Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 6.8

6.8.1

ity eṣa kathitaḥ samyak tṛtīyaḥ pratisaṃcaraḥ
ātyantiko vimuktir yā layo brahmaṇi śāśvate //

6.8.2

sargaś ca pratisargaś ca vaṃśo manvantarāṇi ca
vaṃśānucaritaṃ caiva bhavato gaditaṃ mayā //

6.8.3

purāṇaṃ vaiṣṇavaṃ tv etat sarvakilbiṣanāśanam
viśiṣṭaṃ sarvaśāstrebhyaḥ puruṣārthopapādakam //

6.8.4

tubhyaṃ yathāvan maitreya proktaṃ śuśrūṣave 'vyayam
yad anyad api vaktavyaṃ tat pṛcchādya vadāmi te //

6.8.5

bhagavan kathitaṃ sarvaṃ yat pṛṣṭo 'si mayā mune
śrutaṃ caitan mayā bhaktyā nānyat praṣṭavyam asti me //

6.8.6

vicchinnāḥ sarvasaṃdehā vaimalyaṃ manasaḥ kṛtam
tvatprasādān mayā jñātā utpattisthitisaṃyamāḥ //

6.8.7

jñātaś caturvidho rāśiḥ śaktiś ca trividhā guro
vijñātā cāpi kārtsnyena trividhā bhāvabhāvanā //

6.8.8

tvatprasādān mayā jñātaṃ jñeyair anyair alaṃ dvija
yathaitad akhilaṃ viṣṇor jagan na vyatiricyate //

6.8.9

kṛtārtho 'smy apasaṃdehas tvatprasādān mahāmune
varṇadharmādayo dharmā viditā yad aśeṣataḥ //

6.8.10

pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca jñātaṃ karma mayākhilam
prasīda viprapravara nānyat praṣṭavyam asti me //

6.8.11

yad asya kathanāyāsair yojito 'si mayā guro
tat kṣamyatāṃ viśeṣo 'sti na satāṃ putraśiṣyayoḥ //

6.8.12

etat te yan mayākhyātaṃ purāṇaṃ vedasaṃmitam
śrute 'smin sarvadoṣotthaḥ pāparāśiḥ praṇaśyati //

6.8.13

sargaś ca pratisargaś ca vaṃśo manvantarāṇi ca
vaṃśānucaritaṃ kṛtsnaṃ mayātra tava kīrtitam //

6.8.14

atra devās tathā daityā gandharvoragarākṣasāḥ
yakṣā vidyādharāḥ siddhāḥ kathyante 'psarasas tathā //

6.8.15

munayo bhāvitātmānaḥ kathyante tapasānvitāḥ
cāturvarṇyaṃ tathā puṃsāṃ viśiṣṭacaritā narāḥ //

6.8.16

puṇyāḥ pradeśā medinyāḥ puṇyā nadyo 'tha sāgarāḥ
parvatāś ca mahāpuṇyāś caritāni ca dhīmatām //

6.8.17

varṇadharmādayo dharmā vedaśākhāś ca kṛtsnaśaḥ
yeṣāṃ saṃśravaṇāt sadyaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate //

6.8.18

utpattisthitināśānāṃ hetur yo jagato 'vyayaḥ
sa sarvabhūtaḥ sarvātmā kathyate bhagavān hariḥ //

6.8.19ab

avaśenāpi yan nāmni kīrtite sarvapātakaiḥ //

6.8.19ab*18

tasmād vyāsād ahaṃ śrutvā bhavatāṃ pāpanāśanam //

6.8.19cd

pumān vimucyate sadyaḥ siṃhatrastair mṛgair iva //

6.8.19*19

mayaitat kathitaṃ sarvaṃ sahasraiḥ saptasaṃkhyayā //

6.8.20

yan nāmakīrtanaṃ bhaktyā vilāyanam anuttamam
maitreyāśeṣapāpānāṃ dhātūnām iva pāvakaḥ //

6.8.21ab

kalikalmaṣam atyugraṃ narakārtipradaṃ nṛṇām //

6.8.21ab*20:1

tannāśanaṃ paraṃ bhaktyā harismaraṇam eva hi //

6.8.21ab*20:2

tat kiṃcin na sthitaṃ vipra mārgaṇīyaṃ yad anyataḥ //

6.8.21cd

prayāti vilayaṃ sadyaḥ sakṛd yatra ca saṃsmṛte //

6.8.22

hiraṇyagarbhadevendra rudrādityāśvivāyubhiḥ
pāvakair vasubhiḥ sādhyair viśvedevādibhiḥ suraiḥ //

6.8.23

yakṣarakṣoragaiḥ siddhair daityagandharvadānavaiḥ
apsarobhis tathā tārā nakṣatraiḥ sakalair grahaiḥ //

6.8.24

saptarṣibhis tathā dhiṣṇyair dhiṣṇyādhipatibhis tathā
brāhmaṇādyair manuṣyaiś ca tathaiva paśubhir mṛgaiḥ //

6.8.25

sarīsṛpair vihaṃgaiś ca palāśādyair mahīruhaiḥ
vanādrisāgarasarit pātālaiḥ sadharādibhiḥ //

6.8.26

śabdādibhiś ca sahitaṃ brahmāṇḍam akhilaṃ dvija
meror ivāṇur yasyaitad yanmayaṃ ca dvijottama //

6.8.27

sa sarvaḥ sarvavit sarva svarūpo rūpavarjitaḥ
bhagavān kīrtito viṣṇur atra pāpapraṇāśanaḥ //

6.8.27*21

tan maṅgalyaṃ svastyayanaṃ tat pavitram anuttamam //

6.8.28

yad aśvamedhāvabhṛthe snātaḥ prāpnoti vai phalam
sakalaṃ tad avāpnoti śrutvaitan munisattama //

6.8.29

prayāge puṣkare caiva kurukṣetre tathārbude
kṛtopavāsaḥ prāpnoti tad asya śravaṇān naraḥ //

6.8.30

yad agnihotre suhute varṣeṇāpnoti vai phalam
mahāpuṇyamayaṃ vipra tad asya śravaṇāt sakṛt //

6.8.31

yaj jyeṣṭhaśukladvādaśyāṃ snātvā vai yamunājale
mathurāyāṃ hariṃ dṛṣṭvā prāpnoti paramāṃ gatim //

6.8.32ab

tad āpnoti phalaṃ samyak samādhānena kīrtanāt //

6.8.32ab*22

tad asya śravaxxxm ādareṇa sukīrtivān //

6.8.32cd

purāṇasyāsya viprarṣe keśavārpitamānasaḥ //

6.8.33

yamunāsalile snātaḥ puruṣo munisattama
jyeṣṭhāmūle 'male pakṣe dvādaśyām upavāsakṛt //

6.8.34

samabhyarcyācyutaṃ samyaṅ mathurāyāṃ samāhitaḥ
aśvamedhasya yajñasya prāpnoty avikalaṃ phalam //

6.8.35

ālokyarddhim athānyeṣām unnītānāṃ svavaṃśajaiḥ
etat kilocur anyeṣām pitaraḥ sapitāmahāḥ //

6.8.36

kaccid asmatkule jātaḥ kālindīsalilāplutaḥ
arcayiṣyati govindaṃ mathurāyām upoṣitaḥ //

6.8.37

jyeṣṭhāmūle site pakṣe yenaivaṃ vayam apy uta
parām ṛddhim avāpsyāmas tāritāḥ svakulodbhavaiḥ //

6.8.38

jyeṣṭhāmūle site pakṣe samabhyarcya janārdanam
dhanyānāṃ kulajaḥ piṇḍān yamunāyāṃ pradāsyati //

6.8.39

tasmin kāle samabhyarcya tatra kṛṣṇaṃ samāhitaḥ
dattvā piṇḍaṃ pitṛbhyaś ca yamunāsalilāplutaḥ //

6.8.40

yad āpnoti naraḥ puṇyaṃ tārayan svapitāmahān
śrutvādhyāyaṃ tad āpnoti purāṇasyāsya bhaktimān //

6.8.41

etat saṃsārabhīrūṇāṃ paritrāṇam anuttamam
duḥsvapnanāśanaṃ nṝṇāṃ sarvaduṣṭanibarhaṇam //

6.8.41*23

maṅgalaṃ maṅgalānāṃ ca putrasaṃpatpradāyakam //

6.8.42

idam ārṣaṃ purā prāha ṛbhave kamalodbhavaḥ
ṛbhuḥ priyavratāyāha sa ca bhāguraye 'bravīt //

6.8.43

bhāguriḥ stambhamitrāya dadhīcāya sa coktavān
sārasvatāya tenoktaṃ bhṛguḥ sārasvatād api //

6.8.44

bhṛguṇā purukutsāya narmadāyai sa coktavān
narmadā dhṛtarāṣṭrāya nāgāyāpūraṇāya ca //

6.8.45

tābhyāṃ ca nāgarājāya proktaṃ vāsukaye dvija
vāsukiḥ prāha vatsāya vatsaś cāśvatarāya vai //

6.8.46

kambalāya ca tenoktam elāpatrāya tena vai //

6.8.47

pātālaṃ samanuprāptas tato vedaśirā muniḥ
prāptavān etad akhilaṃ sa vai pramataye dadau //

6.8.48

dattaṃ pramatinā caiva jātūkarṇāya dhīmate
jātūkarṇena caivoktam anyeṣāṃ puṇyaśālinām //

6.8.49

pulastyavaradānena mamāpy etat smṛtiṃ gatam
mayāpi tubhyaṃ maitreya yathāvat kathitaṃ tv idam //

6.8.50

tvam apy etac chinīkāya kaler ante vadiṣyasi //

6.8.51

ity etat paramaṃ guhyaṃ kalikalmaṣanāśanam
yaḥ śṛṇoti naraḥ pāpaiḥ sa sarvair dvija mucyate //

6.8.52

pitṛyakṣamanuṣyebhyaḥ samastāmarasaṃstutiḥ
kṛtā tena bhaved etad yaḥ śṛṇoti dine dine //

6.8.52*24:1

śrutvaitat sakalaṃ vipra purāṇaṃ vaiṣṇavaṃ mahat //

6.8.52*24:2

vācakaṃ pūjayet tatra vyāsakalpaṃ dvijottama //

6.8.52*24:3

dadyāc ca kāñcanaṃ gāvaś cābhramantaṃ svaśaktitaḥ //

6.8.52*24:4

vācake pūjitaṃ vipra pūjitas tena keśavaḥ //

6.8.53

kapilādānajanitaṃ puṇyam atyantadurlabham
śrutvā tv asya daśādhyāyān avāpnoti na saṃśayaḥ //

6.8.54

yas tvaitat sakalaṃ śṛṇoti puruṣaḥ kṛtvā manasy acyutaṃ sarvaṃ sarvamayaṃ samastajagatām ādhāram ātmāśrayam
jñānaṃ jñeyam anantam ādirahitaṃ sarvāmarāṇāṃ hitaṃ sa prāpnoti na saṃśayo 'sty avikalaṃ yad vājimedhe phalam //

6.8.55

yatrādau bhagavāṃś carācaragurur madhye tathānte ca sa brahmajñānamayo 'cyuto 'khilajaganmadhyāntasargaprabhuḥ
tac chṛṇvan puruṣaḥ pavitraparamaṃ bhaktyā paṭhan dhārayan prāpnoty asti na tat samastabhuvaneṣv ekāntasiddhir hariḥ //

6.8.56

yasmin nyastamatir na yāti narakaṃ svargo 'pi yac cintane vighno yatra niveśitātmamanaso brāhmo 'pi loko 'lpakaḥ
muktiṃ cetasi yaḥ sthito 'maladhiyāṃ puṃsāṃ dadāty avyayaḥ kiṃ citraṃ yad aghaṃ prayāti vilayaṃ tatrācyute kīrtite //

6.8.57

yajñair yajñavido yajanti satataṃ yajñeśvaraṃ karmiṇo yaṃ yaṃ brahmamayaṃ parāparaparaṃ dhyāyanti ca jñāninaḥ
yaṃ saṃprāpya na jāyate na mriyate no vardhate hīyate naivāsan na ca sad bhavaty ati tataḥ kiṃ vā hareḥ śrūyatām //

6.8.58

kavyaṃ yaḥ pitṛrūpadhṛg vidhihutaṃ havyaṃ ca bhuṅkte vibhur devatve bhagavān anādinidhanaḥ svāhāsvadhāsaṃjñitaḥ
yasmin brahmaṇi sarvaśaktinilaye mānāni no mānināṃ niṣṭhāyai prabhavanti hanti kaluṣaṃ śrotraṃ sa yāto hariḥ //

6.8.59

nānto 'sti yasya na ca yasya samudbhavo 'sti vṛddhir na yasya pariṇāmavivarjitasya
nāpakṣayaṃ ca samupaity avikalpavastu yas taṃ nato 'smi puruṣottamam īśam īḍyam //

6.8.60

tasyaiva yo 'nuguṇabhug bahudhaika eva śuddho 'py aśuddha iva mūrtivibhāgabhedaiḥ
jñānānvitaḥ sakalatattvavibhūtikartā tasmai nato 'smi puruṣāya sadāvyayāya //

6.8.61

jñānapravṛttiniyamaikyamayāya puṃso bhogapradānapaṭave triguṇātmakāya
avyākṛtāya bhavabhāvanakāraṇāya vande svarūpabhavanāya sadājarāya //

6.8.61*25:1

oṃ namo bhagavate vāsudevāya ||

6.8.61*25:2

jitaṃ te puṇḍarīkākṣa namas te viśvabhāvana
namas te 'stu hṛṣīkeśa mahāpuruṣapūrvaja //

6.8.62

vyomānilāgnijalabhūracanāmayāya śabdādibhogyaviṣayopanayakṣamāya
puṃsaḥ samastakaraṇair upakārakāya vyaktāya sūkṣmavimalāya sadā nato 'smi //

6.8.63

iti vividham ajasya yasya rūpaṃ prakṛtiparātmamayaṃ sanātanasya
pradiśatu bhagavān aśeṣapuṃsāṃ harir apajanmajarādikāṃ sa siddhim //

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc