Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vayu Purana · Chapter 43

43.43.1

//vāyuruvāca//
ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi gayāmāhātmyamuttamam/
yacchrutvā sarvvapāpebhyo mucyate nātrasaṃśayaḥ

43.43.2

//sūta uvāca//
sanakādyairmmahābhāgairdevarṣiḥ sa ca nāradaḥ/
sanatkumāraṃ papraccha praṇamya vidhipūrvvakam

43.43.3

nārada uvāca//
sanatkumāra me brūhi tīrthaṃ tīrthottamottamam/
tārakaṃ sarvabhūtānāṃ paṭhatāṃ śrṛṇvatāṃ tathā

43.43.4

sanatkumāra uvāca//
vakṣye tīrthavaraṃ puṇyaṃ śrāddhādau sarvatārakam/
gayātīrthaṃ sarvadeśe tīrthebhyo'pyadhikaṃ śrṛṇu

43.43.5

gayāsurastapastepe brahmaṇā kratave'rthitaḥ/
prāptasya tasya śirasi śilāṃ dharmo hyadhārayat

43.43.6

tatra brahmā'karodyāgaṃ sthitaścāpi gadādharaḥ/
phalgutīrthādirūpeṇa niścalārthamaharniśam/
gayāsurasya viprendrabrahmādyairdaivataiḥ saha

43.43.7

kṛtayajño dadau brahmā brāhmaṇebhyo gṛhādikam/
svetakalpe tu vārāhe gayāyāgamakārayat

43.43.8

gayānāmnā gayā khyātā kṣetraṃ brahnamabhikāṃkṣitam/
kāṃkṣanti pitaraḥ putrānnarakādbhayabhīravaḥ

43.43.9

gayāṃ yāsyati yaḥ putraḥ sa nastrātā bhaviṣyati/
gayāprāptaṃ sutaṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmutsavo bhavet/
padbhyāmapi jalaṃ spṛṣṭvā so'smabhyaṃ kiṃ na dāsyati

43.43.10

gayāṃ gatvānnadātā yaḥ pitarastena putriṇaḥ /
pakṣatrayanivāsī ca punātyāsaptamaṃ kulam/
no cetpañcadaśāhaṃ vā saptarātriṃ trirātrikam

43.43.11

mahākalpakṛtaṃ pāpaṃ gayāṃ prāpya vinaśyati/
piṇḍaṃ dadyācca pitrāderātmano'pi tilairvinā

43.43.12

brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvvaṅganāgamaḥ/
pāpaṃtatsaṅgajaṃ sarvvaṃ gayāśrāddhādvinaśyati

43.43.13

ātmajo'pyanyajo vāpi gayābhūmau yadā tadā/
yannāmnā pātayetpiṇḍaṃ taṃ nayedbrahma śāśvatam

43.43.14

brahmajñānaṃ gayāśrāddhaṃ gogṛhe maraṇaṃ tathā/
vāsaḥ puṃsāṃ kurukṣetre muktireṣā caturvvidhā

43.43.15

brahmajñānena kiṃ kāryyaṃ gogṛhe maraṇena kim/
vāsena kiṃ kurukṣetre yadi putro gayāṃ vrajet

43.43.16

gayāyāṃ sarvvakāleṣu piṇḍaṃ dadyādvicakṣaṇaḥ/
adhimāse janmadine cāste'pi guruśukrayoḥ

43.43.17

na tyaktavyaṃ gayāśrāddhaṃ siṃhasthe'pi bṛhaspatau/
tathā daivapramādena prahateṣu vraṇeṣu ca/
punaḥ karmmādhikārī ca śrāddhakṛdbrahmalokabhāk

43.43.18

sakṛdgayābhigamanaṃ sakṛtpiṇḍasya pātanam/
durlabhaṃ kiṃ punarnnityamasminneva vyavasthitiḥ

43.43.19

pramādānmriyate kṣetre brahmādermuktidāyake/
brahmajñānādyathā muktirlabhyate nātra saṃśayaḥ

43.43.20

kīṭakādimṛtānāñca pitṝṇāṃ tāraṇāya ca/
tasmātsarvvaprayatnena karttavyaṃ suvicakṣaṇaiḥ

43.43.21

brahmaprakalpitānviprānhavyakavyādinā'rccayet/
taistuṣṭaistoṣitāḥ sarvvāḥ pitṛbhiḥ saha devatāḥ

43.43.22

muṇḍanaṃ copavāsaśca sarvvatīrtheṣvayaṃ vidhiḥ/
varjayitvā kurukṣetraṃ viśālāṃ virajāṃ gayām

43.43.23

daṇḍaṃpradarśayedbhikṣurgayāṃ gatvā na piṇḍadaḥ/
daṇḍaṃ nyastā viṣṇupade pitṛbhiḥ saha mucyate

43.43.24

na daṇḍī kilbiṣaṃ dhatte puṇyaṃ vā paramārthataḥ/
ataḥ sarvvāṃ kriyāṃ tyaktvā viṣṇuṃ dhyāyati bhāvukaḥ

43.43.25

saṃnyasetsarvvakarmmāṇi vedamekaṃ na saṃnyaset/
muṇḍaṃ kuryyācca pūrvve'sminpaścime dakṣiṇottare

43.43.26

sārddhaṃ krośadvayaṃ mānaṃ gayeti brahmaṇeritam/
pañcakrośaṃ gayākṣetraṃ krośamekaṃ gayāśiraḥ

43.43.27

tanmadhye sarvvatīrthāni trailokye yāni santi vai/
śrāddhakṛdyo gayākṣetre pitṝṇāmanṛṇo hi saḥ

43.43.28

śirasi śrāddhakṛdyastu kulānāṃ śatamuddharet/
gṛhāccalitamātreṇa gayāyāṃ gamanaṃ prati/
svargā rohaṇasopānaṃ pitṝṇāñca pade pade

43.43.29

pade pade'śvamedhasya yatphalaṃ gacchato gayām/
tatphalañca bhavennūnaṃ samagraṃ nātra saṃśayaḥ

43.43.30

pāyasenāpi caruṇā saktunā piṣṭakena vā/
taṇḍulaiḥ phalamūlādyairgayāyāṃ piṇḍapātanam

43.43.31

tilakalkena khaṇḍena guḍena saghṛtena vā/
kevalenaiva dadhnā vā ūrjena madhunā'tha vā

43.43.32

piṇyākaṃ saghṛtaṃ khaṇḍaṃ pitṛbhyo'kṣayamityuta/
ijyate vārttavaṃ bhojyaṃ haviṣyānnaṃ munīritam

43.43.33

ekataḥ sarvvavastūni rasavanti madhūni hi/
smṛtvā gadādharāṅaghryabjaṃ phalgutīrthāmbu caikataḥ

43.43.34

piṇḍāsanaṃ piṇḍadānaṃ punaḥ pratyavanejanam/
dakṣiṇā cānna saṅkalpastīrthaśrāddheṣvayaṃ vidhiḥ

43.43.35

nāvāhanaṃ na digbandho na doṣo dṛṣṭisambhavaḥ/
sakāruṇyena karttavyaṃ tīrthaśrāddhaṃ vicakṣaṇaiḥ

43.43.36

anyatrāvāhitāḥ kāle pitaro yāntyamuṃ prati/
tīrthe sadā vasantyete tasmādāvāhanaṃ na hi

43.43.37

tīrthaśrāddhaṃ prayacchadbhiḥ puruṣaiḥ phalakāṅkṣibhiḥ/
kāmaṃ krodhaṃ tathā lobhaṃ tyaktvā kāryyā kriyā'niśam

43.43.38

brahmacāryyakabhojī ca bhūśāyī satyavākchuciḥ/
sarvvabhūtahite raktaḥ sa tīrthaphalamaśnute

43.43.39

tīrthānyanusarandhīraḥ pāṣaṇḍaṃ pūrvvatastyajet/
pāṣaṇḍhaḥ sa ca vijñeyo yo bhavetkāmakārataḥ

43.43.40

tīrtheṣu ye narā dhīrāḥ karmma kurvvanti tadghatāḥ/
yathā brahmavido vedyaṃ vastu cānanyacetasaḥ/
praviśanti pareśākhyaṃ brahma brahmaparāyaṇāḥ

43.43.41

yāste vaitaraṇī nāma nadī trailokyaviśrutā/
sā'vatīrṇā gayākṣetre pitṝṇāṃ tāraṇāya vai/
snāto godo vaitaraṇyāṃ triḥsaptakulamuddharet

43.43.42

tathā'kṣayavaṭaṃ gatvā viprānsantoṣayiṣyati/
brahmaprakalpitānviprānhavyakavyādinā'rccayet/
taistuṣṭaistoṣitāḥ sarvvāḥ pitṛbhiḥ saha devatāḥ

43.43.43

gayāyāṃ na hi tatsthānaṃ yatra tīrthaṃ na vidyate/
sānnidhyaṃ sarvvatīrthānāṃ gayātīrthaṃ tato varam

43.43.44

mīne meṣe sthite sūryye kanyāyāṃ kārmuke ghaṭe/
durllabhaṃ triṣu lokeṣu gayāyāṃ piṇḍapātanam

43.43.45

makare varttamāne ca grahaṇe candrasūryyayoḥ /
durllabhaṃ triṣu lokeṣu gayāśrāddhaṃ sudurllabham

43.43.46

gayāyāṃ piṇḍadānena yatphalaṃ labhate naraḥ/
na tacchakyaṃ mayā vaktuṃ kalpakoṭiśatairapi

43.43

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte gayāmāhātmyaṃ nāma tricatvāriṃśo'dyāyaḥ

Original text: vāyupurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc