Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 4.2

ete kṣatraprasūtā vai punaś cāṅgirasāḥ smṛtāḥ |
rathītarāṇāṃ pravarāḥ kṣatropetā dvijātayaḥ ||

nirveṣṭukāmo 'smi narendra kanyāṃ prayaccha me mā praṇayaṃ vibhāṅkṣīḥ
na hy arthinaḥ kāryavaśābhyupetāḥ kakutsthagotre vimukhāḥ prayānti //

anye 'pi santy eva nṛpāḥ pṛthivyāṃ kṣmāpāla yeṣāṃtanayāḥ prasūtāḥ
kiṃtv arthinām arthitadānadīkṣā kṛtavrataṃ ślāghyam idaṃ kulaṃ te //

śatārdhasaṃkhyās tava santi kanyās tāsāṃ mamaikāṃ nṛpate prayaccha
yat prārthanābhaṅgabhayād bibhemi tasmād ahaṃ rājavarātiduḥkhāt //

narendra kasmāt samupaiṣi cintām aśakyam uktaṃ na mayātra kiṃcit
yāvaśyadeyā tanayā tayaiva kṛtārthatā no yadi kiṃ na labdham //

alaṃ bhaginyo 'ham imaṃ vṛṇomi vṛto mayā naiṣa tavānurūpaḥ
mamaiva bhartā vidhinaiṣa sṛṣṭaḥ sṛṣṭāham asyopaśamaṃ prayāhi //

vṛto mayāyaṃ prathamaṃ mayāyaṃ gṛhaṃ viśann eva vihanyase kim
mayā mayeti kṣitipātmajānāṃ tadartham atyarthakalir babhūva //

yadā tu sarvābhir atīva hārdād vṛtaḥ sa kanyābhir anindyakīrtiḥ
tadā sa kanyādhikṛto nṛpāya yathāvad ācaṣṭa vinamramūrtiḥ //

manorathānāṃ na samāptir asti varṣāyutenāpi tathābdalakṣaiḥ
pūrṇeṣu pūrṇeṣu punar navānām utpattayaḥ santi manorathānām //

padbhyāṃ gatā yauvaninaś ca jātā dāraiś ca saṃyogam itāḥ prasūtāḥ
dṛṣṭāḥ sutās tattanayaprasūtiṃ draṣṭuṃ punar vāñchati me 'ntarātmā //

drakṣyāmi teṣām api cet prasūtiṃ manoratho me bhavitā tato 'nyaḥ
pūrṇe 'pi tatrāpy aparasya janma nivāryate kena manorathasya //

āmṛtyuto naiva manorathānām anto 'sti vijñātam idaṃ mayādya
manorathāsaktiparasya cittaṃ na jāyate vai paramārthasaṅgi //

sa me samādhir jalavāsamitra matsyasya saṅgāt sahasaiva naṣṭaḥ
parigrahaḥ saṅgakṛto mamāyaṃ parigrahotthā ca mahāvidhitsā //

duḥkhaṃ yadaivaikaśarīrajanma śatārdhasaṃkhyaṃ yad idaṃ prasūtam
parigraheṇa kṣitipātmajānāṃ sutair anekair bahulīkṛtaṃ tat //

sutātmajais tattanayaiś ca bhūyo bhūyaś ca teṣāṃ svaparigraheṇa
vistāram eṣyaty atiduḥkhahetuḥ parigraho vai mamatānidhānam //

cīrṇaṃ tapo yat tu jalāśrayeṇa tasyarddhir eṣā tapaso 'ntarāyaḥ
matsyasya saṅgād abhavac ca yo me sutādirāgo muṣito 'smi tena //

niḥsaṅgatā muktipadaṃ yatīnāṃ saṅgād aśeṣāḥ prabhavanti doṣāḥ
ārūḍhayogo 'pi nipātyate 'dhaḥ saṅgena yogī kim utālpasiddhiḥ //

ahaṃ cariṣyāmi tathātmano 'rthe parigrahagrāhagṛhītabuddhiḥ
yathā hi bhūyaḥ parihīnadoṣo janasya duḥkhair bhavitā na duḥkhī //

sarvasya dhātāram acintyarūpam aṇor aṇīyāṃsam atipramāṇam
sitāsitaṃ ceśvaram īśvarāṇām ārādhayiṣye tapasaiva viṣṇum //

tasminn aśeṣaujasi sarvarūpiṇy avyaktavispaṣṭatanāv anante
mamācalaṃ cittam apetadoṣaṃ sadāstu viṣṇāv abhavāya bhūyaḥ //

samastabhūtād amalād anantāt sarveśvarād anyad anādimadhyāt
yasmān na kiṃcit tam ahaṃ gurūṇāṃ paraṃ guruṃ saṃśrayam emi viṣṇum //