Varaha Purana · Chapter 95

śrīvarāha uvāca /
yā sā nīlagiriṃ yātā tapase dhṛtamānasā /
raudrī tamodbhavā śaktistasyāḥ śrṛṇu dhare vratam

tapaḥ kṛtvā ciraṃ kālaṃ pālayāmyakhilaṃ jagat /
evamuddiśya pañcāgniṃ sādhayāmāsa bhāminī

tasyāḥ kālāntare devyāstapantyāstapa uttamam /
rururnāma mahātejā brahmadattavaro'suraḥ

samudramadhye ratnāḍhyaṃ puramasti mahāvanam /
tatra rājā sa daityendraḥ sarvadevabhayaṃkaraḥ

anekaśatasāhastrakoṭikoṭiśatottaraiḥ /
asurairanvitaḥ śrīmān dvitīyo namuciryathā

kālena mahatā cāsau lokapālapurāṇyatha /
jigīṣuḥ sainyasaṃvīto devairbhayamarocayat

uttiṣṭhatastasya mahāsurasya
samudratoyaṃ vavṛdhe'timātram /
anekanakragrahamīnajuṣṭa -
māplāvayat parvatasānudeśān

antaḥ sthitānekasurārisaṃghaṃ
vicitracarmāyudhacitraśobham /
bhīmaṃ balaṃ balinaṃ cāruyodhaṃ
viniryayau sindhujalād viśālam

tatra dvipā daityavarairupetā
samānaghaṇṭāsusamūhayuktāḥ /
viniryayuḥ svākṛtibhīṣaṇāni
samantamuccaiḥ khalu darśayantaḥ

aśvāstathā kāñcanapīḍanaddhā
rohītamatsyaiḥ samatāṃ jalāntaḥ /
vyavasthitāste samameva tūrṇaṃ
viniryayuḥ lakṣaśaḥ koṭiśaśca

rathā ravisyandanatulyavegāḥ
sucakradaṇḍākṣatriveṇuyuktāḥ /
suśastrayantrāḥ paripīḍitāṅgā -
ścalatpatākāstvaritaṃ viśaṅkāḥ

tathaiva yodhāḥ sthagitetaretarā -
stitīrṣavaḥ pravarāstūrṇapāṇayaḥ /
raṇe raṇe labdhajayāḥ prahāriṇo
virejuruccairasurānugā bhṛśam

deveṣu caiva bhagneṣu vinirgatya jalāt tataḥ /
caturaṅgabalopetaḥ prāyādindrapuraṃ prati

yuyodha ca sūraiḥ sārddhaṃ rururdaityapatistathā /
mudgarairmuśalaiḥ śūlaiḥ śarairdaṇḍāyudhaistathā /
jaghnurdaityāḥ surān saṃkhye surāścaiva tathā'surān

evaṃ kṣaṇamatho yuddhaṃ tadā devāḥ savāsavāḥ /
asurairnirjitāḥ sadyo dudruvurvimukhā bhṛśam

deveṣu caiva bhagneṣu vidruteṣu viśeṣataḥ /
asuraḥ sarvadevānāmanvadhāvata vīryavān

tato devagaṇāḥ sarve dravanto bhayavihvalāḥ /
nīlaṃ girivaraṃ jagmuryatra devī vyavasthitā

audrī taporatā devī tāmasī śaktiruttamā /
saṃhārakāriṇī devī kālarātrīti tāṃ viduḥ

sā dṛṣṭvā tān tadā devān bhayatrastān vicetasaḥ /
mā bhaiṣṭetyuccakairdevī tānuvāca surottamān

devyuvāca /
kimiyaṃ vyākulā devā gatirva upalakṣyate /
kathayadhvaṃ drutaṃ devāḥ sarvathā bhayakāraṇam

devā ūcuḥ /
ayamāyāti daityendro rururbhīmaparākramaḥ /
etasya bhītān rakṣasva tvaṃ devān parameśvari

evamuktā tadā devairdevī bhīmaparākramā /
jahāsa parayā prītyā devānāṃ purataḥ śubhā

tasyā hasantyā vaktrāt tu bahvyo devyo viniryayuḥ /
yābhirviśvamidaṃ vyāptaṃ vikṛtābhiranekaśaḥ

pāśāṅkuśadharāḥ sarvāḥ sarvāḥ pīnapayodharāḥ /
sarvāḥ śūladharā bhīmāḥ sarvāścāpadharāḥ śubhāḥ

tāḥ sarvāḥ koṭiśo devyastāṃ devīṃ veṣṭya saṃsthitāḥ /
yuyudhudarnivaiḥ sārddhaṃ baddhatūṇā mahābalāḥ /
kṣaṇena dānavabalaṃ tatsarvaṃ nihataṃ tu taiḥ

devāśca sarve saṃyattā yuyudhurdānavaṃ balam /
ādityā vasavo rudrā viśvedevāstathāśvinau /
sarve śastrāṇi saṃgṛhya yuyudhurdānavaṃ balam

kālarātryā balaṃ yacca yacca devabalaṃ mahat /
tatsarvaṃ dānavabalamanayad yamasādanam

eka eva mahādaityo rurustasthau mahāmṛdhe /
sa ca māyāṃ mahāraudrīṃ rauravīṃ visasarja ha

sā māyā vavṛdhe bhīmā sarvadevapramohinī /
tayā tu mohitā devāḥ sadyo nidrāṃ tu bhejire

devī ca triśikhenājau taṃ daityaṃ samatāḍyat /
tayā tu tāḍitāntasya daityasya śubhalocane /
carmamuṇḍe ubhe samyak pṛthagbhūte babhūvatuḥ

rurostu dānavendrasya carmamuṇḍe kṣaṇād yataḥ /
apahṛtyāharad devī cāmuṇḍā tena sābhavat

sarvabhūtamahāraudrī yā devī parameśvarī /
saṃhāriṇī tu yā caiva kālarātriḥ prakīrtitā

tasyā hyanucarā devyo yā hyasaṃkhyātakoṭayaḥ /
tāstāṃ devīṃ mahābhāgāṃ parivārya vyavasthitāḥ

yā kyāmāsuravyagrāstāstāṃ devīṃ bubhukṣitāḥ /
bubhukṣitā vayaṃ devi dehi no bhojanaṃ śubhe

evamuktā tadā devī dadhyau tāsāṃ tu bhojanam /
na cādhyagacchacca yadā tāsāṃ bhojanamantikāt

tato dadhyau mahādevaṃ rudraṃ paśupatiṃ vibhum /
so'pi dhyānāt samuttasthau paramātmā trilocanaḥ

uvāca ca drutaṃ devīṃ kiṃ te kāryaṃ vivakṣitam /
brūhi devi varārohe yat te manasi varttate

devyuvāca /
bhakṣyārthamāsāṃ deveśa kiñcid dātumihārhasi /
balātkurvanti māmetā bhakṣārthinyo mahābalāḥ /
anyathā māmapi balād bhakṣayiṣyanti māṃ prabho

rudra uvāca /
etāsāṃ śrṛṇu deveśi bhakṣamekaṃ mayodyatam /
kathyamānaṃ varārohe kālarātri mahāprabhe

yā strī sagarbhā deveśi anyastrīparidhānakam /
paridhatte spṛśeccāpi puruṣasya viśeṣataḥ

sa bhāgo'stu mahābhāge kāsāñcit pṛthivītale /
anyāśchidreṣu bālāni gṛhītvā tatra vai balim /
labdhvā tiṣṭhantu suprītā api varṣaśatānyapi

anyāḥ sūtigṛhe chidraṃ gṛhṇīyustatra pūjitāḥ /
nivasiṣyanti deveśi tathānyā jātahārikāḥ

gṛhe kṣetre taḍāgeṣu vāpyudyāneṣu caiva hi /
anyacittā rudantyo yāḥ striyastiṣṭhanti nityaśaḥ /
tāsāṃ śarīrāṇyāviśya kāścittṛptimavāpsyatha

evamuktvā tadā devīṃ svayaṃ rudraḥ pratāpavān /
dṛṣṭvā ruruṃ ca sabalamasurendraṃ nipātitam /
stutiṃ cakāra bhagavān svayaṃ devastrilocanaḥ

rudra uvāca /
jayasva devi cāmuṇḍe jaya bhūtāpahāriṇi /
jaya sarvagate devi kālarātri namo'stu te

viśvamūrtte śubhe śuddhe virūpākṣi trilocane /
bhīmarūpe śive vidye mahāmāye mahodaye

manojave jaye jṛmbhe bhīmākṣi kṣubhitakṣaye /
mahāmāri vicitrāṅge geyanṛtyapriye śubhe

vikarāle mahākāli kālike pāpahāriṇi /
pāśahaste daṇḍahaste bhīmarūpe bhayānake

cāmuṇḍe jvalamānāsye tīkṣṇadaṃṣṭre mahābale /
śavayānasthite devi pretāsanagate śive

bhīmākṣi bhīṣaṇe devi sarvabhūtabhayaṃkari /
karāle vikarāle ca mahākāle karālini /
kālī karālī vikrāntā kālarātri namo'stu te

vikarālamukhī devi jvālāmukhi namo'stu te /
sarvasattvahite devi sarvadevi namo'stu te

iti stutā tadā devī rudreṇa parameṣṭhinā /
tutoṣa paramā devī vākyaṃ cedamuvāca ha /
varaṃ vṛṇīṣva deveśa yat te manasi varttate

rudra uvāca /
stotreṇānena ye devi tvāṃ stuvanti varānane /
teṣāṃ tvaṃ varadā devi bhava sarvagatā satī

yaścemaṃ triprakāraṃ tu devi bhaktyā samanvitaḥ /
sa putrapautrapaśumān samṛddhimupagacchati

yaścemaṃ śrṛṇuyād bhaktyā triśaktayāstu samudbhavam /
sarvapāpavinirmuktaḥ padaṃ gacchatyanāmayam

evaṃ stutvā bhavo devīṃ cāmuṇḍāṃ parameśvarīm /
kṣaṇādantarhito devaste ca devā divaṃ yayuḥ

ya etāṃ veda vai devyā utpattiṃ trividhāṃ dhare /
sarvapāpavinirmuktaḥ paraṃ nirvāṇamṛcchati

bhraṣṭarājyo yadā rājā navamyāṃ niyataḥ śuciḥ /
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāmupavāsī narottamaḥ /
saṃvatsareṇa labhate rājyaṃ niṣkaṇṭakaṃ nṛpaḥ

eṣā triśaktiruddiṣṭā nayasiddhāntagāminī /
eṣā śvetā parā sṛṣṭiḥ sāttvikī brahmasaṃsthitā

eṣaiva raktā rajasi vaiṣṇavī parikīrttitā /
eṣaiva kṛṣṇā tamasi raudrī devī prakīrttitā

paramātmā yathā deva eka eva tridhā sthitaḥ /
prayojanavaśācchaktirekaiva trividhā'bhavat

ya etaṃ śrṛṇuyāt sargaṃ triśaktyāḥ paramaṃ śivam /
sarvapāpavinirmuktaḥ paraṃ nirvāṇamāpnuyāt

yaścedaṃ śrṛṇuyād bhaktyā navamyāṃ niyataḥ sthitaḥ /
sa rājyamatulaṃ lebhe bhayebhyaśca pramucyate

yasyedaṃ likhitaṃ gehe sadā tiṣṭhati dhāriṇi /
na tasyāgnibhayaṃ ghoraṃ sarpacaurādikaṃ bhavet

yaścaitat pūjayed bhaktayā pustake'pi sthitaṃ budhaḥ /
tena yaṣṭaṃ bhavet sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram

jāyante paśavaḥ putrā dhanaṃ dhānyaṃ varastriyaḥ /
ratnānyaśvā gajā bhṛtyā yānāścāśu bhavantyuta /
yasyedaṃ tiṣṭhate gehe tasyedaṃ jāyate dhruvam

śrīvarāha uvāca /
etadeva rahasyaṃ te kīrttitaṃ bhūtadhāriṇi /
rudrasya khalu māhātmyaṃ sakalaṃ kīrttitaṃ mayā

navakoṭyastu cāmuṇḍā bhedabhinnā vyavasthitā /
yā raudrī tāmasī śaktiḥ sā cāmuṇḍā prakīrttitā

aṣṭādaśa tathā koṭyo vaiṣṇavyā bheda ucyate /
yā sā ca rājasī śaktiḥ pālanī caiva vaiṣṇavī /
yā brahmaśaktiḥ sattvasthā anantāstāḥ prakīrttitā

etāsāṃ sarvabhedeṣu pṛthagekaikaśo dhare /
sarvāsāṃ bhagavān rudraḥ sarvagaśca patirbhavet

yāvantyasyā mahāśaktyāstāvad rūpāṇi śaṃkaraḥ /
kṛtavāṃstāśca bhajate patirūpeṇa sarvadā

yaścārādhayate tāstu rudrastuṣṭo bhaviṣyati /
siddhyante tāstadā devyo mantriṇo nātra saṃśayaḥ

// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre pañcanavatitamo'dhyāyaḥ