsasau /
bhujānte baddhatūṇīrau bāṇapāṇī mahāmune

11.83

nivasantau śriyā sākaṃ vālmīkeḥ kavi(kāvya?)sāgare /
rakṣasāṃ mṛtyusaṃkāśau rāvaṇasyātirāvaṇau

11.84

nṛpasūnū raghuśreṣṭhau bhrātarau rāmalakṣmaṇau /
sarvaiśca lakṣaṇairyuktau sthāpayettantravittamaiḥ

11.85

samastalakṣaṇopetāṃ sītāṃ rāmasya vallabhām /
naiṛtānāṃ vināśāya jātāṃ śuddhāmayonijām

11.86

triguṇātmamayīṃ māyāṃ mūlaprakṛtisaṃsthitām /
vyaktarūpeṇa saṃjñāpi sākṣādavyaktarūpiṇīm

11.87

pativratāṃ mahābhāgāṃ strīṇāmapyuttamāṃ śriyam /
raktapadmakarāṃ devīṃ padmāṃ padmopamānanām

11.88

yauvanoddāmadivyāṅgīṃ sītāṃ janakanandinīm /
pātivratyaguṇopetāṃ sītāṃ rāmasya vallabhām

11.89

sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ nīlālakaśiroruhām /
mālānibaddhadhammillāṃ madavibhrāntalocanām

11.90

kālapītāmbaradharā sthāpayedrāmapārśvataḥ /
savyamuṣṭiṃ(ṣṭau?) lalāṭāntaṃ kṛtordhvamukhamantaram

11.91

tasmin tryavanataṃ cāpaṃ bāṇaughajadhanaṃ(?)dṛḍham /
vāsavāstraṃ vāmabāhau kārayenamunisattama

11.92

sāyakaṃ kaṭisūtre tu vāmapāṇiṃ(?)tu dakṣiṇe /
kālāgnisadṛśaṃ bāṇaṃ paulastyāntakaraṃ dṛḍham

11.93

antare 'sya mukhaṃ kṛtvā golakaṃ colbaṇaṃ bhavet (?) /
mardantaṃ rāvaṇapuraṃ svabalaṃ (sabalaṃ?) cāyuṣaṃ tathā

11.94

nihatya rāmahastasthaṃ (?) sthāpayeddakṣiṇe kare /
vasutālena vā vidvān navatālakrameṇa vā

11.95

berasya cānurūpeṇa caret sarvāyudhāni vai /
kuñcitaṃ vāmapādaṃ tu susthitaṃ dakṣiṇaṃ padam

11.96

kaniṣṭhikāṅkitasthāne tvaṅguṣṭhasya sthitirbhavet /
stokakuñcitajānuśca pādo vāmasthito bhavet

11.97

mukhe śarīre kaṭyāṃ ca triṣvaṅgeṣveṣu nārada /
tribhaṅgitvānmuniśreṣṭha tribhaṅgīti prapaṭhyate

11.98

mukhaṃ dakṣiṇato bhaṅgaṃ tanumadhyaṃ tu vāmataḥ /
dakṣiṇe kaṭibhaṅgastu bhaṅgatrayamudāhṛtam

11.99

vāmahastaḥ sacāpaḥ syāddakṣiṇaḥsaśilīmukhaḥ /
lakṣmaṇasya bhavedevaṃ lakṣaṇaṃ bharatasya tu

11.100

śatrughnasyāpyathaivaṃ syāditi tantreṣu niścitam /
saṃsthāpya madhyame rāmaṃ vāmapārśve 'sya lakṣmaṇam

11.101

dakṣiṇe sthāpayeddevīṃ sītāṃ janakanandinīm /
śatrughnabharatau kāryāvuttare dakṣiṇe kramāt

11.102

cāmarāsaktabāhū tau parivāravidhāvapi /
iti svatantre nirdiṣṭaṃ paratantre vadāmyaham

11.103

lohaiśca nirmite bere cottamādikramairmune /
lalāṭapaṭṭaparyantaṃ pādāṅguṣṭhāt samucchrayam

11.104

dvātriṃśadaṅgulaṃ viddhi uttamaṃ kautukaṃ dvija /
asmāt saptāṅgulairhīnaṃ madhyamaṃ beramucchrayam

11.105

asmāt navāṅgulairhīnamadhamaṃ parikīrtitam /
iti dāśarathermūrtamutsedhaṃ munisattama

11.106

sītālakṣmaṇayoścāpi bharatasyāpi sāmpratam /
śatrughnasyāpi devarṣe vadāmyāyāmamadya te

11.107

devasya bāhumūlāntaṃ devyutsedhaṃ pracakṣate /
lakṣmaṇasyocchrayaścāpi rāmasyāsyāntamīritam

11.108

lakṣmaṇasya bhujāntaṃ syāt śatrughnasyocchrayo bhavet /
iti dīrghapramāṇoktaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret

11.109

svatantre paratantre ca lakṣaṇaṃ tava bhāṣitam /
balarāmasya vakṣyāmi śṛṇu nārada lakṣaṇam

11.110

balabhadraḥ nibhā (sitā?) bhikhyaḥ kundendudhavalaprabhaḥ /
paṅkajākṣo 'ṅganāvaktraḥ sarvāvayavaśobhitaḥ

11.111

sarvālaṃkārasaṃyuktaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ /
sarvāvayavasaṃpūrṇaḥ prabhāmaṇḍalamaṇḍitaḥ

11.112

asya dakṣiṇabāhau tu musalaṃ vāmake kare /
halaṃ tu vinyaseddhīmān balarāmasya mantravit

11.113

dakṣiṇe tu śriyaṃ devīṃ saumye tu garuḍaṃ nyaset /
pītaṃ kṛtāñjaliṃ tvevaṃ balarāmastvatheritaḥ

11.114

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kṛṣṇaṃ kṛṣṇāñjanaprabham /
sthāpanaṃ kāryamasyaiva sthānakaṃ tu viśeṣataḥ

11.115

tribhaṅgyā saṃmitaṃ taṃ tu sthitaṃ pīṭhe mahāmune /
krīḍāyaṣṭisamāyuktaṃ devyā ca paramaṃ harim

11.116

sthāpayeddaivike sthāne sarvajñaṃ sarvakāraṇam /
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ viviktenādhunā mune

11.117

ataḥ(?)śyāmanibhaṃ vāpi pītāmbarasamanvitam /
vāsudevaṃ guḍākeśaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.118

krīḍāyaṣṭidharaṃ devaṃ tribhaṅgasthitisaṃyutam /
susthitaṃ dakṣiṇaṃ pādaṃ vāmapādaṃ tu kuñcitam

11.119

vāmapādatalaṃ tiryak krameṇaiva tu kārayet /
tatkaniṣṭhāṅgulisthāne cāṅguṣṭhasthitimācaret

11.120

kiñcitkuñcitajānuśca vāmapādasthitirbhavet /
vaktre caiva tathā gātre kaṭiyantre tathaiva ca

11.121

triṣu mārgeṣu(bhāgeṣu?)bhaṅgitvāt tribhaṅgitvaṃ vidhīyate /
vaktraṃ dakṣiṇato bhaṅge madhyakāyaṃ tu vāmataḥ

11.122

kaṭidakṣiṇato bhaṅge bhaṅgatrayamudāhṛtam /
kārayeddakṣiṇaṃ hastaṃ suyaṣṭiṃ kaṭakānvitam

11.123

vāmaṃ devībhujāsaktaṃ vāmahastamadhomukham /
vāmaṃ karatalaṃ caiva nābhisūtreṇa yojayet

11.124

dakṣiṇaṃ kaṭihastaṃ tu vaktrasūtreṇa yojayet /
tribhāgamānamāyāmaṃ mukhaṃ mūrdhni trigolakam

11.125

hanugrīvaṃ trimātrārdhamardhamātraṃ galaṃ smṛtam /
hikkānābhimukhe caiva madhyakāyaṃ pratiṣṭhitam

11.126

meḍhraṃ nābhimukhaṃ nāhastasmādūrūmukhadvayam /
mānaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam

11.127

devyau tatpārśvayoścaiva sthāpayet kramayogataḥ /
devasya dakṣiṇe kuryāt rukmiṇoṃ rukmasaṃnibhām

11.128

satyabhāmāṃ ca vāme tu kārayecchyāmasaṃnibhām /
pūrvavat kamalaṃ gṛhyaṃ sātvikena samāyutam

11.129

svatantre caivamuktaṃ tu paratantre vadāmi te /
lohena muniśārdūla uttamādikrameṇa tu

11.130

saṃproktaṃ rāghavasyaivaṃ tadvadutpādayediha /
lakṣaṇaṃ yādavendrasya utsedhādikramaṃ mune

11.131

navanītārthanṛttaṃ ca sarpanṛttamathāpi vā /
ityevamādi mūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ munisattama

11.132

yajamānecchayā tasmin kārayet svasvalīlayā /
yuktyā yuktiviśeṣeṇa pratimāṃ kārayet kramāt

11.133

iti yādavasiṃhasya lakṣaṇaṃ parikīrtitam /
saṃkṣepeṇa muniśreṣṭha kalki(lkī?)viṣṇorataḥ śṛṇu

11.134

atiśoṇava(ṇita?) saṃkāśo triṇetro bhīmarūpavān /
śaṅkhacakragadāpāṇiścaturbāhuḥ kirīṭadhṛk

11.135

vanamālāsamāyuktaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ /
sarvālaṃkārasaṃyuktaḥ pītavastrasamanvitaḥ

11.136

evaṃ kalkirmayā prokto hetinyāsaṃ vadāmi te /
dakṣiṇorghvakare cakraṃ vāmordhve śaṅkhameva tu

11.137

vāmasyādharahaste tu pāśaṃ kṛṣṇanibhaṃ nyaset /
kārayeddakṣiṇe haste kāladaṇḍaṃ tvadhomukham

11.138

śriyaṃ dakṣiṇapārśve tu vāme puṣṭiṃ nyasedbudhaḥ /
dbitīyāvaraṇe cāṣṭaparivārasamanvitam

11.139

evaṃ saṃcintya kalkiṃ tu pūjayettu vidhānataḥ /
kalau yuge viśeṣeṇa kalkiṃ saṃpūjayed dvija

11.140

nṛpo vā nṛpamātro vā pūjayettu dine dine /
sarvān kāmānavāpnoti jayalakṣmīṃ sa gacchati

11.141

viśeṣaṃ cā(ṣaścā?)tra saṃproktaṃ(ktaḥ?)śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam /
evaṃ kalkermayā proktaṃ lakṣaṇaṃ sarvasiddhidam

11.142

mūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ vakṣye śāstrabhedena cihnitam /
adimūrtiḥ paro devo vāsudevaḥ sanātanaḥ

11.143

dvitīyā tu parā mūrtiḥ saṃkarṣaṇa iti smṛtaḥ /
pradyumnākhyā tṛtīyā tu mūrtireṣā sanātanī

11.144

caturthī tu bhavenmūrtiḥ aniruddhetisaṃjñitā /
catasro mūrtayastvetāḥ pratiṣṭhāyāḥ pṛthak pṛthak

11.145

vāsudevaḥ parā mūrtiḥ sthāpanīyā dvijottamaiḥ /
dvitīyā sthāpyate mūrtiḥ kṣatriyairmokṣakāṃkṣibhiḥ

11.146

pradyumnākhyā tu viprendra vaiśyaiḥ sthāpyā mumukṣubhiḥ /
śūdraiḥ saṃsthāpyate mūrtiraniruddho jagadguruḥ

11.147

bhedaistribhistribhirvipra ekaikā bhidyate punaḥ /
varṇāstranyāsabhedena bhedāśca parikīrtitāḥ

11.148

mūrtīnāṃ keśavādīnāṃ viviktena śṛṇu kramāt /
śaṅkhakundanibhaṃ vāpi hyathavā śyāmameva ca

11.149

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.150

pītāmbarasamāyuktaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam /
evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha bhuktimuktipradaṃ harim

11.151

astravinyāsabhedaṃ ca pravakṣyāmi śṛṇu kramāt /
dakṣiṇordhvakare cakraṃ vāmordhve śaṅkhamudvahan

11.152

gadāṃ vāmādhare haste nīrajaṃ dakṣiṇādhare /
ādimūrtestu bhedo 'yaṃ keśavākhyaṃ mune śṛṇu

11.153

nārāyaṇamatho vakṣye śṛṇu nārada sattama /
kundapuṣpanibhaṃ vāpi śyāmaṃ vā raktameva vā

11.154

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ caturbāhuṃ kirīṭinam /
pītāmbarasamāyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.155

sarvāvayavasaṃyuktaṃ sarvālaṃkāraśobhitam /
sarvadevamayaṃ sūkṣmaṃ trailokyādhipatiṃ harim

11.156

evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya hetinyāsamatho śṛṇu /
dakṣiṇe tu kare cordhve padmaṃ mukulakaṃ nyaset

11.157

asyādhare tu cakraṃ syāt kālāgnisadṛśaṃ mune /
vāmordhve tu gadāṃ nyasya hyadhohaste 'mbujaṃ nyaset

11.158

evaṃ cāyudhavinyāso mādhavaṃ cādhunā śṛṇu /
śaṅkhapuṣpadalaprakhyaṃ śaṅkhacakragadādharam

11.159

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvālaṃkāraśobhitam /
sarvābharaṇasaṃpūrṇaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam

11.160

mādhavastvadhunā proktaḥ madhukaiṭabhanāśanaḥ /
astravinyāsabhedaṃ tu śṛṇu cāsya mahāmune

11.161

vāmapārśvordhvahaste tu śaṅkhaṃ dhavalakaṃ nyaset /
adhohaste nyasedraktaṃ padmaṃ ca daśapatrakam

11.162

dakṣiṇordhvakare cakramadhastāllakuṭaṃ nyaset /
tṛtīyā tu bhavenmūrtiḥ mādhavākhyā tu nārada

11.163

vāsudevasya bhedo 'yaṃ vakṣye saṃkarṣaṇasya te /
taruṇārkanibhaṃ vāpi śyāmaṃ vābhranibhaṃ tu vā

11.164

pītavastraṃ caturbāhuṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvāvayavasaṃyuktaṃ govindaṃ gokulālamay

11.165

evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha sarvakāmapradaṃ harim /
asyāstranyāsabhedaṃ tu śruṇu nārada sattama

11.166

dakṣiṇordhvakare tasya gadāṃ cakramadho nyaset /
vāmapārśvordhvahaste 'bjaṃ śaṅkhamanye tu vinyaset

11.167

govinda evaṃ saṃproktaḥ viṣṇvākhyamadhunā śṛṇu /
raktapadmadalaprakhyaṃ śyāmaṃ vā raktameva vā

11.168

kṛṣṇaṃ vā muniśārdūla sarvalakṣaṇasaṃyutam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.169

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ pītavastraṃ caturbhujam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ dhyāyedviṣṇuṃ sanātanam

11.170

prathame tu kare padmaṃ hyadhastāt kārayedgadām /
vāme śaṅkhaṃ nyasettasya hyadhaścakraṃ virājitam

11.171

atha vā muniśārdūla śṛṇu viṣṇuṃ sanātanam /
ṛjusthitaṃ susaumyaṃ yatkaṭihastasamanvitam

11.172

śaṅkhacakrābhayopetaṃ pītāmbarasamanvitam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.173

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ dhyāyedviṣṇumanuttamam /
dviprakāraṃ mayā proktaṃ viṣṇuṃ sakalamavyayam

11.174

evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha karturicchāvaśāt kuru /
raktotpaladalaprakhyaṃ pītavastraṃ caturbhujam

11.175

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvāvayavaśobhitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.176

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvasiddhipradaṃ param

11.177

prathame tu kare śaṅgamadhastāccakrakaṃ nyaset /
padmaṃ vāmordhvahaste tu gadāṃ cādhaḥ kare nyaset

11.178

madhusūdanamūrtasya lakṣaṇaṃ viddhi nārada /
saṃkarṣaṇasya bhedo 'yaṃ trivikramamatha śṛṇu

11.179

taptahāṭakasaṃkāśaṃ śyāmaṃ vagninibhaṃ tu vā /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvāvayavaśobhitam

11.180

sarvābharaṇasaṃyuktaṃ pītavastraṃ caturbhujam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvadevaiḥ namaskṛtam

11.181

trivikramasya saṃproktaṃ lakṣaṇaṃ ca samṛddhidam /
gadāṃ prathamahaste tu hyadhastāccakramudvahan

11.182

vāme padmamadhaḥśaṅkhaṃ dṛśyate yatra kutracit /
yathākāmaṃ tu vā cāstravinyāsaṃ munisattama

11.183

evaṃ cāyudhavinyāso prokto vāmana ucyate /
karṇikāradalaprakhyaṃ raktavarṇaṃ caturbhujam

11.184

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvasiddhipradaṃ param

11.185

prathame tu kare cakraṃ adhaḥśaṅkhaśca dṛśyate /
gadā ca vāmahaste tu hyadhaḥ padmaṃ ca śobhate

11.186

vāmanākhyastu viprendra vijñeyaḥśubhalakṣaṇaḥ /
taptajāmbūnadaprakhyaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam

11.187

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
pītavastraṃ caturbāhuṃ śaṅkhacakragadādharam

11.188

śrīdharasya mayā proktaṃ lakṣaṇaṃ bhuktimuktidam /
ūrdhve cakramadhaḥ padmaṃ dakṣiṇe tu kare nyaset

11.189

vāme caiva gadā jñeyā hyadhaḥśaṅkhaṃ virājitam /
tathā śrīdharamūrtistu vijñeyā deśikottamaiḥ

11.190

evaṃ pradyumnabhedastu aniruddhākhya ucyate /
nīlotpaladalaprakhyaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam

11.191

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
śrīvatsavakṣasopetaṃ hṛṣīkeśaṃ sanātanam

11.192

dakṣiṇe 'sya mahācakra gadāṃ ca tadadhaḥsthitām /
vāmahaste mahāpadmamadhastācchaṅkhameva ca

11.193

sā mūrtistu tadā jñeyā hṛṣīkeśeti(śasya?)nārada /
padmanābhasya vakṣye 'haṃ lakṣaṇaṃ bhuktimuktidam

11.194

nīlavarṇanibhaṃ vātha śyāmaṃ vā munisattama /
saṃjñātvā lakṣaṇaṃ tatra sarvajñaṃ sarvakāraṇam

11.195

kārayenmuniśārdūla śilpibhiḥ saha sādhakaḥ /
sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.196

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ pītāmbarasamanvitam

11.197

śrīvatsavakṣasopetaṃ padmanābhamavai(ve?) hi tam /
prathame 'sya kare padmamadhastācchaṅkha eva tu

11.198

vāme ca dṛśyate cakraṃ gadā ca tadadhaḥ sthitā /
sā mūrtiḥ padmanābheti namaskāryā vicakṣaṇaiḥ

11.199

vinyasedvā yathākāmaṃ śastravinyāsamatra tu /
atha vā padmanābhasya lakṣaṇaṃ śṛṇu suvrata

11.200

dvibhujaṃ paṅkajākṣaṃ tu śyāmaṃ vāgninibhaṃ tu vā /
dhyāyettasmin muniśreṣṭha kārayellakṣaṇairyutam

11.201

śayane sati saṃproktaṃ padmanābhasya nārada /
atra karmārcanādīnāṃ lakṣaṇaṃ vakṣyate 'dhunā

11.202

yogamudrāsamāyuktaṃ śaṅkhacakrasamanvitam /
kārayettu muniśreṣṭha karmārcāṃ pūrvavattu vā

11.203

ityevaṃ padmanābhasya lakṣaṇaṃ parikīrtitam /
bhittipārśve 'sya nābhyūrdhve raktapadmaṃ sunālakam

11.204

kārayet sumanoramyaṃ śatapatraṃ sakarṇikam /
tadardhaṃ vārdhakaṃ vāpi dalaṃ padmasya nārada

11.205

karṇikāgre vidhiṃ dhyāyet lakṣaṇaiḥsaha nārada /
tallakṣaṇaṃ pravakṣyāmi śṛṇu bhuktiśubhapradam

11.206

padmāsanasamāyuktaṃ vidhiṃ kanakasaṃnibham /
caturbhujaṃ samāsīnaṃ caturvaktraṃ sanātanam

11.207

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvadevamayaṃ sūkṣmaṃ sṛṣṭisthitilayātmakam

11.208

evaṃ rūpaṃ tato dhyāyet brahmāṇaṃ kamalodbhavam /
brahmaṇo dakṣiṇe haste sruksruvākṣāṃśca vinyaset

11.209

vāmahaste nyaset padmaṃ ūrdhve caiva kamaṇḍalum /
abhayaṃ varadaṃ vāpi vāmahastādharaṃ mune

11.210

evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya brahmāṇaṃ kamalāsanam /
atha vā kārayennyāsaṃ śṛṇu guhyopari kramāt

11.211

viparītena hastābhyāmūrumūle tu saṃspṛśet /
aṅgulyagre muniśreṣṭha yogamudre 'yamucyate

11.212

yogamudrā mayā proktā sarvayogeṣu yojayet /
asya dakṣiṇapārśve tu medhāṃ vāme sarasvatīm

11.213

vinyasecca svatantre tu paratantre tayorvinā /
evaṃ kṛtvā vidhānena brahmāṇaṃ kamalāsanam

11.214

padmanābhasya mūrtāṅgaṃ paratantramiti (?)smṛtam /
svatantre muniśārdūla śilpibhiḥ saha mantravit

11.215

kalpayedvidhivat padmaṃ saṃsthāpya kamalāsanam /
brahmasthāne 'thavā pūrve dakṣiṇe paścime 'tha vā

11.216

grāmasyottarapārśve vā kalpayedāspadaṃ kramāt /
nadītīre taṭākasya tīre vā munisattama

11.217

yajamānecchayā kalpyo prāsādo vidhivat kramāt /
tadbrāhme daivike vāpi kārayet kamalāsanam

11.218

ṣaṅberaṃ vā triberaṃ vā sthāpayettu vidhānataḥ /
saṃpūjayettato bhaktyā vaiṣṇavairvedapāragaiḥ

11.219

pañcarātrasamāyuktairūhāpohasamarthakaiḥ /
svatantreṇaiva vā tatra brahmasūktena vā mune

11.220

puruṣa(nara?)sūktena vā brahman pūjayettu vidhānataḥ /
evaṃ saṃpūjayettatra śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam

11.221

brahmaṇo 'gre vimāne ca haṃsaṃ tasya pade mune /
kārayedvāhanārthaṃ vā yathākāmaṃ vicitritam

11.222

garbhāgāre pravakṣyāmi parivāraviśeṣakam /
paiśāce dvāradeśe ca śṛṇu guhyamanuttamam

11.223

kapilaḥ kāśyapo dakṣo dakṣiṇaṃ pakṣamāśritaḥ /
rudro vahnirmaruccāpi vāmapārśvaṃ samāśritāḥ

11.224

bhṛguśca nāradaścāpi vimānadvārapālakau /
candrādityau muniśreṣṭha dvitīyadvārapālakau

11.225

śaṅkhapadmanidhī caiva tṛtīyadvārapālakau /
tatpūjā muniśārdūla yajñasvādhyāyakarmakṛt

11.226

brahmaṛddhikaraṃ puṃsāṃ sarvasaṃpatsukhāvaham /
sarvaduḥkhavināśaṃ tat rājarāṣṭavivṛddhidam

11.227

tasmātsarvaprayatnena vidhiṃ vidhivadarcayet /
viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam

11.228

evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ svatantrārcāvidhānakam /
brahmaṇo muniśārdūla dāmodaramatho śṛṇu

11.229

nīlajīmūtasaṃkāśaṃ pītavastraṃ caturbhujam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.230

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ vanamālāvirājitam

11.231

evaṃ dhyāyet svarūpaṃ tu domodaramanāmayam /
prathame 'sya kare śaṅkha adhastāt padmameva hi

11.232

vāme caiva gadā tasya hyadhastāccakrameva hi /
aniruddhasya bhedo 'yaṃ dāmodara iti smṛtaḥ

11.233

catasṛṇāṃ ca mūrtīnāṃ bhedāḥ saṃparikīrtitāḥ /
ādimūrti pratiṣṭhākhyā nityamarcā yuge yuge

11.234

tretāyāṃ tu dvitīyā tu tṛtīyā dvāpare tathā /
kalau yuge 'niruddhastu sarve sarveṣu vā punaḥ

11.235

parameṣṭhyādimantraistu sthāpayettu yathākramam /
evaṃ dvādaśamūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ paripaṭhyate

11.236

kiṃśukāraṃ(?) samaprakhyaṃ triṇetraṃ bhīmarūpiṇam /
sahasraṃ vā tadardhaṃ vā hyaṣṭottaraśataṃ tu vā

11.237

atha vāṣṭabhujaṃ vāpi kārayetsumanoramam /
pītāmbarasamāyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.238

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvapraharaṇānvitam /
evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya viśvarūpamayaṃ harim

11.239

dakṣiṇordhvakare cakraṃ musalaṃ cāpare bhuje(kare?) /
tasyādhare tu pāśaḥsyāt aṅkuśaṃ cāpare nyaset

11.240

cakraṃ vāmādhare haste tasyordhve lakuṭaṃ nyaset /
lakuṭasyordhvahaste tu śaṅkhaṃ gokṣīrasaṃnibham

11.241

śaṅkhordhve saśaraṃ cāpamevaṃ praharaṇaṃ nyaset /
śeṣāṇyastrāṇi sarvāṇi yathākāmaṃ nyaset kare

11.242

viśvarūpasya saṃproktaṃ lakṣaṇaṃ jayavṛddhidam /
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ tripādaṃ saptahastakam

11.243

vedaśṛṅgaṃ dvivadanaṃ triṇetraṃ pītavāsasam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.244

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvālaṃkāraśobhitam /
evaṃ saṃkṣepato proktaṃ yajñeśaṃ cāghanāśanam

11.245

dakṣiṇe 'sya kare cordhve cakraṃ kālāgnisaṃnibham /
lakuṭaṃ cāpare nyasya vāmordhve śaṅkhamudvahan

11.246

asyādhare 'bhayaṃ hastaṃ varadaṃ vā smarenmune /
havirbhāgagrahītāraṃ trihastena samāhitam

11.247

evaṃ dhyāyetattrisandhyāyāṃ yajñeśaṃ paramaṃ harim /
trisandhyamekasandhyaṃ vā yajñeśaṃ pūjayed dvijaḥ

11.248

sarvān kāmānavāpnoti sarvayajñaphalaṃ labhet /
dhyānenotpadyamānena samyagjñānamavāpyate

11.249

tasmātsarvaprayatnena yajñeśaṃ pūjayed dvijaḥ /
yajñeśastvadhunā prokto vedamūrtimatho śṛṇu

11.250

śyāmaṃ parvatasaṃkāśaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

11.251

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ triṇetraṃ bhīmarūpiṇam /
pītāmbarasamāyuktaṃ sarvāpalaṃkārasaṃyutam

11.252

sarvavedamayaṃ sūkṣmaṃ guhyādguhyamanuttamam /
vedamūrtirmayā proktā hetinyāsamatho śṛṇu

11.253

asya dakṣiṇahastordhve cakraṃ kālānalaprabham /
cāpaṃ cādharahaste tu vinyasettu mahāmune

11.254

savyapārśvordhvahaste tu pāñcajanyamadho gadām /
evaṃ cāyudhavinyāsaṃ śriyādīnāmatha śṛṇu

11.255

taptajāmbūnadamayīṃ caturhastasamanvitām /
sarvāvayavasaṃpūrṇāṃ sarvābharaṇabhūṣitām

11.256

sarvaśaktisamopetāṃ makuṭādivirājitām /
sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ sarvaratnavirājitām

11.257

raktapadmadharāṃ devīṃ raktāmbarasamanvitām /
padmāsanasamāyuktāṃ sākṣāddevīṃ haripriyām

11.258

sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ sarvaratnavirājitām /
śaṅkhacakrāmbujadharāṃ lakṣmīmevaṃ tu cintayet

11.259

dakṣiṇordhvakare cakramadhaḥ padmaṃ virājitam /
vāme śaṅkhamadhaḥ padmaṃ varadaṃ vābhayaṃ tu vā

11.260

evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha svatantrārcāvidhānake /
paratantre tu vakṣyāmi lakṣaṇaṃ puṣṭisaṃyutam

11.261

śaṅkhacakraṃ vyapohyaiva śriyaṃ puṣṭiṃ tu kalpayet /
dvibhujāṃ kanakābhāsāṃ śriyaṃ vinyasya dakṣiṇe

11.262

puṣṭiṃ vāme nyasettasyāḥ lakṣaṇaṃ śṛṇu nārada /
dūrvāśyāmāṃ suraktāṃ vā dvibhujāṃ paṅkajānanām

11.263

sarvāvayavasaṃpūrṇāṃ makuṭādivirājitām /
raktapadmordhvagāṃ devīṃ sarvābharaṇabhūṣitām

11.264

divyamālyāmbaradharāṃ divyaratnavirājitām /
raktapadmakarāṃ devīṃ dhyāyet puṣṭiṃ haripriyām

11.265

evaṃ dhyātvā muniśreṣṭha kārayet sumanoramām /
evaṃ puṣṭiṃ tu saṃcintya sarvaduḥkhāghanāśinīm

11.266

medhāmūrtimatho vakṣye sarvavidyāpradāyinīm /
raktapadmadalaprakhyāṃ padmāsanagatāṃ śubhām

11.267

sarvalakṣaṇasaṃpannāṃ sarvābharaṇabhūṣitām /
dvibhujāṃ dvidṛśāṃ(śaṃ?) devīṃ medhāṃ makuṭadhāriṇīm

11.268

medhā caiva mayā proktā vāgdevīmadhunā śṛṇu /
śuddhasphaṭikasaṃkāśāṃ śvetapadmagatāṃ śubhām

11.269

padmāsanasamopetāṃ caturhastasamanvitām /
śvetāmbarasamāyuktāṃ muktābharaṇabhūṣitām

11.270

tridṛśāṃ(śaṃ?)dvidṛśāṃ(śaṃ?) vāpi hyakṣamālādharāṃ śubhām /
vyākhyānapustakāyuktāṃ vāgdevīṃ makuṭānvitām

11.271

evaṃ sarasvatīṃ dhyāyet sarvadevīmayīṃ parām /
paratantravidhānaṃ cet pravakṣyāmi sarasvatīm

11.272

sarvalakṣaṇasaṃpannāṃ sarvāvayavaśābhitām /
sarvābharaṇasaṃyuktāṃ dvibhujāṃ dvidṛśāṃ(śaṃ?) parām

11.273

viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ pūrvavadācaret /
ityevaṃ paratantre tu lakṣaṇaṃ paripaṭhyate

11.274

gaṇanāvalayaṃ cordhve vāmasyordhve kamaṇḍalum /
pustakaṃ cādhare haste sarvavidyārṇavāmṛtam

11.275

pratipādanamudrāṃ ca dakṣiṇādharahastake /
paratantre muniśreṣṭa padmahastāṃ śubhānanām

11.276

aṅghripārśveṃ'śukaṃ gṛhya evaṃ vāṇīṃ prakalpayet /
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ durgāmūrtimatho śṛṇu

11.277

śyāmādriśikharākārāṃ triṇetrāṃ paṅkajānanām /
dvinetrāṃ vā muniśreṣṭha caturhastāṣṭakaṃ tu vā

11.278

sarvāvayavasaṃpūrṇāṃ makuṭādivirājitām /
śaṅkhacakrābhayabhujāṃ(karāṃ?)padmasyopari saṃsthitām

11.279

durgāṃ caivaṃ mayā proktāṃ hetinyāsamatho śṛṇu /
dakṣiṇordhvakare cakramabhayaṃ cāpare kare

11.280

vāmordhve kambu vinyasya hyadhastāt kaṭihastakam /
evaṃ caturbhuje prokta aṣṭahaste tvatho śṛṇu

11.281

tasya dakṣiṇahastordhve cakraṃ kālāgnisaṃnibham /
asyādhare tu śaṅkhaḥ syāt khaṅgaṃ cādharadoṣṇi tu

11.282

sa(tri?) śūlaṃ vidrumaprakhyaṃ vinyasedapare śubhe(kare?) /
evaṃ dakṣiṇapārśve tu proktaṃ vāme tvatha śṛṇu

11.283

cāpo vāmordhvahaste syāt hyadhastācchaṅkha eva tu /
parighopyadhare haste gadā caivāpare kare

11.284

evaṃ saṃkṣepataḥ proktāṃ mahiṣāntakarī śubhā /
atra kaścidviśeṣo 'sti durgāpūjāvidhikrame

11.285

saṃhitāṃ tu kare gṛhya pūjayedvidhicoditam /
viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam

11.286

vighneśaṃ vaiṣṇavaṃ vakṣye sarvavighnopanāśanam /
utpattilakṣaṇaṃ cāsya saṃkṣepācchṛṇu nārada

11.287

nārāyaṇāṃśakaṃ sākṣādākāśātmakamavyayam /
hastivaktrasamāyuktaṃ līlayāgnau samudbhavam

11.288

duṣṭapradhvaṃsanārthāya yāgāgnau paramaṃ harima(?) /
atastallakṣaṇaṃ vakṣye viviktena śṛṇu kramāt

11.289

śvetaṃ kṛṣṇaṃ tathā śyāmaṃ raktaṃ vā munisattama /
saṃjñātvā lakṣaṇopetaṃ kārayeddhastivaktrakam

11.290

sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
caturbāhuṃ dvinetraṃ ca triṇetraṃ vātra kārayet

11.291

nāgayajñopavītāṅgaṃ śvetāmbarasamanvitam /
śaṅkhacakrasamāyuktaṃ varadaṃ raśanāṅkuśam(?)

11.292

vinyasenmuniśārdūla karturicchāvaśāt kramāt /
kārayedyāgavighnasya nāśārthaṃ vighnanāyakam

11.293

dakṣiṇe 'sya nyaseccakramabhayaṃ tvapare bhuje(kare?) /
vāme śaṅkhaṃ nyasedūrdhve hyadhastāllakuṭaṃ nyaset

11.294

evaṃ cakrādisaṃproktamaparaṃ cādhunā śṛṇu /
dakṣiṇe paraśuṃ nyasya hyadhaḥ pāśāṅkuśaṃ nyaset

11.295

akṣamālāṃ nyasedvāme pāśaṃ cādharadoṣaṇi /
vinyasenmuniśārdūla hastivaktrāgrake phalam

11.296

dviprakāraṃ mayā proktaṃ vighneśāyudhakaṃ bhavet /
vinyasenmuniśārdūla sādhakecchānurūpataḥ

11.297

svatantre paratantre ca rūpamevaṃ tu cintayet /
ākhustadvāhanaṃ proktaṃ garuḍaṃ vāgrataḥ smaret

11.298

nārāyaṇāṃśakatvācca proktastatra khageśvaraḥ /
gaṇānāṃ tu tryṛcā tatra vighneśaṃ yor'cayed dvijaḥ

11.299

sarvān kāmānavāpnoti rājñastu vijayo bhavet /
atra kaścidviśeṣo 'sti śṛṇu tvaṃ munipuṅgava

11.300

vimānalakṣaṇaṃ caiva pratimādravyameva ca /
pratimālakṣaṇaṃ caiva parivārasya lakṣaṇam

11.301

pūjanādīni sarvāṇi mūrtīnāṃ munipuṅgava /
sādhāraṇakramaṃ jñātvā ādimūrtivadācaret

11.302

paramātmādimūrtīnāṃ vighneśāntaṃ mahāmune /
svatantre paratantre ca pūjayet svasvavidyayā

11.303

vāmanaṃ vighnarājaṃ ca svatantraṃ cenmunīśvara /
ś ekaberaṃ tu saṃsthāpya pūjayettu dine dine

11.304

ṣaṅberaṃ vā triberaṃ vā saṃsthāpya vidhinā mune /
neṣyante 'tra śriyādīni śaktisthāpanakaṃ param

11.305

viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ bhavet /
lakṣmīṃ puṣṭiṃ ca vāgdevīṃ medhāṃ durgāṃ ca tatra vai(?)

11.306

svatantre paratantre ca pūjayet svasvavidyayā /
viśeṣaścātra saṃproktaḥ pūjābhedamataḥ śṛṇu

11.307

mūrtīnāṃ tu pravakṣyāmi prāsādādīni pūrvavat /
paramātmādimūrtīnāṃ pūjābhedaviśeṣakam

11.308

śayane sati mūlārcā karmārcā cāsanaṃ bhavet /
sthānakaṃ vāpi kurvīta tadberaṃ tu caturbhujam

11.309

baliberaṃ tathā kuryādutsave(vaṃ?) snapane(naṃ?) tathā /
sthānakasyaivameva syāt yānakaṃ vāpi kārayet

11.310

āsīne tu mahābere sarvamāsīnameva vā /
sthānakaṃ vāpi kurvīta sarvamevaṃ caturbhujam

11.311

matsyādidaśamūrtīnāṃ pūjābimbaṃ caturbhujam /
mūlabere tu yat(yathā?) proktaṃ tathaiva munisattama

11.312

avatāre 'tha vā kuryādarcanāberamatra vai /
atra kaścidviśeṣo 'sti matsyādīnāṃ tu nārada

11.313

pravakṣyāmi muniśreṣṭha śṛṇu matsyādikān kramāt /
bahirāvaraṇe kuryāt avatārālayaṃ budhaḥ

11.314

maṇḍape gopure vāpi prākāre vā svatantrake /
sarvakāmapradaṃ puṇyamāyurārogyavardhanam

11.315

jayalakṣmīvivṛddhyarthaṃ svatantraparatantrayoḥ /
avatārārcanaphalaṃ lokeṣu paripaṭhyate

11.316

parvate vā vane vāpi grāme vā nagare 'pi vā /
kārayellakṣaṇopetān yathāvattatkramānmune

11.317

svatantreṇaiva vā cāsmin paratantreṇa vā mune /
kārayet pratimāṃ tatra pūrvoktadravyasaṃyutam

11.318

saṃsthāpya vidhivatteṣāṃ(ttāśca?) pūjayettu dine dine /
svatantrārcāvidhāne tu mūrtibhedavidhiṃ śṛṇu

11.319

balibimbotsavādīṃśca vāsudevādikān nayet (nyaset?) /
mūlamūrtyanusāraṃ tu na kuryādvāvatārake

11.320

yajamānecchayā cāsmin yathākāmaṃ samācaret /
parivārāṇi sarvāṇi pūrvavat kramayogataḥ

11.321

kalpayedavatārāṇaṃ svatantrārcāvidhānake /
dvārādyāvaraṇān sarvān kuryāccaiva svatantrake

11.322

yuktyā yuktiviśeṣeṇa kriyate(kuryādvai?) cātra buddhimān /
evamuktaprakāreṇa pratimāṃ kurute yadi

Original text: Viṣvaksenasaṃhitā · Edition: Lakshmi Narasimha Bhatta, Tirupati 1972 (Kendriya Sanskrit Vidyapeetha Series, 17) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc