Varaha Purana · Chapter 70
bhadrāśva uvāca /
bhagavan kiṃ kṛtaṃ lokaṃ tvayā tamanupaśyatā /
vrataṃ tapo vā dharmo vā prāptyarthaṃ tasya vai mune
anārādhya hariṃ bhaktyā ko lokān kāmayed budhaḥ /
ārādhite harau lokāḥ sarve karatale'bhavan
evaṃ saṃcintya rājendra mayā viṣṇuḥ sanātanaḥ /
ārādhito varṣaśataṃ kratubhirbhūridakṣiṇaiḥ
tataḥ kadācid bahunā kālena nṛpanandana /
yajato mama deveśaṃ yajñamūrtiṃ janārdanam /
āhūtā āgatā devāḥ samameva savāsavāḥ
sve sve sthāne sthitā āsan yāvad devāḥ savāsavāḥ /
tāvat tatraiva bhagavānāgato vṛṣabhadhvajaḥ
mahādevo virūpākṣastryambako nīlalohitaḥ /
so'pi raudre sthitaḥ sthāne babhūva parameśvaraḥ
tān sarvānāgatān dṛṣṭvā devānṛṣimahoragān /
sanatkumāro bhagavānājagāmābjasaṃbhavaḥ
trasareṇupramāṇena vimāne sūryasannibhe /
avasthito mahāyogī bhūtabhavyabhaviṣyavit
āgamya śirasā rudraṃ sa vavande mahāmuniḥ /
mayā praṇamitastasthau samīpe śūlapāṇinaḥ
tānahaṃ saṃsthitān devān nāradādīnṛṣīṃstathā /
sanatkumārarudrau ca dṛṣṭvā me manasi sthitam
ka eṣāṃ bhavate yājyo variṣṭhaśca nṛpottama /
kena tuṣṭena tuṣṭāḥ syuḥ sarva ete sarudrakāḥ
evaṃ kṛtvā sthite rājan rudraḥ pṛṣṭo mayā'nagha /
evamarthaṃ ka ijyo'tra yuṣmākaṃ surasattamāḥ
evamukte tadovāca rudro māṃ surasannidhau
rudra uvāca /
śrṛṇvantu bibudhāḥ sarve tathā devarṣayo'malāḥ /
brahmarṣayaśca vikhyātā sarve śrṛṇvantu me vacaḥ /
tvaṃ cāgastya mahābuddhe śrṛṇu me gadato vacaḥ
yo yajñairīḍyate devo yasmāt sarvamidaṃ jagat /
utpannaṃ sarvadā yasmiṃllīnaṃ bhavati sāmaram
nārāyaṇaḥ paro devaḥ sattvarūpo janārdanaḥ /
tridhātmānaṃ sa bhagavān sasarja parameśvaraḥ
rajastamobhyāṃ yukto'bhūd rajaḥ sattvādhikaṃ vibhuḥ /
sasarja nābhikamale brahmāṇaṃ kamalāsanam
rajasā tamasā yuktaḥ so'pi māṃ tvasṛjat prabhuḥ /
yatsattvaṃ sa harirdevo yo haristatparaṃ padam
ye sattvarajasī so'pi brahmā kamalasaṃbhavaḥ /
yo brahmā saiva devastu yo devaḥ saḥ caturmukhaḥ /
yadrajastamasopetaṃ so'haṃ nāstyatra saṃśayaḥ
sattvaṃ rajastamaścaiva tritayaṃ caitaducyate /
sattvena mucyate jantuḥ sattvaṃ nārāyaṇātmakam
rajasā sattvayuktena bhavet sṛṣṭī rajo'dhikā /
tacca paitāmahaṃ vṛttaṃ sarvaśāstreṣu paṭhyate
yadvedabāhyaṃ karma syācchāstramuddiśya sevyate /
tadraudramiti vikhyātaṃ kaniṣṭhaṃ gaditaṃ nṛṇām
yaddhīnaṃ rajasā karma kevalaṃ tāmasaṃ tu yat /
tad durgatiparaṃ nṝṇāmiha loke paratra ca
sattvena mucyate jantuḥ sattvaṃ nārāyaṇātmakam /
nārāyaṇaśca bhagavān yajñarūpī vibhāvyate
kṛte nārāyaṇaḥ śuddhaḥ sūkṣmamūrtirupāsyate /
tretāyāṃ yajñarūpeṇa pañcarātraistu dvāpare
kalau matkṛtamārgeṇa bahurūpeṇa tāmasaiḥ /
ijyate dveṣabuddhyā sa paramātmā janārdanaḥ
na tasmāt parato devo bhavitā na bhaviṣyati /
yo viṣṇuḥ sa svayaṃ brahmā yo brahmā so'hameva ca
vedatraye'pi yajñe'smin yājyaṃ vedeṣu niścayaḥ /
yo bhedaṃ kurute'smākaṃ trayāṇāṃ dvijasattama /
sa pāpakārī duṣṭātmā durgatiṃ gatimāpnuyāt
idaṃ ca śrṛṇu me'gastya gadataḥ prāktanaṃ tathā /
yathā kalau harerbhaktiṃ na kurvantīha mānavāḥ
bhūrlokavāsinaḥ sarve purā yaṣṭvā janārdanam /
bhuvarlokaṃ prapadyante tatrasthā api keśavam /
ārādhya svargatiṃ yānti kramānmuktiṃ vrajanti ca
evaṃ muktipade vyāpte sarvalokaistathaiva ca /
muktibhājastato devāstaṃ dadhyuḥ prayatā harim
so'pi sarvagatatvācca prādurbhūtaḥ sanātanaḥ /
uvāca brūta kiṃ kāryaṃ sarvayogivarāḥ surāḥ
te taṃ praṇamya deveśamūcuśca parameśvaram /
devadeva janaḥ sarvo muktimārge vyavasthitaḥ /
kathaṃ sṛṣṭiḥ prabhavitā narakeṣu ca ko vaset
evamuktastato devaistānuvāca janārdanaḥ /
yugāni trīṇi bahavo māmupeṣyanti mānavāḥ
antye yuge praviralā bhaviṣyanti madāśrayāḥ /
eṣa mohaṃ sṛjāmyāśu yo janaṃ mohayiṣyati
tvaṃ ca rudra mahābāho mohaśāstrāṇi kāraya /
alpāyāsaṃ darśayitvā phalaṃ dīrghaṃ pradarśaya
kuhakaṃ cendrajālāni viruddhācaraṇāni ca /
darśayitvā janaṃ sarvaṃ mohayāśu maheśvara
evamuktvā tadā tena devena parameṣṭhinā /
ātmā tu gopitaḥ sadyaḥ prakāśyo'haṃ kṛtastadā
tasmādārabhya kālaṃ tu matpraṇīteṣu sattama /
śāstreṣvabhirato loko bāhulyena bhavedataḥ
vedānuvarttinaṃ mārgaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ tathā /
ekībhāvena paśyanto muktibhājo bhavanti te
māṃ viṣṇorvyatiriktaṃ ye brahmāṇaṃ ca dvijottama /
bhajante pāpakarmāṇaste yānti narakaṃ narāḥ
ye vedamārganirmuktāsteṣāṃ mohārthameva ca /
nayasiddhāntasaṃjñābhirmayā śāstraṃ tu darśitam
pāśo'yaṃ paśubhāvastu sa yadā patito bhavet /
tadā pāśupataṃ śāstraṃ jāyate vedasaṃjñitam
vedamūrtirahaṃ vipra nānyaśāstrārthavādibhiḥ /
jñāyate matsvarūpaṃ tu muktvā vedamanādimat /
vedavedyo'smi viprarṣe brāhmaṇaiśca viśeṣataḥ
yugāni trīṇyahaṃ vipra brahmā viṣṇustathaiva ca /
trayo'pi sattvādiguṇāstrayo vedāstrayo'gnayaḥ
trayo lokāstrayaḥ saṃdhyāstrayo varṇāstathaiva ca /
savanāni tu tāvanti tridhā baddhamidaṃ jagat
ya evaṃ vetti viprarṣe paraṃ nārāyaṇaṃ tathā /
aparaṃ padmayoniṃ tu brahmāṇaṃ tvaparaṃ tu mām /
guṇato mukhyatastveka evāhaṃ moha ityuta
// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre saptatitamo'dhyāyaḥ
Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0