Vayu Purana · Verses 46-2
//sūta uvāca//
etacchrutvā tu ṛṣaya uttaraṃ punareva te/
śuśrūṣavo mudā yuktāḥ papracchurlomaharṣaṇam
//ṛṣaya ūcuḥ//
yacca kimpuruṣaṃ varṣaṃ harivarṣaṃ tathaiva ca/
ācakṣva no yathātattvaṃ kīrttitaṃ bhārataṃ tvayā
pṛṣṭatsvidaṃ yathā viprairyathā praśraṃ viśeṣataḥ/
uvāca muninirdiṣṭaṃ purāṇaṃ vihitaṃ yathā
//sūta uvāca//
śuśrūṣā yatra vo viprāstacchṛṇudhvaṃ mudā yutāḥ/
pukṣakhaṇḍaḥ kimpuruṣe sumahānnandanopamaḥ
daśavarṣasahasrāṇi sthitiḥ kimpuruṣe smṛtā/
suvarṇavarṇāśca narāḥ striyaścāpsarasopamāḥ
anāmayā hyaśokāśca sarve te śuddhamānasāḥ/
jāyante mānavāstatra nistaptakanakaprabhāḥ
varṣe kimpuruṣe puṇye plakṣo madhuvahaḥ śubhaḥ/
tasya kimpuruṣāḥ sarve pibanti rasamuttamam
ataḥparaṃ kiṃ puruṣāddharivarṣaḥ pracakṣyate/
mahārajatasaṅkāśā jāyante tatra mānavāḥ
devalokāccyutāḥ sarve devarūpāśca sarvaśaḥ/
harivarṣe narāḥ sarve pibantīkṣurasaṃ śubham
ekādaśa sahasrāṇi varṣāṇāṃ tu mudā yutāḥ/
harivarṣe tu jīvanti sarve muditamānasāḥ/
na jarā bādhate tatra jīryanti na ca te narāḥ
madhyamaṃ yanmayā proktaṃ nāmnā varṣamilāvṛtam/
na tatra sūryastapati na ca jīryanti mānavāḥ
candrasūryau sanakṣatrāvaprakāśāvilāvṛte /
padmavarṇāḥ padma prabhāḥ padmapatranibhekṣaṇāḥ/
pakṣapatrasugandhāśca jāyante tatra mānavāḥ
jambūrasaphalāhārā hyaniṣpandāḥ sugandhinaḥ/
manasvino bhuktabhogāḥ satkarmaphalabhoginaḥ
devalokāccyutāḥ sarve jāyante hyajarāmarāḥ.
trayodaśasahasrāṇi varṣāṇānte narottamāḥ
āyuṣpramāṇaṃ jīvanti te tu varṣe tvilāvṛte /
meroḥ pratidiśaṃ te tu navasāhasravistṛte
yojanānāṃ sahasrāṇi ṣaḍviṃśastasya vistaraḥ/
caturasraḥ samantācca śarāvākāra saṃsthitaḥ
merostu paścime bhāge navasāhasrasaṃmite/
catustriṃśatsahasrāṇi gandhamādanaparvataḥ
udagdakṣiṇataścaiva ānīlaniṣadhāyataḥ/
catvāriṃśatsahasrāṇi parivṛddho mahītalāt/
sahasramavagāḍhastu tāvadeva tu dhiṣṭhitaḥ
pūrveṇa mālyavān śailastatpramāṇaḥ prakīrtitaḥ/
dakṣiṇena tu nīlasya niṣadhasyottareṇa tu
teṣāṃ madhye mahāmeruḥ supramāṇaḥ prakīrtitaḥ/
sarveṣāmeva śailānāmavagāḍho yathā bhavet
vistarastatpramāṇaḥ syādāyāme niyutaḥ smṛtaḥ/
vṛttabhāvāt samudrasya mahīmaṇḍalabhāvanaḥ
āyāmāḥ parihīyante caturasrāḥ samastataḥ/
anāvṛttāścatuṣkeṇa bhidyante madhyamāgatāḥ
prabhinnāñjanasaṅkāśā jambūrasavatī nadī/
merostu dakṣiṇe pārśve niṣadhasyottareṇa tu
sudarśano nāma mahājambūvṛkṣaḥ sanātanaḥ/
nityapuṣpaphalopetaḥ siddhacāraṇasevitaḥ
tasya nāmnā samākhyāto jambūdvīpe vanaspatiḥ/
yojanānāṃ sahasraṃ tu śatacānyamahādrumaḥ/
utsedho vṛkṣarājaspa divaṃ spṛśati sarvaśaḥ
aratnīnāṃ śatānyaṣṭau ekaṣaṣṭyadhikāni tu/
phalapramāṇaṃ saṃkhyātamṛṣibhistattvadarśibhiḥ
patamānāni tānyurvyāṃ kurvanti vipulaṃ svanam/
tasyā jambvāḥ phalaraso nadībhūya prasarpati
meruṃ pradakṣiṇīkṛtya jambū vṛkṣaṃviśatyadhaḥ/
te pibanti sadā hṛṣṭā jambūrasaphalāvṛtāḥ
jambūrasaphalaṃ pītvā na jarāṃ prāpnuvanti te/
na ca dhruvaṃ na rogaṃ tu na ca mṛtyuṃ tathāvidham
tatra jāmbūnadaṃ nāma kanakaṃ devabhūṣaṇam/
indragopakaśaṅkāśaṃ jāyate bhāsvarantu tat
sarveṣāṃ varṣavṛkṣāṇāṃ śubhaḥ phalarasastu saḥ/
skannaṃ bhavati tacchukraṃ kanakaṃ devabhūṣaṇam
teṣāṃ mūtraṃ purīṣañca dikṣu sarvāsu bhāgaśaḥ/
īśvarānugrahādbhūmirmṛtāṃśca grasate tu tān
rakṣaḥ piśācā yakṣāśca sarve haimavatāḥ smṛtāḥ/
hemakūṭe tu gandharvā vijñeyāḥ sāpsarogaṇāḥ
sarve nāgāstu niṣadhe śeṣavāsukitakṣakāḥ/
mahāmerau trayastriṃśadbhramante yājñikāḥ surāḥ /
nīle tu vaiḍūryamaye siddhabrahmarṣayo matāḥ
daityānāṃ dānavānāñca śvetaparvata ucyate/
śrṛṅgavān parvataḥ śreṣṭhaḥ pitṝṇāṃ pratisañcaraḥ
navasveteṣu varṣeṣu yathābhāgasthiteṣu vai/
bhūtānyupaniviṣṭāni gatimanti dhruvāṇi ca
teṣāṃ vivṛddhirbahulā dṛśyate devamānuṣoḥ/
na śakyā parisaṅkhyātuṃ śraddheyānu bubhūṣatā
iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte bhuvanavinyāso nāma ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: vāyupurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0