Vayu Purana · Verses 39-2
//sūta uvāca//
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yasmin yasmin śiloccaye/
ye sanniviṣṭā devānāṃ vividhānāṃ gṛhottamāḥ
tatra yo'sau mahāśailaḥ śītānto naika vistaraḥ/
naikadhātuśataiścitrairnaikaratnākarākaraḥ
nitambaiḥ puṣpasālambairnaikasattvaguṇālayaḥ/
mahārhamaṇicitrābhirhemavaṃśairalaṃkṛtaḥ
nitambaiḥ ṣaṭpadodgītaiḥ pravālairhemacitrakaiḥ/
taṭaiḥ kusumasaṅkīrṇairmattabhramaranāditaiḥ
latālambaiścitravadbhiścitrairdhātuśatārcitaiḥ/
sānubhī ratnacitraiśca puṣpāḍhyaiśca vibhūṣitaḥ
vimalasvādupānīyairnaikaprasravamairyutaḥ/
nikuñjaiḥ kusumotkīrṇairanekaiśca vibhūṣitaḥ
puṣmauḍupavahābhiśca sravantībhiralaṃkṛtaḥ/
kinnarācaritābhiśca darībhiḥ sarvatastataḥ
yakṣagandharvacaritairanekaiḥ kandarodaraiḥ/
śobhitaśca sukhāsevyaiścitrairgahanasaṅkaṭaiḥ
nānāsatvagaṇākīrṇaiḥ supānīyaiḥ sukhāśrayaiḥ/
nānāpuṣpaphalopetaiḥ pādapaiḥ samalaṃkṛtaḥ // ३९.९ .
tasmin guhāśrayākīrṇe anekodarakandare/
krīḍāvanaṃ mahendrasya sarvakāmaguṇairyutam
tatra taddevarājasya pārijātavanaṃ mahat/
prakāśaṃ triṣu lokeṣu gīyate śrutiniścayāt
taruṇādityasaṃkāśai rmahāgandhairmanoharaiḥ/
puṣpairbhāti nagaśreṣṭhaḥ sudīpta iva sarvaśaḥ
samagraṃ yojanaśataṃ taṃ gandhamanilo vavau/
pārijātakapuṣmāṇāṃ māhendra vananirgataḥ
vaiḍhūryanīlaiḥ kamalaiḥ sauvarṇairvajrakesaraiḥ/
sarvagandhabalopetairmattaṣaṭpadanāditaiḥ
vyākośaurvikacaiścāpi śatapatrairmanoharaiḥ/
sapaṅkajairmahā patrairvāpyastatra vibhūṣitāḥ
virejurantarambusthāḥ sauvarṇamaṇibhūṣitāḥ/
paripsandekṣaṇā nityaṃ mīnayūthāḥ sahasraśaḥ
kūrmaiścānekasaṃsthānairhemaratnapariṣkṛtaiḥ/
cañcūryamāṇaiḥ salilairbhāti citraṃ samantataḥ
nānāvarṇaiśca śakhunairnānāratnatanūruhaiḥ/
suvarṇapuṣpaiścānekairmaṇituṇḍairdvijātibhiḥ
valgusvaraiḥ sadonmattaiḥ sampatadbhiḥ samantataḥ/
śuśubhe tadvanaṃ ramyaṃ sahasrākṣasya dhīmataḥ
mattabhramarasannādairvihaṅgānāñca kūjitaiḥ/
nityamā nanditavanaṃ tasmāt krīḍāvanaṃ mahat
suvarṇapārśvaiśca nagairmaṇimuktāpuraskṛtaiḥ/
maṇiśrṛṅgakalāpannaiḥ patadbhiśca samantataḥ
śākhāmṛgaiśca citrāṅgairnānāratnatanūruhaiḥ/
nānāvarṇaprakāraiśca satvairanyaiḥ samākulam
muñcanti puṣpavarṣañca tatra bālalatā drumāḥ/
pārijātakapuṣpāṇāṃ mandamāruta kampitāḥ
śayanāsananirvyūhaiḥ stīrṇai ratnavibhūṣitaiḥ/
vihārabhūmayastatra dvijāḥ śakravane śubhāḥ/
na ca śīto na cāpyuṣṇo ravistatra samaḥ sadā
nityamunmādajanano madhumādhavasambhavaḥ/
vāti cāpyanilastatra nānāpuṣpādhivāsitaḥ/
nityaṃ saṅgasukhāhlādī śramaklamavināśanaḥ
tasminnindravane śubhre devadānavapannagāḥ/
yakṣarākṣasaguhyāśca gandharvāścāmitaujasaḥ
vidyādharāśca siddhāśca kinnarāśca mudā yutāḥ/
athāpsarogaṇāścaiva nityaṃ krīḍāparāyaṇāḥ
tasya parvatarājasya pūrve pārśve mahocitam/
kumuñcaṃ śailarājānaṃ naikanirjharakandaram
tasya dhātuvicitreṣu kūṭeṣu bahuvistarāḥ/
aṣṭau puryo hyudīrṇāśca dānavānāṃ mahātmanām
vajrake parvate cāpi anekaśikharodaraiḥ/
udīrṇā rākṣasāvāsā naranārīsamākulāḥ
nīlakā nāma te ghorā rākṣasāḥ kāmarūpiṇaḥ/
tatra te'bhiratā nityaṃ mahābalaparākramāḥ
mahānīle'pi śailendre purāṇi daśa pañca ca/
hayānanānāṃ vikhyātāḥ kinnarāṇāṃ mahātmanām
devaseno mahābāhurbalamindrādayastathā/
tatra kinnararājāno daśapañca ca garvitāḥ
suvarṇapārśvāḥ prāyeṇa nānāparṇasamākulaiḥ/
bilapraveśairnagaraiḥ śailendraḥ so'bhyalaṃkṛtaḥ
atidāruṇā dṛṣṭiviṣā hyagnikopā durāsadāḥ/
mahoragaśatāstatra suvarṇavaśavartinaḥ
sunāge'pi mahāśaile daityāvāsā- sahasraśaḥ/
harmyaprāsāda kalilāḥ prāṃśuprākāratoraṇāḥ
veṇumante mahāśaile vidyādharapuratrayam/
triṃśadadyojanavistīrṇaṃ pañcāśadyojanāyatam
ulūko romaśaścaiva mahānetraśca vīryavān/
vidyādharavarāstatra śakratulyaparākramāḥ
vaikaṅke śailaśikhare hyantaḥkandaranirjhare/
mahoccaśrṛṅge rucire ratnadhātuvicitrite
tatrāste gāruḍirnityaṃ uragārirdurāsadaḥ/
mahāvāyujavaścaṇḍaḥ sugrīvo nāma vīryavān
mahāpramāṇai rvikrāntairmahābalaparākramaiḥ/
saśailo hyāvṛtaḥ sarvaḥ pakṣibhiḥ pannagāribhiḥ
karañje'bhirato nityaṃ sākṣādbhūtapatiḥ prabhuḥ/
vṛṣabhāṅko mahādevaḥ śaṅkaro yogināṃ prabhuḥ
nānāveṣadharairbhūtaiḥ pramathaiśca durāsadaiḥ/
karañje sānavaḥ sarve hyavakīrṇāḥ samantataḥ
vasudhāre vasumatāṃ vasūnāmamitaujasām/
aṣṭāvāyatanānyāhuḥ pūjitāni mahātmanām
ratnadhātau girivare ṛṣīṇāñca mahātmanām/
saptāśramāṇi puṇyāni siddhāvāsayutāni ca
mahāprajāpateḥ sthānaṃ hemaśrṛṅgo nagottame/
caturvaktrasya devasya sarvabhūtanamaskṛtam
gajaśaile bhagavato nānābhūtagaṇāvṛtāḥ /
rudrāḥ pramuditā nityaṃ sarvabhūtanamaskṛtāḥ
sumedhe dhātucitrāḍhye śailendre meghasannibhe/
naikodaradarīvapranikuñjaiścopaśobhite
ādityānāṃ vasūnāñca rudrāṇāñcāmitaujasām/
tatrāyatanavinyāsā ramyāścaivāśvinorapi
sthānāni siddhairdevānāṃ sthāpitāni nagottame/
tatra pūjāparā nityaṃ yakṣa gandharvakinnarāḥ
gandharvanagarī sphītā hemakakṣe nagottame/
aśītyāmarapuryyābhā mahāprākāratoraṇā
siddhā hyapattanā nāma gandharvā yuddha śālinaḥ/
yeṣāmadhipatirdevo rājarājaḥ kapiñjalaḥ
anale rākṣasāvāsāḥ pañcakūṭe'pi dānavāḥ/
ūrjitā devaripavo mahābalaparākramāḥ
śataśrṛṅge puraśataṃ yakṣāṇāmamitaujasām/
tāmrābhe kādraveyasya takṣakasya purottamam
viśākhe parvataśreṣṭhe naikavapradarīśubhe/
guhāniratavāsasya guhasyāyatanaṃ mahat
śvetodare mahāśaile mahābhavanamaṇḍite/
puraṃ garuḍhaputrasya sunābhasya mahātmanaḥ
piśācake girivare harmyaṃ prāsāda maṇḍitam/
yakṣagandharvacaritaṃ kuberabhavanaṃ mahat
harikūṭe harirdevaḥ sarvabhūtanamaskṛtaḥ/
prabhāvāttasya śailo'sau mahānābhaḥ prakāśate
kumude kinnarāvāsā añjane ca mahoragāḥ/
kṛṣṇe gandharvvanagarā mahābhavanaśālinaḥ
pāṇḍure cāruśikhare mahāprākāratoraṇe/
vidyādharapuraṃ tatra mahābhavanamālinam
sahasraśikhare śaile daityānāmugrakarmmaṇām/
purāṇi samudīrṇānāṃ sahasraṃ hemamālinām
mukuṭe pannagāvāsā anekāḥ parvatottamāḥ/
puṣpake vai munigaṇā nityameva mudā yutāḥ
vaivasvatasya somasya vāyornāgādhipasya ca/
supakṣe parvatavare catvāryyāyatanāni ca
gandharvaiḥ kinnarairyakṣairnnāgairvidyādharottamaiḥ/
siddhairhi teṣu sthāneṣu nityamiṣṭaḥ prapūjyate
iti śrīmahā purāṇe vāyuprokte bhuvanavinyāso nāmaikonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: vāyupurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0