Vayu Purana · Verses 43-2

//sūta uvāca//
gandhamādanapārśve tu sphītā copari gaṇḍikā/
dvātriṃśataṃ sahasrāṇi yojanaiḥ pūrvapaścimā

asyāyāmaśacavatustriṃśatsahasrāṇi pramāṇataḥ/
tatra te śubhakarmāṇaḥ ketumālāḥ pariśrutāḥ

tatra kālā narāḥ sarve mahāsattvā mahābalāḥ/
striyaścotpalapatrābhāḥ sarvāstāḥ priya darśanāḥ

tatra divyo mahāvṛkṣaḥ panasaḥ ṣaḍrasāśrayaḥ/
īśvaro brahmaṇaḥ putraḥ kāmacārī manojavaḥ/
tasya pītvā phalarasaṃ jīvanti hi samāyutam

pārśve mālyavataścāpi pūrve purvā tu gaṇḍikā/
āyāmato'tha vistārādyathaivāparagaṇḍikā

bhadrāśvāstatra vijñeyā nityaṃ muditamānasā/
bhadraṃ sālavanaṃ tatra kālāmrāśca mahādrumāḥ

tatra te puruṣāḥ śvetā mahāsattvā mahābalāḥ/
striyaḥ kumudavarṇābhāḥ sundaryyaḥ priyadarśanāḥ

candraprabhāśvandravarṇāḥ pūrṇacandranibhānanāḥ/
candraśītalagātrāśca striyaścotpalagandhikāḥ

daśavarṣasahasrāṇi teṣāmāyurnirāmayam/
kālāmrasya rasaṃ pītvā sarvadā sitharayauvanāḥ

//ṛṣaya ūcuḥ//
pramāṇaṃ varṇamāyuśca yāthātathyena kīrtitam/
caturṇāmapi dvīpānāṃ samāsānna tu vistarāt

//sūta uvāca//
bhadrāśvānāṃ yathā cihnaṃ kīrtitaṃ kīrtivarddhanāḥ/
tacchṛṇudhvaṃ tu kārtsnyena pūrvasiddhairudāhṛtam

devakūṭasya sarvasya prathitasyeha yatparam/
pūrveṇa dikṣu sarvāsu yathāvacca prakīrtitam

kulācalānāṃ pañcānāṃ nadīnāñca viśeṣataḥ/
tathā janapadānāñca yathā dṛṣṭaṃ yathāśrutam

śaivālo varṇamālāgraḥ korañjaścācalottamaḥ/
śvetavarṇaśca nīlaśca pañcaite kulaparvatāḥ

teṣāṃ prasūtiranyepi parvatā bahuvistarāḥ/
koṭikoṭiḥ kṣitau jñeyāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ

tairvimiśrā janapadairnānāsattvasamākulāḥ/
nānāprakārajātīyāstvanekanṛpapālitāḥ

nāmadheyaiśca nikrāntaiḥ śrīmadbhiḥ puruṣarṣabhaiḥ/
adhyāsitā janapadāḥ kīrtanīyāśca śobhitāḥ

teṣāntu nāmadheyāni rāṣṭrāṇi vividhāni ca/
giryantaraniviṣṭāni sameṣu viṣameṣu ca

tathā sumaṅgalāḥ śuddhāścandrakāntāḥ sunandanāḥ/
vrajakā nīlaśaileyāḥ sauvīrā vijayasthalāḥ

mahāsthalāḥ sukāmāśca mahākeśāḥ sumūrddhajāḥ/
vātaraṃhāḥ sopasaṅgāḥ parivāyāḥ parācakāḥ

sambhavakrā mahānetrāḥ śaivālāstanapāstathā/
kumudāḥ śākamuṇḍāśca uraḥ saṅkīrṇabhaumakāḥ

sodakā vatsakāścaike vārāhā hāravāmakāḥ/
śaṅkhākhyā bhāvisandrāśca uttarā haimabhaumakāḥ

kṛṣṇabhaumāḥ subhaumāśca mahābhaumāśca kīrtitāḥ/
ete cānye ca vikhyātā nānājanapadā mayā

te pibanti mahāpuṇyāṃ mahāgaṅgāṃ mahānadīm/
ādau trailokyavikhyātā śītā śītāmbuvāhinī

tathā ca haṃsavasatirmahācakrā ca nimnagā/
cakrā vakrā ca kañcī ca surasā cāpagottamā

śākhāvatī cendranadī meghā maṅgāravāhinī/
kāverī haritoyā ca somāvarttā śatahradā

vanamālā vasumatī pampā pampāvatī śubhā/
suvarṇā pañca varṇā ca tathā puṇyā vapuṣmatī

maṇivaprā suvaprā ca brahmabhāgā śilāśinī/
kṛṣṇatoyā ca puṇyodā tathā nāgapadī śubhā

śaivālinī maṇitaṭā kṣārodā cāruṇāvatī/
tathā viṣṇupadī caiva mahāpuṇyā mahānadī

hiraṇyavāhinīlā ca skandamālā surāvatī /
vāmodā ca patākā ca vetālī ca mahānadī

etā gaṅgā mahānadyo nāyikāḥ parikīrtitāḥ/
kṣudranadyastvasaṃkhyātāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ

pūrvadvīpasya vohinyaḥ puṇyavatyaśca kīrtitāḥ/
kīrttanenāpi caitāsāṃ pūtaḥ syāditi me matiḥ

samṛddharāṣṭraṃ sphītañca nānājanapadākulam/
nānāvṛkṣavanoddeśaṃ nānānaga suveṣṭitam

naranārīgaṇākīrṇaṃ nityaṃ pramuditaṃ śivam/
bahudhānyadhanopetaṃ nānānṛpatipālitam /
upetaṃ kīrtanaśatairnānāratnākarākaram

tasmindeśe samākhyātā hemaśaṅkhadalaprabhāḥ/
mahākāyā mahāvīryāḥ puruṣāḥ puruṣarṣabhāḥ

sambhāṣaṇaṃ darśanañca samasthānopasevanam /
devaiḥ saha mahābhāgāḥ kurvate tatra vai prajāḥ

daśavarṣasahasrāṇi teṣāmāyuḥ prakīrtitam/
dharmādharmaviśeṣaśca na teṣvasti mahātmasu/
ahiṃsā satyavākyañca prakṛtyaiva hi varttate

te bhaktyā śaṅkaraṃ devaṃ gaurīṃ paramavaiṣṇavīm/
ijyāpūjānamaskārāṃstābhyāṃ nityaṃ prayuñjate

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte bhuvanavinyāso nāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ