Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.19
// mārkaṇḍeya uvāca //
rājyaṃ prāpya mahātejā dilīpatanayo nṛpaḥ //
narakasthān pitṝñśrutvā rājyaṃ nyasyāśu vṛddhaye
gaṅgāmārādhayāmāsa tapasā mahatā tadā //
yamaiśca niyamai rājannaparṇāśanakaistathā
daśavarṣasahasrāṇi tapastepe bhṛśaṃ nṛpaḥ //
atha gaṃgā mahādevī prasannābhūdgataklamā
bhagīratho'pi dharmātmā varaṃ lebhe kutūhalī //
tato lekhanadī devī prāvocattaṃ bhagīratham
patantyā gaganātsoḍhuṃ mama vegaṃ vasundharā
na samarthā yadā tasmāttoṣayasvāśu śaṃkaram //
sa hi śaktaḥ pataṃtyā me vegaṃ soḍhuṃ nareśvara
evamuktvā yayau devī tadāntardhānamīśvarī//
bhagīratho'pi dharmātmā tapastepe sudāruṇam
ārādhanārthaṃ devasya śaṅkarasya mahātmanaḥ//
tapaso'nte mahātejā dṛṣṭavāñjagadīśvaram
devadeva uvāca//
tapasogreṇa te rājan prasanno'smi yathepsitam//
dadāmi te yato bhaktiṃ pitṝṇāṃ cākṣayaṃ yaśaḥ
mārkaṇḍeya uvāca//
evamuktastu devena pūjayitvā maheśvaram //
jagāma gaṅgāṃ manasā rājā pūrṇamanorathaḥ
śaṅkarādhiṣṭhitaṃ jñātvā nṛpateśca cikīrṣitam //
papāta gananādgaṃgā tadā rājīvalocana!
gaṃgāyāḥ patanaṃ jñātvā brahmā taṃ deśamāgataḥ //
yamendravaruṇāndevānpuraskṛtyāmitaujasaḥ
ṛṣayo nāgagandharvavidyādharamahoragāḥ //
suparṇakinnaragaṇāstathaivāpsarasāṃ gaṇāḥ
vimānaśatasaṃbādhaṃ tadbabhūva nabhastalam //
prakīryamāṇaṃ kusumairdevanāgavirājitam //
suraprabhādurnirīkṣyaṃ tadābharaṇabhāsuram
sugandhi cāru pavanaṃ suratūryanināditam //
nabhasastasya madhyena papāta gaganānnadī
viśāmi bhittvā pātālaṃ srotasā gṛhya śaṅkaram //
ityevaṃ duṣṭabhāvā sā papāta haramūrdhani
jñātvā krūramabhiprāyaṃ devyā devaḥ pinākabhṛt//
jaṭākalāpe tāṃ devīṃ tiraścakre caturmukhaḥ
babhrāma sā tiro bhūtvā tatraiva tvaciraṃ nadī //
tasyāḥ pataṃtyā ye kecidbiṃdavaḥ kṣitimāgatāḥ
taiḥ kṛtaṃ pṛthivīpāla tadā vindusaraḥ śubham//
devopi dṛṣṭvā rājānaṃ kṣudhayā vyākulendriyam
tatyāja tāṃ tadā śīghraṃ jaṭāgreṇa maheśvaraḥ
dhṛtagaṃgo jagāmātha tato'ntardhānamīśvaraḥ //
maheśvaraśirobhraṣṭā praviṣṭā ca saraḥ śubham
tasmādviniḥsṛtā bhūyaḥ saptadhā devanimnagā //
hlādinī hrādinī caiva plāvinī ceti prācyagāḥ
sītāvaktraśca sindhuśca pratīcyabhimukhā gatāḥ //
dakṣiṇena tathā gaṃgā bhagīrathapathānugā //
kvacidvegena mahatā kvacinmandavisarpiṇī
kvacitphenākulajalā kvacidāvartamālinī //
kvacidgambhīraśabdaughā niḥśabdā ca tathā kvacit
kvaciddhaṃsaravoddāmā cakravākayugā kvacita //
ūrmimālākulajalā kusumotkaramaṇḍitā
jalasattvaśatākīrṇā surasiddhasukhapradā //
amṛtasvādusalilā harasaṃsarganirmalā
viṣṇupādaprahārotthā sarvapāta kanāśinī //
evaṃ saṃprāpya sā viṃdhyaṃ praviṣṭā pūrvasāgaram
sāgareṇa samāsādya pātālaṃ bhīmadarśanam //
plāvayāmāsa tadbhasma sāgarāṇāṃ mahātmanām
bhasmani plāvite sarve gatāste sāgarā divam
evaṃ dharāṃ devanadī prayātā supuṇyatoyā ṛṣivaryajuṣṭā //
mahānubhāvā nṛpa jahnukanyā niśreṇibhūtā tridivaprayāṇe
iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde gaṅgāvataraṇanāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: viṣṇudharmottarapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0