Varaha Purana · Chapter 96

atha triśaktiraharaye raudrīvratam
// śrīvarāha uvāca //
yā sā nīla giri yātā tapase dhṛtamānasā //
rodrī tamodbhavā śaktistasyāḥ śṛṇu dhare vratam

tapaḥ kṛtvā ciraṃ kālaṃ pālayāmyākhalaṃ jagat //
evamuddiśya paṃcāgniṃ sādhayāmāsa bhāminī

tarayāḥ kālāntare devyāstapanyāstapa uttamam //
rurunama mahātejāḥ brahmadattavaro 'suraḥ

samudramadhye ratnāḍhyaṃ puramasti mahāvanam //
tatra rājā sa detyendraḥ sarvadevabhayaṅkaraḥ

anekaśatasāhasrakeṭiṭyuttarottaraiḥ //
asurairanvitaḥ śrīmāndratīyo namuciryathā

kālena mahatā cāsau lokapālapurāṇyatha //
jigīṣuḥ sainyasaṃvīto devairyuddhamarocayat

uttiṣṭhatastasya mahāsurasya samudratoyaṃ vavṛthe'timātram //
anekanakapradamīnajuṣṭamālāvayaparvatasānudeśān

antaḥsthitānekasurāri saṅkavādvicitravamayudhacitraśobham //
bhīmaṃ balaṃ varmitacāruyodhaṃ viniryayau sindhujalādaśālāt

tatra dvipā daityavarairupetāḥ samānaghaṇṭāyuta kiṃkiṇīkāḥ//
vinaryayuḥ svākṛtibhīpaṇāśca samatvamuccaiḥ khalu darśayantaḥ

aśvāstathā kāñcanapīṭhanaddhā roḍaistu yuktāḥ sitacāmaraiśca //
vyavasthitāste samameva tu viniryayurlakṣaśaḥ koṭeśaśca

rathā ravisyandanatulyavegāḥ sucakradaṇḍākṣatriveṇuyuktāḥ //
suśakhayantrāḥ parapīḍatāṅgāścalatyanantāstvaritaṃ viśaktāḥ

tathaiva yodhāḥ sthagitetaretāstatarṣiko ye varatūṇapaṇiyaḥ //
pade pade labdhajayāḥ prahāriṇo virejurucairasurānugā bhṛśam

deveṣu caiva bhareṣu vinirgatya jdāttataḥ //
caturaṅgabalopetaḥ prāyādindrapuraṃ prati

yuyodha ca suraiḥ sāḍhe rudaityapatistathā /
sudūrmusaladheraiḥ śarairdaṇḍāyudhaistathā

janudairayāḥ surānsaṃkhya surāścaiva tathāsurān //
evaṃ kṣaṇamatho yudhvā tadā devāḥ savāsavāḥ

asurainirjitāḥ sadyo dudruvurvimukhā bhṛśam //
deveṣu caivagbhagreṣu vidvateṣu viśeṣataḥ

asuraḥ sarvadevānāmanvadhāvata vīryavān /
tato devagaṇāḥ sarve dravanto bhayāvahvalāḥ

nīle girivara jagmuryatra devī vyavāsthatā //
rodī taporatā devī tāmasī śaktiruttamā

saṃhārakāriṇī devī kālarātrīta tāṃ viduḥ //
sā dṛṣṭvā tān tadā devāna bhayatrastānvicetasaḥ

mā bhepṭetyuccakaidevī tānuvāca surottamān //
devyuvāca //
kimiyaṃ vyākulā devā gatirva upalakṣyate

kathayadhvaṃ drutaṃ devāḥ sarvathā bhayakāra ṇam //
devā ūcuḥ /
ayamāyāti daityendro rurubhīmaparākramaḥ

etasya bhātān rakṣasva tvaṃ devānparameśvāra //
evamuktasa tadā devī bhīma parākamā

jahāsa parayā prītyā devānāṃ purataḥ śubhā //
tasyā hasuntyā vakrāttu baḍhyo devyo vārnaryayuḥ

yābhirviśvamidaṃ vyāptaṃ vikṛtābhairanekaśaḥ //
pāśāṃkuśadharāḥ sarvāḥ sarvāḥ pani payodharāḥ

sarvāḥ śūladharā bhīmāḥ sarvāścāpadharāḥ śubhāḥ //
tāḥ saḥ kāṭiśo devyasta de/ veṣṭaya saṃsthitāḥ

yuyudhudānavaiḥ sārdhaṃ baddhatūṇā mahābalāḥ //
kṣaṇena dānavavalaṃ tatsarvaṃ nihataṃ tu taiḥ

devāśca sarve sampannā yuyudhunagaṃ balam //
kālarācyā balaṃ caiva yacca devabalaṃ mahat

tatsarvaṃ dānavabalamanayadyamasādanam //
eka evaṃ mahādaityo rurustasthau mahāmṛdhe

sa ca māyāṃ mahāraudrī rauvīṃ visasarja hai //
sā māyā vavṛdhe bhīmā sarvadevapramodinī

tayā vimohitā devāḥ sarve nidrā tu lebhire //
devā ca triśikhenājau taṃ daityaṃ samatāḍayat

tayā tu tāḍitasyāsya daityasya śubhalocane //
carmamuṇḍe ubhe samyak pṛthagbhute babhūvatuḥ

rustu dānavendrasya carmamuṇḍe kṣaṇādyataḥ//
apahṛtyāiradevī cāmuṇḍā tena sā'bhavatu

vāśca sarva sampanna yuyudhunica //
sa ca māyāṃ mahā ithaṃ samatāḍayat // ३३
sarvabhūtamahāraudrī yā devī parameśvarī //
saṃhāriṇī tu yā caiva kālarātriḥ prakīrtitā

tasyā anucarā devyo baḍhyo'saṃkhyāta koṭayaḥ //
tāstāṃ devīṃ mahābhāgoṃ parivārya vyavasthitāḥ

yācayāmāsuravyagrāstāstāṃ devīṃ bubhukṣitāḥ //
vayaṃ devi sudhārtāḥ smo dehi no bhojanaṃ śubhe

evamuktā tadā devī dadhyā tāsāṃ tu bhojanam //
na cādhyagacchacca yadā tāsāṃ bhojanamantikāt

tato dadhyo mahādevaṃ rudraṃ paśupatiṃ vibhum /
so'pi dhyānātsamuttasthau paramātmā trilocanaḥ

uvāca ca drutaṃ devīṃ kiṃ te kārya vivakṣitam //
ihi devi varārohe yatte manasi vartate

devyuvāca //
bhakṣyārthamāsāṃ deveśa kiñciddātumihārhasi //
balātkurvanti māmetā bhakṣārthinyo maḥ balāḥ

anyathā māmapi balādbhakṣyāyaṣyanti tāḥ prabho //
rudra uvāca //
etāsāṃ śṛṇu deveśa bhakṣyamekaṃ mayoditam

kathya mānaṃ varārohe kālarātre mahāprabhe //
yā strī sagarbhā deveśi vanyastrīparidhānakam

paridhatte spṛśecāpi puruṣasya viśeṣataḥ //
sa bhāgostu mahābhāgo kāsāñcitpṛthivītale

anyāśchidreṣu vā'jñānāṃ gṛhītvā tatra vai bālam //
labdhvā bhavantu suprītā api varṣaśatā pi

anyāḥ sutigṛhe cchidraṃ gṛhṇīyustatra pūjitāḥ //
nivasiṣyanti deveśa tathānyā jātahārikāḥ

gṛhe kṣetre taḍāgeṣu vāpyudyāneṣu caiva hi //
anyacitā rudantya yāḥ striyāstaṣṭhanti nityaśaḥ

tāsāṃ śarīrāṇyāviśya kacittṛptimavāpsyatha //
evamuktvā tadā devī svayaṃ rudraḥ pratāpavān

dṛṣṭvā ruruca sabamasurendra nipātitam //
stutiṃ cakāra bhagavān svayaṃ devasrilocanaḥ

rudra uvāca //
jayasva devi cāmuṇḍe jaya bhūtāpahāriṇi //
jaya sarvagate devi kālarātre namo'stu te

viśvamutte śubhe śuddhe virūpākṣa trilo cane //
bhīmarūpe śive vedye mahāmāye mahodaye

manojave jaye jṛmbhe bhīmākṣa kṣubhitakṣaye //
mahāmāri vicitrāṅge jaya nṛtyapriye śubhe

vikarāle mahākāli kālike pāpahāriṇi /
pāśahaste daṇḍahaste bhīmarūpe bhayānake

cāmuṇḍe jvamānāsye tīkṣṇadeṣṭe mahābale//
śatayānasthite devi pretāsanagate śive

bhīmākṣi bhīṣaṇe devi sarvabhūtabhayaṅkāra/
karāle vikarāle ca mahākāle karālini

kālī karālī vikrāntā kālarātri namo'stu te //
iti stutā tadā devī rudreṇa parameṣṭhinā

tutoṣa paramā devī vākyaṃ ceda muvāca ha /
varaṃ vṛṇīṣva deveśa yatte manāsa vartate

rudra uvāca //
stotreṇānena ye devi tvāṃ stuvanti varānane //
teṣāṃ tvaṃ varadā devi bhava sarvagatā satī

yathemaṃ triḥprakāre tu devi bhaktyā samānyataḥ //
sa putrapautrapaśumān samṛddhimupagacchati

yathemaṃ śṛṇuyā ityā triśakyāstu samudbhavam //
sarvapāpavinirmukto padaṃ gacchatyanāmayam

evaṃ stutvā bhavo devī cāmuṇḍāṃ ca sureśvarīm //
kṣaṇā dantarhito devaste ca devā divaṃ yayuḥ

ya etāṃ veda vai decyā utpatti trividhāṃ varam //
sa karmapāśanirmuktaḥ paraṃ nirvāṇabhṛcchāta

bhraṣṭarājyo yadā rājā navamyāṃ niyataḥ śuciḥ //
aṣṭabhyāṃ ca caturdaśyāmuphvāsī narottamaḥ

saṃvatsareṇa labhate rājyaṃ niṣkaṇṭakaṃ nṛpaḥ//
eṣāṃ triśaktiṃruddiṣṭā nayasiddhāntagāminī

eṣā śvetā parā sṛṣṭiḥ sāttvikī brahmasaṃsthitā //
eṣaiva raktā rajasi vaiṣṇavī parikīrtitā

eṣaitra kṛṣṇā tamasi raudrī devī prakīrtitā //
paramātmā yathā deva eka eva tridhā sthitaḥ

prayojanakśācchaktirekaiva trividhā'bhavat //
ya etaṃ śṛṇuyātsagai triśattayāḥ paramaṃ śivam

sarvapāpavinirmuktaḥ paraṃ nirvāṇamāpnuyāt //
yaścamaṃ śruṇuyānnityaṃ navamya niyataḥ sthitaḥ

sa rājyamatulaṃ lebhe bhayebhyaśca pramucyate //
yasyedaṃ likhitaṃ gehe sadā tiṣṭhati dhāritam

na tasyāgnibhayaṃ ghāraṃ sarpacaurādinaṃ bhavet //
yaścamaṃ pūjayedbhaktyā pustake'pi sthitaṃ budhaḥ

tena ceṣṭuṃ bhavetsarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram //
jāyante paśavaḥ putrā dhana dhānyaṃ varāḥ striyaḥ

ratnānyaśvāstathā gāvo dāsā dāsyo bhavanti hi //
yasyedaṃ tiṣṭhate gehe tasya sampadbhavedhuvam

śrīvarāha uṣāca //
etadeva rahasyaṃ te kīrtitaṃ bhūtadhāriṇe //
ruddhasya khalu māhātmyaṃ sakalaṃ kīrtitaṃ mayā

navakoṭyastu cāmuṇḍā bhabhinnā vyavasthitāḥ //
yā raudrī tāmasī śaktiḥ sā cāmuṇḍā prakīrtitā

aṣṭādaśa tathā koṭyo vaiṣṇavyā bhedū ucyate //
yā viṣṇo rājasī śaktiḥ pālanī caiva vaiṣṇavī

yā brahmaśāktaḥ sattvasthā sā hyanantā prakārtitā //
etāsāṃ sarvabhedeṣu pṛthagekaikaśī dhare

sarvasa bhagavān rukhaḥ sarvagaśca patirbhavet //
yāvantyasyā mahāśakyāstāvadrūpāṇi śaṅkaraḥ

kṛtavāṃstāśca bhajate patirūpeṇa sarvadā /
yaścārādhayate tasya rudrastuṣṭo bhaviṣyati//
sidhyanti tasya kāmāce manasā cintitā api

iti śrīvarāhapurāṇe triśaktimāhātmye triśakti rahasyaṃ nāma ṣaṇṇavatitamo'dhyāyaḥ