Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.141

// vajra uvāca // //
kasmindeśe na kartavyaṃ śrāddhaṃ bhṛgukulodvaha //
kiñca deyamadeyaṃ ca tanme brūhi dvijottama

// mārkaṇḍeya uvāca //
triśaṅkuṃ varjayeddeśaṃ sarvaṃ dvādaśayojanam //
uttareṇa pataṅgasya dakṣiṇena ca kaikaṭam //

deśastraiśaṅkavo nāma vivarjyaḥ śrāddhakarmaṇi //
kāraskarāḥ kaliṅgāśca sindhoruttarameva ca

cāturvarṇya vihīnāśca ye ca deśā narādhipa //
anyeṣvapi ca deśeṣu taddeśajanadarśanam

varjayecchrāddhakāle tu patitānāṃ viśeṣataḥ //
rajasvalāśca ṣaṇḍāśca śvānasūkarakukkuṭāḥ

yathā śrāddhaṃ na paśyanti tathā kāryaṃ vijānatā //
rakṣārthaṃ cāpyathaiteṣāṃ guptiḥ kāryā nareśvara

tilāvikiraṇaṃ kāryaṃ yātudhānavināśanam//
piṇḍām̐śca go'javiprebhyo dadyādagnāvatha kṣipet

madhyamaṃ putrakāmā vā patnī piṇḍaṃ ca bhakṣayet//
tīrthaśrāddhe sadā piṇḍānkṣipettīrthe vicakṣaṇaḥ

dakṣiṇābhimukho bhūtvā paitrī diksā prakīrttitā/
piṇḍanirvapaṇaṃ kāryaṃ kuśālābhe vicakṣaṇaiḥ

kuśeṣu rājansarveṣu pavitre te pare mate//
sūtraṃ pradeyaṃ vāso'rthe kṣaumakārpāsasambhavam

daśāṃ vivarjayetprājño yadyapyahatavastrajā//
kṣaumakārpāsajaṃ tyaktvā sūtramanyanna dāpayet

ghṛtena dīpo dātavyastvathavāpyauṣadhīrasaiḥ //
vasāmedodbhavaṃ dīpaṃ prayatnena vivarjayet

candanāgurukarpūrakuṅkumām̐śca pradāpayet //
aśvamedhasamā hyete pitṝṇāmanulepanāḥ

na dātavyaṃ manuṣyendra yadanyaccānulepanam //
dhūpo guglujo deyastathā candanasārajam

aguruṃ ca sakarpūraṃ turuṣkaṃ ca pradāpayet //
ato'nyadapi yatkiṃciddhūpārthe tadvivarjayet

saghṛtaṃ gugguluṃ dhūpaṃ dhūpārthe yaḥ prayacchati
aśvamedhaphalaṃ tasya dhūpadātustathaiva ca

jātyaśca sarvā dātavyā mallikāśvetayūthikā//
jalodbhavāni sarvāṇi kusumāni vivarjayet

yāni kaṇṭakijātāni na deyāni narādhipa //
yāni kaṇṭakitāgrāṇi śuklāni surabhīṇi ca

tāni rājendra deyāni latājāni viśeṣataḥ //
raktāni jalajātāni tathā deyāni yādava

vipulāṃ śriyamāpnoti pitṝnpuṣpaiḥ samarcayan //
abhakṣyāṇi vivarjyāni śrāddhe nityamatandritaiḥ

bhakṣyeṣvapi na deyāni yāni tāni nibodha me //
bhūstṛṇaṃ sumukaṃ śigruṃ pālakyaṃ taṇḍulīyakam

kūṣmāṇḍālābuvṛntākapippalīmaricāni ca //
śrāddheṣu nāgaraṃ deyaṃ lavaṇaṃ saindhavaṃ tathā

saindhavavyatirekeṇa lavaṇāni na dāpayet //
naktaṃ gṛhītamudakaṃ tathā palvalasambhavam

śrāddhakāle vivarjyaṃ ca māhiṣaṃ kṣīrameva ca //
rājamāṣamasūrāśca caṇakā koradūṣakāḥ

varjyāścābhiṣavo nityaṃ śatapuṣpaṃ gavedhukam //
karambhāṇi kusumbhaṃ ca paṭolaṃ bṛhatīphalam

karīrasurabhī cobhau pūtigandhi ca yadbhavet //
jambīrajaphalaṃ varjyaṃ kovidāraṃ ca pārthiva

vastusaṃdarśanaṃ śastaṃ śrāddhe nityamarindama //
kutapasya ca sānnidhyaṃ tathā kṛṣṇājinasya ca

kṛṣṇājinasya dānaṃ ca rajatasya viśeṣataḥ //
kṛṣṇājinaṃ sakutapaṃ kṛṣṇāni ca tilāni ca

śrāddhakarmaṇi śastāni viṭpatistatsutastathā //
somaḥ sadaiva māsānte raviṇā saha saṃgataḥ

āpaścaivauṣadhīścaiva tadā viśati pārthiva //
amāyāṃ tu payaḥ pītvā bhuktvā caivauṣadhīḥ śubhāḥ

payaḥ kṣaranti yaddivyaṃ gāvo'mṛtarasopamam //
tatpavitraṃ paraṃ rājankāpilaṃ cedviśeṣataḥ

havye kavye ca tadrājansomatulyaṃ prakīrtitam //
tilairvrīhiyavairmāṣairadbhirmūlaphalena ca // ३२ .//
priyaṅgubhistathā dāraiḥ śṛṅgāṭakaphalaiḥ śubhaiḥ //
godhūmaiścekṣubhirmudgaiḥ sacīnacaṇakaistathā

śyāmākairhastiśyāmākairmadhūkairhavyadāḍimaiḥ //
panasairnārikeraiśca kharjūrāmraphalaistathā

āmrātaiścāmranāraṃgairbilvairdīrghaiśca mūlakaiḥ //
vidāryānirbharūṭaiśca viśeṣaśca varāṭakaiḥ

picukaiśca tathā kardairbadaraiḥ karakandubhiḥ //
pālevatai rāṣṭrakaiśca akṣoṭaiḥ panasaistathā

kākolaiḥ kṣīrakākolaistathā piṇḍālukaiḥ śubhaiḥ //
suvarcalāmadhūkaiśca vāstukena ca pārthiva

sitākhaṇḍaguḍairmukhyaiḥ phaṇitena ca saktubhiḥ //
lājābhiśca sadānābhistrapusairvārucirbhaṭaiḥ

sarṣapārājaśākābhyāmiṅgudai rājajambubhiḥ //
priyālāmalakairmukhyaiḥ phalgubhiśca tilolakaiḥ

vetrāṅkuraistāladarbhaiścukrīkākṣīrikādhavaiḥ //
cocaiḥ samīcairlakucaistathā vai bījapūrakaiḥ

chatrāticchatrakṣīrākaiḥ kalaṇḍukakaśerukaiḥ //
sujātakaiḥ padmaphalairbhakṣyairbhojyaiḥ susaṃskṛtaiḥ

rāgaṣāḍhavacoṇyaiśca trijātakasamanvitaiḥ //
dattena māsaṃ prīyante śrāddhena pitaro nṛṇām

dvau māsau matsyamāṃsena trīnmāsānhāriṇena tu //
aurabhreṇātha caturaḥ śākunena ca pañca vai

ṣaṇmāsāñchāśikenāpi sapta pāriśatena ca //
tathāṣṭau chāgamāṃsena payasā pāyasena ca

vārāheṇa navaivāhū rauraveṇa tathā daśa //
māsānekādaśaivāhurgavayena narādhipa

saṃvatsaraṃ tu gavyena payasā pāyasena ca //
payovikāraiśca tathā hṛdyaiśca manujeśvara

pānakaiśca tathā hṛdyaistrisugandhaiḥ suśītalaiḥ///
vārdhrīṇasasya māṃsena tṛptirdvādaśavārṣikī

vajra uvāca //
vārdhrīṇasamahaṃ brahmañchrotumicchāmi tattvataḥ //
yasya māṃsena kathitā tṛptirdvādaśa vārṣikī

mārkaṇḍeya uvāca //
tripibantvindriyakṣīṇaṃ yūthasyāgrasaraṃ tathā//
raktaṃ varṇena rājendra chāgaṃ vārdhrīṇasaṃ viduḥ

kālaśākaṃ mahāśalkaṃ khaḍgamāṃsaṃ tathaiva ca //
ānantyāya bhaveddattaṃ sarvaṃ ca madhusaṃyutam

khaḍgā viṣāṇaiḥ parivarjitā ye teṣāṃ hi māṃsena bhavatyanantam //
śrāddhaṃ mahārāja tataḥ pradeyaṃ khaḍgasya māṃsena hitāya teṣām

iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mā० saṃ० śrāddhahavirvarṇano nāme kacatvāriṃśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ