Scripture Library

Vayu Purana · Chapter 32

32.32.1

//sūrya uvāca//
yadorvaṃśaṃ pravakṣyāmi śreṣṭhasyottamatejhasaḥ/
vistareṇānupūrvyeṇa gadato me nibodhata

32.32.2

yadoḥ putrā babhūvurhi pañca devasutopamāḥ/
sahasrajidatha śreṣṭhaḥ kroṣṭurnīlo jito laghuḥ

32.32.3

sahasrajitsutaḥ śrīmāñchatajinnāma pārthivaḥ/
satajitsutā vikhyā tāstrayaḥ paramadhārmikāḥ

32.32.4

haihayaśca hayaścaiva rājā veṇuhayaśca yaḥ/
haihayasya tu dāyādo dharmmatattva iti śrutiḥ

32.32.5

dharmmatantrastu kīrttistu saṃjñeyastasya cātmajaḥ/
saṃjñeyasya tu dāyādo mahiṣmānnāma pārthivaḥ

32.32.6

āsīnmahiṣmataḥ putro bhadraśreṇyaḥ pratāpavān/
vārāṇasyadhipo rājā kathitaḥ pūrva eva hi

32.32.7

bhadraśreṇyasya dāyādo durmado nāma pārthivaḥ/
durmadasya tato dhīmān kanko nāma viśrutaḥ

32.32.8

kanakasya tu dāyādāścatvāro lokaviśrutāḥ/
kṛta vīryaḥ kārtavīryaḥ kṛtavarmā tathaiva ca

32.32.9

kṛto jātaścaturtho'bhūtkṛtaviryāttato'rjunaḥ/
jajñe bāhusahasreṇa saptadvīpeśvaro nṛpaḥ

32.32.10

sa hi varṣāyutaṃ taptvā tapaḥ paramaduścaram/
dattamārādhayāmāsa kārttavīryo'trisambhavam

32.32.11

tasmai datto varān prādāccaturo bhūritejasaḥ/
pūrvvaṃ bāhusahasrantu sa vavre prathamaṃ varam

32.32.12

adharmme dīyamānasya sadbhistasmānnivāraṇam/
dharmmeṇa pṛthivīñjitvā dharmmeṇaivānupālanam

32.32.13

saṃgrāmāṃstu bahūn jittvā hatvā cārīn sahasraśaḥ/
saṃgrāme yuddhayamānasya vadhaḥ syādadhikādraṇe

32.32.14

teneyaṃ pṛthivī kṛtsnā saptadvīpā sapattanā /
saptodadhiparikṣiptā kṣātreṇa vidhinā janāḥ

32.32.15

tasya bāhusahasrantu yuddhyataḥ kila dhīmataḥ/
yauddho dhvajo rathaścaiva prādurbhavati māyayā

32.32.16

daśayajñasahasrāṇi teṣu dvīpeṣu saptasu/
nirargalāḥ sma nirvṛttāḥ śrūyante tasya dhīmataḥ

32.32.17

sarve yajñā mahābāhostasyāsan bhūritejasaḥ/
sarve kāñcanavedīkāḥ sarve yūpaiśca kāñcanaiḥ

32.32.18

sarve devairmmāhābhāgairvimānasthairalaṃkṛtāḥ/
gandharvvairapsarobhiśca nityamevopaśobhitāḥ

32.32.19

tasya rājño jagau gāthāṃ gandharvo nāradastathā/
caritaṃ tasya rājarṣermahimānaṃ nirīkṣya ca

32.32.20

na nūnaṃ kārttavīryasya gatiṃ yāsyanti mānavāḥ/
yajñairdānaistapobhiśca vikrameṇa śrutena ca

32.32.21

dvīpeṣu saptasu sa vai khaḍgī varaśarāsanī/
rathī rājāpyanucaro'nyo'gāccaivānudṛśyate

32.32.22

anaṣṭadravyaścaivāsīnna śoko na ca vibhramaḥ/
prabhāveṇa mahārājñaḥ prajā dharmmeṇa rakṣataḥ

32.32.23

pañcāśītisahasrāṇi varṣāṇāṃ sa narādhipaḥ/
sapta sapta vārān samrāṭ cakravarttī babhūva ha

32.32.24

sa eva paśupālo'bhūt kṣetrapālastathaiva ca/
sa eva vṛṣṭyā parjanyo yogitvādarjjuno'bhavat

32.32.25

sa vai bāhusahasreṇa jyāghātakaṭhinena ca /
bhāti raśmisahasreṇa śāradeneva bhāskaraḥ

32.32.26

sa hi nāgasahasreṇa māhiṣmatyāṃ narādhipaḥ/
karkoṭakasabhāñjitvā purīṃ tatra nyaveśayat

32.32.27

sa vai vege samudrasya prāvṛṭkālāmbujekṣaṇaḥ /
krīḍanniva sukhodvignaḥ prāvṛṭkālañcakāra ha

32.32.28

lulitā krīḍatā tena hemasragdāmamālinī/
ūrmmibhrūkuṭisannādā śaṅkitābhyeti narmadā

32.32.29

purā sa tāmanusarannavagāḍho mahārṇavam/
cakāroddhṛttya velāntaṃ sa kālaḥ prāvṛṇodvanam

32.32.30

tasya bāhu sahasreṇa kṣobhyamāṇe mahādadhau/
bhavanti līnā niśceṣṭāḥ pātālasthā mahāsurāḥ

32.32.31

cūrṇīkṛtamahāvīcilīnamīnamahāviṣāḥ/
patitā viddhaphenaughamāvarttakṣiptadussaham

32.32.32

cakāra kṣobhayanrājā doḥsahasreṇa sāgaram/
devāsuraparikṣiptaṃ kṣīrodamiva sāgaram

32.32.33

mandarakṣobhaṇakṛtā hyamṛtodakaśaṅki tāḥ/
sahasotpāditā bhītā bhīmaṃ dṛṣṭvā nṛpottamam

32.32.34

nataniścalamūrddhāno babhūvuśca mahoragāḥ/
sāyāhne kadalīṣaṇḍā nirvātastimitā iva

32.32.35

sa vai baddhvā dhanuryāna utsiktaḥ pañcabhiḥ śataiḥ/
laṅkāyāṃ mohayitvā tu sabalaṃ rāvaṇaṃ balāt/
nirjitya baddhvā cānīya māhiṣmatyāṃ babandha tam

32.32.36

tato gatvā pulastyastu arjunaṃ ca prasādayat/
mumoca rājā paulastyaṃ pulastyenānupālitam

32.32.37

tasya bāhusahasrasya babhūva jyātalasvanaḥ/
yugānte'mbudavṛkṣasya sphuṭitasyāśaneriva

32.32.38

aho mṛdhe mahāvīryaṃ bhārgavo yasya so'cchinat/
mṛdhe sahasraṃ bāhūnāṃ hematālavanaṃ yathā

32.32.39

tṛṣitena kadācitsa bhikṣitaścitrabhānunā/
sapta dvīpāṃścitrabhānoḥ prādādbhikṣāṃ viśāmpatiḥ

32.32.40

purāṇi ghoṣān grāmāṃśca pattanāni ca sarvvaśaḥ//
jajvāla tasya bāṇeṣu citrabhānurdidhakṣayā

32.32.41

sa tasya puruṣendrasya prabhāveṇa mahāyaśāḥ/
dadāha kārtavīryasya śailāṃścāpi vanāni ca

32.32.42

sa śūnyamāśramaṃ sarvaṃ varuṇasyātmajasya vai/
dadoha savanadvīpāṃścitrabhānuḥ sahaihayaḥ

32.32.43

saṃlebhe varuṇaḥ putraṃ purā bhāsvinamuttamam/
vasiṣṭhanāmā sa muniḥ khyātaścāpaḥ śritaḥ śrutaḥ

32.32.44

tatrāpadastadā krodhādarjunaṃ śaptavānvibhuḥ/
yasmānna varjitamidaṃ vanaṃ te mama haihaya

32.32.45

tasmāt te duṣkaraṃ karmma kṛtamanyo haniṣyati/
arjuno nāma kaunteyo na ca rājā bhaviṣyati

32.32.46

arjuna tvāṃ mahāvīryo rāmaḥ praharatāṃ varaḥ/
chittvā bāhusahasraṃ vai pramathya tarasā balīṃ

32.32.47

tapasvī brāhmaṇaścaiva vadhiṣyati mahābalaḥ/
tasya rāmastadā hyāsīnmṛtyuśāpena dhīmataḥ

32.32.48

rājñā tena varaścaiva svayameva vṛtaḥ purā/
tasya putraśataṃ hyāsīt pañca tatra mahārathāḥ

32.32.49

kṛtāstrā balinaḥ śūrā dharmmātmāno yaśasvanaḥ /
śūraśca śūrasenaśca vṛṣṭyādyaṃ vṛṣa eva ca

32.32.50

jayadhvajaśca vai putrā avantiṣu viśāṃpateḥ/
jayadhvajasya putrastu tālajaṅghaḥ pratāpavān

32.32.51

tasya putraśataṃ hyeva tālajaṅghā iti śrutam/
teṣāṃ pañca gaṇāḥ khyātā haihayānāṃ mahātmanām

32.32.52

vīrahotrā hyasaṅkhyātā bhojāścāvartayastathā/
tuṇḍikerāśca vikrāntāstālajaṅghāstathaiva ca

32.32.53

vīrahotrasutaścāpi ananto nāma pārthivaḥ/
durjayastasya putrastu babhūvāmitradarśanaḥ

32.32.54

anaṣṭadravyatā caiva tasya rājño babhūva ha/
prabhāveṇa mahārājaḥ prajāstāḥ paryyapālayat

32.32.55

na tasya vittanāśaśca naṣṭaṃ pratilabheta saḥ/
kārtavīryasya yo janma kathayediha dhīmataḥ

32.32.56

vittavān bhavatyatraiva dharmmaścāsya vivarddhate/
yathā tvaṣṭā yathā dātā tathā svarge mahīyate

32.32

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte kārttavīryyārjunotpattivivaraṇaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: vāyupurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0