Language

ENहिગુ
Scripture Library

Varaha Purana · Chapter 188

188.1

atha piṇḍakalpaśrāddhotpatiprakaraṇam //
dharaṇyuvāca //
devadevo'si devānāṃ lokanātho'parigrahaḥ //
āāśeaucakarma vidhivacchrotumicchāmi mādhava

188.2

śrīvarāha uvāca //
āśeaucaṃ śṛṇu kalyāṇi yathā śudhyanti mānavāḥ //
gatāyuṣastṛtīyena snānaṃ kuryānnadījale

188.3

piṇḍaṃ saṃcūraṇaṃ dadyāttrīṃśca dadyājjalāñjalīn //
caturthe paṃcame ṣaṣṭhe piṇḍamekaṃ jalāñjalim

188.4

anyasthāneṣu dātavyaṃ snānāttvahani saptame //
evaṃ pratidinaṃ kāryaṃ yāvacca daśamaṃ dinam

188.6

kṣārādinā vastraśaucaṃ dine ca daśame tathā //
tilāmalakasnehena gotrajaḥ snānamācaret

188.6

piṇḍadānaṃ vivartyātha kṣeaurakarma tu kārayet //
snānaṃ kṛtvā vidhānena jñātibhiḥ svagṛhaṃ vrajet

188.7

ekādaśe ca divase ekoddiṣṭaṃ yathāvidhi//
snātvā caiva śucirbhūtvā pretaṃ vipreṣu yojayet

188.8

ekoddiṣṭaṃ manuṣyāṇāṃ cāturvarṇyasya mādhavi//
yathaikaṃ dravyasaṃyuktaṃ svaṃ vipraṃ bhojayettadā

188.9

snātvā caiva śucirbhūtvā pretaṃ preteṣu yojayet//
ekoddiṣṭaṃ tu dravyāṇāṃ cāturvarṇyasya mādhavi

188.188.10

apākadravyaṃ saṃgṛhya brahmaṇo vacanaṃ yathā//
triṣu varṇeṣu karttavyaṃ pākabhojanamityuta

188.11

śuśrūṣayā vipannānāṃ śūdrāṇāṃ ca varānane//
trayodaśe dine prāpte supakvairbhojayeddvijān

188.12

mṛtasya nāma coddiśya yasyārthe ca prayojitaḥ//
svargatasyeti saṅkalpya kṛtvā brāhmaṇamandiram

188.13

gatvā nimantritaṃ vipraṃ namro bhūtvā samāhitaḥ //
mantreṇānena bho devi manasyeva paṭhanti tam

188.14

gato'si divyaloke tvaṃ kṛtāntavihitena ca //
manasā vāyubhūtastvaṃ vipramenaṃ samāśraya

188.19

astaṅgate tathāditye gatvā brāhmaṇamandiram //
dattvā tu pādyaṃ vidhivan namaskṛtya dvijottamam

188.16

pādsaṃvāhanaṃ kāryaṃ pretasya hitakāmyayā //
pretabhogaśarīre tu brāhmaṇasya ca sundari

188.17

yāvattu tiṣṭhate tatra pretabhogamudīkṣate //
tāvanna saṃspṛśedbhūme mama gātraṃ pratiṣṭhitam

188.18

prabhātāyāṃ tu śarvaryāmudite ca divākare //
śmaśrukarma prakarttavyaṃ viprasya tu yathāvidhi

188.19

snāpanābhyañjanaṃ kāryaṃ pretasantoṣadāyakam//
gṛhītvā bhūmibhāgaṃ ca sthaṇḍilaṃ tatra kārayet

188.188.20

nipātadeśaṃ saṃgṛhya śucideśe samāhitaḥ//
nadīkūle nikhāte vā pretabhūmiṃ vinirdeśet

188.21

catuḥṣaṣṭikṛtaṃ bhāgaṃ yathāvatsukṛtaṃ bhavet//
tato dakṣiṇapūrveṣu digvibhāgeṣu sundari

188.22

chāyāyāṃ kuṃjarasyāpi nadīkūladrume tathā //
cāṇḍālādiprahīṇe tu pretakāryaṃ samācaret

188.23

yaṃ deśaṃ ca na paśyanti kukkuṭaśvānaśūkarāḥ //
śvā cāpohati rāveṇa garjitena ca śūkaraḥ

188.24

kukkuṭaḥ pakṣavātena cāṇḍālaśca yathā dhare//
tatra kurvanti ye śrāddhaṃ pitṝṇāṃ bandhanapradam

188.25

varjanīyā budhairete pretakāryeṣu sundari //
devatāsuragandharvāḥ piśācoragarākṣasāḥ

188.26

nāgā bhūtāni yajñāśca ye ca sthāvarajaṅgamāḥ //
snānaṃ kṛtvā yathā devi tava pṛṣṭhe pratiṣṭhitāḥ

188.27

/
dhārayiṣyāmi suśroṇi viṣṇumāyātataṃ jagat //
caṇḍālamāditaḥ kṛtvā narāṇāṃ tu śubhāśubham

188.28

snānaṃ kurvantu te bhūme sthaṇḍile tadanantare //
akṛtvā pṛthivībhāgaṃ nivāpaṃ ye tu kurvate

188.29

tvadadhīnaṃ jagadbhadre tavocchiṣṭaṃ hataṃ bhavet //
na devāḥ pitarastasya gṛhṇantīha kadācana

188.188.30

patanti narake ghore tenocchiṣṭena sundari //
sthaṇḍile pretabhāgaṃ tu dadyātpūrvāhṇikaṃ tu tam

188.31

kṛtvā tu piṇḍasaṅkalpaṃ nāmagotreṇa mādhavi //
paścādaśnanti gotrāṇi kulajāścaikabhojanāḥ

188.32

na dadyādanyagotrebhyo ye na bhuñjanti tatra vai //
caturṇāmapi varṇānāṃ pretakāryeṣu sundarī

188.33

evaṃ dattena prīyante pretalokagatā narāḥ //
adatvā pretabhāgaṃ tu bhuṅkte yastatra mānavaḥ

188.34

gatvā mahānadīṃ so'pi sacailaṃ snānamācaret //
tīrthāni manasā gatvā tribhirabhyukṣayedbhuvam

188.35

evaṃ śuddhiṃ tataḥ kṛtvā brāhmaṇān śīghramānayet //
āgatāṃśca dvijān dṛṣṭvā karttavyā svāgatakriyā

188.36

arghyaṃ pādyaṃ tato dadyāddhṛṣṭapuṣṭena mādhavi //
āsanaṃ copakalpeta mantreṇa vidhipūrvakam

188.37

mantraḥ-
idaṃ te āsanaṃ dattaṃ viśrāmaṃ kriyatāṃ dvija//
kuruṣva me prasādaṃ ca suprasīd dvijottama

188.38

upaveśyāsane vipraṃ chatraṃ saṅkalpayetpunaḥ //
nivāraṇārthamākāśe bhūtā gaganacāriṇaḥ

188.39

devagandharva yakṣāśca siddhasaṃghā mahāsurāḥ //
dhāraṇārthaṃ tathākāśe chatraṃ tejasvināṃ kṛtam

188.188.40

/
pretasya ca hitārthāya dhārayeta vasundhare //
pūrvaṃ saṃhṛṣṭatuṣṭena pretabhāgaṃ ca dāpayet

188.41

chatramāvaraṇārthaṃ tu dadyāñcaiva dvijātaye //
ākāśe tatra paśyanti devāḥ siddhapurogamāḥ

188.42

gandharvā hyasurāḥ siddhā rākṣasāḥ piśitāśinaḥ //
dṛśyamāneṣu sarveṣu pretaḥ saṃvrīḍito bhavet

188.43

vrīḍamānaṃ tato dṛṣṭvā hasaṃtyasurarākṣasāḥ //
evaṃ nivāraṇaṃ chatramādityena kṛtaṃ purā

188.44

pretalokagatānāṃ ca sarvadevarṣiṇāṃ purā //
agnivarṣaṃ śilāvarṣaṃ taptaṃ tatra jalodakam

188.47

bhasmavarṣaṃ tato ghoramahorātreṇa mādhavi //
pādau ca te na dahyetāṃ yamasya viṣayaṃ gate //
tamo'ndhakāraviṣamaṃ durgamaṃ ghoradarśanam

188.48

ekākī duḥsahaṃ loke pathā yena sa gacchati //
kālo mṛtyuśca dūtaśca yaṣṭimudyamya pṛṣṭhataḥ

188.49

ahorātreṇa ghoreṇa pretaṃ nayati mādhavi //
dadyāttadarthaṃ viprāya padatre ca sukhāvahe

188.188.50

taptavālumayī bhūmiḥ kaṇṭakairupasaṃstṛtā//
tena durgāṇi tarati dattayopānahātra vai

188.51

paścāddhūpaṃ ca dīpaṃ ca dadyādvai mantrapūrvakam//
yāti yena vijānīyātpṛthakpretena yojayet

188.52

nāmagotramudāhṛtya pretāya tadanantaram //
śīghramāvāhayedbhūme darbhapātre ca bhūtale

188.53

mantraḥ-
iha lokaṃ parityajya gato'si paramāṃ gatim //
gṛhṇa gandhaṃ mudā yukto bhaktyā pretopapāditam

188.54

gandhamantraḥ-
sarvagandhaṃ sarvapuṣpaṃ dhūpaṃ dīpaṃ tathaiva ca //
pratigṛhṇīṣva viprendra pretamokṣaprado bhava

188.55

evaṃ vastrāṇi viprāya sarvāṇyābharaṇāni ca //
punaḥ punaśca pakvānnaṃ prayacchettu vasundhare

188.56

evamādīni dravyāṇi pretabhogyāni sarvaśaḥ //
pādaśaucādi triḥ kṛtvā cāturvarṇyasya mādhavi

188.57

evaṃvidhaḥ prayoktavyaḥ śūdrāṇāṃ mantravarjitam //
amantrasya ca śūdrasya vipro gṛhṇāti mantrataḥ

188.58

etatsarvaṃ vinirvartya pakvānnaṃ bhojayeddvijam//
bhokṣyamāṇena vipreṇa jñānaśuddhena sundari

188.59

pretāya prathamaṃ dadyānna spṛśeta parātparam //
sarvaṃ vyañjanasaṃyuktaṃ pretabhāgaṃ prakalpayet

188.188.60

devatvaṃ brāhmaṇatvaṃ ca pretapiṇḍe pradīyate //
mānuṣatvaṃ nivāpeṣu jñātavyaṃ satataṃ budhaiḥ

188.61

pitṛsthāne pradātavyaṃ vidhānānmantrasaṃyutam //
evaṃ preteṣu vipreṣu eva kālo na vidyate

188.62

hastaśaucaṃ punaḥ kṛtvā hyupaspṛśya yathāvidhi //
samantraṃ pratigṛhṇāti pakvānnaṃ bhakṣyabhojanam

188.63

bhujyamānasya viprasya pretabhāgaṃ ca nityaśaḥ //
jñātivargeṣu gotreṣu sambandhisvajaneṣu ca

188.64

bhāgastatra pradātavyastasyārthe yasya vidyate //
viprāya dīyamāne tu vāraṇīyaṃ na kenacit

188.65

nivārayati yo dattaṃ guruhatyāphalaṃ labhet //
na devā pratigṛhṇanti nāgnaya pitarastathā

188.66

evaṃ vilupyate dharmaḥ pretastatra na tuṣyati //
evaṃ vicintyamānasya yathā dharmo na lupyate

188.67

jñātisambandhimadhye tu yo dadyātpretabhojanam //
hṛṣṭena manasā vipre pretabhāgaṃ viśeṣataḥ

188.68

kūṭavatpratitiṣṭheta dṛṣṭvā tṛptiṃ na gacchati //
evaṃ tu pretabhāvena śīghraṃ muñcati kilbiṣāt

188.69

tṛptiṃ jñātvā tu viprasya pakvānnena tu mādhavi //
dātavyamudake tasya pāṇāvabhyukṣaṇaṃ tataḥ

188.188.70

dṛṣṭvā tu proṣitaṃ tena ucchiṣṭaṃ na visarjjayet //
brāhmaṇe nāpyanujñātaḥ śīghraṃ saṃraṃbhayettataḥ

188.71

dātavyaṃ tatra cocchiṣṭaṃ yena hetumagarhitam //
upaspṛśya vidhānena mama tīrthagatena ca

188.72

śucirbhūtvā tu vidhivatkṛtvā śāntyudakāni tu //
praṇamya śirasā devi nivāpasthānamāgataḥ //
mantraiḥ stutistu karttavyā tava bhaktyā'vatiṣṭhatā

188.73

namo namo medini lokamātarurvyai mahāśailaśilādharāyai //
namonamo dhāriṇi lokadhātri jagatpratiṣṭhe vasudhe namo'stu te

188.74

evaṃ nivāpadānena tava bhaktena sundari //
dadyāttilodakaṃ tasya nāmagotramudāharet

188.75

jānubhyāmavaniṃ gatvā namaskṛtya dvijottamān //
pāṇiṃ saṃgṛhya hastena mantreṇotthāpayeddvijān

188.76

dadyācchayyānaṃ devi tathaivāñjanakaṅkaṇam //
aṃjanaṃ kaṃkaṇaṃ gṛhya śayyāmākramya sa dvijaḥ

188.77

muhurtaṃ tatra viśramya nivāpasthānamāgataḥ//
gavāṃ lāṃgūlamuddhṛtya dadyādbrāhmaṇahastake

188.78

pātreṇodumbarasthena kṛtvā kṛṣṇatilodakam //
udāharettu mantrānvai saurabheyān dvijātayaḥ

188.79

mantrapūtaṃ tadā toyaṃ sarvapāpapraṇāśanam //
uddhṛtya tacca lāṃgūlaṃ toyenābhyukṣya vai tataḥ

188.188.80

paścātpretaṃ visarjyaivaṃ dadyāddānaṃ dvijātaye //
nivāpamannamaśuciṃ dadyādvāyasatarpaṇama

188.81

gatvā tu brāhmaṇebhyo'pi svagṛhaṃ yatra tiṣṭhati //
pakvānnaṃ bhojayetsarvaṃ na tiṣṭhet prativāsikam

188.82

pipīlikādibhūtāni pretabhāgaṃ ca sarvaśaḥ //
kṛtvā tu tarpaṇaṃ devi yasyārthe tasya kalpayet

188.83

bhukteṣu teṣu sarveṣu dīnānāthān pratarpya ca//
pretarājapuraṃ gatvā prayacchati sa mādhavi

188.84

sarvānnamakṣayaṃ tasya dattaṃ bhavati sundari//
karttavya evaṃ saṃskāraḥ pretabhāvaviśodhanaḥ

188.85

nemiprabhṛtibhiḥ śaucaṃ cāturvarṇyasya sarvataḥ//
bhaviṣyati na sandeho dṛṣṭapūrvaṃ svayambhuvā

188.86

kṛtvā tu dharmasaṃkalpaṃ pretakāryaṃ viśeṣataḥ//
na bhetavyaṃ tvayā putra pretakārye kṛte sati

188.87

vistareṇa mayā proktaṃ pratyakṣaṃ nāradasya ca//
tvayā vatsa sutasyārthe kraturekaḥ pratiṣṭhitaḥ

188.88

tasmātprabhṛti lokeṣu pitṛyajño bhaviṣyati //
evaṃ yāsyati vatsa tvaṃ na śokaṃ karttumarhasi

188.89

śivalokaṃ brahmalokaṃ viṣṇulokaṃ na saśaṃyaḥ//
evamuktvā tadātreyaḥ pitṛkarma yathāvidhi

188.188.90

dātavyaṃ tu tṛtīye ca māse saptanaveṣu ca //
ekādaśe tathā māse dadyātsāṃvatsarīṃ kriyām

188.91

pretasyāvāhanaṃ kṛtvā śucirbhūtvā samāhitaḥ //
pakvānnaṃ bhojayettatra pretabhāgaṃ yathāvidhi

188.92

mantrayuktopacāreṇa cāturvarṇyasya sarvataḥ //
vṛṣalānāmamantrāṇāṃ prayoktavyaṃ yathāvidhi

188.93

pretakārye nivṛtte tu pūrṇe saṃvatsare tathā //
prayānti jantavaḥ kecidgatvā gacchanti cāpare

188.94

pitāmahaḥ snuṣā bhāryā jñātisambandhibāndhavāḥ //
yadyete bahavaḥ santi svapnopamamidaṃ jagat

188.95

svayaṃ muhūrttaṃ roditvā tato yāti parāṅmukhaḥ //
snehapāśena baddho vai kṣaṇārddhānmucyate tataḥ

188.96

kasya mātā pitā kasya kasya bhāryā sutāstathā //
yuge yuge tu varttante mohapāśena badhyate

188.97

snehabhāvena karttavyaḥ saṃskāro hi mṛtasya ca //
mātāpitṛsahasrāṇi putradāraśatāni ca

188.98

saṃsāreṣvanubhūtāni kasya te kasya vā vayam //
svayambhuvā vidhiḥ proktaḥ pretasaṃskāralakṣaṇaḥ

188.99

pretakārye nivṛtte tu pitṛtvamupajāyate //
māsi māsi hyamāyāṃ vai karttavyaṃ pitṛtarpaṇam

188.188.100

pitā pitāmahaścaiva tathaiva prapitāmahaḥ //
juhuyādbrāhmaṇamukhe tṛptirbhavati śāśvatī

188.101

evamuktvā sa ātreyaḥ pitṛyajña viniścayam //
muhūrte dhyānamāsthāya tatraivāntaradhīyata

188.102

nārada uvāca //
śrutvā tu mṛtasaṃskāramātreyoktaṃ yathāvidhi //
cātuvarṇyasya sarvasya tvayā dharmaḥ pratiṣṭhitaḥ

188.103

pitṛyajñamupaśrāddhe māsi māsi dine tathā //
varttayanti yathānyāyamṛṣayaśca tapodhanāḥ

188.104

nirdiṣṭaṃ brāhmaṇānāṃ vai śūdrāṇāṃ mantravarjitam //
neminā ca kṛtaṃ śrāddhaṃ tataḥ prabhṛti vai dvijāḥ

188.105

kurvanti satataṃ śrāddhaṃ naimiśrāddhaṃ taducyate //
svastyastu te mahābhāga yāsyāmi munisattama

188.106

evamuktvā muniśreṣṭho nārado dvijatattamaḥ //
tejasā dyotayansarvaṃ gataḥ śakrapuraṃ prati

188.107

evaṃ ca piṇḍasaṃkalpaṃ śrāddhotpattiśca mādhavi //
ātreyeṇaiva muninā sthāpitaṃ brāhmaṇeṣu ca

188.188

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre piṇḍakalpa śrāddhotpattirnāmāṣṭāśītyadhikaśatatamo'dhyāya

Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc