Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.40

mārkaṇḍeya uvāca //
etasminneva kāle tu sālvasya ca mahātmanaḥ //
śīrṣamātrāvaśiṣṭastu dadṛśe cāgrajasya ca

rāhurityeva vikhyātaḥ pūjayāmāsa taṃ nṛpaḥ //
yathārhaṃ pūjito rājñā niṣaṇṇo vākyamabravīt

rāhuruvāca//
na hi me rocate vairaṃ viṣṇunā prabhaviṣṇunā//
yasya krodhādanaṅgohaṃ jātaḥ parabalārdanaḥ

prasādācca tathā yasya grahatvamupalabdhavān //
kimanyaiḥ kīrtitaistasya karmabhiste'surātmaja

sālva uvāca //
bhagavañchrotumicchāmi kathaṃ tena mahātmanā //
anaṃgastvaṃ kṛto vīra graheśaśca kathaṃ kṛtaḥ

rāhuruvāca //
amaratvamabhīpsaṃtaḥ purā devā savāsavāḥ
keśavaṃ śaraṇaṃ gatāḥ

devā ūcuḥ //
bhagavan devadeveśa jagatāmārtināśana //
nirviśeṣā vayaṃ martyaistrātā tatrāstu no bhavān

śrībhagavānuvāca //
kṣīrodamathane yatnaṃ tridaśāḥ kartumarhatha //
dānavaiḥ sahitā bhūtvā tataḥ śreyo'pyavāpsyatha

rāhuruvāca //
evamuktāḥ surāḥ sarve devadevena śārṅgiṇā //
dānavaiḥ sahitā bhūtvā mamanthurvaruṇālayam

sāhāyyamakarotteṣāṃ tatra karmaṇi pārthiva //
vinā viṣṇusahāyena na śaktāḥ sasurāsurāḥ

anantaḥ sa tato bhūtvā cāṃśaḥ saṃkarṣaṇasya ca //
utpāṭya maṃdiraṃ dorbhyāṃ cikṣepa payasāṃ nidhau

akūpāre tato bhūtvā kūrmarūpī janārdanaḥ //
mandaraṃ dhārayāmāsa kṣīrābdhigatamañjasā

svanaiva tejasā nāgaṃ tathā saṃyojya vāsukim //
cakre sa netratāṃ tatra tatra karmaṇi dānava

tato mamanthuḥ sahasā samudraṃ devadānavāḥ //
yato mukhaṃ tato daityā yataḥ pucchaṃ tataḥ surāḥ

vāsukerabhavaddaityā mathyamāne mahodadhau //
mukhaśca nāgarājasya kareṇa dhṛtavānsvayam

ākāśābhimukhaṃ kṛtvā devadevo janārdanaḥ //
mukhe niḥśvāsavātena saviṣeṇa hi bhūpate

anyathā daityasaṃghānāṃ vināśamabhaviṣyata //
himācalābhāḥ kāllolāḥ kṣīrābdhergaganaspṛśaḥ

utpeturmathyamānasya balibhidevadānavaiḥ

śṛṅgāṇi nipatanti sma mandarasya mahodadhau //
ratnacitrāṇi ramyāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ

drumāśca śataśaḥ peturmṛgāḥ petuḥ sahasraśaḥ //
trailokyaṃ pūrayannādai rarāsa payasāṃ nidhiḥ

kṣīrakallolavasanaḥ śvetameghakṛtāṃśukaḥ //
rājate mandarādrissa nānādhātuvibhūṣitaḥ // २१ /
calanmeghāṃśuko ghūrṇannatyarthaṃ vāyupūritaiḥ //
guhāmukhaiḥ sapraṇataṃ girirmattairivārṇavaḥ

nirjharāśrurmahānādaḥ śṛṅgocchritamahābhujaḥ //
aniśaṃ sa giriśreṣṭhaḥ sthānahānyeva roditi

devopabhogyānsakalānmahānta iti cintayan //
vādyatsu devavādyeṣu nṛtyatīva sa mandaraḥ

evaṃ hi mathyamānasya kṣīrābdheḥ sumahātmanaḥ //
prādurbhūtaṃ viṣaṃ ghoraṃ kālānalasamaprabham

yena prodbhūtamātreṇa viṣaṇṇā devadānavāḥ //
tatpapau bhagavāñchaṃbhustrailokyahitakāmyayā

viṣe kaṇṭhamanuprāpte nīlakaṇṭhatvamāgataḥ //
dhārayāmāsa tatkaṇṭhe śobhārthaṃ suravāritaḥ

tataścandrakalā jātā trailokyasyaiva sundarī //
jaṭājūṭena tāṃ cakre devadevo maheśvaraḥ

raśmijvālāvalīpuñjavibhāsitajagattrayam //
vaiḍūryakaustubhaṃ jātaṃ yaṃ babhāra hṛdā hariḥ

vātaraṃho mahākāyaḥ śaśāṅkasadṛśacchaviḥ //
uccaiśravāhayo jātassa ca devānupāśritaḥ

tataḥ surā samutpannā sā ca pītā mahāsuraiḥ //
tatastvapsaraso jātā devarāmā manoramāḥ

devī lakṣmīstato jātā rūpeṇā'pratimā śubhā

yasyāḥ śubhau tāmarasaprakāśau pādāmbujau spṛṣṭatalāṅgulīkau //
jaṅghe śubhe romavivarjite ca gūḍhāsthikaṃ jānuyugaṃ suramyam

suvarṇadaṇḍapratimau tathorū cābhogyaramyaṃ jaghanaṃ ghanaṃ ca //
madhyaṃ suvṛttaṃ kuliśodarābhaṃ valitrayaṃ cāru śubhaṃ dadhānam

uttuṅgamābhogi samaṃ viśālaṃ stanadvayaṃ cārusuvarṇavarṇam //
bāhū suvṛttāvatikomalau ca karadvayaṃ padmadalāgrakānti

kaṇṭhañca śaṅkhāgranibhaṃ suramyaṃ pṛṣṭhaṃ samaṃ cāru sirāvihīnam //
karṇau śubhau cāruśubhapramāṇau sampūrṇacandrapratimañca vaktram

kundendutulyā daśanāstathoṣṭhau pravālakānāṃ pratipakṣabhūtau //
spaṣṭā ca nāsā cibukaṃ ca ramyaṃ kapolayugmaṃ śaśitulyakānti

unnidranīlotpalasannikāśaṃ trivarṇamākarṇikamakṣiyugmam //
śiroruhāḥ kuñcitanīladīrghā vīṇeva vāṇī madhurā śubhā ca

vastre susūkṣme vimale dadhānā candrāṃśutulye'timanobhirāme //
śrotradvayenāpyatha kuṇḍale ca saṃtānakānāṃ śirasā ca mālām

gaṅgāpravāhapratimañca hāraṃ kaṇṭhena śubhraṃ dadhatī suvṛttam

tathāṅgadau ratnasahasracitrau haṃsasvanau cā'pyatha nūpūrau ca

kareṇa padmaṃ bhramaropagītaṃ vaiḍūryanālañca śubhaṃ gṛhītvā //
svarūpamūḍheṣu surāsureṣu dṛṣṭiṃ dadau cārumanobhirāmā

sā devasaṃghānasurāṃśca dṛṣṭvā dadarśa devaṃ jagatāṃ pradhānam //
devāsurebhyastvatiriktarūpaṃ sūryāyutābhaṃ bhuvaneṣvajeyam

unnidranīlanalinadyuticāruvarṇaṃ saṃtaptahāṭakanibhe vasane vasānam //
dṛṣṭvaiva jātapulakodgamamātrakampā kṣīrābdhijā madanabāṇavaśaṃ jagāma

iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde samudramathane lakṣmīsamudbhavo nāma catvāriṃśattamo'dhyāyaḥ