Varaha Purana · Chapter 94
śrīvarāha uvāca /
atha vidyutprabho daityastathā dūto visarjitaḥ /
devyāḥ sakāśaṃ gatvā'sau tāmuvāca sumadhyamām
praṇamya prayato bhūtvā kumārīśatasaṃkulām /
āsthāne vinayāpannastato vacanamabravīt
vidyutprabha uvāca /
devi pūrvamṛṣistvāsīdādisarge kasaṃbhavaḥ /
sakhā sārasvato jātaḥ supārśvo nāma vai vibhuḥ
tasyābhavanmahātejāḥ sindhudvīpaḥ pratāpavān /
sa hi tīvraṃ tapastepe māhiṣmatyāṃ purottame
kurvatastu tapo ghoraṃ nirāhārasya śobhane /
ādyā tu vipracittestu sutā surasutopamā /
māhiṣmatīti vikhyātā rūpeṇāsadṛśī bhuvi
sā sakhībhiḥ parivṛtā viharantī yadṛcchayā /
āgatā mandaradroṇīṃ tatrāpaśyat tapovanam /
munerambarasaṃjñasya vividhadrumamālinam
latāgṛhaistu vividhairvakulairlakucaistathā /
candanaiḥ spandanaiḥ śālaiḥ saralairupaśobhitam /
vicitravanakhaṇḍaiśca bhūṣitaṃ tu mahātmanaḥ
dṛṣṭvāśramapadaṃ ramyaṃ sāsurī kanyakā śubham /
māhiṣmatī varārohā cintayāmāsa bhāminī
bhīṣayitvāhamenaṃ tu tāpasaṃ tvāśrame svayam /
tiṣṭhāmi krīḍatī sārdhaṃ sakhībhiḥ paramārcitā
evaṃ saṃcintya sā devī mahiṣī saṃbabhūva ha /
sakhībhiḥ saha viśveśi tīkṣṇaśrṛṅgāgradhāriṇī
tamṛṣiṃ bhīṣituṃ tābhiḥ saha gatvā varānanā /
asau bibhīṣitastābhistāṃ jñātvā jñānacakṣuṣā /
āsurīṃ krodhasaṃpannaḥ śaśāpa śubhalocanām
yasmād bhīṣayase māṃ tvaṃ mahiṣīrūpadhāriṇī /
ato bhava mahiṣyeva pāpakarme śataṃ samāḥ
evamuktā tataḥ sā tu sakhībhiḥ saha vepatī /
pādayornyapatat tasya śāpāntaṃ kuru jalpatī
tasyāstad vacanaṃ śrutvā sa muniḥ karuṇānvitaḥ /
śāpāntamakarot tasyā vākyaṃ cedamuvāca ha
anenaiva svarūpeṇa putramekaṃ prasūya vai /
śāpānto bhavitā bhadre madvākyaṃ na mṛṣā bhavet
evamuktā gatā sā tu narmadātīramuttamam /
yatra tepe tapo ghoraṃ sindhudvīpo mahātapāḥ
tatra cendumatī nāma daityakanyā'tirūpiṇī /
sā dṛṣṭā tena muninā vivastrā majjatī jale
caskanda sa muniḥ śukraṃ śilādroṇyāṃ mahātapāḥ /
tacca māhiṣmatī dṛṣṭvā divyagandhi sugandhi ca /
tataḥ sakhīruvācedaṃ pibāmīdaṃ jalaṃ śubham
evamuktvā tu sā pītvā tacchukraṃ munisaṃbhavam /
prāptā garbhaṃ munerbījāt suṣāva ca tadā sato
tasyāḥ putro'bhavad dhīmān mahābalaparākramaḥ /
mahiṣeti smṛto nāmnā brahmavaṃśavivardhanaḥ /
sa tvāṃ varayate devi devasainyavimardanaḥ
sa surānapi jitvā''jau trailokyaṃ ca tavānaghe /
dāsyate devi suprotastava sarvaṃ mahāsuraḥ /
tasyātmopapradānena kuru devi mahat kṛtam
evamuktā tadā devī tena dūtena śobhanā /
jahāsa paramā devī vākyaṃ novāca kiñcana
tasyā hasantyā dūto'sau trailokyaṃ sacarācaram /
dadarśa kukṣau saṃbhrāntastatkṣaṇāt samapadyata
tato devyāḥ pratīhārī jayā nāmātitejanā /
devyā hṛdi sthitaṃ vākyamuvāca tanumadhyamā
jayā uvāca /
kanyārthī vadate yaddhi tattvayā samudīritam /
yadi nāma vrataṃ cāsyāḥ kaumāraṃ sārvakālikam /
api cānyāḥ kumāryo'tra santi devyāḥ padānugāḥ
tāsāmekā'pi no labhyā kimu devī svayaṃ śubhā /
yāhi dūta tvaran mā te kiñcidanyad bhaviṣyati
evamukto gato dūtastāvad vyomni mahāmuniḥ /
āyāto nāradastūrṇaṃ nṛtyannuccairmahātapāḥ
diṣṭyā diṣṭyeti vadatastāṃ devīṃ śubhalocanām /
upaviṣṭo jagādātha āsane parame'rcitaḥ
praṇamya devīṃ sarveśīmuvāca ca mahātapāḥ /
devi devairahaṃ prītaiḥ preṣito'smi tavāntikam
vijitā devi daityena mahiṣākhyena nirjarāḥ /
tvāṃ gṛhītuṃ prayatnaṃ sa kṛtavān devi daityarāṭ
evamukto'smi devaistvāṃ bodhayāmi varānane /
sthirībhūtā mahādevi taṃ daityaṃ pratighātaya
uktvaivāntarhitaḥ sadyo nāradaḥ svecchayā yayau /
devī ca kanyāstāḥ sarvāḥ sannahyantāmuvāca ha
tataḥ kanyā mahābhāgāḥ sarvāstā deviśāsanāt /
babhūvurghorarūpiṇyaḥ khaṅgacarmadhanurdharāḥ /
saṃgrāmahetoḥ saṃtasthurdaityavidhvaṃsanāya tāḥ
tāvad daityabalaṃ sarvaṃ muktvā devacamūṃ drutam /
āyayau yatra tad devyāḥ saṃnaddhaṃ strībalaṃ mahat
tatastā yuyudhuḥ kanyā dānavaiḥ saha darpitāḥ /
kṣaṇena tad balaṃ tābhiścaturaṅgaṃ nipātitam
śirāṃsi tatra keṣāṃcicchinnāni patitāni ca /
apareṣāṃ vidāryoraḥ kravyādāḥ pānti śoṇitam
anye kabandhabhūtāstu nanṛturdaityanāyakāḥ /
evaṃ kṣaṇena te sarve vidhvastāḥ pāpacetasaḥ /
apare vidrutāḥ sarve yatrāsau mahiṣāsuraḥ
tato hāhākṛtaṃ sarvaṃ yathā daityabalaṃ mahat /
evaṃ tadākulaṃ dṛṣṭvā mahiṣo vākyamabravīt /
senāpate kimetaddhi balaṃ bhagnaṃ mamāgrataḥ
tato yajñahanurnāmā daityo hastisvarūpavān /
uvāca bhagnametaddhi kumārībhiḥ samantataḥ
tato dudrāva mahiṣastāḥ kanyāḥ śubhalocanāḥ /
gadāmādāya tarasā kanyā dudrāva vegavān
yatra tiṣṭhati sā devī devagandharvapūjitā /
tatraiva so'suraḥ prāyād yatra devī vyavasthitā /
sā ca dṛṣṭvā tamāyāntaṃ viṃśaddhastā babhūva ha
dhanuḥ khaṅgaṃ tathā śaktiṃ śarān śūlaṃ gadāṃ tathā /
paraśuṃ ḍamaruṃ caiva tathā ghaṇṭāṃ viśālinīm /
śataghnīṃ mudgaraṃ ghoraṃ bhuśuṇḍīṃ kuntameva ca
musalaṃ ca tathā cakraṃ bhindipālaṃ tathaiva ca /
daṇḍaṃ pāśaṃ dhvajaṃ caiva padmaṃ ceti ca viṃśatiḥ
bhūtvā viṃśabhujā devī siṃhamāsthāya daṃśitā /
sasmāra rudraṃ deveśaṃ raudraṃ saṃhārakāraṇam
tato vṛṣadhvajaḥ sākṣād rudrastatraiva āyayau /
tayā praṇamya vijñaptaḥ sarvān daityān jayāmyaham
tvayi sannidhimātre tu devadeva sanātana /
evamuktvā'surān sarvān jigāya parameśvarī
muktavā tamekaṃ mahiṣaṃ śeṣaṃ hatvā tamabhyayāt /
yāvad devī tataḥ sā'pi tāṃ dṛṣṭvā so'pi dudruve
kvacid yudhyati daityendraḥ kvaciccaiva palāyati /
kvacit punarmṛdhaṃ cakre kvacit punarupāramat
evaṃ varṣahastrāṇi daśa tasya tayā saha /
divyāni vigatāni syuryudhyatastasya śobhane /
babhrāma sakalaṃ tvājau brahmāṇḍaṃ bhītamānasam
tataḥ kālena mahatā śataśrṛṅge mahāgirau /
padbhyāmākramya śūlena nihato daityasattamaḥ
śiraściccheda khaṅgena tatra cāntaḥsthitaḥ pumān /
nirgatya vigataḥ svargaṃ devyāḥ śastranipātanāt
tato devagaṇāḥ sarve mahiṣaṃ vīkṣya nirjitam /
sabrahmakā stutiṃ cakrurdevyāstuṣṭena cetasā
devā ūcuḥ /
namo devi mahābhāge gambhīre bhīmadarśane /
jayasthe sthitisiddhānte trinetre viśvatomukhi
vidyāvidye jaye yājye mahiṣāsuramardini /
sarvage sarvadeveśi viśvarūpiṇi vaiṣṇavi
vītaśoke dhruve devi padmapatraśubhekṣaṇe /
śuddhasattvavratasthe ca caṇḍarūpe vibhāvari
ṛddhisiddhiprade devi vidye'vidye'mṛte śive /
śāṃkarī vaiṣṇavī brāhmī sarvadevanamaskṛte
ghaṇṭāhaste triśūlāstre mahāmahiṣamardini /
ugrarūpe virūpākṣi mahāmāye'mṛtastrave
sarvasattvahite devi sarvasattvamaye dhruve /
vidyāpurāṇaśilpānāṃ jananī bhūtadhāriṇī
sarvadevarahasyānāṃ sarvasattvavatāṃ śubhe /
tvameva śaraṇaṃ devi vidye'vidye śriye'mbike /
virūpākṣi tathā kṣānti kṣobhitāntarjale'vile
namo'stu te mahādevi namo'stu parameśvari /
namaste sarvadevānāṃ bhāvanitye'kṣaye'vyaye
śaraṇaṃ tvāṃ prapadyante ye devi parameśvari /
na teṣāṃ jāyate kiñcidaśubhaṃ raṇasaṅkaṭe
yaśca vyāghrabhaye ghore caurarājabhaye tathā /
stabavamenaṃ sadā devi paṭhiṣyati yatātmavān
nigaḍastho'pi yo devi tvāṃ smariṣyati mānavaḥ /
so'pi bandhairvimuktaste susukhaṃ vasate sukhī
śrīvarāha uvāca /
evaṃ stutā tadā devī devaiḥ praṇatipūrvakam /
uvāca devān suśroṇī vṛṇudhvaṃ varamuttamam
devā ūcuḥ /
devi stotramidaṃ ye hi paṭhiṣyanti tavānaghe /
sarvakāmasamāpannān kuru devi sa no varaḥ
evamastviti tān devānuktvā devī parā'parā /
visasarja tato devān svayaṃ tatraiva saṃsthitā
etad dvitīyaṃ yo janma veda devyā dharādhare /
sa vītaśoko virajāḥ padaṃ gacchatyanāmayam
// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre caturnavatitamo'dhyāyaḥ
Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0