Vishnu Purana · Chapter 6.8
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe ṣaṣṭhāṃśe saptamo 'dhyāyaḥ (7)
śrīparāśara uvāca
ityeṣa kathitaḥsamyak tṛtīyaḥ pratisaṃcaraḥ /
ātyantiko vimuktiryā layo brahmaṇi śāśvate
sargaś ca pratisargaś ca vaṃśamanvantarāṇi ca /
vaṃśānucaritaṃ caiva bhavato gaditaṃ mayā
purāmaṃ baiṣṇavaṃ caitatsarvakilbiṣanāśanam /
viśiṣṭaṃ sarvaśāstrebhyaḥ puruṣārthopapādakam
tubhyaṃ yathāvanmaitreya proktaṃ śuśruṣave 'vyayam /
yadanyadapi vaktavyaṃ tṛtpṛcchādya vadāmi te
maitreya uvāca
bhagavankathitaṃ sarvaṃ yatpṛṣṭosi mayā mune /
śrutaṃ caitanmayā bhaktyā nānyatpraṣṭavyamasti me
vicchinnāḥsarvasaṃdehā vaimalyaṃ manasaḥ kṛtam /
tvatprasādānmayā jñātā utpattisthitisaṃkṣayāḥ
jñātaś ca trividho rāśiḥ śaktiś ca trividhā guro /
vijñātā sā ca kārtsnyena trividhā bhāvabhāvanā
tvatprasādānmayā jñātaṃ jñeyamanyair alaṃ dvija /
yadetadakhilaṃ viṣṇorjaganna vyatiricyate
kṛtārthohamasaṃdehastvatprasādānmahāmune /
varṇadharmādayo dharmā viditā yadaśeṣataḥ
pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca jñānaṃ karmamayākhilam /
prasīda viprapravara nānyatpraṣṭavyamasti me
yadasya kathanāyāsair yo 'rjito 'si mayā guro /
tatkṣamyatāṃ viśeṣosti na satāṃ putraśiṣyayoḥ
śrīparāśara uvāca
etatte yanmayākhyātaṃ purāṇaṃ vedasaṃmatam /
śrute 'sminsarvadoṣotthaḥ pāparāśiḥ praṇaśyati
sargaś ca pratisargaś ca vaṃśamanvantarāmi ca /
vaṃśānucaritaṃ kṛtsnaṃ mayātra tava kīrtitam
atra devās tathā daityā gandharvoragarākṣasāḥ /
yakṣavidyādharāḥsiddhāḥ kathyante 'psarasas tathā
munayo bhāvitātmānaḥ kathyante tapasānvitāḥ /
cāturvaṇyaṃ tathā puṃsā viśiṣṭacaritānica
puṇyāḥ pradeśā medinyāḥ puṇyā nadyo 'tha sāgarāḥ /
parvatāś ca mahāpuṇyāścaritāni ca dhīmatām
varṇadharmādayo dharmāvedaśāstrāṇi kṛtsnaśaḥ /
yeṣāṃ saṃsmaramātsadyaḥsarvapāpaiḥ pramucyate
utpattisthitināśānāṃ heturyo jagato 'vyayaḥ /
sa sarvabhūtaḥsarvātmā kathyate bhagavānhariḥ
avaśenāpi yannāmni kīrtite sarvapātakaiḥ /
pumānvimanacye sadyaḥsiṃhatrastair mṛgair iva
yannāmakīrtanaṃ bhaktyā vilāyanamanuttamam /
maitreyāseṣapāpānāṃ dhātūnāmiva pāvakaḥ
kalikalmaṣamatyugraṃ narakārttipradaṃ nṛṇām /
prayāti vilayaṃ sadyaḥsakṛdyatra ca saṃsmṛte
hiraṇyagarbhadevendrarudrādityāśvivāyubhiḥ /
pāvakair vasubhiḥ sādhyair viśvedevādibhiḥ suraiḥ
yakṣarakṣoragaiḥ siddhair daityagandharvadānavaiḥ /
apsarobhis tathā tārānakṣatraiḥ sakalair grahaiḥ
saptarṣibhis tathā dhiṣṇyair dhiṣṇyādhipatibhis tathā /
brahmaṇādyair manuṣyaiś ca tathaiva paśubhir mṛgaiḥ
sarīsṛpair vihaṅgaiś ca palāśādyair mahīruhaiḥ /
vanāgnisāgarasaritpātālaiḥ sasurāgnibhiḥ
śabdādibhiścasahitaṃ brahmāṇḍamakhilaṃ dvija /
merorivāṇuryasyaitadyanmayaṃ ca dvijottama
sa sarvaḥ sarvavitsarvasvarūpo rūpavarjitaḥ /
bhagavānkīrtito viṣṇuratra pāpapraṇāśanaḥ
yadaśvamedhāvabhṛthe snātaḥ prāpnoti vai phalam /
mānavastadavāpnoti śrutvaitanmunisattama
prayāge puṣkarecaiva kurukṣetre tathār'ṇave /
kṛtopavāsaḥ prāpnoti tadasya śravaṇānnaraḥ
yadagnihotre suhute varṣeṇāpnoti mānavaḥ /
mahāpuṇyaphalaṃ vipra tadasya śravaṇātsakṛt
yajjyeṣṭhasukladvādaśyāṃ snātvā vai yamunājale /
mathurāyāṃ hariṃ dṛṣṭvā prāpnoti puruṣaḥ phalam
tadāpnotyakhilaṃ samyagadhyāyaṃ yaḥ śṛṇoti vai /
purāṇasyāsya viprarṣa keśavārpitamānasaḥ
yamunāsalilasnātaḥ puruṣo munisattama /
jyeṣṭhāmūle site pakṣe dvādaśyāṃ samupoṣitaḥ
samabhyarcyācyutaṃ samyaṅ mathurāyāṃ samāditaḥ /
aśvamedhasya yajñasya prāpnotyavikalaṃ phalam
ālokyardhimathānyeṣāmunnītānāṃ svavaṃśajaiḥ /
etatkilocurapyeṣāṃ pitaraḥ sapitāmahāḥ
kaccidasmatkule jātaḥ kālindīsalilāplutaḥ /
artayiṣyati govindaṃ mathurāyāmupoṣitaḥ
jyoṣṭhāmūle site pakṣe kenaivaṃ vayamapyuta /
parāmṛddhimavāpsyāmastāritāḥsvakulodbhavaiḥ
jyeṣṭhāmūle site pakṣe samabhyarcya janārdanam /
dhanyānāṃ kulajaḥ piṇḍānyamunāyāṃ pradāsyati
tasminkāle samabhyarcya tatra kṛṣṇaṃ samāhitaḥ /
dattvā piṇḍaṃ pitṛbhyaś ca yamunāsalilāplutaḥ
yadāpnoti naraḥ puṇyaṃ tārayansvapitāmahān /
śrutvādhyāyaṃ tadāpnoti purāṇasyāsya śaktitaḥ
etatsaṃsārabhīrūṇāṃ paritrāṇamanuttamam /
śrāvyāṇāṃ paramaṃ śrāvyaṃ pavitrāṇāmanuttamam
duḥsvapnanāśanaṃ nṝṇāṃ sarvaduṣṭanibarhaṇam /
maṅgalaṃ maṅgalānāṃ ca putrasaṃpatpradāyakam
idamārṣaṃ purā prāha ṛbhave kamalodbhavaḥ /
ṛbhuḥ priyavratāyāha sa ca bhāguraye 'bavīt
bhāguristaṃbhamitrāya dadhīcāya sa coktavān /
sārasvatāya tenoktaṃ bhṛguḥsārasvatena ca
bhṛguṇā purukutsāya narmadāyai sa coktavān /
narmadā dhṛtarāṣṭrāyanāgāyāpūraṇāya ca
tābhyāṃ ca nāgarājāya proktaṃ vāsukaye dvija /
vāsukiḥ prāha vatsāya vatsaścāśvatarāya vai
kaṃbalāya ca tenoktamelāputrāya tena vai
pātālaṃ samanuprāptaḥ tato vedaśirā muniḥ /
prāptavānetadakhilaṃ sa ca pramataye dadau
dattaṃ pramatinā caitajjātukarṇāya dhīmate /
jātukarṇena caivoktamanyeṣāṃ puṇyakarmaṇām
pulastyavaradānena mamāpyetatsmṛtiṃ gatam /
mayāpi tūbhyaṃ maitreya yathāvatkathitaṃ tbidam
tvamapyetacchinīkāya kalerante vadiṣyasi
ityetatparamaṃ guhyaṃ kalikalmaṣanāśanam /
yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate
samastatīrthasnānāni samastāmarasaṃstutiḥ /
kṛtā tena bhavedetadyaḥ śṛṇotidinedite
kapilādānajanitaṃ pumyamatyantadurlabham /
śrutvaitasya daśādhyāyānavāpnoti na saṃśayaḥ
yastvetatsakalaṃ śṛṇotipuruṣaḥ kṛtvā manasyacyutaṃ sarvaṃ sarvamayaṃ samastajagatāmādhāramātmāśrayam /
jñānajñeyamanādimantarahitaṃ sarvāmarāṇāṃ hitaṃ sa prāpnoti na saṃśayostyavikalaṃ yadvājimedhe phalam
yatrādau bhagavāṃścarācaragururmadhye tathānte ca sa brahmajñānamayo 'cyuto 'khilajaganmadhyāntasargaprabhuḥ /
tatasarvaṃ puruṣaḥ pavitramamalaṃ śṛṇvanpaṭhanvācayanprāpnotyasti na tatphalaṃ tribhuvaneṣvekāntasiddhirhariḥ
yasminnyastamanirna yāti narakaṃ svargo 'pi yaccintane vighno yatra niveśitātmamanaso brāhmo 'pi loko 'lpakaḥ /
muktiṃ cetasi yaḥsthito maladhiyāṃ puṃsāṃ dadātyavyayaḥ kiṃ citraṃ yadaghaṃ prayāti vilayaṃ tatrācyute kīrtite
yajñair yajñavido yajanti satataṃ yajñeśvaraṃ karmiṇo yaṃ vai brahmamayaṃ parāvaramayaṃ dhyāyanti ca jñāninaḥ /
yaṃ saṃcitya na jāyate na mriyate no vardhate hīyate naivāsanna ca sadbhavatyati tataḥ kiṃ vā hareḥ śrūyatām
kavyaṃ yaḥ putṛrūpadhṛgvidhihutaṃ havyaṃ ca bhuktaṃ vibhurdevatve bhagavānanādinidhanaḥsāvahāsvadhāsaṃjñite /
yasminbrahmaṇi sarvaśaktinilaye mānāni no mānināṃ viṣṭhāyai prabhavanti hanti kaluṣaṃ śrotraṃ sa yāto hariḥ
nāntosti yasya na ca yasya samudbhavo 'sti vṛddhirna yasya pariṇāmavivarjitasya /
nāpakṣayaṃ ca samupaityavikāri vastu yastaṃ natosmi puruṣotmamīśamīḍyam
tasyaiva yonu gumabhugbahudhaika eva suddhopyaśuddha iva bhāti hi mūrtibhedaiḥ /
jñānānvitaḥsakalasattvavibhūtikartā tasmai namostu puruṣāya sadāvyayāya
jñānapravṛttiniyamaikyamayāya puṃso bhogapradānapaṭave triguṇātmakāya /
avyākṛtāya bhavabāvanakāraṇāya vande svarūpabhavanāya sadājarāya
vyomānilāgnijalabhūracanāmayāya śabdādibhogyaviṣayopanayakṣamāya /
puṃsaḥsamastakaraṇair upakārakāya vyaktāya sūkṣmabṛhadātmavate natosmi
iti vividhamajasya yasya rūpaṃ prakṛtiparātmamayaṃ sanātanasya /
pradiśatu bhagavānaśeṣapuṃsāṃ harirapajanmajarādikāṃ siddhim
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0