Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 1.21

1.21.1

saṃhlādaputra āyuṣmāñ śibir bāṣkala eva ca
virocanas tu prāhlādir balir jajñe virocanāt //

1.21.2

baleḥ putraśataṃ tv āsīd bāṇajyeṣṭhaṃ mahāmune
hiraṇyākṣasutāś cāsan sarva eva mahābalāḥ //

1.21.3

jharjharaḥ śakuniś caiva bhūtasaṃtāpanas tathā
mahānābho mahābāhuḥ kālanābhas tathāparaḥ //

1.21.4

abhavan danuputrāś ca dvimūrdhā śaṃkaras tathā
ayomukhaḥ śaṅkuśirāḥ kapilaḥ śambaras tathā //

1.21.5

ekacakro mahābāhus tārakaś ca mahābalaḥ
svarbhānur vṛṣaparvā ca pulomā ca mahābalaḥ //

1.21.6

ete danoḥ sutāḥ khyātā vipracittiś ca vīryavān //

1.21.7

svarbhānos tu prabhā kanyā śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī
upadānavī hayaśirāḥ prakhyātā varakanyakāḥ //

1.21.8

vaiśvānarasute cobhe pulomā kālakā tathā
ubhe te tu mahābhāge mārīces tu parigrahaḥ //

1.21.9

tābhyāṃ putrasahasrāṇi ṣaṣṭir dānavasattamāḥ
paulomāḥ kālakeyāś ca mārīcatanayāḥ smṛtāḥ //

1.21.10

tato 'pare mahāvīryā dāruṇās tv atinirghṛṇāḥ
siṃhikāyām athotpannā vipracitteḥ sutās tathā //

1.21.11

tryaṃśaḥ śalyaś ca balavān nabhaś caiva mahābalaḥ
vātāpir namuciś caiva ilvalaḥ khasṛmas tathā //

1.21.12

andhako narakaś caiva kālanābhas tathaiva ca
svarbhānuś ca mahāvīryo vaktrayodhī mahāsuraḥ //

1.21.13

ete vai dānavaśreṣṭhā danuvaṃśavivardhanāḥ
eteṣāṃ putrapautrāś ca śataśo 'tha sahasraśaḥ //

1.21.14

prahlādasya tu daityasya nivātakavacāḥ kule
samutpannāḥ sumahatā tapasā bhāvitātmanaḥ //

1.21.15

ṣaṭ sutāḥ sumahāsattvās tāmrāyāḥ parikīrtitāḥ
śukī śyenī ca bhāsī ca sugrīvī śucigṛdhrikā //

1.21.16

śukī śukān ajanayad ulūkī pratyulūkakān
śyenī śyenāṃs tathā bhāsī bhāsān gṛddhrāṃś ca gṛddhry api //

1.21.17

śucy audakān pakṣigaṇān sugrīvī tu vyajāyata
aśvān uṣṭrān gardabhāṃś ca tāmrāvaṃśāḥ prakīrtitāḥ //

1.21.18

vinatāyās tu dvau putrau vikhyātau garuḍāruṇau
suparṇaḥ patatāṃ śreṣṭho dāruṇaḥ pannagāśanaḥ //

1.21.19

surasāyāḥ sahasraṃ tu sarpāṇām amitaujasām
anekaśirasāṃ brahman khecarāṇāṃ mahātmanām //

1.21.20

kādraveyās tu balinaḥ sahasram amitaujasaḥ
suparṇavaśagā brahmañ jajñire naikamastakāḥ //

1.21.21

teṣāṃ pradhānabhūtās te śeṣavāsukitakṣakāḥ
śaṅkhaśveto mahāpadmaḥ kambalāśvatarāv ubhau //

1.21.22

elāputras tathā nāgaḥ karkoṭakadhanaṃjayau
ete cānye ca bahavo dandaśūkā viṣolbaṇāḥ //

1.21.23

gaṇaṃ krodhavaśaṃ viddhi te ca sarve ca daṃṣṭriṇaḥ
sthalajāḥ pakṣiṇo 'bjāś ca dāruṇāḥ piśitāśanāḥ //

1.21.23*59

krodhāt tu janayām āsa piśācāṃś ca mahābalān //

1.21.24

gās tu vai janayām āsa surabhir mahiṣīs tathā
irāvṛkṣalatāvallīs tṛṇajātīś ca sarvaśaḥ //

1.21.25

khaṣā tu yakṣarakṣāṃsi munir apsarasas tathā
ariṣṭā tu mahāsattvān gandharvān samajījanat //

1.21.26

ete kaśyapadāyādāḥ kīrtitāḥ sthāṇujaṅgamāḥ
teṣāṃ putrāś ca pautrāś ca śataśo 'tha sahasraśaḥ //

1.21.27

eṣa manvantare sargo brahman svārociṣe smṛtaḥ
vaivasvate ca mahati vāruṇe vitate kratau //

1.21.28

juhvānasya brahmaṇo vai prajāsarga ihocyate
pūrvaṃ yatra tu saptarṣīn utpannān sapta mānasān //

1.21.29

putratve kalpayām āsa svayam eva pitāmahaḥ
gandharvabhogidevānāṃ dānavānāṃ ca sattama //

1.21.30

ditir vinaṣṭaputrā vai toṣayām āsa kaśyapam
tayā cārādhitaḥ samyak kaśyapas tapatāṃ varaḥ //

1.21.31

vareṇa chandayām āsa sā ca vavre tato varam
putram indravadhārthāya samartham amitaujasam //

1.21.32

sa ca tasyai varaṃ prādād bhāryāyai munisattamaḥ
dattvā ca varam avyagraḥ kaśyapas tām uvāca ha //

1.21.33ab

śakraṃ putro nihantā te yadi garbhaṃ śaracchatam //

1.21.33ab*60:1

saṃdhyāyāṃ naiva bhoktavyaṃ garbhiṇyā varavarṇini //

1.21.33ab*60:2

na sthātavyaṃ na bhoktavyaṃ vṛkṣamūleṣu sarvadā //

1.21.33cd

samāhitātiprayatā śucinī dhārayiṣyasi //

1.21.34

ity evam uktvā tāṃ devīṃ sa gataḥ kaśyapo muniḥ
dadhāra sā ca taṃ garbhaṃ samyak chaucasamanvitā //

1.21.35

garbham ātmavadhārthāya jñātvā taṃ maghavān api
śuśrūṣus tām athāgacchad vinayād amarādhipaḥ //

1.21.36

tasyāś caivāntaraprepsur atiṣṭhat pākaśāsanaḥ
ūne varṣaśate cāsyā dadarśāntaram ātmavān //

1.21.37

akṛtvā pādayoḥ śaucaṃ ditiḥ śayanam āviśat
nidrām āhārayām āsa tasyāḥ kukṣiṃ praviśya saḥ //

1.21.38

vajrapāṇir mahāgarbhaṃ taṃ cicchedātha saptadhā
sa pāṭyamāno vajreṇa prarurodātidāruṇam //

1.21.39

mā rodīr iti taṃ śakraḥ punaḥ punar abhāṣata
so 'bhavat saptadhā garbhas tam indraḥ kupitaḥ punaḥ //

1.21.40

ekaikaṃ saptadhā cakre vajreṇārividāriṇā
maruto nāma devās te babhūvur ativeginaḥ //

1.21.41

yad uktaṃ vai maghavatā tenaiva maruto 'bhavan
devā ekonapañcāśat sahāyā vajrapāṇinaḥ //

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc