Viṣvaksenasaṃhitā · Chapter 11
iti śrīpāñcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ pratimālakṣaṇādividhirnāma daśamo 'dhyāyaḥ ||
ekādaśo 'dhyāyaḥ
ekādaśo 'dhyāyaḥ viṣvaksenaḥ---
varṇādīṃścāyudhānāṃ tu vinyāsaṃ munisattama /
paramātmātmabhāvārthaṃ prathamaṃ śṛṇu nārada
śvetaparvatasaṃnibhaṃ tridaśaṃ garutmati saṃsthitam sarvadevanamaskṛtaṃ kamalāsanādyabhipūjitam /
sarvabhūṣaṇabhūṣitaṃ dvicaturbhujaṃ dvipadaṃ mune svātmadehavirājitaṃ kanakaprabhamaṃ(prabhāṃ?)baramādadhat
iti dhyāyenmuniśreṣṭha sarvadevamayaṃ tataḥ /
dhyāyannutpadyate tasya samyagjñānaṃ tu nārada
iti te darśitaṃ sākṣāt mūrtaṃ tu paramātmanaḥ /
asya mūrtasya vakṣyāmi vinyāsaṃ cāyudhasya ca
asya dakṣiṇahastāgre cakraṃ cādhaḥ sthitasya tu /
svāgatāvasthito hasta padmaṃ vā hari nārada
adhaḥsthitasya hastāgre cākṣamālāṃ tu vinyaset /
evaṃ dakṣiṇahastānāṃ vāmapārśvasya cocyate
vāmapārśvasya hastānāṃ cordhve śaṅkhaṃ varapradam /
sagadākaṭihastaṃ syāt itthaṃ tu paramātmanaḥ
vāsudevasya vakṣyāmi rūpaṃ vai cāyudhāni te /
gokṣīrasphaṭikākāraṃ śyāmākṛtimathāpi vā
pītavastradharaṃ vāpi raktāmbaradharaṃ tu vā /
śaṅkhacakragadāhastaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ caturbāhuvirājitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ vāsadevaṃ vicintayet
vakṣyāmyasya tu hetīnāṃ vinyāsaṃ te mahāmune /
asya dakṣiṇahastāgre cakraṃ cādhaḥsthite 'mbujam
vāmordhve śaṅkhamanyasmin gadā cāsyāpyadhomukham /
śriyaṃ tu dakṣiṇe pārśve vāme puṣṭiṃ tu vinyaset
tuṣṭiṃ vā vāmapārśve tu kārayenmunisattama /
evaṃ janārdanasyāpi mūrtaṃ kartavyameva tu
ityuktaṃ vāsudevasya śṛṇu saṃkarṣaṇasya tu /
bālasūryapratīkāśaḥ saṃkarṣaṇa iti smṛtaḥ
pītavastradharaḥ sākṣāt caturbāhuvirājitaḥ /
sarvāvayavasaṃyuktaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ
sarvālaṃkārasaṃyuktaḥ śaṅkhacakradharaḥ sadā /
iti saṃkarṣaṇaṃ(ṇe?)rūpamasya vai dakṣiṇe kare
ūrdhve cakraṃ tvadho haste musalaṃ vinyaset sudhīḥ /
vāmordhve śaṅkhamityuktaṃ puṇḍarīkaṃ tvadhaḥ kare
dakṣiṇe tu śriyaṃ vāme puṣṭiṃ saṃsthāpayedbudhaḥ /
iti saṃkarṣaṇaścoktaḥ pradyumnaṃ śṛṇu nārada
pītāmbaraṃ caturbāhuṃ sarvāvayavasaṃyutam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvābharaṇabhūṣitam
sarvālaṃkārasaṃyuktamitthaṃ pradyumnarūpakam /
dakṣiṇordhvakare padmamadhaḥ kaumodakīṃ nyaset
vāmordhvādhaḥ sthite haste śaṅkhacakraṃ tu vinyaset /
itthaṃ pradyumnamūrtaṃ te devarṣe varṇito 'dhunā (taṃ mayā?)
aniruddhaṃ vadāmo 'tra (myatra?) śṛṇu nārada tattvataḥ /
nīlajīmūtasaṃkāśaṃ kālāñjanacayopamam
śaṅkhacakradharaṃ devaṃ pītavastraṃ caturbhujam /
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ sarvāvayavaśobhitam
sarvālaṃkārasaṃyuktamaniruddhamitīritam /
asya vāmakare cordhve śaṅkhamanyakare gadām
dakṣiṇordhve nyaseccakramanyatrābhayamiṣyate /
aniruddhaṃ jagannāthamanantopari śāyinam
śriyaṃ dakṣiṇataḥ pārśve puṣṭiṃ vāme 'sya vinyaset /
śayane sati mūlārcā dvibhujaṃ vā caturbhujam
kalpayenmuniśārdūla sarvasaṃpat sukhāvaham /
devasya pādapārśve tu śriyaṃ puṣṭiṃ tu vinyaset
atha vā kalpayeddevamaulipārśve śriyaṃ mune /
citraṃ vāpyardhacitraṃ vā citrābhāsaṃ tu vā mune
yajamānecchayā kuryāt devīnāṃ lakṣaṇaṃ kramāt /
itthaṃ śriyādimūrtīnāṃ pūrvapūrvā garīyasī
aniruddha iti prokto matsyādīn śṛṇu nārada /
śatapatramayasyātha puṇḍarīkasya madhyame
padmāsanasthaṃ matsyāṣṭaparītaṃ kanakaprabham /
triṇetraṃ dvibhujaṃ caiva prāṅmukhaṃ padmadhāriṇam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
matsyābhimāninaṃ(no?)mūrrtiṃ(taṃ)itthamuktaṃ ca nārada
padmapūrvadale matsyaṃ sauvarṇaṃ vinyased budhaḥ /
āgneyadigdale matsyaṃ rājataṃ cātha vinyaset
yāmyadigdalamadhye tu matsyaṃ tāmranibhaṃ nyaset /
naiṛtyadigdale matsyaṃ kṛṣṇavarṇaṃ tu vinyaset
vāruṇe digdale matsyaṃ raktavarṇaṃ tu vinyaset /
vāyavyadigdale matsyaṃ śyāmavarṇaṃ tu vinyaset
saumyadigdalamatsyaṃ tu dhūmravarṇaṃ tu vinyaset /
īśānadigdale matsyamagnivarṇaṃ tu vinyaset
ityaṣṭadigdalasthaistu matsyairabhimṛkhīkṛtam /
matsyābhimāninaṃ (no?) mūrtaṃ tava snehāt pradarśitam
asya dakṣiṇapārśve tu śriyaṃ puṣṭiṃ paratra ca /
vinyasenmatsyarūpaṃ vai kūrmarūpaṃ tataḥ śṛṇu
kālāñjanagiriprakhyaṃ triṇetraṃ svāṅgaśobhitam /
caturbāhuyutaṃ caiva sarvābharaṇabhūṣitam
añjanamṛtsaṃnibhamūrtiḥ dvādaśapatre vartitamabje /
padmasamākhyasvāsanayuktaḥ kūrmaśarīrī viṣṇurihāste
prākkramato 'bjadvādaśapatrārūḍhaśarīrairdvādaśakūrmaiḥ /
añjanavarṇaprakhyaśarīrerāvṛtamūrtiḥsvābhimukhasthaiḥ
śaṅkhacakradharaścaiva padmahastastathaiva ca /
tato dvādaśakūrmā hi (kūrmairhi?) devo 'pyabhimukhīkṛtaḥ
asya dakṣiṇahastordhve cakrapadmo(cakraṃ padmaṃ?)karāntare /
vāmordhve śaṅkhamityuktaṃ padmaṃ cādhaḥsthite kare
asya dakṣiṇapārśve tu śriyaṃ vinyasya buddhimān /
puṣṭiṃ vāme nyasedevaṃ kūrmamūrtirudāhṛtā
vārāhaṃ śṛṇu vakṣyāmi rājāvartanibhaṃ mune /
śaṅkhavarṇaṃ tu vā śyāmaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam
navayauvanasaṃpūrṇāṃ sarvāvayavasundarīm /
nārīṇāmuttamāṃ devīṃ sukeśāṃ paṅkajānanām
vidyullatāprabhāṃ vāpi śyāmāṃ vāpi kṛtāñjalim /
sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ nimagnāṃ jagatīṃ śubhām
vāmadoṣṇā samāliṅgya proddhṛtyāliṅgya susthitām /
vāmena bāhunāśliṣya jighran devīmukhaṃ prabhuḥ
vāmenāliṅgya hastena tasyāḥ skandhaṃ taponidhe /
gṛhītvoruṃ dṛḍhaṃ tasyāḥ dakṣiṇena kareṇa ca
sūkarāṅgaṃ caturbāhuṃ śaṅkhacakradharaṃ prabhum /
dakṣiṇe tu nyaset cakraṃ vāme śaṅkhaṃ tu vinyaset
itthaṃ varāharūpaṃ te prathamaṃ paripaṭhyate /
atha vā kroḍavaktraṃ ca mahākāyaṃ sudaṃṣṭrakam
sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam /
tiryaksaṃsthitasūtraṃ ca rūpaṃ vai yanmahātmanaḥ
vārāhaṃ madhyamaṃ proktaṃ saṃkṣepāttu taponidhe /
atha vā śṛṇu vakṣyāmi rūpaṃ vārāharūpiṇaḥ
uddhṛtya nāsikātulyaṃ vāmahastasya ko(kūr?)param /
vāmapārśvārdhabhāge tu nirīkṣan ko(kūr?)paraṃ sadā
kaṭipradeśamālambya pāṇinā dakṣiṇena tu /
evaṃ rūpaṃ mahāviṣṇoḥ śaṅkhacakradharasya ca
asya dakṣiṇahastāgre cakraṃ śaṅkhaṃ pare ca hi /
iti vārāhamūrtasya tridhā rūpaṃ tu darśitam
evamuktasya rūpasya tridhākārasya nārada /
itthaṃ rūpaṃ tu kartavyaṃ nṛsiṃhasya tataḥ śṛṇu
galādadhastānnararūpadhārī paratra siṃhānanabhṛtsvarūpaḥ /
bibharti netrāṇi hutāśanārkaprabhā- ñcitānyeva vibhīṣaṇāni
śaṅkhacakradharaścaiva sarvābharaṇabhūṣitaḥ /
sarvāvayavasaṃpūrṇaḥ sarvasiddhikaraḥśubhaḥ
cakraṃ ca dakṣiṇe haste śaṅkhaṃ vāme nyasedbudhaḥ /
śvetaparvatasaṃkāśaṃ sarvaduḥkhavināśanam
raktacandanadigdhāṅgaṃ kālābhroddāmaniḥ svanam /
śaradindukalādaṃṣṭraṃ kruddhaṃ hāṭakatāṭakam
suphullavadanaṃ śaśvat duṣṭānāmatibhīṣaṇam /
evaṃ rūpaṃ nṛsiṃhasya kṛtvā pūrvaṃ mṛdā (mudā?) mune
paryaṅkakalpitaṃ kṛtvā āsīnaṃ viṣṭare śubhe /
hastayoḥko(kūr?)pare tasya jānvorupari vinyaset
itthaṃ nṛsiṃharūpaṃ te varṇitaṃ vaṇatocitam(?) /
vāmanasya vadāmo 'tra (myatra?) rūpaṃ śruṇu mahāmune
susmitaṃ padmanābhena(?)vāmanaṃ vāmanākṛtim /
bālakuñjarasaṃkāśaṃ bṛhatskandhaṃ mahābhujam
śyāmalaṃ nīrajākṣaṃ tu āyatāmalalocanam /
kṣoṇītalaṃ padanyāsaiḥ ḍolayanniva nārada
jaṭāṭavīsamāyuktaṃ sarveṣāṃ ca manoharam /
dvibhujaṃ savyahastena muṣṭinā daṇḍadhāriṇam
ākuñcitaṃ vāmapādaṃ svāgataṃ dakṣiṇaṃ bhujam(?) /
hārakuṇḍalakeyūrabhūṣaṇairbhūṣitaṃ mune
lambayajñopavītena mekhalānāṃ trayeṇa ca /
saṃyuktaṃ yuktarūpaṃ tu kāśyapaṃ brahmacāriṇam
kaupīnadhāriṇaṃ vāpi pītavāsasameva ca /
rakṣārthaṃ viṣṭāpānāṃ tu vāmanatvamupāgatam
evaṃ sulakṣaṇopetaṃ rūpaṃ kāryaṃ mahāmune /
jāmadagnyasya rāmasya rūpaṃ vakṣyāmyataḥ param
tasya varṇaṃ suvarṇābhaṃ dvibhujaṃ śvetaraktakam /
āsīnaṃ tu prasannāsyaṃ brahmalakṣmīsamāvṛtam
sarvalakṣaṇasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ jaṭāmaṇḍalamaṇḍitam
paraśuṃ dakṣiṇe haste vāme cāpaṃ sapatriṇam /
vāme kamaṇḍaluṃ vāpi cākṣasūtraṃ tu dakṣiṇe
itthaṃ rūpaṃ mune tubhyaṃ jāmadagnyasya varṇitam /
rāmasyātha vadāmo 'tra(myatra?)rūpaṃ dāśarathestava
atīvarūpasaṃpannau nīlavellitamūrdhajau /
vyūḍhoraskau natāṃsau ca keyūrāṅgadacitritau
dīrghabāhū śriyopetau saumyau prahasitānanau /
karṇāntalocanau sākṣāt prathame vayasi sthitau
saundaryāmṛtatoyaiśca siñcantāviva viśvataḥ /
khaṅgahastau dhanuṣpāṇī bhujavikhyātavikramau
baddhagodhāṅgulitrāṇau mune vaiśravaṇopamau /
audāryarūpasaṃpadbhiḥ nṛṇāṃ cittāpahāriṇau
kausalyāyāḥ sumitrāyāḥ prītidau vīryavattarau /
rākṣasadhvāntatigmāṃśū śūrau daśarathātmajau
naranārāyaṇākhyātau tāvubhau raghunandanau /
jagatāṃ pālanārthāya manuṣyatvamupāgatau
puṇḍarīkaviśālākṣau tāvubhau pītavāsasau /
bhujānte baddhatūṇīrau bāṇapāṇī mahāmune
nivasantau śriyā sākaṃ vālmīkeḥ kavi(kāvya?)sāgare /
rakṣasāṃ mṛtyusaṃkāśau rāvaṇasyātirāvaṇau
nṛpasūnū raghuśreṣṭhau bhrātarau rāmalakṣmaṇau /
sarvaiśca lakṣaṇairyuktau sthāpayettantravittamaiḥ
samastalakṣaṇopetāṃ sītāṃ rāmasya vallabhām /
naiṛtānāṃ vināśāya jātāṃ śuddhāmayonijām
triguṇātmamayīṃ māyāṃ mūlaprakṛtisaṃsthitām /
vyaktarūpeṇa saṃjñāpi sākṣādavyaktarūpiṇīm
pativratāṃ mahābhāgāṃ strīṇāmapyuttamāṃ śriyam /
raktapadmakarāṃ devīṃ padmāṃ padmopamānanām
yauvanoddāmadivyāṅgīṃ sītāṃ janakanandinīm /
pātivratyaguṇopetāṃ sītāṃ rāmasya vallabhām
sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ nīlālakaśiroruhām /
mālānibaddhadhammillāṃ madavibhrāntalocanām
kālapītāmbaradharā sthāpayedrāmapārśvataḥ /
savyamuṣṭiṃ(ṣṭau?) lalāṭāntaṃ kṛtordhvamukhamantaram
tasmin tryavanataṃ cāpaṃ bāṇaughajadhanaṃ(?)dṛḍham /
vāsavāstraṃ vāmabāhau kārayenamunisattama
sāyakaṃ kaṭisūtre tu vāmapāṇiṃ(?)tu dakṣiṇe /
kālāgnisadṛśaṃ bāṇaṃ paulastyāntakaraṃ dṛḍham
antare 'sya mukhaṃ kṛtvā golakaṃ colbaṇaṃ bhavet (?) /
mardantaṃ rāvaṇapuraṃ svabalaṃ (sabalaṃ?) cāyuṣaṃ tathā
nihatya rāmahastasthaṃ (?) sthāpayeddakṣiṇe kare /
vasutālena vā vidvān navatālakrameṇa vā
berasya cānurūpeṇa caret sarvāyudhāni vai /
kuñcitaṃ vāmapādaṃ tu susthitaṃ dakṣiṇaṃ padam
kaniṣṭhikāṅkitasthāne tvaṅguṣṭhasya sthitirbhavet /
stokakuñcitajānuśca pādo vāmasthito bhavet
mukhe śarīre kaṭyāṃ ca triṣvaṅgeṣveṣu nārada /
tribhaṅgitvānmuniśreṣṭha tribhaṅgīti prapaṭhyate
mukhaṃ dakṣiṇato bhaṅgaṃ tanumadhyaṃ tu vāmataḥ /
dakṣiṇe kaṭibhaṅgastu bhaṅgatrayamudāhṛtam
vāmahastaḥ sacāpaḥ syāddakṣiṇaḥsaśilīmukhaḥ /
lakṣmaṇasya bhavedevaṃ lakṣaṇaṃ bharatasya tu
śatrughnasyāpyathaivaṃ syāditi tantreṣu niścitam /
saṃsthāpya madhyame rāmaṃ vāmapārśve 'sya lakṣmaṇam
dakṣiṇe sthāpayeddevīṃ sītāṃ janakanandinīm /
śatrughnabharatau kāryāvuttare dakṣiṇe kramāt
cāmarāsaktabāhū tau parivāravidhāvapi /
iti svatantre nirdiṣṭaṃ paratantre vadāmyaham
lohaiśca nirmite bere cottamādikramairmune /
lalāṭapaṭṭaparyantaṃ pādāṅguṣṭhāt samucchrayam
dvātriṃśadaṅgulaṃ viddhi uttamaṃ kautukaṃ dvija /
asmāt saptāṅgulairhīnaṃ madhyamaṃ beramucchrayam
asmāt navāṅgulairhīnamadhamaṃ parikīrtitam /
iti dāśarathermūrtamutsedhaṃ munisattama
sītālakṣmaṇayoścāpi bharatasyāpi sāmpratam /
śatrughnasyāpi devarṣe vadāmyāyāmamadya te
devasya bāhumūlāntaṃ devyutsedhaṃ pracakṣate /
lakṣmaṇasyocchrayaścāpi rāmasyāsyāntamīritam
lakṣmaṇasya bhujāntaṃ syāt śatrughnasyocchrayo bhavet /
iti dīrghapramāṇoktaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret
svatantre paratantre ca lakṣaṇaṃ tava bhāṣitam /
balarāmasya vakṣyāmi śṛṇu nārada lakṣaṇam
balabhadraḥ nibhā (sitā?) bhikhyaḥ kundendudhavalaprabhaḥ /
paṅkajākṣo 'ṅganāvaktraḥ sarvāvayavaśobhitaḥ
sarvālaṃkārasaṃyuktaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ /
sarvāvayavasaṃpūrṇaḥ prabhāmaṇḍalamaṇḍitaḥ
asya dakṣiṇabāhau tu musalaṃ vāmake kare /
halaṃ tu vinyaseddhīmān balarāmasya mantravit
dakṣiṇe tu śriyaṃ devīṃ saumye tu garuḍaṃ nyaset /
pītaṃ kṛtāñjaliṃ tvevaṃ balarāmastvatheritaḥ
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kṛṣṇaṃ kṛṣṇāñjanaprabham /
sthāpanaṃ kāryamasyaiva sthānakaṃ tu viśeṣataḥ
tribhaṅgyā saṃmitaṃ taṃ tu sthitaṃ pīṭhe mahāmune /
krīḍāyaṣṭisamāyuktaṃ devyā ca paramaṃ harim
sthāpayeddaivike sthāne sarvajñaṃ sarvakāraṇam /
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ viviktenādhunā mune
ataḥ(?)śyāmanibhaṃ vāpi pītāmbarasamanvitam /
vāsudevaṃ guḍākeśaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
krīḍāyaṣṭidharaṃ devaṃ tribhaṅgasthitisaṃyutam /
susthitaṃ dakṣiṇaṃ pādaṃ vāmapādaṃ tu kuñcitam
vāmapādatalaṃ tiryak krameṇaiva tu kārayet /
tatkaniṣṭhāṅgulisthāne cāṅguṣṭhasthitimācaret
kiñcitkuñcitajānuśca vāmapādasthitirbhavet /
vaktre caiva tathā gātre kaṭiyantre tathaiva ca
triṣu mārgeṣu(bhāgeṣu?)bhaṅgitvāt tribhaṅgitvaṃ vidhīyate /
vaktraṃ dakṣiṇato bhaṅge madhyakāyaṃ tu vāmataḥ
kaṭidakṣiṇato bhaṅge bhaṅgatrayamudāhṛtam /
kārayeddakṣiṇaṃ hastaṃ suyaṣṭiṃ kaṭakānvitam
vāmaṃ devībhujāsaktaṃ vāmahastamadhomukham /
vāmaṃ karatalaṃ caiva nābhisūtreṇa yojayet
dakṣiṇaṃ kaṭihastaṃ tu vaktrasūtreṇa yojayet /
tribhāgamānamāyāmaṃ mukhaṃ mūrdhni trigolakam
hanugrīvaṃ trimātrārdhamardhamātraṃ galaṃ smṛtam /
hikkānābhimukhe caiva madhyakāyaṃ pratiṣṭhitam
meḍhraṃ nābhimukhaṃ nāhastasmādūrūmukhadvayam /
mānaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam
devyau tatpārśvayoścaiva sthāpayet kramayogataḥ /
devasya dakṣiṇe kuryāt rukmiṇoṃ rukmasaṃnibhām
satyabhāmāṃ ca vāme tu kārayecchyāmasaṃnibhām /
pūrvavat kamalaṃ gṛhyaṃ sātvikena samāyutam
svatantre caivamuktaṃ tu paratantre vadāmi te /
lohena muniśārdūla uttamādikrameṇa tu
saṃproktaṃ rāghavasyaivaṃ tadvadutpādayediha /
lakṣaṇaṃ yādavendrasya utsedhādikramaṃ mune
navanītārthanṛttaṃ ca sarpanṛttamathāpi vā /
ityevamādi mūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ munisattama
yajamānecchayā tasmin kārayet svasvalīlayā /
yuktyā yuktiviśeṣeṇa pratimāṃ kārayet kramāt
iti yādavasiṃhasya lakṣaṇaṃ parikīrtitam /
saṃkṣepeṇa muniśreṣṭha kalki(lkī?)viṣṇorataḥ śṛṇu
atiśoṇava(ṇita?) saṃkāśo triṇetro bhīmarūpavān /
śaṅkhacakragadāpāṇiścaturbāhuḥ kirīṭadhṛk
vanamālāsamāyuktaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ /
sarvālaṃkārasaṃyuktaḥ pītavastrasamanvitaḥ
evaṃ kalkirmayā prokto hetinyāsaṃ vadāmi te /
dakṣiṇorghvakare cakraṃ vāmordhve śaṅkhameva tu
vāmasyādharahaste tu pāśaṃ kṛṣṇanibhaṃ nyaset /
kārayeddakṣiṇe haste kāladaṇḍaṃ tvadhomukham
śriyaṃ dakṣiṇapārśve tu vāme puṣṭiṃ nyasedbudhaḥ /
dbitīyāvaraṇe cāṣṭaparivārasamanvitam
evaṃ saṃcintya kalkiṃ tu pūjayettu vidhānataḥ /
kalau yuge viśeṣeṇa kalkiṃ saṃpūjayed dvija
nṛpo vā nṛpamātro vā pūjayettu dine dine /
sarvān kāmānavāpnoti jayalakṣmīṃ sa gacchati
viśeṣaṃ cā(ṣaścā?)tra saṃproktaṃ(ktaḥ?)śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam /
evaṃ kalkermayā proktaṃ lakṣaṇaṃ sarvasiddhidam
mūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ vakṣye śāstrabhedena cihnitam /
adimūrtiḥ paro devo vāsudevaḥ sanātanaḥ
dvitīyā tu parā mūrtiḥ saṃkarṣaṇa iti smṛtaḥ /
pradyumnākhyā tṛtīyā tu mūrtireṣā sanātanī
caturthī tu bhavenmūrtiḥ aniruddhetisaṃjñitā /
catasro mūrtayastvetāḥ pratiṣṭhāyāḥ pṛthak pṛthak
vāsudevaḥ parā mūrtiḥ sthāpanīyā dvijottamaiḥ /
dvitīyā sthāpyate mūrtiḥ kṣatriyairmokṣakāṃkṣibhiḥ
pradyumnākhyā tu viprendra vaiśyaiḥ sthāpyā mumukṣubhiḥ /
śūdraiḥ saṃsthāpyate mūrtiraniruddho jagadguruḥ
bhedaistribhistribhirvipra ekaikā bhidyate punaḥ /
varṇāstranyāsabhedena bhedāśca parikīrtitāḥ
mūrtīnāṃ keśavādīnāṃ viviktena śṛṇu kramāt /
śaṅkhakundanibhaṃ vāpi hyathavā śyāmameva ca
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
pītāmbarasamāyuktaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam /
evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha bhuktimuktipradaṃ harim
astravinyāsabhedaṃ ca pravakṣyāmi śṛṇu kramāt /
dakṣiṇordhvakare cakraṃ vāmordhve śaṅkhamudvahan
gadāṃ vāmādhare haste nīrajaṃ dakṣiṇādhare /
ādimūrtestu bhedo 'yaṃ keśavākhyaṃ mune śṛṇu
nārāyaṇamatho vakṣye śṛṇu nārada sattama /
kundapuṣpanibhaṃ vāpi śyāmaṃ vā raktameva vā
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ caturbāhuṃ kirīṭinam /
pītāmbarasamāyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
sarvāvayavasaṃyuktaṃ sarvālaṃkāraśobhitam /
sarvadevamayaṃ sūkṣmaṃ trailokyādhipatiṃ harim
evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya hetinyāsamatho śṛṇu /
dakṣiṇe tu kare cordhve padmaṃ mukulakaṃ nyaset
asyādhare tu cakraṃ syāt kālāgnisadṛśaṃ mune /
vāmordhve tu gadāṃ nyasya hyadhohaste 'mbujaṃ nyaset
evaṃ cāyudhavinyāso mādhavaṃ cādhunā śṛṇu /
śaṅkhapuṣpadalaprakhyaṃ śaṅkhacakragadādharam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvālaṃkāraśobhitam /
sarvābharaṇasaṃpūrṇaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam
mādhavastvadhunā proktaḥ madhukaiṭabhanāśanaḥ /
astravinyāsabhedaṃ tu śṛṇu cāsya mahāmune
vāmapārśvordhvahaste tu śaṅkhaṃ dhavalakaṃ nyaset /
adhohaste nyasedraktaṃ padmaṃ ca daśapatrakam
dakṣiṇordhvakare cakramadhastāllakuṭaṃ nyaset /
tṛtīyā tu bhavenmūrtiḥ mādhavākhyā tu nārada
vāsudevasya bhedo 'yaṃ vakṣye saṃkarṣaṇasya te /
taruṇārkanibhaṃ vāpi śyāmaṃ vābhranibhaṃ tu vā
pītavastraṃ caturbāhuṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvāvayavasaṃyuktaṃ govindaṃ gokulālamay
evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha sarvakāmapradaṃ harim /
asyāstranyāsabhedaṃ tu śruṇu nārada sattama
dakṣiṇordhvakare tasya gadāṃ cakramadho nyaset /
vāmapārśvordhvahaste 'bjaṃ śaṅkhamanye tu vinyaset
govinda evaṃ saṃproktaḥ viṣṇvākhyamadhunā śṛṇu /
raktapadmadalaprakhyaṃ śyāmaṃ vā raktameva vā
kṛṣṇaṃ vā muniśārdūla sarvalakṣaṇasaṃyutam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ pītavastraṃ caturbhujam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ dhyāyedviṣṇuṃ sanātanam
prathame tu kare padmaṃ hyadhastāt kārayedgadām /
vāme śaṅkhaṃ nyasettasya hyadhaścakraṃ virājitam
atha vā muniśārdūla śṛṇu viṣṇuṃ sanātanam /
ṛjusthitaṃ susaumyaṃ yatkaṭihastasamanvitam
śaṅkhacakrābhayopetaṃ pītāmbarasamanvitam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ dhyāyedviṣṇumanuttamam /
dviprakāraṃ mayā proktaṃ viṣṇuṃ sakalamavyayam
evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha karturicchāvaśāt kuru /
raktotpaladalaprakhyaṃ pītavastraṃ caturbhujam
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvāvayavaśobhitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvasiddhipradaṃ param
prathame tu kare śaṅgamadhastāccakrakaṃ nyaset /
padmaṃ vāmordhvahaste tu gadāṃ cādhaḥ kare nyaset
madhusūdanamūrtasya lakṣaṇaṃ viddhi nārada /
saṃkarṣaṇasya bhedo 'yaṃ trivikramamatha śṛṇu
taptahāṭakasaṃkāśaṃ śyāmaṃ vagninibhaṃ tu vā /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvāvayavaśobhitam
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ pītavastraṃ caturbhujam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvadevaiḥ namaskṛtam
trivikramasya saṃproktaṃ lakṣaṇaṃ ca samṛddhidam /
gadāṃ prathamahaste tu hyadhastāccakramudvahan
vāme padmamadhaḥśaṅkhaṃ dṛśyate yatra kutracit /
yathākāmaṃ tu vā cāstravinyāsaṃ munisattama
evaṃ cāyudhavinyāso prokto vāmana ucyate /
karṇikāradalaprakhyaṃ raktavarṇaṃ caturbhujam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvasiddhipradaṃ param
prathame tu kare cakraṃ adhaḥśaṅkhaśca dṛśyate /
gadā ca vāmahaste tu hyadhaḥ padmaṃ ca śobhate
vāmanākhyastu viprendra vijñeyaḥśubhalakṣaṇaḥ /
taptajāmbūnadaprakhyaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
pītavastraṃ caturbāhuṃ śaṅkhacakragadādharam
śrīdharasya mayā proktaṃ lakṣaṇaṃ bhuktimuktidam /
ūrdhve cakramadhaḥ padmaṃ dakṣiṇe tu kare nyaset
vāme caiva gadā jñeyā hyadhaḥśaṅkhaṃ virājitam /
tathā śrīdharamūrtistu vijñeyā deśikottamaiḥ
evaṃ pradyumnabhedastu aniruddhākhya ucyate /
nīlotpaladalaprakhyaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
śrīvatsavakṣasopetaṃ hṛṣīkeśaṃ sanātanam
dakṣiṇe 'sya mahācakra gadāṃ ca tadadhaḥsthitām /
vāmahaste mahāpadmamadhastācchaṅkhameva ca
sā mūrtistu tadā jñeyā hṛṣīkeśeti(śasya?)nārada /
padmanābhasya vakṣye 'haṃ lakṣaṇaṃ bhuktimuktidam
nīlavarṇanibhaṃ vātha śyāmaṃ vā munisattama /
saṃjñātvā lakṣaṇaṃ tatra sarvajñaṃ sarvakāraṇam
kārayenmuniśārdūla śilpibhiḥ saha sādhakaḥ /
sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ pītāmbarasamanvitam
śrīvatsavakṣasopetaṃ padmanābhamavai(ve?) hi tam /
prathame 'sya kare padmamadhastācchaṅkha eva tu
vāme ca dṛśyate cakraṃ gadā ca tadadhaḥ sthitā /
sā mūrtiḥ padmanābheti namaskāryā vicakṣaṇaiḥ
vinyasedvā yathākāmaṃ śastravinyāsamatra tu /
atha vā padmanābhasya lakṣaṇaṃ śṛṇu suvrata
dvibhujaṃ paṅkajākṣaṃ tu śyāmaṃ vāgninibhaṃ tu vā /
dhyāyettasmin muniśreṣṭha kārayellakṣaṇairyutam
śayane sati saṃproktaṃ padmanābhasya nārada /
atra karmārcanādīnāṃ lakṣaṇaṃ vakṣyate 'dhunā
yogamudrāsamāyuktaṃ śaṅkhacakrasamanvitam /
kārayettu muniśreṣṭha karmārcāṃ pūrvavattu vā
ityevaṃ padmanābhasya lakṣaṇaṃ parikīrtitam /
bhittipārśve 'sya nābhyūrdhve raktapadmaṃ sunālakam
kārayet sumanoramyaṃ śatapatraṃ sakarṇikam /
tadardhaṃ vārdhakaṃ vāpi dalaṃ padmasya nārada
karṇikāgre vidhiṃ dhyāyet lakṣaṇaiḥsaha nārada /
tallakṣaṇaṃ pravakṣyāmi śṛṇu bhuktiśubhapradam
padmāsanasamāyuktaṃ vidhiṃ kanakasaṃnibham /
caturbhujaṃ samāsīnaṃ caturvaktraṃ sanātanam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
sarvadevamayaṃ sūkṣmaṃ sṛṣṭisthitilayātmakam
evaṃ rūpaṃ tato dhyāyet brahmāṇaṃ kamalodbhavam /
brahmaṇo dakṣiṇe haste sruksruvākṣāṃśca vinyaset
vāmahaste nyaset padmaṃ ūrdhve caiva kamaṇḍalum /
abhayaṃ varadaṃ vāpi vāmahastādharaṃ mune
evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya brahmāṇaṃ kamalāsanam /
atha vā kārayennyāsaṃ śṛṇu guhyopari kramāt
viparītena hastābhyāmūrumūle tu saṃspṛśet /
aṅgulyagre muniśreṣṭha yogamudre 'yamucyate
yogamudrā mayā proktā sarvayogeṣu yojayet /
asya dakṣiṇapārśve tu medhāṃ vāme sarasvatīm
vinyasecca svatantre tu paratantre tayorvinā /
evaṃ kṛtvā vidhānena brahmāṇaṃ kamalāsanam
padmanābhasya mūrtāṅgaṃ paratantramiti (?)smṛtam /
svatantre muniśārdūla śilpibhiḥ saha mantravit
kalpayedvidhivat padmaṃ saṃsthāpya kamalāsanam /
brahmasthāne 'thavā pūrve dakṣiṇe paścime 'tha vā
grāmasyottarapārśve vā kalpayedāspadaṃ kramāt /
nadītīre taṭākasya tīre vā munisattama
yajamānecchayā kalpyo prāsādo vidhivat kramāt /
tadbrāhme daivike vāpi kārayet kamalāsanam
ṣaṅberaṃ vā triberaṃ vā sthāpayettu vidhānataḥ /
saṃpūjayettato bhaktyā vaiṣṇavairvedapāragaiḥ
pañcarātrasamāyuktairūhāpohasamarthakaiḥ /
svatantreṇaiva vā tatra brahmasūktena vā mune
puruṣa(nara?)sūktena vā brahman pūjayettu vidhānataḥ /
evaṃ saṃpūjayettatra śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam
brahmaṇo 'gre vimāne ca haṃsaṃ tasya pade mune /
kārayedvāhanārthaṃ vā yathākāmaṃ vicitritam
garbhāgāre pravakṣyāmi parivāraviśeṣakam /
paiśāce dvāradeśe ca śṛṇu guhyamanuttamam
kapilaḥ kāśyapo dakṣo dakṣiṇaṃ pakṣamāśritaḥ /
rudro vahnirmaruccāpi vāmapārśvaṃ samāśritāḥ
bhṛguśca nāradaścāpi vimānadvārapālakau /
candrādityau muniśreṣṭha dvitīyadvārapālakau
śaṅkhapadmanidhī caiva tṛtīyadvārapālakau /
tatpūjā muniśārdūla yajñasvādhyāyakarmakṛt
brahmaṛddhikaraṃ puṃsāṃ sarvasaṃpatsukhāvaham /
sarvaduḥkhavināśaṃ tat rājarāṣṭavivṛddhidam
tasmātsarvaprayatnena vidhiṃ vidhivadarcayet /
viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ svatantrārcāvidhānakam /
brahmaṇo muniśārdūla dāmodaramatho śṛṇu
nīlajīmūtasaṃkāśaṃ pītavastraṃ caturbhujam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ vanamālāvirājitam
evaṃ dhyāyet svarūpaṃ tu domodaramanāmayam /
prathame 'sya kare śaṅkha adhastāt padmameva hi
vāme caiva gadā tasya hyadhastāccakrameva hi /
aniruddhasya bhedo 'yaṃ dāmodara iti smṛtaḥ
catasṛṇāṃ ca mūrtīnāṃ bhedāḥ saṃparikīrtitāḥ /
ādimūrti pratiṣṭhākhyā nityamarcā yuge yuge
tretāyāṃ tu dvitīyā tu tṛtīyā dvāpare tathā /
kalau yuge 'niruddhastu sarve sarveṣu vā punaḥ
parameṣṭhyādimantraistu sthāpayettu yathākramam /
evaṃ dvādaśamūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ paripaṭhyate
kiṃśukāraṃ(?) samaprakhyaṃ triṇetraṃ bhīmarūpiṇam /
sahasraṃ vā tadardhaṃ vā hyaṣṭottaraśataṃ tu vā
atha vāṣṭabhujaṃ vāpi kārayetsumanoramam /
pītāmbarasamāyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarvapraharaṇānvitam /
evaṃ rūpaṃ tu saṃcintya viśvarūpamayaṃ harim
dakṣiṇordhvakare cakraṃ musalaṃ cāpare bhuje(kare?) /
tasyādhare tu pāśaḥsyāt aṅkuśaṃ cāpare nyaset
cakraṃ vāmādhare haste tasyordhve lakuṭaṃ nyaset /
lakuṭasyordhvahaste tu śaṅkhaṃ gokṣīrasaṃnibham
śaṅkhordhve saśaraṃ cāpamevaṃ praharaṇaṃ nyaset /
śeṣāṇyastrāṇi sarvāṇi yathākāmaṃ nyaset kare
viśvarūpasya saṃproktaṃ lakṣaṇaṃ jayavṛddhidam /
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ tripādaṃ saptahastakam
vedaśṛṅgaṃ dvivadanaṃ triṇetraṃ pītavāsasam /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ sarvābharaṇabhūṣitam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvālaṃkāraśobhitam /
evaṃ saṃkṣepato proktaṃ yajñeśaṃ cāghanāśanam
dakṣiṇe 'sya kare cordhve cakraṃ kālāgnisaṃnibham /
lakuṭaṃ cāpare nyasya vāmordhve śaṅkhamudvahan
asyādhare 'bhayaṃ hastaṃ varadaṃ vā smarenmune /
havirbhāgagrahītāraṃ trihastena samāhitam
evaṃ dhyāyetattrisandhyāyāṃ yajñeśaṃ paramaṃ harim /
trisandhyamekasandhyaṃ vā yajñeśaṃ pūjayed dvijaḥ
sarvān kāmānavāpnoti sarvayajñaphalaṃ labhet /
dhyānenotpadyamānena samyagjñānamavāpyate
tasmātsarvaprayatnena yajñeśaṃ pūjayed dvijaḥ /
yajñeśastvadhunā prokto vedamūrtimatho śṛṇu
śyāmaṃ parvatasaṃkāśaṃ caturbāhuṃ kirīṭinam /
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ triṇetraṃ bhīmarūpiṇam /
pītāmbarasamāyuktaṃ sarvāpalaṃkārasaṃyutam
sarvavedamayaṃ sūkṣmaṃ guhyādguhyamanuttamam /
vedamūrtirmayā proktā hetinyāsamatho śṛṇu
asya dakṣiṇahastordhve cakraṃ kālānalaprabham /
cāpaṃ cādharahaste tu vinyasettu mahāmune
savyapārśvordhvahaste tu pāñcajanyamadho gadām /
evaṃ cāyudhavinyāsaṃ śriyādīnāmatha śṛṇu
taptajāmbūnadamayīṃ caturhastasamanvitām /
sarvāvayavasaṃpūrṇāṃ sarvābharaṇabhūṣitām
sarvaśaktisamopetāṃ makuṭādivirājitām /
sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ sarvaratnavirājitām
raktapadmadharāṃ devīṃ raktāmbarasamanvitām /
padmāsanasamāyuktāṃ sākṣāddevīṃ haripriyām
sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ sarvaratnavirājitām /
śaṅkhacakrāmbujadharāṃ lakṣmīmevaṃ tu cintayet
dakṣiṇordhvakare cakramadhaḥ padmaṃ virājitam /
vāme śaṅkhamadhaḥ padmaṃ varadaṃ vābhayaṃ tu vā
evaṃ dhyāyenmuniśreṣṭha svatantrārcāvidhānake /
paratantre tu vakṣyāmi lakṣaṇaṃ puṣṭisaṃyutam
śaṅkhacakraṃ vyapohyaiva śriyaṃ puṣṭiṃ tu kalpayet /
dvibhujāṃ kanakābhāsāṃ śriyaṃ vinyasya dakṣiṇe
puṣṭiṃ vāme nyasettasyāḥ lakṣaṇaṃ śṛṇu nārada /
dūrvāśyāmāṃ suraktāṃ vā dvibhujāṃ paṅkajānanām
sarvāvayavasaṃpūrṇāṃ makuṭādivirājitām /
raktapadmordhvagāṃ devīṃ sarvābharaṇabhūṣitām
divyamālyāmbaradharāṃ divyaratnavirājitām /
raktapadmakarāṃ devīṃ dhyāyet puṣṭiṃ haripriyām
evaṃ dhyātvā muniśreṣṭha kārayet sumanoramām /
evaṃ puṣṭiṃ tu saṃcintya sarvaduḥkhāghanāśinīm
medhāmūrtimatho vakṣye sarvavidyāpradāyinīm /
raktapadmadalaprakhyāṃ padmāsanagatāṃ śubhām
sarvalakṣaṇasaṃpannāṃ sarvābharaṇabhūṣitām /
dvibhujāṃ dvidṛśāṃ(śaṃ?) devīṃ medhāṃ makuṭadhāriṇīm
medhā caiva mayā proktā vāgdevīmadhunā śṛṇu /
śuddhasphaṭikasaṃkāśāṃ śvetapadmagatāṃ śubhām
padmāsanasamopetāṃ caturhastasamanvitām /
śvetāmbarasamāyuktāṃ muktābharaṇabhūṣitām
tridṛśāṃ(śaṃ?)dvidṛśāṃ(śaṃ?) vāpi hyakṣamālādharāṃ śubhām /
vyākhyānapustakāyuktāṃ vāgdevīṃ makuṭānvitām
evaṃ sarasvatīṃ dhyāyet sarvadevīmayīṃ parām /
paratantravidhānaṃ cet pravakṣyāmi sarasvatīm
sarvalakṣaṇasaṃpannāṃ sarvāvayavaśābhitām /
sarvābharaṇasaṃyuktāṃ dvibhujāṃ dvidṛśāṃ(śaṃ?) parām
viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ pūrvavadācaret /
ityevaṃ paratantre tu lakṣaṇaṃ paripaṭhyate
gaṇanāvalayaṃ cordhve vāmasyordhve kamaṇḍalum /
pustakaṃ cādhare haste sarvavidyārṇavāmṛtam
pratipādanamudrāṃ ca dakṣiṇādharahastake /
paratantre muniśreṣṭa padmahastāṃ śubhānanām
aṅghripārśveṃ'śukaṃ gṛhya evaṃ vāṇīṃ prakalpayet /
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ durgāmūrtimatho śṛṇu
śyāmādriśikharākārāṃ triṇetrāṃ paṅkajānanām /
dvinetrāṃ vā muniśreṣṭha caturhastāṣṭakaṃ tu vā
sarvāvayavasaṃpūrṇāṃ makuṭādivirājitām /
śaṅkhacakrābhayabhujāṃ(karāṃ?)padmasyopari saṃsthitām
durgāṃ caivaṃ mayā proktāṃ hetinyāsamatho śṛṇu /
dakṣiṇordhvakare cakramabhayaṃ cāpare kare
vāmordhve kambu vinyasya hyadhastāt kaṭihastakam /
evaṃ caturbhuje prokta aṣṭahaste tvatho śṛṇu
tasya dakṣiṇahastordhve cakraṃ kālāgnisaṃnibham /
asyādhare tu śaṅkhaḥ syāt khaṅgaṃ cādharadoṣṇi tu
sa(tri?) śūlaṃ vidrumaprakhyaṃ vinyasedapare śubhe(kare?) /
evaṃ dakṣiṇapārśve tu proktaṃ vāme tvatha śṛṇu
cāpo vāmordhvahaste syāt hyadhastācchaṅkha eva tu /
parighopyadhare haste gadā caivāpare kare
evaṃ saṃkṣepataḥ proktāṃ mahiṣāntakarī śubhā /
atra kaścidviśeṣo 'sti durgāpūjāvidhikrame
saṃhitāṃ tu kare gṛhya pūjayedvidhicoditam /
viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam
vighneśaṃ vaiṣṇavaṃ vakṣye sarvavighnopanāśanam /
utpattilakṣaṇaṃ cāsya saṃkṣepācchṛṇu nārada
nārāyaṇāṃśakaṃ sākṣādākāśātmakamavyayam /
hastivaktrasamāyuktaṃ līlayāgnau samudbhavam
duṣṭapradhvaṃsanārthāya yāgāgnau paramaṃ harima(?) /
atastallakṣaṇaṃ vakṣye viviktena śṛṇu kramāt
śvetaṃ kṛṣṇaṃ tathā śyāmaṃ raktaṃ vā munisattama /
saṃjñātvā lakṣaṇopetaṃ kārayeddhastivaktrakam
sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
caturbāhuṃ dvinetraṃ ca triṇetraṃ vātra kārayet
nāgayajñopavītāṅgaṃ śvetāmbarasamanvitam /
śaṅkhacakrasamāyuktaṃ varadaṃ raśanāṅkuśam(?)
vinyasenmuniśārdūla karturicchāvaśāt kramāt /
kārayedyāgavighnasya nāśārthaṃ vighnanāyakam
dakṣiṇe 'sya nyaseccakramabhayaṃ tvapare bhuje(kare?) /
vāme śaṅkhaṃ nyasedūrdhve hyadhastāllakuṭaṃ nyaset
evaṃ cakrādisaṃproktamaparaṃ cādhunā śṛṇu /
dakṣiṇe paraśuṃ nyasya hyadhaḥ pāśāṅkuśaṃ nyaset
akṣamālāṃ nyasedvāme pāśaṃ cādharadoṣaṇi /
vinyasenmuniśārdūla hastivaktrāgrake phalam
dviprakāraṃ mayā proktaṃ vighneśāyudhakaṃ bhavet /
vinyasenmuniśārdūla sādhakecchānurūpataḥ
svatantre paratantre ca rūpamevaṃ tu cintayet /
ākhustadvāhanaṃ proktaṃ garuḍaṃ vāgrataḥ smaret
nārāyaṇāṃśakatvācca proktastatra khageśvaraḥ /
gaṇānāṃ tu tryṛcā tatra vighneśaṃ yor'cayed dvijaḥ
sarvān kāmānavāpnoti rājñastu vijayo bhavet /
atra kaścidviśeṣo 'sti śṛṇu tvaṃ munipuṅgava
vimānalakṣaṇaṃ caiva pratimādravyameva ca /
pratimālakṣaṇaṃ caiva parivārasya lakṣaṇam
pūjanādīni sarvāṇi mūrtīnāṃ munipuṅgava /
sādhāraṇakramaṃ jñātvā ādimūrtivadācaret
paramātmādimūrtīnāṃ vighneśāntaṃ mahāmune /
svatantre paratantre ca pūjayet svasvavidyayā
vāmanaṃ vighnarājaṃ ca svatantraṃ cenmunīśvara /
ś ekaberaṃ tu saṃsthāpya pūjayettu dine dine
ṣaṅberaṃ vā triberaṃ vā saṃsthāpya vidhinā mune /
neṣyante 'tra śriyādīni śaktisthāpanakaṃ param
viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ bhavet /
lakṣmīṃ puṣṭiṃ ca vāgdevīṃ medhāṃ durgāṃ ca tatra vai(?)
svatantre paratantre ca pūjayet svasvavidyayā /
viśeṣaścātra saṃproktaḥ pūjābhedamataḥ śṛṇu
mūrtīnāṃ tu pravakṣyāmi prāsādādīni pūrvavat /
paramātmādimūrtīnāṃ pūjābhedaviśeṣakam
śayane sati mūlārcā karmārcā cāsanaṃ bhavet /
sthānakaṃ vāpi kurvīta tadberaṃ tu caturbhujam
baliberaṃ tathā kuryādutsave(vaṃ?) snapane(naṃ?) tathā /
sthānakasyaivameva syāt yānakaṃ vāpi kārayet
āsīne tu mahābere sarvamāsīnameva vā /
sthānakaṃ vāpi kurvīta sarvamevaṃ caturbhujam
matsyādidaśamūrtīnāṃ pūjābimbaṃ caturbhujam /
mūlabere tu yat(yathā?) proktaṃ tathaiva munisattama
avatāre 'tha vā kuryādarcanāberamatra vai /
atra kaścidviśeṣo 'sti matsyādīnāṃ tu nārada
pravakṣyāmi muniśreṣṭha śṛṇu matsyādikān kramāt /
bahirāvaraṇe kuryāt avatārālayaṃ budhaḥ
maṇḍape gopure vāpi prākāre vā svatantrake /
sarvakāmapradaṃ puṇyamāyurārogyavardhanam
jayalakṣmīvivṛddhyarthaṃ svatantraparatantrayoḥ /
avatārārcanaphalaṃ lokeṣu paripaṭhyate
parvate vā vane vāpi grāme vā nagare 'pi vā /
kārayellakṣaṇopetān yathāvattatkramānmune
svatantreṇaiva vā cāsmin paratantreṇa vā mune /
kārayet pratimāṃ tatra pūrvoktadravyasaṃyutam
saṃsthāpya vidhivatteṣāṃ(ttāśca?) pūjayettu dine dine /
svatantrārcāvidhāne tu mūrtibhedavidhiṃ śṛṇu
balibimbotsavādīṃśca vāsudevādikān nayet (nyaset?) /
mūlamūrtyanusāraṃ tu na kuryādvāvatārake
yajamānecchayā cāsmin yathākāmaṃ samācaret /
parivārāṇi sarvāṇi pūrvavat kramayogataḥ
kalpayedavatārāṇaṃ svatantrārcāvidhānake /
dvārādyāvaraṇān sarvān kuryāccaiva svatantrake
yuktyā yuktiviśeṣeṇa kriyate(kuryādvai?) cātra buddhimān /
evamuktaprakāreṇa pratimāṃ kurute yadi
Original text: Viṣvaksenasaṃhitā · Edition: Lakshmi Narasimha Bhatta, Tirupati 1972 (Kendriya Sanskrit Vidyapeetha Series, 17) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0