Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.42

// rāhuruvāca // //
babhūva nārī kalyāṇī sa devo madhusūdanaḥ //
anirdeśyavayorūpā sarvalakṣaṇapūjitā

samāṃgulitalau ślakṣṇau raktatuṃganakhā śubhau //
vibhṛte caraṇau śubhrau gūḍhagulpho manoharau //

jaṃghe manohare śubhre spaṣṭe lomavivarjite //
gṛhasaṃdhyasthike ślakṣṇe jānunī ca tathā śubhe

ūrū karikarākārau kadalīdalakomalau //
ghanamābhogi jaghanaṃ madhyaṃ kuliśasannibham

trivalītripathādhārinābhīpuṣkaramaṃḍitam //
gūḍhasphike same pārśve samaṃ pṛṣṭhaṃ manoramam

samau susaṃhatau pīnau komalāvagracūcukau //
ābhoginau maṇḍalinau stanau kanakasannibhau //

mṛṇālasadṛśau bāhū karau komalakomalau //
kambutulyaṃ śubhaṃ kaṇṭhaṃ connatā ca kṛkāṭikā

mukhaṃ pūrṇendusaṃkāśaṃ dvijāḥ kundasamaprabhāḥ //
adharau vidrumākārau nāsā spaṣṭamanoramā

madhūkapuṣpasaṃkāśau kapolau lalitāvubhau //
bhrūyugmaṃ kāmacāpāntasadṛśaṃ sumanoharam

nātipralambau śravaṇau nātyacārū ca kuṇḍalau //
cibukaṃ ca manohāri lalāṭaṃ śaśisuprabham

kṛṣṇamadhye suraktānte nayane śvetabhūmike //
nīlotpaladalākāre dīrghe cā'timanorame

kokilā'likulākāraṃ bhinnāñjanacayaprabham //
keśapāśaṃ tathā kiṃciddadhāra kuṭilaṃ śubham

candraraśmiprakāśena vastrayugmena bhūṣitā // १३
rūpeṇāpratimā rājansarvālaṃkārabhūṣitā //
yatrayatra padanyāsaṃ karoti gajagāminī

tatra tatraiva vasudhā sapadmevopalakṣyate //
yatrayatrā'timadhurāṃ dṛṣṭiṃ kṣipati bhāmini

sitāsitotpalaistatra kiratīva vasuṃdharām //
yatrayatra sthitā bhāti deśe kanakavarṇinī

tatra tatraiva sauvarṇaṃ sā karoti nabhastalam //
tāṃ dṛṣṭvā cārusarvāṃgī manmathāviṣṭacetasaḥ

prahlādarahitāḥ sarve babhūvurdānavāstadā //
pādayoḥ pṛthivīṃ tasyā dhṛtiṃ devīṃ ca jaṅghayoḥ

jānubhyāṃ ca tathā kṣāntiṃ kāntimūruyuge śubhe //
āyatiṃ niyatiṃ lakṣmīṃ velāṃ tu jaghane tathā

madhye vāhāṃ satīṃ pṛṣṭhe pārśvayośca sudhāṃ mukhe //
ratiṃ prītiṃ kucayuge kaṇṭhe vāṇīṃ tathaiva ca

jayāṃ ca vijayāṃ caiva karayorbhujayostathā //
śobhāṃ prabhāṃ vakṣasi ca śriyaṃ devīṃ manoramām

arundhatīṃ ca cibuke jihvāyāṃ ca sarasvatīm //
jyotsnāṃ kapolayordevīṃ nidrāṃ netrayuge tathā

keśapāśe tathā rātriṃ diśaṃ śrotrayuge tathā //
bhadrakālīṃ lalāṭe ca nāsāyāṃ ca tathā śacīm

sarvāṅgasandhigā nadyo lomasvatha vanaspatim //
pārśvayoḥ parvatāścaiva daityeśaḥ sarvadevatāḥ

dṛṣṭavānstrītanuṃ tatra prahlādo'rikulāntakaḥ //
viśvarūpadharāṃ dṛṣṭvā prahlādastāśca yoṣitam

viṣṇuṃ matvā viśālākṣīṃ jñātvā caivā'mṛtārthinīm //
kāmārttadaityānumataḥ prahlādo daityasattama

pradadāvamṛtaṃ tasyai praṇipatya prasādya ca //
strīrūpamāsthitaidevaistrailokyaṃ sacarācaram

strīceṣṭamabhavatsarvaṃ tasminkāla upasthite //
uvāca sā strī prahrādaṃ daitya tvamamṛtaṃ vinā

brāhmamekamaha saumya jīvitānna vimokṣyase //
yoddhumabhyuditā daityadevairditijakāraṇāt

na prabodhyāstamoyuktāstvayā daitya janārdanā //
bhaktosi me sadā vatsa sadaiva vijitendriyaḥ

tena te darśitā saumya prakṛtiryā parā mama //
ityevamuktvā prahlādaṃ somamādāya satvarā

kāmārttānditijām̐styaktvā jagāma suramandiram //
strīrūpaṃ tatra saṃtyajya devarūpamupāśritaḥ

pāyayāmāsa tatsarvaṃ surānsarvānsamāhitān //
mayā'pi madhye devānāṃ pītaṃ tatsūryarūpiṇā

ādityarūpe daityo'yaṃ jñāto'haṃ śaśibhāskaraiḥ //
niveditaśca devāya tenā'pi laghukāriṇā

cakreṇa pātitaṃ vatsa sabhujaṃ mastakaṃ mama //
amṛtaprāśanātprāṇairna viyukto'smi dānava

na me kaṇṭhādadhobhāgamāgataṃ mama cakriṇā //
śiracchinnaṃ mahārāja tatra prāṇāstataḥ sthitāḥ

śirasaśchedanāddīnaṃ māṃ dṛṣṭvā madhusūdanaḥ //
jātānukampo bhagavānidaṃ vacanamabravīt

pītāmṛtasya daityasya maraṇaṃ nā'sti karhicit //
mama hastavinaṣṭānāṃ gatirbhavati śobhanā

amaratvaṃ tvamāsādya varaṃ varaya kāṃkṣitam //
tato mayokto bhagavānpraṇamya madhusūdanaḥ //

labheyātāṃ hi somārkau matto deva parābhavam //
pūjāñca prārthaye lokādgrahatvañca janārdana

evamuktaḥ sa bhagavānmāmuvāca tadā hariḥ //
grahatvaṃ bhavitā daitya pūjāṃ caivopalapsyase

parvakāle ca saṃprāpte candrārkau chādayiṣyati

tamo mūrttiradṛśyaśca viparītaṃ cariṣyasi//
bhūmicchāyāgataścandraṃ candrago'rkaṃ ca dānavaḥ

yasyodayiṣyasi yadā tadā bhāgamavāpsyasi //
snāne jāpye tathā home dāne śrāddhe surārcane

puṇyaḥ sa kālo bhavitā nityamevā'sureśvara //
evamuktvā sa bhagavāṃstatraivāntaradhīyata

pīta śeṣamathādāya saumaṃ suragaṇeśvaraḥ //
suraloke sannihitaṃ cakāra balavṛtrahā

macchīrṣapātābhivivṛddhakopā hṛtā'mṛtā daityagaṇāḥ samastāḥ //
vyarthabhramā devagaṇānnihantuṃ sannaddhasainyāḥ prayayustadānīm

iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde'mṛtavibhāgo nāma dvicatvāriṃśattamo 'dhyāyaḥ