Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnu Purana · Chapter 6.8

6.8.1

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe ṣaṣṭhāṃśe saptamo 'dhyāyaḥ (7)
śrīparāśara uvāca
ityeṣa kathitaḥsamyak tṛtīyaḥ pratisaṃcaraḥ /
ātyantiko vimuktiryā layo brahmaṇi śāśvate

6.8.2

sargaś ca pratisargaś ca vaṃśamanvantarāṇi ca /
vaṃśānucaritaṃ caiva bhavato gaditaṃ mayā

6.8.3

purāmaṃ baiṣṇavaṃ caitatsarvakilbiṣanāśanam /
viśiṣṭaṃ sarvaśāstrebhyaḥ puruṣārthopapādakam

6.8.4

tubhyaṃ yathāvanmaitreya proktaṃ śuśruṣave 'vyayam /
yadanyadapi vaktavyaṃ tṛtpṛcchādya vadāmi te

6.8.5

maitreya uvāca
bhagavankathitaṃ sarvaṃ yatpṛṣṭosi mayā mune /
śrutaṃ caitanmayā bhaktyā nānyatpraṣṭavyamasti me

6.8.6

vicchinnāḥsarvasaṃdehā vaimalyaṃ manasaḥ kṛtam /
tvatprasādānmayā jñātā utpattisthitisaṃkṣayāḥ

6.8.7

jñātaś ca trividho rāśiḥ śaktiś ca trividhā guro /
vijñātā sā ca kārtsnyena trividhā bhāvabhāvanā

6.8.8

tvatprasādānmayā jñātaṃ jñeyamanyair alaṃ dvija /
yadetadakhilaṃ viṣṇorjaganna vyatiricyate

6.8.9

kṛtārthohamasaṃdehastvatprasādānmahāmune /
varṇadharmādayo dharmā viditā yadaśeṣataḥ

6.8.10

pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca jñānaṃ karmamayākhilam /
prasīda viprapravara nānyatpraṣṭavyamasti me

6.8.11

yadasya kathanāyāsair yo 'rjito 'si mayā guro /
tatkṣamyatāṃ viśeṣosti na satāṃ putraśiṣyayoḥ

6.8.12

śrīparāśara uvāca
etatte yanmayākhyātaṃ purāṇaṃ vedasaṃmatam /
śrute 'sminsarvadoṣotthaḥ pāparāśiḥ praṇaśyati

6.8.13

sargaś ca pratisargaś ca vaṃśamanvantarāmi ca /
vaṃśānucaritaṃ kṛtsnaṃ mayātra tava kīrtitam

6.8.14

atra devās tathā daityā gandharvoragarākṣasāḥ /
yakṣavidyādharāḥsiddhāḥ kathyante 'psarasas tathā

6.8.15

munayo bhāvitātmānaḥ kathyante tapasānvitāḥ /
cāturvaṇyaṃ tathā puṃsā viśiṣṭacaritānica

6.8.16

puṇyāḥ pradeśā medinyāḥ puṇyā nadyo 'tha sāgarāḥ /
parvatāś ca mahāpuṇyāścaritāni ca dhīmatām

6.8.17

varṇadharmādayo dharmāvedaśāstrāṇi kṛtsnaśaḥ /
yeṣāṃ saṃsmaramātsadyaḥsarvapāpaiḥ pramucyate

6.8.18

utpattisthitināśānāṃ heturyo jagato 'vyayaḥ /
sa sarvabhūtaḥsarvātmā kathyate bhagavānhariḥ

6.8.19

avaśenāpi yannāmni kīrtite sarvapātakaiḥ /
pumānvimanacye sadyaḥsiṃhatrastair mṛgair iva

6.8.20

yannāmakīrtanaṃ bhaktyā vilāyanamanuttamam /
maitreyāseṣapāpānāṃ dhātūnāmiva pāvakaḥ

6.8.21

kalikalmaṣamatyugraṃ narakārttipradaṃ nṛṇām /
prayāti vilayaṃ sadyaḥsakṛdyatra ca saṃsmṛte

6.8.22

hiraṇyagarbhadevendrarudrādityāśvivāyubhiḥ /
pāvakair vasubhiḥ sādhyair viśvedevādibhiḥ suraiḥ

6.8.23

yakṣarakṣoragaiḥ siddhair daityagandharvadānavaiḥ /
apsarobhis tathā tārānakṣatraiḥ sakalair grahaiḥ

6.8.24

saptarṣibhis tathā dhiṣṇyair dhiṣṇyādhipatibhis tathā /
brahmaṇādyair manuṣyaiś ca tathaiva paśubhir mṛgaiḥ

6.8.25

sarīsṛpair vihaṅgaiś ca palāśādyair mahīruhaiḥ /
vanāgnisāgarasaritpātālaiḥ sasurāgnibhiḥ

6.8.26

śabdādibhiścasahitaṃ brahmāṇḍamakhilaṃ dvija /
merorivāṇuryasyaitadyanmayaṃ ca dvijottama

6.8.27

sa sarvaḥ sarvavitsarvasvarūpo rūpavarjitaḥ /
bhagavānkīrtito viṣṇuratra pāpapraṇāśanaḥ

6.8.28

yadaśvamedhāvabhṛthe snātaḥ prāpnoti vai phalam /
mānavastadavāpnoti śrutvaitanmunisattama

6.8.29

prayāge puṣkarecaiva kurukṣetre tathār'ṇave /
kṛtopavāsaḥ prāpnoti tadasya śravaṇānnaraḥ

6.8.30

yadagnihotre suhute varṣeṇāpnoti mānavaḥ /
mahāpuṇyaphalaṃ vipra tadasya śravaṇātsakṛt

6.8.31

yajjyeṣṭhasukladvādaśyāṃ snātvā vai yamunājale /
mathurāyāṃ hariṃ dṛṣṭvā prāpnoti puruṣaḥ phalam

6.8.32

tadāpnotyakhilaṃ samyagadhyāyaṃ yaḥ śṛṇoti vai /
purāṇasyāsya viprarṣa keśavārpitamānasaḥ

6.8.33

yamunāsalilasnātaḥ puruṣo munisattama /
jyeṣṭhāmūle site pakṣe dvādaśyāṃ samupoṣitaḥ

6.8.34

samabhyarcyācyutaṃ samyaṅ mathurāyāṃ samāditaḥ /
aśvamedhasya yajñasya prāpnotyavikalaṃ phalam

6.8.35

ālokyardhimathānyeṣāmunnītānāṃ svavaṃśajaiḥ /
etatkilocurapyeṣāṃ pitaraḥ sapitāmahāḥ

6.8.36

kaccidasmatkule jātaḥ kālindīsalilāplutaḥ /
artayiṣyati govindaṃ mathurāyāmupoṣitaḥ

6.8.37

jyoṣṭhāmūle site pakṣe kenaivaṃ vayamapyuta /
parāmṛddhimavāpsyāmastāritāḥsvakulodbhavaiḥ

6.8.38

jyeṣṭhāmūle site pakṣe samabhyarcya janārdanam /
dhanyānāṃ kulajaḥ piṇḍānyamunāyāṃ pradāsyati

6.8.39

tasminkāle samabhyarcya tatra kṛṣṇaṃ samāhitaḥ /
dattvā piṇḍaṃ pitṛbhyaś ca yamunāsalilāplutaḥ

6.8.40

yadāpnoti naraḥ puṇyaṃ tārayansvapitāmahān /
śrutvādhyāyaṃ tadāpnoti purāṇasyāsya śaktitaḥ

6.8.41

etatsaṃsārabhīrūṇāṃ paritrāṇamanuttamam /
śrāvyāṇāṃ paramaṃ śrāvyaṃ pavitrāṇāmanuttamam

6.8.42

duḥsvapnanāśanaṃ nṝṇāṃ sarvaduṣṭanibarhaṇam /
maṅgalaṃ maṅgalānāṃ ca putrasaṃpatpradāyakam

6.8.43

idamārṣaṃ purā prāha ṛbhave kamalodbhavaḥ /
ṛbhuḥ priyavratāyāha sa ca bhāguraye 'bavīt

6.8.44

bhāguristaṃbhamitrāya dadhīcāya sa coktavān /
sārasvatāya tenoktaṃ bhṛguḥsārasvatena ca

6.8.45

bhṛguṇā purukutsāya narmadāyai sa coktavān /
narmadā dhṛtarāṣṭrāyanāgāyāpūraṇāya ca

6.8.46

tābhyāṃ ca nāgarājāya proktaṃ vāsukaye dvija /
vāsukiḥ prāha vatsāya vatsaścāśvatarāya vai

6.8.47

kaṃbalāya ca tenoktamelāputrāya tena vai

6.8.48

pātālaṃ samanuprāptaḥ tato vedaśirā muniḥ /
prāptavānetadakhilaṃ sa ca pramataye dadau

6.8.49

dattaṃ pramatinā caitajjātukarṇāya dhīmate /
jātukarṇena caivoktamanyeṣāṃ puṇyakarmaṇām

6.8.50

pulastyavaradānena mamāpyetatsmṛtiṃ gatam /
mayāpi tūbhyaṃ maitreya yathāvatkathitaṃ tbidam

6.8.51

tvamapyetacchinīkāya kalerante vadiṣyasi

6.8.52

ityetatparamaṃ guhyaṃ kalikalmaṣanāśanam /
yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate

6.8.53

samastatīrthasnānāni samastāmarasaṃstutiḥ /
kṛtā tena bhavedetadyaḥ śṛṇotidinedite

6.8.54

kapilādānajanitaṃ pumyamatyantadurlabham /
śrutvaitasya daśādhyāyānavāpnoti na saṃśayaḥ

6.8.55

yastvetatsakalaṃ śṛṇotipuruṣaḥ kṛtvā manasyacyutaṃ sarvaṃ sarvamayaṃ samastajagatāmādhāramātmāśrayam /
jñānajñeyamanādimantarahitaṃ sarvāmarāṇāṃ hitaṃ sa prāpnoti na saṃśayostyavikalaṃ yadvājimedhe phalam

6.8.56

yatrādau bhagavāṃścarācaragururmadhye tathānte ca sa brahmajñānamayo 'cyuto 'khilajaganmadhyāntasargaprabhuḥ /
tatasarvaṃ puruṣaḥ pavitramamalaṃ śṛṇvanpaṭhanvācayanprāpnotyasti na tatphalaṃ tribhuvaneṣvekāntasiddhirhariḥ

6.8.57

yasminnyastamanirna yāti narakaṃ svargo 'pi yaccintane vighno yatra niveśitātmamanaso brāhmo 'pi loko 'lpakaḥ /
muktiṃ cetasi yaḥsthito maladhiyāṃ puṃsāṃ dadātyavyayaḥ kiṃ citraṃ yadaghaṃ prayāti vilayaṃ tatrācyute kīrtite

6.8.58

yajñair yajñavido yajanti satataṃ yajñeśvaraṃ karmiṇo yaṃ vai brahmamayaṃ parāvaramayaṃ dhyāyanti ca jñāninaḥ /
yaṃ saṃcitya na jāyate na mriyate no vardhate hīyate naivāsanna ca sadbhavatyati tataḥ kiṃ vā hareḥ śrūyatām

6.8.59

kavyaṃ yaḥ putṛrūpadhṛgvidhihutaṃ havyaṃ ca bhuktaṃ vibhurdevatve bhagavānanādinidhanaḥsāvahāsvadhāsaṃjñite /
yasminbrahmaṇi sarvaśaktinilaye mānāni no mānināṃ viṣṭhāyai prabhavanti hanti kaluṣaṃ śrotraṃ sa yāto hariḥ

6.8.60

nāntosti yasya na ca yasya samudbhavo 'sti vṛddhirna yasya pariṇāmavivarjitasya /
nāpakṣayaṃ ca samupaityavikāri vastu yastaṃ natosmi puruṣotmamīśamīḍyam

6.8.61

tasyaiva yonu gumabhugbahudhaika eva suddhopyaśuddha iva bhāti hi mūrtibhedaiḥ /
jñānānvitaḥsakalasattvavibhūtikartā tasmai namostu puruṣāya sadāvyayāya

6.8.62

jñānapravṛttiniyamaikyamayāya puṃso bhogapradānapaṭave triguṇātmakāya /
avyākṛtāya bhavabāvanakāraṇāya vande svarūpabhavanāya sadājarāya

6.8.63

vyomānilāgnijalabhūracanāmayāya śabdādibhogyaviṣayopanayakṣamāya /
puṃsaḥsamastakaraṇair upakārakāya vyaktāya sūkṣmabṛhadātmavate natosmi

6.8.64

iti vividhamajasya yasya rūpaṃ prakṛtiparātmamayaṃ sanātanasya /
pradiśatu bhagavānaśeṣapuṃsāṃ harirapajanmajarādikāṃ siddhim

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc