વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 188
અથ પિણ્ડકલ્પશ્રાદ્ધોત્પતિપ્રકરણમ્ ॥
ધરણ્યુવાચ ॥
દેવદેવોઽસિ દેવાનાં લોકનાથોઽપરિગ્રહઃ ॥
આઆશેઔચકર્મ વિધિવચ્છ્રોતુમિચ્છામિ માધવ
શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥
આશેઔચં શૃણુ કલ્યાણિ યથા શુધ્યન્તિ માનવાઃ ॥
ગતાયુષસ્તૃતીયેન સ્નાનં કુર્યાન્નદીજલે
પિણ્ડં સંચૂરણં દદ્યાત્ત્રીંશ્ચ દદ્યાજ્જલાઞ્જલીન્ ॥
ચતુર્થે પંચમે ષષ્ઠે પિણ્ડમેકં જલાઞ્જલિમ્
અન્યસ્થાનેષુ દાતવ્યં સ્નાનાત્ત્વહનિ સપ્તમે ॥
એવં પ્રતિદિનં કાર્યં યાવચ્ચ દશમં દિનમ્
ક્ષારાદિના વસ્ત્રશૌચં દિને ચ દશમે તથા ॥
તિલામલકસ્નેહેન ગોત્રજઃ સ્નાનમાચરેત્
પિણ્ડદાનં વિવર્ત્યાથ ક્ષેઔરકર્મ તુ કારયેત્ ॥
સ્નાનં કૃત્વા વિધાનેન જ્ઞાતિભિઃ સ્વગૃહં વ્રજેત્
એકાદશે ચ દિવસે એકોદ્દિષ્ટં યથાવિધિ॥
સ્નાત્વા ચૈવ શુચિર્ભૂત્વા પ્રેતં વિપ્રેષુ યોજયેત્
એકોદ્દિષ્ટં મનુષ્યાણાં ચાતુર્વર્ણ્યસ્ય માધવિ॥
યથૈકં દ્રવ્યસંયુક્તં સ્વં વિપ્રં ભોજયેત્તદા
સ્નાત્વા ચૈવ શુચિર્ભૂત્વા પ્રેતં પ્રેતેષુ યોજયેત્॥
એકોદ્દિષ્ટં તુ દ્રવ્યાણાં ચાતુર્વર્ણ્યસ્ય માધવિ
અપાકદ્રવ્યં સંગૃહ્ય બ્રહ્મણો વચનં યથા॥
ત્રિષુ વર્ણેષુ કર્ત્તવ્યં પાકભોજનમિત્યુત
શુશ્રૂષયા વિપન્નાનાં શૂદ્રાણાં ચ વરાનને॥
ત્રયોદશે દિને પ્રાપ્તે સુપક્વૈર્ભોજયેદ્દ્વિજાન્
મૃતસ્ય નામ ચોદ્દિશ્ય યસ્યાર્થે ચ પ્રયોજિતઃ॥
સ્વર્ગતસ્યેતિ સઙ્કલ્પ્ય કૃત્વા બ્રાહ્મણમન્દિરમ્
ગત્વા નિમન્ત્રિતં વિપ્રં નમ્રો ભૂત્વા સમાહિતઃ ॥
મન્ત્રેણાનેન ભો દેવિ મનસ્યેવ પઠન્તિ તમ્
ગતોઽસિ દિવ્યલોકે ત્વં કૃતાન્તવિહિતેન ચ ॥
મનસા વાયુભૂતસ્ત્વં વિપ્રમેનં સમાશ્રય
અસ્તઙ્ગતે તથાદિત્યે ગત્વા બ્રાહ્મણમન્દિરમ્ ॥
દત્ત્વા તુ પાદ્યં વિધિવન્ નમસ્કૃત્ય દ્વિજોત્તમમ્
પાદ્સંવાહનં કાર્યં પ્રેતસ્ય હિતકામ્યયા ॥
પ્રેતભોગશરીરે તુ બ્રાહ્મણસ્ય ચ સુન્દરિ
યાવત્તુ તિષ્ઠતે તત્ર પ્રેતભોગમુદીક્ષતે ॥
તાવન્ન સંસ્પૃશેદ્ભૂમે મમ ગાત્રં પ્રતિષ્ઠિતમ્
પ્રભાતાયાં તુ શર્વર્યામુદિતે ચ દિવાકરે ॥
શ્મશ્રુકર્મ પ્રકર્ત્તવ્યં વિપ્રસ્ય તુ યથાવિધિ
સ્નાપનાભ્યઞ્જનં કાર્યં પ્રેતસન્તોષદાયકમ્॥
ગૃહીત્વા ભૂમિભાગં ચ સ્થણ્ડિલં તત્ર કારયેત્
નિપાતદેશં સંગૃહ્ય શુચિદેશે સમાહિતઃ॥
નદીકૂલે નિખાતે વા પ્રેતભૂમિં વિનિર્દેશેત્
ચતુઃષષ્ટિકૃતં ભાગં યથાવત્સુકૃતં ભવેત્॥
તતો દક્ષિણપૂર્વેષુ દિગ્વિભાગેષુ સુન્દરિ
છાયાયાં કુંજરસ્યાપિ નદીકૂલદ્રુમે તથા ॥
ચાણ્ડાલાદિપ્રહીણે તુ પ્રેતકાર્યં સમાચરેત્
યં દેશં ચ ન પશ્યન્તિ કુક્કુટશ્વાનશૂકરાઃ ॥
શ્વા ચાપોહતિ રાવેણ ગર્જિતેન ચ શૂકરઃ
કુક્કુટઃ પક્ષવાતેન ચાણ્ડાલશ્ચ યથા ધરે॥
તત્ર કુર્વન્તિ યે શ્રાદ્ધં પિતૄણાં બન્ધનપ્રદમ્
વર્જનીયા બુધૈરેતે પ્રેતકાર્યેષુ સુન્દરિ ॥
દેવતાસુરગન્ધર્વાઃ પિશાચોરગરાક્ષસાઃ
નાગા ભૂતાનિ યજ્ઞાશ્ચ યે ચ સ્થાવરજઙ્ગમાઃ ॥
સ્નાનં કૃત્વા યથા દેવિ તવ પૃષ્ઠે પ્રતિષ્ઠિતાઃ
।
ધારયિષ્યામિ સુશ્રોણિ વિષ્ણુમાયાતતં જગત્ ॥
ચણ્ડાલમાદિતઃ કૃત્વા નરાણાં તુ શુભાશુભમ્
સ્નાનં કુર્વન્તુ તે ભૂમે સ્થણ્ડિલે તદનન્તરે ॥
અકૃત્વા પૃથિવીભાગં નિવાપં યે તુ કુર્વતે
ત્વદધીનં જગદ્ભદ્રે તવોચ્છિષ્ટં હતં ભવેત્ ॥
ન દેવાઃ પિતરસ્તસ્ય ગૃહ્ણન્તીહ કદાચન
પતન્તિ નરકે ઘોરે તેનોચ્છિષ્ટેન સુન્દરિ ॥
સ્થણ્ડિલે પ્રેતભાગં તુ દદ્યાત્પૂર્વાહ્ણિકં તુ તમ્
કૃત્વા તુ પિણ્ડસઙ્કલ્પં નામગોત્રેણ માધવિ ॥
પશ્ચાદશ્નન્તિ ગોત્રાણિ કુલજાશ્ચૈકભોજનાઃ
ન દદ્યાદન્યગોત્રેભ્યો યે ન ભુઞ્જન્તિ તત્ર વૈ ॥
ચતુર્ણામપિ વર્ણાનાં પ્રેતકાર્યેષુ સુન્દરી
એવં દત્તેન પ્રીયન્તે પ્રેતલોકગતા નરાઃ ॥
અદત્વા પ્રેતભાગં તુ ભુઙ્ક્તે યસ્તત્ર માનવઃ
ગત્વા મહાનદીં સોઽપિ સચૈલં સ્નાનમાચરેત્ ॥
તીર્થાનિ મનસા ગત્વા ત્રિભિરભ્યુક્ષયેદ્ભુવમ્
એવં શુદ્ધિં તતઃ કૃત્વા બ્રાહ્મણાન્ શીઘ્રમાનયેત્ ॥
આગતાંશ્ચ દ્વિજાન્ દૃષ્ટ્વા કર્ત્તવ્યા સ્વાગતક્રિયા
અર્ઘ્યં પાદ્યં તતો દદ્યાદ્ધૃષ્ટપુષ્ટેન માધવિ ॥
આસનં ચોપકલ્પેત મન્ત્રેણ વિધિપૂર્વકમ્
મન્ત્રઃ-
ઇદં તે આસનં દત્તં વિશ્રામં ક્રિયતાં દ્વિજ॥
કુરુષ્વ મે પ્રસાદં ચ સુપ્રસીદ્ દ્વિજોત્તમ
ઉપવેશ્યાસને વિપ્રં છત્રં સઙ્કલ્પયેત્પુનઃ ॥
નિવારણાર્થમાકાશે ભૂતા ગગનચારિણઃ
દેવગન્ધર્વ યક્ષાશ્ચ સિદ્ધસંઘા મહાસુરાઃ ॥
ધારણાર્થં તથાકાશે છત્રં તેજસ્વિનાં કૃતમ્
।
પ્રેતસ્ય ચ હિતાર્થાય ધારયેત વસુન્ધરે ॥
પૂર્વં સંહૃષ્ટતુષ્ટેન પ્રેતભાગં ચ દાપયેત્
છત્રમાવરણાર્થં તુ દદ્યાઞ્ચૈવ દ્વિજાતયે ॥
આકાશે તત્ર પશ્યન્તિ દેવાઃ સિદ્ધપુરોગમાઃ
ગન્ધર્વા હ્યસુરાઃ સિદ્ધા રાક્ષસાઃ પિશિતાશિનઃ ॥
દૃશ્યમાનેષુ સર્વેષુ પ્રેતઃ સંવ્રીડિતો ભવેત્
વ્રીડમાનં તતો દૃષ્ટ્વા હસંત્યસુરરાક્ષસાઃ ॥
એવં નિવારણં છત્રમાદિત્યેન કૃતં પુરા
પ્રેતલોકગતાનાં ચ સર્વદેવર્ષિણાં પુરા ॥
અગ્નિવર્ષં શિલાવર્ષં તપ્તં તત્ર જલોદકમ્
ભસ્મવર્ષં તતો ઘોરમહોરાત્રેણ માધવિ ॥
પાદૌ ચ તે ન દહ્યેતાં યમસ્ય વિષયં ગતે ॥
તમોઽન્ધકારવિષમં દુર્ગમં ઘોરદર્શનમ્
એકાકી દુઃસહં લોકે પથા યેન સ ગચ્છતિ ॥
કાલો મૃત્યુશ્ચ દૂતશ્ચ યષ્ટિમુદ્યમ્ય પૃષ્ઠતઃ
અહોરાત્રેણ ઘોરેણ પ્રેતં નયતિ માધવિ ॥
દદ્યાત્તદર્થં વિપ્રાય પદત્રે ચ સુખાવહે
તપ્તવાલુમયી ભૂમિઃ કણ્ટકૈરુપસંસ્તૃતા॥
તેન દુર્ગાણિ તરતિ દત્તયોપાનહાત્ર વૈ
પશ્ચાદ્ધૂપં ચ દીપં ચ દદ્યાદ્વૈ મન્ત્રપૂર્વકમ્॥
યાતિ યેન વિજાનીયાત્પૃથક્પ્રેતેન યોજયેત્
નામગોત્રમુદાહૃત્ય પ્રેતાય તદનન્તરમ્ ॥
શીઘ્રમાવાહયેદ્ભૂમે દર્ભપાત્રે ચ ભૂતલે
મન્ત્રઃ-
ઇહ લોકં પરિત્યજ્ય ગતોઽસિ પરમાં ગતિમ્ ॥
ગૃહ્ણ ગન્ધં મુદા યુક્તો ભક્ત્યા પ્રેતોપપાદિતમ્
ગન્ધમન્ત્રઃ-
સર્વગન્ધં સર્વપુષ્પં ધૂપં દીપં તથૈવ ચ ॥
પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ વિપ્રેન્દ્ર પ્રેતમોક્ષપ્રદો ભવ
એવં વસ્ત્રાણિ વિપ્રાય સર્વાણ્યાભરણાનિ ચ ॥
પુનઃ પુનશ્ચ પક્વાન્નં પ્રયચ્છેત્તુ વસુન્ધરે
એવમાદીનિ દ્રવ્યાણિ પ્રેતભોગ્યાનિ સર્વશઃ ॥
પાદશૌચાદિ ત્રિઃ કૃત્વા ચાતુર્વર્ણ્યસ્ય માધવિ
એવંવિધઃ પ્રયોક્તવ્યઃ શૂદ્રાણાં મન્ત્રવર્જિતમ્ ॥
અમન્ત્રસ્ય ચ શૂદ્રસ્ય વિપ્રો ગૃહ્ણાતિ મન્ત્રતઃ
એતત્સર્વં વિનિર્વર્ત્ય પક્વાન્નં ભોજયેદ્દ્વિજમ્॥
ભોક્ષ્યમાણેન વિપ્રેણ જ્ઞાનશુદ્ધેન સુન્દરિ
પ્રેતાય પ્રથમં દદ્યાન્ન સ્પૃશેત પરાત્પરમ્ ॥
સર્વં વ્યઞ્જનસંયુક્તં પ્રેતભાગં પ્રકલ્પયેત્
દેવત્વં બ્રાહ્મણત્વં ચ પ્રેતપિણ્ડે પ્રદીયતે ॥
માનુષત્વં નિવાપેષુ જ્ઞાતવ્યં સતતં બુધૈઃ
પિતૃસ્થાને પ્રદાતવ્યં વિધાનાન્મન્ત્રસંયુતમ્ ॥
એવં પ્રેતેષુ વિપ્રેષુ એવ કાલો ન વિદ્યતે
હસ્તશૌચં પુનઃ કૃત્વા હ્યુપસ્પૃશ્ય યથાવિધિ ॥
સમન્ત્રં પ્રતિગૃહ્ણાતિ પક્વાન્નં ભક્ષ્યભોજનમ્
ભુજ્યમાનસ્ય વિપ્રસ્ય પ્રેતભાગં ચ નિત્યશઃ ॥
જ્ઞાતિવર્ગેષુ ગોત્રેષુ સમ્બન્ધિસ્વજનેષુ ચ
ભાગસ્તત્ર પ્રદાતવ્યસ્તસ્યાર્થે યસ્ય વિદ્યતે ॥
વિપ્રાય દીયમાને તુ વારણીયં ન કેનચિત્
નિવારયતિ યો દત્તં ગુરુહત્યાફલં લભેત્ ॥
ન દેવા પ્રતિગૃહ્ણન્તિ નાગ્નય પિતરસ્તથા
એવં વિલુપ્યતે ધર્મઃ પ્રેતસ્તત્ર ન તુષ્યતિ ॥
એવં વિચિન્ત્યમાનસ્ય યથા ધર્મો ન લુપ્યતે
જ્ઞાતિસમ્બન્ધિમધ્યે તુ યો દદ્યાત્પ્રેતભોજનમ્ ॥
હૃષ્ટેન મનસા વિપ્રે પ્રેતભાગં વિશેષતઃ
કૂટવત્પ્રતિતિષ્ઠેત દૃષ્ટ્વા તૃપ્તિં ન ગચ્છતિ ॥
એવં તુ પ્રેતભાવેન શીઘ્રં મુઞ્ચતિ કિલ્બિષાત્
તૃપ્તિં જ્ઞાત્વા તુ વિપ્રસ્ય પક્વાન્નેન તુ માધવિ ॥
દાતવ્યમુદકે તસ્ય પાણાવભ્યુક્ષણં તતઃ
દૃષ્ટ્વા તુ પ્રોષિતં તેન ઉચ્છિષ્ટં ન વિસર્જ્જયેત્ ॥
બ્રાહ્મણે નાપ્યનુજ્ઞાતઃ શીઘ્રં સંરંભયેત્તતઃ
દાતવ્યં તત્ર ચોચ્છિષ્ટં યેન હેતુમગર્હિતમ્ ॥
ઉપસ્પૃશ્ય વિધાનેન મમ તીર્થગતેન ચ
શુચિર્ભૂત્વા તુ વિધિવત્કૃત્વા શાન્ત્યુદકાનિ તુ ॥
પ્રણમ્ય શિરસા દેવિ નિવાપસ્થાનમાગતઃ ॥
મન્ત્રૈઃ સ્તુતિસ્તુ કર્ત્તવ્યા તવ ભક્ત્યાઽવતિષ્ઠતા
નમો નમો મેદિનિ લોકમાતરુર્વ્યૈ મહાશૈલશિલાધરાયૈ ॥
નમોનમો ધારિણિ લોકધાત્રિ જગત્પ્રતિષ્ઠે વસુધે નમોઽસ્તુ તે
એવં નિવાપદાનેન તવ ભક્તેન સુન્દરિ ॥
દદ્યાત્તિલોદકં તસ્ય નામગોત્રમુદાહરેત્
જાનુભ્યામવનિં ગત્વા નમસ્કૃત્ય દ્વિજોત્તમાન્ ॥
પાણિં સંગૃહ્ય હસ્તેન મન્ત્રેણોત્થાપયેદ્દ્વિજાન્
દદ્યાચ્છય્યાનં દેવિ તથૈવાઞ્જનકઙ્કણમ્ ॥
અંજનં કંકણં ગૃહ્ય શય્યામાક્રમ્ય સ દ્વિજઃ
મુહુર્તં તત્ર વિશ્રમ્ય નિવાપસ્થાનમાગતઃ॥
ગવાં લાંગૂલમુદ્ધૃત્ય દદ્યાદ્બ્રાહ્મણહસ્તકે
પાત્રેણોદુમ્બરસ્થેન કૃત્વા કૃષ્ણતિલોદકમ્ ॥
ઉદાહરેત્તુ મન્ત્રાન્વૈ સૌરભેયાન્ દ્વિજાતયઃ
મન્ત્રપૂતં તદા તોયં સર્વપાપપ્રણાશનમ્ ॥
ઉદ્ધૃત્ય તચ્ચ લાંગૂલં તોયેનાભ્યુક્ષ્ય વૈ તતઃ
પશ્ચાત્પ્રેતં વિસર્જ્યૈવં દદ્યાદ્દાનં દ્વિજાતયે ॥
નિવાપમન્નમશુચિં દદ્યાદ્વાયસતર્પણમ
ગત્વા તુ બ્રાહ્મણેભ્યોઽપિ સ્વગૃહં યત્ર તિષ્ઠતિ ॥
પક્વાન્નં ભોજયેત્સર્વં ન તિષ્ઠેત્ પ્રતિવાસિકમ્
પિપીલિકાદિભૂતાનિ પ્રેતભાગં ચ સર્વશઃ ॥
કૃત્વા તુ તર્પણં દેવિ યસ્યાર્થે તસ્ય કલ્પયેત્
ભુક્તેષુ તેષુ સર્વેષુ દીનાનાથાન્ પ્રતર્પ્ય ચ॥
પ્રેતરાજપુરં ગત્વા પ્રયચ્છતિ સ માધવિ
સર્વાન્નમક્ષયં તસ્ય દત્તં ભવતિ સુન્દરિ॥
કર્ત્તવ્ય એવં સંસ્કારઃ પ્રેતભાવવિશોધનઃ
નેમિપ્રભૃતિભિઃ શૌચં ચાતુર્વર્ણ્યસ્ય સર્વતઃ॥
ભવિષ્યતિ ન સન્દેહો દૃષ્ટપૂર્વં સ્વયમ્ભુવા
કૃત્વા તુ ધર્મસંકલ્પં પ્રેતકાર્યં વિશેષતઃ॥
ન ભેતવ્યં ત્વયા પુત્ર પ્રેતકાર્યે કૃતે સતિ
વિસ્તરેણ મયા પ્રોક્તં પ્રત્યક્ષં નારદસ્ય ચ॥
ત્વયા વત્સ સુતસ્યાર્થે ક્રતુરેકઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ
તસ્માત્પ્રભૃતિ લોકેષુ પિતૃયજ્ઞો ભવિષ્યતિ ॥
એવં યાસ્યતિ વત્સ ત્વં ન શોકં કર્ત્તુમર્હસિ
શિવલોકં બ્રહ્મલોકં વિષ્ણુલોકં ન સશંયઃ॥
એવમુક્ત્વા તદાત્રેયઃ પિતૃકર્મ યથાવિધિ
દાતવ્યં તુ તૃતીયે ચ માસે સપ્તનવેષુ ચ ॥
એકાદશે તથા માસે દદ્યાત્સાંવત્સરીં ક્રિયામ્
પ્રેતસ્યાવાહનં કૃત્વા શુચિર્ભૂત્વા સમાહિતઃ ॥
પક્વાન્નં ભોજયેત્તત્ર પ્રેતભાગં યથાવિધિ
મન્ત્રયુક્તોપચારેણ ચાતુર્વર્ણ્યસ્ય સર્વતઃ ॥
વૃષલાનામમન્ત્રાણાં પ્રયોક્તવ્યં યથાવિધિ
પ્રેતકાર્યે નિવૃત્તે તુ પૂર્ણે સંવત્સરે તથા ॥
પ્રયાન્તિ જન્તવઃ કેચિદ્ગત્વા ગચ્છન્તિ ચાપરે
પિતામહઃ સ્નુષા ભાર્યા જ્ઞાતિસમ્બન્ધિબાન્ધવાઃ ॥
યદ્યેતે બહવઃ સન્તિ સ્વપ્નોપમમિદં જગત્
સ્વયં મુહૂર્ત્તં રોદિત્વા તતો યાતિ પરાઙ્મુખઃ ॥
સ્નેહપાશેન બદ્ધો વૈ ક્ષણાર્દ્ધાન્મુચ્યતે તતઃ
કસ્ય માતા પિતા કસ્ય કસ્ય ભાર્યા સુતાસ્તથા ॥
યુગે યુગે તુ વર્ત્તન્તે મોહપાશેન બધ્યતે
સ્નેહભાવેન કર્ત્તવ્યઃ સંસ્કારો હિ મૃતસ્ય ચ ॥
માતાપિતૃસહસ્રાણિ પુત્રદારશતાનિ ચ
સંસારેષ્વનુભૂતાનિ કસ્ય તે કસ્ય વા વયમ્ ॥
સ્વયમ્ભુવા વિધિઃ પ્રોક્તઃ પ્રેતસંસ્કારલક્ષણઃ
પ્રેતકાર્યે નિવૃત્તે તુ પિતૃત્વમુપજાયતે ॥
માસિ માસિ હ્યમાયાં વૈ કર્ત્તવ્યં પિતૃતર્પણમ્
પિતા પિતામહશ્ચૈવ તથૈવ પ્રપિતામહઃ ॥
જુહુયાદ્બ્રાહ્મણમુખે તૃપ્તિર્ભવતિ શાશ્વતી
એવમુક્ત્વા સ આત્રેયઃ પિતૃયજ્ઞ વિનિશ્ચયમ્ ॥
મુહૂર્તે ધ્યાનમાસ્થાય તત્રૈવાન્તરધીયત
નારદ ઉવાચ ॥
શ્રુત્વા તુ મૃતસંસ્કારમાત્રેયોક્તં યથાવિધિ ॥
ચાતુવર્ણ્યસ્ય સર્વસ્ય ત્વયા ધર્મઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ
પિતૃયજ્ઞમુપશ્રાદ્ધે માસિ માસિ દિને તથા ॥
વર્ત્તયન્તિ યથાન્યાયમૃષયશ્ચ તપોધનાઃ
નિર્દિષ્ટં બ્રાહ્મણાનાં વૈ શૂદ્રાણાં મન્ત્રવર્જિતમ્ ॥
નેમિના ચ કૃતં શ્રાદ્ધં તતઃ પ્રભૃતિ વૈ દ્વિજાઃ
કુર્વન્તિ સતતં શ્રાદ્ધં નૈમિશ્રાદ્ધં તદુચ્યતે ॥
સ્વસ્ત્યસ્તુ તે મહાભાગ યાસ્યામિ મુનિસત્તમ
એવમુક્ત્વા મુનિશ્રેષ્ઠો નારદો દ્વિજતત્તમઃ ॥
તેજસા દ્યોતયન્સર્વં ગતઃ શક્રપુરં પ્રતિ
એવં ચ પિણ્ડસંકલ્પં શ્રાદ્ધોત્પત્તિશ્ચ માધવિ ॥
આત્રેયેણૈવ મુનિના સ્થાપિતં બ્રાહ્મણેષુ ચ
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે પિણ્ડકલ્પ શ્રાદ્ધોત્પત્તિર્નામાષ્ટાશીત્યધિકશતતમોઽધ્યાય
મૂળ પાઠ: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0