Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vayu Purana · Verses 33-2

33-2.33.1

//sūta uvāca//
manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha/
tulyābhimāninaḥ sarve jāyante nāmarūpataḥ

33-2.33.2

devāśca vividhā ye ca tasmin manvantare'dhipāḥ/
ṛṣayo mānavāścaiva sarve tulyābhimāninaḥ

33-2.33.3

maharṣisargaḥ prokto vai vaṃśaṃ svāyambhuvasya tu/
vistareṇānupūrvyā ca kīrttyamānaṃ nibodhata

33-2.33.4

manoḥ svāyambhuvasyāsan daśa pautrāstu tatsamāḥ.
yairiyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpasamanvitā

33-2.33.5

sasamudrākaravatī prativarṣanniveśitā/
svāyambhuve'ntare pūrvamādye tretāyuge tadā

33-2.33.6

priyavratasya putraistaiḥ pautraiḥ svāyambhuvasya tu/
prajāsargatapoyogaistairiyaṃ viniveśitā

33-2.33.7

priyavratāt prajāvantaḥ vīrāt kanyā vyajāyata/
kanyā sā tu mahābhāgā karddamasya prajāpateḥ

33-2.33.8

kanye dve śataputrāṃśca samrāṭ kukṣiśca te ubhe/
taryorvai bhrātaraḥ śūrāḥ prajāpatisamā daśa

33-2.33.9

agnīdhraścavapuṣmāṃśca medhā medhātithirvibhuḥ/
jyotiṣmān dyutimān havyaḥ savanaḥ sarva eva ca

33-2.33.10

priyavrato'bhiṣicyaitān sapta saptasu pārthivān/
dvīpeṣu teṣu dharmeṇa dvīpāṃstāṃśca nibodhata

33-2.33.11

jambūdvīpeśvaraṃ cakre agnīdhrantu mahābalam/
plakṣadvīpeśvaraścāpi tena medhātithiḥ kṛtaḥ

33-2.33.12

śālmalau tu vapuṣmantaṃ rājānamabhiṣiktavān/
jyotiṣmantaṃ kuśadvīpe rājānaṃ kṛtavān prabhuḥ

33-2.33.13

dyutimantañca rājānaṃ kraujcadvīpe samādiśat/
śākadvīpeśvarañcāpi havyañcakre priyavrataḥ

33-2.33.14

puṣkarādhipatiñcāpi savanaṃ kṛtavān prabhuḥ/
puṣkare savanasyāpi mahāvītaḥ suto'bhavat/
dhātakiścaiva dvāvetau putrau putravatāṃ varo

33-2.33.15

mahāvītaṃ smṛtaṃ varṣaṃ tasya nāmnā mahātmanaḥ/
nāmnā tu dhātakeścāpi dhātakīkhaṇḍa ucyate

33-2.33.16

havyo vyajanayat putrān śākadvīpeśvarān prabhuḥ/
jaladañca kumārañca sukumāraṃ maṇīcakam/
vasumodaṃ sumodākaṃ saptamañca mahādrumam

33-2.33.17

jaladaṃ jaladasyātha varṣaṃ prathamamucyate/
kumārasya ca kaumāraṃ dvitīyaṃ parikīrtitam

33-2.33.18

sukumāraṃ tṛtīyantu sukumārasya kīrtitam/
maṇīcakasya caturthaṃ maṇīcakamihocyate

33-2.33.19

vasumodasya vai varṣaṃ pañcamaṃ vasumodakam/
modākasya tu modākaṃ varṣaṃ ṣaṣṭhaṃ prakīrtitam

33-2.33.20

mahādrumasya nāmnā tu saptamantu mahādrumam/
eṣāntu mānabhistāni saptavarṣāṇi tatra vai

33-2.33.21

krauñcadvīpeśvarasyāpi putrā dyutimatastu vai/
kuśalo manugaścoṣṇaḥ pīvaraścāndhakārakaḥ/
muniśca dundubhiścaiva sutā dyutimatastu vai

33-2.33.22

teṣāṃ svanāmabhirddeśāḥ krauñcadvīpāśrayāḥ śubhāḥ/
uṣṇasyoṣṇaḥ smṛto deśaḥ pīvarasyāpi pīvaraḥ

33-2.33.23

andhakārakadeśastu andhakāraśca kīrttyate/
munestu munideśo vai dundubherdundubhiḥ smṛtaḥ/
ete janapadāḥ sapta krauñcadvīpe tu bhāsvarāḥ

33-2.33.24

jyotiṣmataḥ kuśadvīpe saptaite sumahaujasaḥ/
udbhido veṇumāṃścaiva svairatho lavaṇo dhṛtiḥ/
ṣaṣṭhaḥ prabhākaraścaiva saptamaḥ kapilaḥ smṛtaḥ

33-2.33.25

udbhidaṃ prathamaṃ varṣaṃ dvitīyaṃ veṇumaṇḍalam/
tṛtīyaṃ svairathākāraṃ caturthaṃ lavaṇaṃ smṛtam

33-2.33.26

pañcamaṃ dhṛtimadvarṣaṃ ṣaṣṭhaṃ varṣaṃ prabhākaram/
saptamaṃ kapilaṃ nāma kapilasya prakīrtitam

33-2.33.27

teṣāṃ dvīpāḥ kuśadvīpe tatsanāmāna eva tu/
āśramācārayuktābhiḥ prajābhiḥ samalaṃkṛtāḥ

33-2.33.28

śālmalasyeśvarāḥ sapta putrāste tu vapuṣmataḥ/
śvetaśca haritaścaiva jīmūto rohitastathā/
vaidyuto mānasaścaiva suprabhaḥ saptamastathā

33-2.33.29

śvetasya śvetadeśastu rohitasya ca rohitaḥ/
jīmūtasya ca jīmūto haritasya ca hāritaḥ

33-2.33.30

vaidyuto vaidyutasyāpi mānasasyāpi mānasaḥ/
suprabhaḥ suprabhasyāpi saptaite deśapālakāḥ

33-2.33.31

saptadvīpe tu vakṣyāmi jambūdvīpādanantaram/
sapta medhātitheḥ putrāḥ plakṣadvīpeśvarā nṛpāḥ

33-2.33.32

jyeṣṭhaḥ śāntabhayasteṣāṃ saptavarṣāṇi tāni vai/
tasmācchāntabhayāccaiva śiśirastu sukhodayaḥ/
ānandaśca dhruvaścaiva kṣemakaśca śivastathā

33-2.33.33

tāni teṣāṃ sanāmāni saptavarṣāṇi bhāgaśaḥ/
niveśitāni taistāni pūrve svāyambhuve'ntare

33-2.33.34

medhātithestu putraistaiḥ saptadvīpanivāsibhiḥ/
varṇāśramācārayuktāḥ plakṣadvīpe prajāḥ kṛtāḥ

33-2.33.35

plakṣadvīpādikeṣveva śākadvīpāntareṣu vai/
jñeyaḥ pañcasu dharmo vai varṇāśramavibhāgaśaḥ

33-2.33.36

sukhamāyuśca rūpañca balaṃ dharmaśca nityaśaḥ/
pañcasveteṣu dvīpeṣu sarvaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam

33-2.33.37

saptadvīpaparikrāntaṃ jambūdvīpaṃ nibodhata/
āgnīdhraṃ jyeṣṭhadāyādaṃ kanyāputraṃ mahābalam/
priyavrato'bhyaṣiñcattaṃ jambūdvīpeśvaraṃ nṛpam

33-2.33.38

tasya putrā babhūvurhi prajāpatisamaujasaḥ/
jyeṣṭho nābhi riti khyātastasya kimpuruṣo'nujaḥ

33-2.33.39

harivarṣastṛtīyastu caturtho'bhūdilāvṛtaḥ/
ramyaḥ syātpañcamaḥ putro harinmān ṣaṣṭha ucyate

33-2.33.40

kurustu saptamasteṣāṃ bhadrāśvo hyaṣṭamaḥ smṛtaḥ/
navamaḥ ketumālastu teṣāṃ deśānnibodhata

33-2.33.41

nābhestu dakṣiṇaṃ varṣaṃ himādvantu pitā dadau /
hema kūṭaṃ tu yadvarṣaṃ dadau kimpuruṣāya tat

33-2.33.42

naiṣadhaṃ yat smṛtaṃ varṣaṃ harivarṣāya taddadau/
madhyamaṃ yatsumerostu sa dadau tadilāvṛte

33-2.33.43

nīlantu yat smṛtaṃ varṣaṃ ramyāyaitat pitā dadau /
śvetaṃ yaduttaraṃ tasmāt pitrā dattaṃ harinmate

33-2.33.44

yaduttaraṃ śrṛṅgavato varṣa tat kurave dadau /
varṣaṃ mālyavata ścāpi bhadrāśvāya nyavedayat

33-2.33.45

gandhamādanavarṣantu ketumāle nyavedayat/
ityetāni mahāntīha navavarṣāṇi bhāgaśaḥ

33-2.33.46

āgnīdhrasteṣu sarveṣu putrāṃstānabhyaṣiñcata/
yathākramaṃ sa dharmātmā tatastu tapasi sthitaḥ

33-2.33.47

ityetaiḥ sapbhiḥ kṛtsnāḥ saptadvīpā niveśitāḥ /
priyavratasya putraistaiḥ pautraiḥ svāyambhuvasya tu

33-2.33.48

yāni kimpuruṣādyāni varṣāṇyaṣṭau śubhāni tu/
teṣāṃ svabhāvataḥ siddhiḥ sukhaprāyā hyayatnataḥ

33-2.33.49

viparyayo na teṣvasti jarāmṛtyubhayaṃ na ca /
dharmādharmau na teṣvāstāṃ nottamādhamamadhyamāḥ /
na teṣvasti yugāvasthā kṣetreṣveva tu sarvaśaḥ

33-2.33.50

nābherhi sargaṃ vakṣyāmi himāhve tannibodhata/
nābhistvajanayat putraṃ meऱudevyāṃ mahādyutiḥ/
ṛṣabhaṃ pārthivaśreṣṭhaṃ sarvakṣatrasya pūrvajam

33-2.33.51

ṛṣabhādbharato jajñe vīraḥ putraśatāgrajaḥ/
so'bhiṣicyātha bharataḥ putraṃ prāvrājyamāsthitaḥ

33-2.33.52

himāhvaṃ dakṣiṇaṃ varṣaṃ bharatāya nyavedayat/
tasmāttadbhārataṃ varṣaṃ tasya nāmnā vidurbudhāḥ

33-2.33.53

bharatasyātmajo vidvān sumatirnāma dhārmikaḥ/
babhūva tasmiṃstadrājyaṃ bharataḥ saṃnyayojayat/
putra saṃkrāmitaśrīko vanaṃ rājā viveśa saḥ

33-2.33.54

tejasastu sutaścāpi prajāpatiramitrajit/
taijasasyātmajo vidvānindradyumna iti śrutaḥ

33-2.33.55

parameṣṭhī sutaścātha nidhane tasya śobhanaḥ /
pratīhārakule tasya nāmnā jajñe tadanvayāt/
pratihartteti vikhyāto jajñe tasyāpi dhīmataḥ

33-2.33.56

unnetā pratiharttustu bhuvastasya sutaḥ smṛtaḥ /
udgīthastasya putro'bhūtpratāviścāpi tatsutaḥ

33-2.33.57

pratāvestu vibhuḥ putraḥ pṛthustasya suto mataḥ /
pṛthoścāpi suto nakto naktasyāpi gayaḥ smṛtaḥ

33-2.33.58

gayasya tu naraḥ putro narasyāpi suto virāṭ/
virāṭ‌suto mahāvīryo dīmāṃstasya suto'bhavat

33-2.33.59

dhīmataśca mahān putro mahataścāpi bhauvanaḥ/
bhauvanasya sutastvaṣṭā arijastasya cātmajaḥ

33-2.33.60

arijasya rajaḥ putraḥ śatajidrajaso mataḥ/
tasya putraśataṃ tvāsīdrājānaḥ sarva eva te

33-2.33.61

viśvajyotiḥ pradhānāyaistairimā varddhitāḥ prajāḥ/
tairidaṃ bhārataṃ varṣaṃ saptakhaṇḍaṃ kṛtaṃ purā

33-2.33.62

teṣāṃ vaṃśaprakūtaistu bhukteyaṃ bhāratī dharā/
kṛtatretādiyuktāni yugākhyānyekasaptatiḥ

33-2.33.63

ye'tītāstairyugaiḥ sārddhaṃ rājānaste tadanvayāḥ/
svāyambhuve'ntare pūrvaṃ śataśo'tha sahasraśaḥ

33-2.33.64

eṣa svāyambhuvaḥ sargo yenedaṃ pūritaṃ jagat/
ṛṣibhirdaivataiścāpi pitṛgandharvarākṣasaiḥ

33-2.33.65

yakṣabhūtapiśācaiśca manuṣyamṛgapakṣibhiḥ /
taiṣāṃ sṛṣṭiriyaṃ loke yugaiḥ saha vivarttate

33-2.33

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte svāyambhuva vaṃśānukīrttanaṃ nāma trayastriśo'dhyāyaḥ

Original text: vāyupurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc