Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 4.24

4.24.22

yadā candraś ca sūryaś ca yadā tiṣyabṛhaspatī
ekarāśau sameṣyanti bhaviṣyati tadā kṛtam //

4.24.23

atītā vartamānāś ca tathaivānāgatāś ca ye
ete vaṃśeṣu bhūpālāḥ kathitā munisattama //

4.24.24

yāvat parīkṣito janma yāvan nandābhiṣecanam
etad varṣasahasraṃ tu jñeyaṃ pañcadaśottaram //

4.24.25

saptarṣīṇāṃ tu yau pūrvau dṛśyete uditau divi
tayos tu madhye nakṣatraṃ dṛśyate yat samaṃ niśi
tena saptarṣayo yuktās tiṣṭhanty abdaśataṃ nṛṇām //

4.24.26

te tu pārīkṣite kāle maghāsv āsan dvijottama
tadā pravṛttaś ca kalir dvādaśābdaśatātmakaḥ //

4.24.27

yadaiva bhagavadviṣṇor aṃśo yāto divaṃ dvija
vasudevakulodbhūtas tadaivātrāgataḥ kaliḥ //

4.24.28

yāvat sa pādapadmābhyāṃ pasparśemāṃ vasuṃdharām
tāvat pṛthvīpariṣvaṅge samartho nābhavat kaliḥ //

4.24.29

gate sanātanasyāṃśe viṣṇos tatra bhuvo divam
tatyāja sānujo rājyaṃ dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ //

4.24.30

viparītāni dṛṣṭvā ca nimittāni sa pāṇḍavaḥ
yāte kṛṣṇe cakārātha so 'bhiṣekaṃ parīkṣitaḥ //

4.24.31

prayāsyanti yadā caite pūrvāṣāḍhāṃ maharṣayaḥ
tadā nandāt prabhṛty eṣa kalir vṛddhiṃ gamiṣyati //

4.24.32

yasmin kṛṣṇo divaṃ yātas tasminn eva tadāhani
pratipannaṃ kaliyugaṃ tasya saṃkhyāṃ nibodha me //

4.24.33

trīṇi lakṣāṇi varṣāṇāṃ dvija mānuṣasaṃkhyayā
ṣaṣṭiṃ caiva sahasrāṇi bhaviṣyaty eṣa vai kaliḥ //

4.24.34

śatāni tāni divyāni sapta pañca ca saṃkhyayā
niḥśeṣeṇa tatas tasmin bhaviṣyati punaḥ kṛtam //

4.24.35

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca dvijasattama
yuge yuge mahātmānaḥ samatītāḥ sahasraśaḥ //

4.24.36

bahutvān nāmadheyānāṃ parisaṃkhyā kule kule
punaruktabahutvāt tu na mayā parikīrtitā //

4.24.37

devāpiḥ pauravo rājā maruś cekṣvākuvaṃśajaḥ
mahāyogabalopetau kalāpagrāmasaṃśrayau //

4.24.38

kṛte yuga ihāgatya kṣatraprāvartakau hi tau
bhaviṣyato manor vaṃśa bījabhūtau vyavasthitau //

4.24.39

etena kramayogena manuputrair vasuṃdharā
kṛtatretādisaṃjñāni yugāni trīṇi bhujyate //

4.24.40

kalau tu bījabhūtās te kecit tiṣṭhanti bhūtale
yathaiva devāpimarū sāmprataṃ samavasthitau //

4.24.41

eṣa tūddeśato vaṃśas tavokto bhūbhujāṃ mayā
nikhilo gadituṃ śakyo naiva janmaśatair api //

4.24.42

ete cānye ca bhūpālā yair atra kṣitimaṇḍale
kṛtaṃ mamatvaṃ mohāndhair nitye 'nityakalevaraiḥ //

4.24.43

kathaṃ mameyam acalā matputrasya kathaṃ mahī
madvaṃśasyeti cintārtā jagmur antam ime nṛpāḥ //

4.24.44

tebhyaḥ pūrvatarāś cānye tebhyas tebhyas tathāpare
bhaviṣyāś caiva yāsyanti teṣām anye ca ye 'dhy anu //

4.24.45

vilokyātmajayodyoga yātrāvyagrān narādhipān
puṣpaprahāsaiḥ śaradi hasatīva vasuṃdharā //

4.24.46

maitreya pṛthivīgītāḥ ślokāś cātra nibodha tān
yān āha dharmadhvajine janakāyāsito muniḥ //

4.24.47

katham eṣa narendrāṇāṃ moho buddhimatām api
yena phenasadharmāṇo 'py ativiśvastacetasaḥ //

4.24.48

pūrvam ātmajayaṃ kṛtvā jetum icchanti mantriṇaḥ
tato bhṛtyāṃś ca paurāṃś ca jigīṣante tathā ripūn //

4.24.49

krameṇānena jeṣyāmo vayaṃ pṛthvīṃ sasāgarām
ity āsaktadhiyo mṛtyuṃ na paśyanty avidūragam //

4.24.50

samudrāvaraṇaṃ yāti manmaṇḍalam atho vaśam
kiyad ātmajayād etan muktir ātmajaye phalam //

4.24.51

utsṛjya pūrvajā yātā yāṃ nādāya gataḥ pitā
tāṃ mameti vimūḍhatvāj jetum icchanti pārthivāḥ //

4.24.52

matkṛte pitṛputrāṇāṃ bhrātṝṇāṃ cāpi vigrahāḥ
jāyante 'tyantamohena mamatvādṛtacetasām //

4.24.53

pṛthvī mameyaṃ sakalā mameyaṃ madanvayasyāpi ca śāśvateyam
yo yo mṛto hy atra babhūva rājā kubuddhir āsīd iti tasya tasya //

4.24.54

dṛṣṭvā mamatvādṛtacittam ekaṃ vihāya māṃ mṛtyupathaṃ vrajantam
tasyānvayasthasya kathaṃ mamatvaṃ hṛdy āspadaṃ matprabhavaṃ karoti //

4.24.55

pṛthvī mamaiṣāśu parityajaināṃ vadanti ye dūtamukhaiḥ svaśatrum
narādhipās teṣu mamātihāsaḥ punaś ca mūḍheṣu dayābhyupaiti //

4.24.56

ity ete dharaṇīgītāḥ ślokā maitreya yaiḥ śrutaiḥ
mamatvaṃ vilayaṃ yāti tāpanyastaṃ yathā himam //

4.24.57

ity eṣa kathitaḥ samyaṅ manor vaṃśo mayā tava
yatra sthitipravṛttasya viṣṇor aṃśāṃśakā nṛpāḥ //

4.24.58

śṛṇoti ya imaṃ bhaktyā manor vaṃśam anukramāt
tasya pāpam aśeṣaṃ vai praṇaśyaty amalātmanaḥ //

4.24.59

dhanadhānyarddhim atulāṃ prāpnoty avyāhatendriyaḥ
śrutvaivam akhilaṃ vaṃśaṃ praśastaṃ śaśisūryayoḥ
ikṣvākujahnumāndhātṛ sagarāvikṣitān raghūn //

4.24.60

yayātinahuṣādyāṃś ca jñātvā niṣṭhām upāgatān
mahābalān mahāvīryān anantadhanasaṃcayān //

4.24.61/

kṛtān kālena balinā kathāśeṣān narādhipān //

4.24.62

śrutvā na putradārādau gṛhakṣetrādike tathā
dravyādau vā kṛtaprajño mamatvaṃ kurute naraḥ //

4.24.63

taptaṃ tapo yaiḥ puruṣapravīrair udbāhubhir varṣagaṇān anekān
iṣṭāś ca yajñā balino 'tivīryāḥ kṛtās tu kālena kathāvaśeṣāḥ //

4.24.64

pṛthuḥ samastān pracacāra lokān avyāhato yo 'rividāricakraḥ
sa kālavātābhihato vinaṣṭaḥ kṣiptaṃ yathā śālmalitūlam agnau //

4.24.65

yaḥ kārtavīryo bubhuje samastān dvīpān samākramya hatāricakraḥ
kathāprasaṅgeṣv abhidhīyamānaḥ sa eva saṃkalpavikalpahetuḥ //

4.24.66

daśānanāvīkṣitarāghavāṇām aiśvaryam udbhāsitadiṅmukhānām
bhasmāpi jātaṃ na kathaṃ kṣaṇena bhrūbhaṅgapātena dhig antakasya //

4.24.67

kathāśarīratvam avāpa yad vai māndhātṛnāmā bhuvi cakravartī
śrutvāpi taṃ ko hi karoti sādhur mamatvam ātmany api mandacetāḥ //

4.24.68

bhagīrathādyāḥ sagaraḥ kakutstho daśānano rāghavalakṣmaṇau ca
yudhiṣṭhirādyāś ca babhūvur ete satyaṃ na mithyā kva nu te na vidmaḥ //

4.24.69

ye sāmprataṃ ye ca nṛpā bhaviṣyāḥ proktā mayā vipravarogravīryāḥ
ye te tathānye ca tathābhidheyāḥ sarve bhaviṣyanti yathaiva pūrve //

4.24.70

etad viditvā na nareṇa kāryaṃ mamatvam ātmany api paṇḍitena
tiṣṭhantu tāvat tanayātmajāyāḥ kṣetrādayo ye tu śarīrato 'nye //

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc