Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnu Purana · Chapter 3.8

3.8.1

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe tṛtīyāṃśe saptamo 'dhyāyaḥ (7)
maitreya uvāca
bhagavanbhagavāndevaḥ saṃsāravijigīṣubhiḥ /
samākhyāhi jagannātho viṣṇurārādhyate yathā

3.8.2

ārādhitācca govindādārādhanaparair naraiḥ /
yatprāpyate phalaṃ śrotuṃ taccecchāmi mahāmune

3.8.3

śrīparāśara uvāca
yatpṛcchati bhavānetatsagareṇa mahātmanā /
aurvaḥ prāha yathā pṛṣṭastanme nigadataḥ śṛṇu

3.8.4

sagaraḥ praṇipattyainamaurvaṃ papracchabhārgavam /
viṣṇorārādhanopāyasaṃbandhaṃ munisattama

3.8.5

phalaṃ cārādhite viṣṇo yatpuṃsāmabhijāyate /
sa cāha pṛṣṭo yatnena tasmai tanmekhilaṃ śṛṇu

3.8.6

aurva uvāca
bhaumaṃ manorathaṃ svargaṃ svarge ramyaṃ ca yatpadam /
prāpnotyārādhite viṣṇau nirvāṇamapi cottamam

3.8.7

yadyadicchati yāvacca phalamārādhite 'cyute /
tattadāpnoti rājendra bhūri svalpamathāpi vā

3.8.8

yattu pṛcchasi bhūpāla kathāmārādhyate hariḥ /
tadahaṃ sakalaṃ tubhyaṃ kathayāmi nibodha me

3.8.9

varṇāśramācāravatā puruṣeṇaparaḥ pumān /
viṣṇurārādhyate panthā nānyastattoṣakārakaḥ

3.8.10

yajanyajñānyajatyenaṃ japantyenaṃ japannṛpa /
nighnannanyānhinastyenaṃ sarvabhūto yato hariḥ

3.8.11

tasmātsadācāravatā puruṣeṇa janārdanaḥ /
ārādhyastu svavarṇoktadharmānuṣṭhānakārimā

3.8.12

brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śudraś ca pṛthivīpate /
svadharmatatparo viṣṇumārādhayati nānyathā

3.8.13

parāpavādaṃ paiśunyamanṛtaṃ ca na bhāṣate /
anyodvegakaraṃ vāpi toṣyate tenakeśavaḥ

3.8.14

paradāraparadravyaparahiṃsāsu yo ratim /
na karoti pumānbhūpa toṣyate tena keśavaḥ

3.8.15

na tāḍayati no hanti prāṇino na ca hiṃsakaḥ /
yo manuṣyo manuṣyendra toṣyate tena keśavaḥ

3.8.16

devādvijagurūṇāṃ ca śuśrūṣāsu sadodyataḥ /
toṣyate tena govindaḥ puruṣeṇanareśvara

3.8.17

yathātmani ca putre ca sarvabhūteṣu yattathā /
hitakāmo haristena sarvadā toṣyate sukham

3.8.18

yasya rāgādidoṣeṇa na duṣṭaṃ nṛpa mānasam /
viśuddhacetasā viṣṇustoṣyate tena sarvadā

3.8.19

varṇāśrameṣu ye dharmāḥ śāstroktā munisattama /
teṣu tiṣṭhannaro viṣṇumāduṣṭaṃ nṛpa mānasam

3.8.20

sagara uvāca
tadahaṃ śrotumicchami varṇadharmānaśeṣataḥ /
tathaivāśramadharmaṃś ca dvijavarya bravīhi tān

3.8.21

aurva uvāca
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śudrāṇāṃ ca yathākamam /
tvamekāgramatirbhūtvā śṛṇu dharmānmayoditān

3.8.22

dānaṃ dadyād yajed devān yajñiḥ svādhyāyatatparaḥ /
nityodakī bhavedvipraḥ kuryāccāgniparigraham

3.8.23

vṛttyarthaṃ yājayeccānyānanyānadhyāpayettathā /
kuryātpratigrahādānaṃśuklārthānnyāyato dvijaḥ

3.8.24

sarvabhūtahitaṃ kuryānnāhitaṃ kasyāciddvijaḥ /
maitrī samastabhūteṣu brāhmaṇasyottamaṃ dhanam

3.8.25

grāvṇiratne ca pārakye samabuddhirbhaveddvijaḥ /
ṛtāvabhigamaḥ patnyāṃ śastate cāsya pārthiva

3.8.26

dānāni dadyādicchāto dvijebhyaḥ kṣatriyopi vā /
yajecca vividhair yajñair adhīyīta ca pārthivaḥ

3.8.27

śastrājīvo mahīrakṣā pravarā tasya jīvikā /
tatrāpi prathamaḥ kalpaḥ pṛthivīparipāranam

3.8.28

dharitrīpālanenaiva kṛtakṛtyā narādhipāḥ /
bhavanti tṛpateraṃśā yato yajñādikarmaṇām

3.8.29

duṣṭānāṃ śāsanādrājā śiṣṭānāṃ paripālanāt /
prāpnotyabhimatāṃllokānvarṇasaṃsthāṃ karoti yaḥ

3.8.30

pāśupālyaṃ ca vāṇijyaṃ kṛṣiṃ ca manujeśvara /
vaiśyāya jīvikāṃ brahmā dadau lokapitāmahaḥ

3.8.31

tasyāpyadhyayanaṃ yajño dānaṃ dharmaś ca śasyate /
nityanaimittikādīnāmanuṣṭhānaṃ ca karmaṇām

3.8.32

dvijātisaṃśritaṃ karma tādarthyaṃ tena poṣaṇam /
krayavikrayajair vāpi dhanaiḥ kārūdbhavena vā

3.8.33

śudrasya sannatiḥ śaucaṃ sevā svāminyamāyayā /
amantrayajño hyasteyaṃ tatsaṃgo viprarakṣaṇam

3.8.34

dānaṃ ca dadyācchūdropi pākayajñair yajeta ca /
pitryādikaṃ ca tatsarvaṃ śudraḥ kurvīta tena vai

3.8.35

bhṛtyādibharaṇārthāya sarveṣāṃ ca parigrahaḥ /
ṛtukālebhigamanaṃ svadāreṣu mahīpate

3.8.36

dayā samastabhūteṣu titikṣā nātimānitā /
satyaṃ śaucamanāyāso maṅgalaṃ priyavāditā

3.8.37

maitryaspṛhā tathā tadvadakārpaṇyaṃnareśvara /
anusūyā ca sāmānyavarṇānāṃ kathitā guṇāḥ

3.8.38

āśramāṇāṃ ca sarveṣāmete sāmānyalakṣaṇāḥ /
guṇāṃstathāvaddharmāṃś ca viprādīnāmimāñchṛṇu

3.8.39

kṣāttraṃ karma dvijasyoktaṃ vaiśyaṃ karma tathā padi /
rājanyasya ca vaiśyoktaṃ śūdrakarma na caitayoḥ

3.8.40

sāmarthye sati tattyājyamubhābhyāmapi pārthiva /
tadevāpadi kartavyaṃ na kuryātkarmasaṃkaram

3.8.41

ityete kathitā rājanvarṇadharmā mayā tava /
dharmānāśramiṇāṃ samyagbruvato me niśāmaya

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc