Vishnudharmottara Purana · Chapter 3.296.300

3.296
ṛṣaya ūcuḥ //
bahirveditvamācakṣva puṇyānyasmākamacyuta //
tvayā hi jñānadānena bhūya eva sma vardhitāḥ

haṃsa uvāca //
pānīyametatsakalaṃ trailokyaṃ sacarācaram //
vikāraḥ salilasyedaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ tathā

pānīyena vinā vṛttirloke nāstīha karhicit //
krimikīṭapataṅgānāṃ jalameva parāyaṇam

yatrodakaṃ tatra surāḥ sarva eva pratiṣṭhitāḥ //
yatrodakaṃ tatra tathā ṛṣayaśca mahāvratāḥ

durlabhaṃ tacca lokānāṃ paraloke dvijottamāḥ //
udakena vinā vṛttirnāsti lokadvaye sadā

tadā jalāśayāḥ kāryāḥ puruṣeṇa vipaścitā //
agniṣṭomasamāḥ kūpāstvaśvamedhasamaṃ saraḥ

kūpaḥ pravṛttapānīyastvardhaṃ harati duṣkṛtam //
kūpakṛtsvargamāsādya devabhogānsamaśnute

tatrāpi bhogavaikalyaṃ sthānābhyāsācca kīrtitam //
daśakūpa samā vāpī tathā ca parikīrtitā

kṛtvā taḍāgaṃ ca tathā vāruṇaṃ lokamaśnute //
daśavarṣasahasrāṇi nalvamātraṃ dvijottamāḥ

tatrāpi puṇyamāpnoti sthānatyāgāttathā bahu //
gavāṃ pracāre tatkṛtvā golokaṃ prāpnuyād dhruvam

śakralokamavāpnoti taḍāgakaraṇātpathi //
marau taḍāge pānīyaṃ yasya tiṣṭhati vai dvijāḥ

vimānenārkavarṇena brahmalokaṃ sa gacchati //
prāvṛṭkāle tu pānīyaṃ taḍāge yasya tiṣṭhati

agniṣṭomaphalaṃ tasya puruṣasya prakīrtitam //
dvādaśāhe phalaṃ tasya śaratkāle tu yasya vai

gosavasya tu hemante phalaṃ prāpnoti mānavaḥ //
pauṇḍarīkaphalaṃ tasya śiśire yasya tiṣṭhati

vājapeyaphalaṃ tasya vasante yatra ca dvijāḥ //
aśvamedhaphalaṃ tasya nidāghe yasya tiṣṭhati

sasyānāṃ secanārthāya nadīvāhe tathā kṛte //
annadaḥ prāṇadaścaiva trāṇadaśca tathā bhavet

bhagīrathasya lokāṃstānsamavāpnotyasaṃśayam //
pānīyaśodhanaṃ kṛtvā pradeśe devanirmite

puruṣaḥ phalamāpnoti daśagodānajaṃ dvijāḥ //
dānapāṣāṇaracitaṃ sukhasevyañjalāśayam

purāṇaṃ mānavaḥ kṛtvā nākaloke mahīyate //
praṇālakānāṃ karaṇāttṛptimāpnotyanuttamām

mahatpuṇyamavāpnoti tathā kṛtvāmalaṃ jalam //
tṛṣṇāpanodanaṃ kṛtvā caikasyāpīha dehinaḥ

mahatphalamavāpnoti nākaloke ca modate //
svabāhukhātaṃ yaḥ kuryāttaḍāgaṃ matimānnaraḥ

nalvātphalamavāpnoti rājasūyāśvamedhayoḥ //
nadīsnānamavāpnoti snānaseturjalāśaye

vahukhāte tataḥ (naraḥ) snāto gaṅgāsnānamavāpnuyāt//
sarastu puṇyaṃ yaḥ kuryātkiñcittasya jalāśaye//
puṇyāṃśabhāgī bhavati yasya taddhi jalāśayam

prāpnoti tṛptiṃ paramāṃ manuṣyo lokāṃstathāgryānsalilādhipasya //
jalāśaye'lpe'pi kṛte dvijendrāstasmāttu kāryaṃ salilaṃ nṛloke

iti śrīviṣṇudharmottare tṛtīyakhaṃḍe mā० saṃvāde munīnprati haṃsagītāsu jalāśayanirmāṇo nāma ṣaṇṇavatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ

3.297
haṃsa uvāca //
vṛkṣasaṃropaṇānmartyo mahatphalamupāśnute //
gulmavallīlatānāṃ ca ropaṇātpuruṣo dvijāḥ

pratyekaṃ phalamāpnoti godāne yatprakīrtitam //
agniṣṭomamavāpnoti puṣpavṛkṣasya ropaṇāt

pauṇḍarīkamavāpnoti phalavṛkṣasya ropaṇāt //
ārāmamapi yaḥ kuryātpareṣāṃ nāmakāraṇāt

tathā haritakārthaṃ ca so'gniṣṭomaphalaṃ labhet //
puṣpārāmaṃ naraḥ kṛtvā devatārthaṃ manoharam

devodyāneṣu sarveṣu nandanādiṣu modate //
yathākāmaṃ vihārī syānnātra kāryā vicāraṇā

phalārāmaṃ tataḥ kṛtvā vindatyabhyadhikaṃ phalam //
kṛtvā drumaśatārāmaṃ sośvamedhaphalaṃ labhet

phalaṃ daśaśatārāme lakṣārāme ca kalpayet //
campakaṃ mallikāṃ jātīṃ śreṣṭhāḥ puṣpākarā matāḥ

anyo'dhikamavāpnoti dattvaitānnātra saṃkṣayaḥ //
gulmeṣu kathitau śreṣṭhau tathobhau bhavyadāḍimau

pathi śreṣṭhatamau viprā vaṭāśvatthau prakīrtitau //
nāraṅgadānādbhavati naro rūpasamanvitaḥ

bījapūrakadānena saubhāgyaṃ mahadāpnuyāt //
dattvā pālevatāmrau tu tṛptimāpnotyanuttamām

āmrākṣoṭapradānena sarvakāmānavāpnuyāt //
lakṣārāmaṃ tu yaḥ kuryādāmrāṇāmiha mānavaḥ

devodyāneṣu ramyeṣu krīḍatyamarasannibhaḥ //
apsarobhiḥ parivṛto na ca tasmānnivartate

eko'pi ropito vṛkṣaḥ putrakāryakaro bhavet //
devānprasūnaiḥ prīṇāti chāyayā cātithīṃstathā

phalairmanuṣyānprīṇāti nārakyaṃ nāsti pādape //
api puṣpaphalairhīne drume pānthasya viśramaḥ

chāyāyāṃ stokakālena bahupuṇyaṃ prayacchati //
deve varṣati yadvṛkṣātpatrebhyaḥ sravate jalam

tena tṛptimavāpnoti paralokagato dhruvam //
tena nākamavāpnoti vṛkṣaropayitā naraḥ

secanādapi vṛkṣasya ropitasya pareṇa tu //
mahatphalamavāpnoti nātra kāryā vicāraṇā

vṛkṣāyurvedavidhinā vyādhitantu yathākramam //
nīrujaṃ mānavaḥ kṛtvā svargalokamavāpnuyāt

śītavātātapakleśaṃ tathā cchedanabhedane //
sahante paramaṃ vṛkṣāstaddhi teṣāṃ mahattapaḥ

patrapuṣpaphalairnityaṃ chāyayā caiva śākhinaḥ //
pareṣāmupayujyante taddhi teṣāṃ mahattapaḥ

teṣāṃ sadā dayā kāryā bhaktiḥ kāryā tathaiva ca //
yasteṣāṃ bhaktimānnityaṃ tasya sā vanadevatā

toṣamāyāti paramaṃ tathā kāmānprayacchati //
vānaspatyaṃ tathā lokaṃ dehabhede samaśnute

vānaspatye śubhe loke sarveṣāmeva śākhinām //
śarīravatpratiṣṭhanti devatā nātra saṃśayaḥ

yāḥ proktāstvabhimāninyaḥ parāṃ śobhāmathāsthitāḥ //
yāmyaloke tathā lokaṃ vānaspatyaṃ prakīrtitam

yamalokamupāsante sarvāstā drumadevatāḥ //
drumaropayitāraṃ ca paralokamupāgatam

divyena gītanṛtyena ramayanta upāsate //
ropitasya drumasyeha yathā bhavati devatā

yāmye tu phaladā loke tathā loke tu vāruṇe //
devatā syānmahābhāgāḥ kṛte puṇye jalāśaye

kṛte śāstre tathā samyagbrahmaloke tathā dvijāḥ //
kṣiprameva mahābhāgā jāyante śāstradevatāḥ

śāstraṃ jalāśayaṃ vṛkṣaṃ suraveśma tathaiva ca ///
mṛtasyāpi manuṣyasya śarīramiha kīrtitam

kīrtyate yena cānyena mānavaḥ svargamāpnuyāt //
tattatkāryaṃ manuṣyeṇa svargamakṣayyamicchatā

putrāḥ pradiṣṭāḥ puruṣasya vṛkṣāḥ svayaṃkṛtāsteṣu nareṇa bhāvyam //
snehena nityaṃ puruṣaṃ mṛtante kāmaistu divyaiḥ paritarpayanti

iti śrīviṣṇudharmottare tṛtīyakhaṇḍe mā०saṃ० munīnprati haṃsagītāsu vṛkṣāropaṇaphalanirūpaṇo nāma saptanavatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ

3.298
haṃsa uvāca //
jalena nāśamāyāti yatra samyadvijottamāḥ //
jalaughavāraṇārthāya tatra setuṃ karoti yaḥ

bhūmidāne tu ye lokāḥ sa tānprāpnoti śāśvatān //
mārgasetuṃ sukhaṃ kṛtvā vahniṣṭomaphalaṃ labhet

jalaprataraṇe setuṃ yaḥ karoti narottamaḥ //
sa tīrṇaḥ sukhaduḥkhebhyaḥ svarga lokaṃ prapadyate

prapāṃ pathi tathā kṛtvā nākaloke mahīyate //
prapāsthānaṃ śubhaṃ kṛtvā sthānamāpnoti śāśvatam

tasya sthānāttathā tyāgātphalavṛddhiḥ prakīrtitā //
tasyopalepanaṃ kṛtvā sarvapāpaiḥ pramucyate

dattvā rajjumapāṃ sthāne godo bhavati mānavaḥ //
vāridhānīṃ tathā dattvā tadeva phalamāpnuyāt

kumbhapradānādbhavati sadā pūrṇamanorathaḥ //
prapāyāśca tathā kṛtvā puruṣaṃ paricārakam

sarvakāmasamṛddhasya yajñasya phalamaśnute //
vardhamānāni yo dadyātprapāyāṃ dvijasattamāḥ

trividhāṃ vṛddhimāpnoti tejasā yaśasā śriyā //
lavaṇasya pradānena rasānāpnoti śāśvatān

tatra haritadānena gavāṃ lokamavāpnuyāt //
phalapradānena tathā vahniṣṭomaphalaṃ labhet

saktūnāṃ ca pradānena gosavasya phalaṃ naraḥ //
gorasānāṃ pradānena gavāṃ lokamavāpnuyāt

śayyāśca vividhāḥ kṛtvā prapāyāmāsanāni ca //
svargalokamavāpnoti mānuṣye sthānameva ca

kṛtvā nivātaṃ śaraṇaṃ prapāsthāne manoharam //
svārakṣaṃ lokamāpnoti vasūnāṃ nātra saṃśayaḥ

tatra vahniṃ tathā kṛtvā śītatrāṇāya mānavāḥ //
kāyāgnidīptiṃ prākāśyaṃ saubhāgyaṃ ca tathāpnuyāt

indhanānāṃ pradānena ripubhirnābhibhūyate //
tatrāpi yogyabhāṇḍānāṃ dānātsvargamavāpnuyāta

candralokamavāpnoti sthāpanāttuhinasya tu //
śarkarāloṣṭapāṣāṇakaṇṭakām̐śca tathā naraḥ //

mārgādapāsya yatnena godānaphalamāpnuyāt //
śrāntasaṃvāhanaṃ kṛtvā tadeva phalamaśnute

vījayitvā pariśrāntaṃ tālavṛntena mānavaḥ //
skandhena śrāntamṛḍhvāpi vājapeyaphalaṃ labhet

vāhanenātha yānena svena śrāntaṃ tathā nayan //
sādhyānāṃ lokamāsādya devabhogānupāśnute

śrāntasya bhojanaṃ dattvā kāmānāpnoti śāśvatān //
śrāntastu tarpitastoyaistṛptimāpnoti mānavaḥ //

upānahābhyāṃ chatreṇa śrāntaṃ saṃyojya mānavaḥ //
svābhyāṃ viṣamadeśeṣu kṣaṇādbahuphalaṃ labhet

bhāraśrāntāttathā bhāraṃ gṛhītvā vahate ca yaḥ //
karmaṇā tena viprendrāḥ svargalokamupāśnute

mūlyena vāhayitvāpi parabhāraṃ vicakṣaṇaḥ //
tasya mūlyasya dānena phalaṃ daśaguṇaṃ labhet

rakṣaṇaṃ pathi yaḥ kuryātpānthānāṃ mānavottamaḥ //
prāptādvṛttimayād ghorādrudraloke mahīyate

nadītīreṣu santārya pānthānpathi tathā naraḥ //
śīghraṃ tarati durgāṇi kṣuradhārām̐śca parvatān

sadā śaucaṃ tathā nāvaṃ yaḥ karoti nadītaṭe //
aśvamedhaphalaṃ tena naraḥ prāpnoti karmaṇā

sabhāsthānāni ramyāṇi yaḥ karoti vicakṣaṇaḥ //
udyānāni vicitrāṇi śakraloke mahīyate

prekṣaṇīya pradānena smṛtiṃ medhāṃ ca vindati//
pānthānāṃ hi dayā kāryā karmaṇā yena kenacit

kṛpāsthānaṃ paraṃ pānthaḥ svagṛhādyo vinissṛtaḥ//
liṅgī cāpyathavā varṇī pānthaṃ prati vicakṣaṇaiḥ//
apekṣā naiva kartavyā pānthāḥ pūjyāstu sarvaśaḥ

pānthasya pūjāṃ puruṣastu kṛtvā sthānaṃ samāsādya puraṃdarasya//
prāpnoti puṇyāndivi devabhogānpānthāstataḥ pūjyatamā nṛloke

iti śrīviṣṇudharmottare tṛ० kha० mā० saṃ० munīnprati haṃsagītāsu prapāpraśaṃsā nāmāṣṭanavatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

3.299
// haṃsa uvāca // //
caturdhā sarvapuṇyānāṃ phalamuktaṃ manīṣibhiḥ //
kṛtāni vidhihīnāni vañcanārthaṃ parasya vā

krodhalobhābhibhūtena tāmasāni vinirdiśet //
kṛtāni paramānena rājasāni bhavanti tu

sāttvikāni bhavantīha śraddhayā parayā dvijāḥ //
guṇāntarāṇi vijñāya vidhikāmaṃ kṛtāni tu

tāmasānāṃ phalaṃ bhuṃkte tiryaktve mānavaḥ sadā //
varṇasaṃkarabhāvena vārdhakye yadi vā punaḥ

bālye vā dāsabhāve vā nātra kāryā vicāraṇā //
ato'nyathā tu mānuṣye rājasānāṃ phalaṃ labhet

sāttvikānāṃ phalaṃ bhuṃkte devatve nātra saṃśayaḥ //
guṇottarakṛtānāñca phalamokṣa udāhṛtaḥ

karmaṇāṃ dhanasādhyānāṃ dhanañca trividhaṃ smṛtam //
kṛṣṇaśca śabalaścaiva śuklaśca dvijasattamāḥ

trividhasya phalaṃ tasya trividhaṃ parikīrtitam //
kṛṣṇena yatkṛtaṃ kiñcittiryaktve taddhi bhujyate

varṇānāṃ hi dhanaṃ śuklamarjitaṃ yatsvakarmaṇā //
śabalantu samuddiṣṭaṃ tathānantarakarmaṇā

varṇottamasya hīnasya karmaṇā kṛṣṇamucyate //
tathāpi śuklaṃ vakṣyāmi varṇānāntu dvijottamāḥ //3.299.१ ० //
pratigraheṇa yallabdhaṃ yājyataḥ śiṣyatastathā //
guṇānvitebhyo viprasya śuklaṃ tattrividhaṃ dhanam

yuddhopalabdhaṃ kārañca daṇḍācca vyavahārataḥ //
kṣattriyasya dhanaṃ śuklaṃ trividhaṃ parikīrtitam

kṛṣivāṇijyagorakṣāḥ kṛtvā śuklaṃ tathā viśaḥ //
dvijaśuśrūṣayā labdhaṃ śuddhaṃ śūdrasya kīrtitam

na kathañcana kurvīta brāhmaṇaḥ karma vārṣalam //
vṛṣalaḥ karma vā brāhmaṃ patanīyetaretaram

(utkṛṣṭaṃ cāpakṛṣṭaṃ ca tayoḥ karma na vidyate //
madhyame karmaṇī hitvā sarvasādhāraṇe hite

sarveṣāmeva varṇānāṃ vakṣyāmi vividhaṃ dhanam//)
pārśvika dyūtacauryāttu pratirūpakasāhasaiḥ

vyājenopārjitaṃ yattatsarveṣāṃ kṛṣṇamucyate //
śilpānuvṛttyā yatprāptaṃ kusīdena tathā dhanam

kṛtopakārādāptaṃ ca śabalaṃ samudāhṛtam //
kramāgataṃ prītidāyaṃ prāptaṃ ca saha bhāryayā

aviśeṣeṇa sarveṣāṃ dhanaṃ śuklamudāhṛtam //
śuklena vittena kṛtaṃ puṇyaṃ bahuphalaṃ bhavet

nyāyāgatenātha dhanena vidvānpuṇyāni kṛtvā divi devabhogān //
ciraṃ samaśnāti mahānubhāvo nyāyena tasmāddhanamajarnīyam

iti śrīviṣṇudharmottare tṛ० kha० mā० saṃ० munīnprati haṃsagītāsu dhanavicāro nāma navanavatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

3.300
haṃsa uvāca //
dānaṃ devāḥ praśaṃsanti manuṣyāśca tathā dvijaḥ //
dānena kāmānāpnoti yānkām̐ścinmanasecchati

adattadānātkṛpaṇā dṛṣṭveha paratantrakān //
pāratrikaṃ dhanaṃ kuryāddānaṃ vipreṣu mānavaḥ

amanuṣye samaṃ dānaṃ goṣu jñeyaṃ mahāphalam //
dviguṇaṃ ca tadevoktaṃ tathā vai varṇasaṅkare //

śūdre caturguṇaṃ proktaṃ viśi cāṣṭaguṇaṃ bhavet //
kṣattriye ṣoḍaśaguṇaṃ brahmabandhau tadeva tu

dvātriṃśatā smṛtaṃ dānaṃ vedādhyayanatatpare //
śatadhā tadviśiṣṭaṃ tu prādhīte lakṣasammitam

anantaṃ ca tadevoktaṃ brāhmaṇe vedapārage //
ātmanastu bhavetpātraṃ nānyasya tu purohitaḥ

purohite tu svaṃ dattaṃ dānamakṣayamucyate //
yājake ṛtvije caiva gurāvapi ca mānavaḥ

varṇāpekṣā na kartavyā mātaraṃ pitaraṃ prati //
mātṛṣvasāṃ svasāṃ caiva tathaiva ca pitṛṣvasām

mātāmahīṃ bhāgineyīṃ bhāgineyaṃ tathaiva ca //
dauhitraṃ viṭpatiṃ caiva teṣu dattamathākṣayam

śrībhraṣṭe yattathā dattaṃ tadapyakṣayamucyate //
sthānabhraṣṭasya yaḥ kuryādbhūyastvāropaṇaṃ naraḥ

nākalokamavāpnoti ciranteneha karmaṇā //
bhūpālaṃ yaścyutaṃ rājyātsvarājye sthāpayetpunaḥ

sa yāti śakrasālokyaṃ yāvacchakrāścaturdaśa //
tato mānuṣyamāsādya rājā bhavati dhārmikaḥ

tasmāddānaṃ śrīvihīnaṃ dātavyaṃ bhūtimicchatā //
śrīvihīneṣu yaddattaṃ tadanantaṃ prakīrtitam

kāle pātre tathā deśe dhanaṃ nyāyāgataṃ tathā //
yaddattaṃ brāhmaṇaśreṣṭhāstadanantaṃ prakīrtitam

dvādaśīṣu tu yaddattaṃ śuklāsu tu viśeṣataḥ //
śravaṇena tu yuktāsu tatrāpi dvijasattamāḥ

viśeṣādbudhayuktāsu pakṣānteṣu ca yattathā //
tṛtīyāsu tu śuklāsu sarvāsu ca viśeṣataḥ

vaiśākhaśuklapakṣe tu viśeṣeṇa ca mānadāḥ //
āṣāḍhe kārtike caiva phālgune ca viśeṣataḥ

tisrastvetāḥ paurṇamāsyo dāne viprā mahāphalāḥ //
vyatīpāteṣu yaddattaṃ janmarkṣe tu dvijottamāḥ

grahasaṃkramakāle tu tyāge ca mithunasya tu //
ratrermahāphalaṃ dattantebhyo'pi syānmahāphalam

yadā praviśate bhānurmakaraṃ dvijasattamāḥ //
āṣāḍhe'śvayuje pauṣe caitre śukle tathaiva ca

dvādaśīprabhṛti proktaṃ puṇyaṃ dinacatuṣṭayam //
mithunaṃ ca tathā kanyā dhanvinaṃ mīnameva ca

praviṣṭe bhāskare puṇyaṃ pratyekaṃ kathitaṃ dvijāḥ //
ṣaḍaśītimukhaṃ nāma dāne dinacatuṣṭayam

acchinnanāḍyāṃ yaddattaṃ putre jāte dvijottamāḥ //
saṃskāreṣu ca putrasya tadakṣayyaṃ prakīrtitam

candre vā yadi vā sūrye dṛṣṭe rāhau mahāgrahe //
akṣayaṃ kathitaṃ dattaṃ tatrāpyekaṃ viśeṣataḥ

puṣkareṣu prayāge ca prabhāse naimiṣe tathā //
dharmāraṇye gayāyāñca tathaivāmarakaṇṭake

gaṅgādvāre kuśāvarte bilvake nīlaparvate //
tathā kanakhale tīrthe śāligrāme tathaiva ca

vārāṇasyāṃ sarasvatyāṃ gaṅgāsāgarasaṅgame //
sindhusāgarasandhau ca tritakūpe tathānaghāḥ

plakṣaprasravaṇe puṇye camasonmajjane tathā //
mahālaye'tha kedāre bhṛgutuṅge tathaiva ca

mānase ca tathā puṇye tathaivottaramānasa //
eteṣvanyeṣu ca tathā dadhitīrtheṣu yadbhavet

nimnagānāṃ ca tīreṣu jñeyaṃ bahuphalaṃ hi tat //
dīnāndhakṛpaṇānāthavāgvihīneṣu yattathā

vikaleṣu tathānyeṣu jaḍavāmanapaṅguṣu //
rogārtteṣu ca yaddattaṃ tatsyādbahuphalaṃ dhanam

yaddattaṃ dharmasāhāyye kriyamāṇe tathā kratau //
vivāhakaraṇārthāya tadakṣayyaṃ prakīrtitam

yatprāptena tu vittena naraḥ syādutsave sukhe //
utsavānāṃ sa bhāgī syādyatra tatrābhijāyate

yaddattena ca vittena vyasanāduttaretpuraḥ //
na sa kiñcidavāpnoti vyasanaṃ manujottamaḥ

striyaṃ meṣamajaṃ caiva gāmaśvaṃ turagannaram //
ekamekaṃ tu dātavyamekasya bahavo'pi vā ३५ //
ekaṃ bahūnāṃ taddattaṃ dhruvaṃ narakamṛcchati //
ādāturnarakāya syāttadā dāturdvijottamāḥ

vikrayaṃ tu samāpannā yo dattvā jīvadakṣiṇām //
evaṃ kāle ca pātre ca deśe śuddhāgamaṃ dhanam

dattvā dhanamavāpnoti devabrāhmaṇakṣattriyān //
dhanaṃ bahiścarāḥ prāṇā dhane sarvaṃ pratiṣṭhitam

dhanādannaṃ tathānnena sarvo jīvati vai janaḥ //
yāvanti loke puṇyāni tebhyo dātā viśiṣyate //
dānena tadavāpnoti yatkiñcinmanasepsitam

dānena loke priyatāmupaiti dānena nākaṃ puruṣaḥ prayāti //
mānuṣyamāsādya ca dānaśīlo bhogānavāpnoti manobhirāmān

iti śrīviṣṇudharmottare tṛtīyakhaṃḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde munīnprati haṃsagītāsu dānapraśaṃsā nāma triśatatamo'dhyāyaḥ