Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 3.17

3.17.1

ity āha bhagavān aurvaḥ sagarāya mahātmane
sadācārān purā samyaṅ maitreya paripṛcchate //

3.17.1*32:1

evaṃ navabhir adhyāyais trayīdharmaḥ prapañcitaḥ //

3.17.1*32:2

tatparityāganindārtham adhyāyadvayam uttaram //

3.17.2

mayāpy etad aśeṣeṇa kathitaṃ bhavato dvija
samullaṅghya sadācāraṃ kaścin nāpnoti śobhanam //

3.17.3

ṣaṇḍāpaviddhapramukhā viditā bhagavan mayā
udakyādyāś ca ye sarve nagnam icchāmi veditum //

3.17.4

ko nagnaḥ kiṃsamācāro nagnasaṃjñāṃ naro labhet
nagnasvarūpam icchāmi yathāvat gaditaṃ tvayā //

3.17.4*33

śrotuṃ dharmabhṛtāṃ śreṣṭha na hy asty aviditaṃ tava //

3.17.5

ṛgyajuḥsāmasaṃjñeyaṃ trayī varṇāvṛtir dvija
etām ujjhati yo mohāt sa nagnaḥ pātakī smṛtaḥ //

3.17.6

trayī samastavarṇānāṃ dvija saṃvaraṇaṃ yataḥ
nagno bhavaty ujjhitāyām atas tasyām asaṃśayam //

3.17.7

idaṃ ca śrūyatām anyad bhīṣmāya sumahātmane
kathayām āsa dharmajño vasiṣṭho 'smatpitāmahaḥ //

3.17.8

mayāpi tasya gadataḥ śrutam etan mahātmanaḥ
nagnasaṃbandhi maitreya yat pṛṣṭo 'ham iha tvayā //

3.17.9

devāsuram abhūd yuddhaṃ divyam abdaṃ purā dvija
tasmin parājitā devā daityair hrādapurogamaiḥ //

3.17.10

kṣīrodasyottaraṃ kūlaṃ gatvātapyanta vai tapaḥ
viṣṇor ārādhanārthāya jaguś cemaṃ stavaṃ tadā //

3.17.11

ārādhanāya lokānāṃ viṣṇor īśasya yāṃ giram
vakṣyāmo bhagavān ādyas tayā viṣṇuḥ prasīdatu //

3.17.12

yato bhūtāny aśeṣāṇi prasūtāni mahātmanaḥ
yasmiṃś ca layam eṣyanti kas taṃ saṃstotum īśvaraḥ //

3.17.13

tathāpy arātividhvaṃsa dhvastavīryā bhavārthinaḥ
tvāṃ stoṣyāmas tavoktīnāṃ yāthārthyaṃ naiva gocare //

3.17.14

tvam urvī salilaṃ vahnir vāyur ākāśam eva ca
samastam antaḥkaraṇaṃ pradhānaṃ tatparaḥ pumān //

3.17.15

ekaṃ tavaitad bhūtātman mūrtāmūrtamayaṃ vapuḥ
ābrahmastambaparyantaṃ sthānakālavibhedavat //

3.17.16

tatreśa tava yat pūrvaṃ tvannābhikamalodbhavam
rūpaṃ sargopakārāya tasmai brahmātmane namaḥ //

3.17.17

śakrārkarudravasvaśvi marutsomādibhedavat
vayam evaṃ svarūpaṃ te tasmai devātmane namaḥ //

3.17.18

dambhaprāyam asaṃbodhi titikṣādamavarjitam
yad rūpaṃ tava govinda tasmai daityātmane namaḥ //

3.17.19

nātijñānavahā yasmin nāḍyaḥ stimitatejasi
śabdādilobhi yat tasmai tubhyaṃ yakṣātmane namaḥ //

3.17.20

krauryamāyāmayaṃ ghoraṃ yac ca rūpaṃ tavāsitam
niśācarātmane tasmai namas te puruṣottama //

3.17.21

svargasthadharmisaddharma phalopakaraṇaṃ tava
dharmākhyaṃ ca tathā rūpaṃ namas tasmai janārdana //

3.17.22

harṣaprāyam asaṃsargi gatimad gamanādiṣu
siddhātmaṃs tava yad rūpaṃ tasmai siddhātmane namaḥ //

3.17.23

atitikṣādhanaṃ krūram upabhogasahaṃ hare
dvijihvaṃ tava yad rūpaṃ tasmai sarpātmane namaḥ //

3.17.24

avabodhi ca yac chāntam adoṣam apakalmaṣam
ṛṣirūpātmane tasmai viṣṇo rūpāya te namaḥ //

3.17.25

bhakṣayaty atha kalpānte bhūtāni yad avāritam
tvadrūpaṃ puṇḍarīkākṣa tasmai kālātmane namaḥ //

3.17.26

saṃbhakṣya sarvabhūtāni devādīny aviśeṣataḥ
nṛtyaty ante ca yad rūpaṃ tasmai rudrātmane namaḥ //

3.17.27

pravṛttyā rajaso yac ca karmaṇāṃ kāraṇātmakam
janārdana namas tasmai tvadrūpāya narātmane //

3.17.28

aṣṭāviṃśadvadhopetaṃ yad rūpaṃ tāmasaṃ tava
unmārgagāmi sarvātmaṃs tasmai paśvātmane namaḥ //

3.17.29

yajñāṅgabhūtaṃ yad rūpaṃ jagataḥ siddhisādhanam
vṛkṣādibhedair yad bhedi tasmai mukhyātmane namaḥ //

3.17.30

tiryaṅmanuṣyadevādi vyomaśabdādikaṃ ca yat
rūpaṃ tavādeḥ sarvasya tasmai sarvātmane namaḥ //

3.17.31

pradhānabuddhyādimayād aśeṣād yad anyad asmāt paramaṃ parātman
rūpaṃ tavādyaṃ na yad anyatulyaṃ tasmai namaḥ kāraṇakāraṇāya //

3.17.32

śuklādidīrghādighanādihīnam agocare yac ca viśeṣaṇānām
śuddhātiśuddhaṃ paramarṣidṛśyaṃ rūpāya tasmai bhagavan natāḥ smaḥ //

3.17.33

yan naḥ śarīreṣu yad anyadeheṣv aśeṣavastuṣv ajam avyayaṃ yat
yasmāc ca nānyad vyatiriktam asti brahmasvarūpāya natāḥ sma tasmai //

3.17.34

sakalam idam ajasya yasya rūpaṃ paramapadātmavataḥ sanātanasya
tam anidhanam aśeṣabījabhūtaṃ prabhum amalaṃ praṇatāḥ sma vāsudevam //

3.17.35

stotrasyāsyāvasāne tu dadṛśuḥ parameśvaram
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ garuḍasthaṃ surā harim //

3.17.36

tam ūcuḥ sakalā devāḥ praṇipātapuraḥsaram
prasīda deva daityebhyas trāhīti śaraṇārthinaḥ //

3.17.37

trailokyaṃ yajñabhāgāś ca daityair hrādapurogamaiḥ
hṛtaṃ no brahmaṇo 'py ājñām ullaṅghya parameśvara //

3.17.38

yady apy aśeṣabhūtasya vayaṃ te ca tavāṃśakāḥ
tathāpy avidyābhedena bhinnaṃ paśyāmahe jagat //

3.17.39

svavarṇadharmābhiratā vedamārgānusāriṇaḥ
na śakyās te 'rayo hantum asmābhis tapasānvitāḥ //

3.17.40

tam upāyam aśeṣātmann asmākaṃ dātum arhasi
yena tān asurān hantuṃ bhavema bhagavan kṣamāḥ //

3.17.41

ity ukto bhagavāṃs tebhyo māyāmohaṃ śarīrataḥ
samutpādya dadau viṣṇuḥ prāha cedaṃ surottamān //

3.17.42

māyāmoho 'yam akhilān daityāṃs tān mohayiṣyati
tato vadhyā bhaviṣyanti vedamārgabahiṣkṛtāḥ //

3.17.43

sthitau sthitasya me vadhyā yāvantaḥ paripanthinaḥ
brahmaṇo hy adhikārasya devā daityādikāḥ surāḥ //

3.17.44

tad gacchata na bhīḥ kāryā māyāmoho 'yam agrataḥ
gacchatv adyopakārāya bhavatāṃ bhavitā surāḥ //

3.17.45

ity uktāḥ praṇipatyainaṃ yayur devā yathāgatam
māyāmoho 'pi taiḥ sārdhaṃ yayau yatra mahāsurāḥ //

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc