Language

ENहिગુ
Scripture Library

Varaha Purana · Chapter 171

171.1

śrīvarāha uvāca //
śukaṃ gṛhya tataḥ sthānātprasthito mathurāṃ purīm //
praviśya gṛhya tatpuṇyaṃ mātāpitrostadarpitam

171.2

śukasya caritaṃ sarvaṃ nivedya ca mahāmatiḥ //
evaṃ nivasatastasya bahuvarṣāṇi tatra vai

171.3

sukhaṃ prāptaṃ mataṃ cāpi vyavahāre ca pūjane //
evaṃ nivasatastasya dravyaṃ śeṣamajāyata

171.4

punastatraiva gamane vaṇigbhāve matirgatā //
samudrayāne ratnāni mahāmaulyāni sādhubhiḥ

171.5

ānayiṣye bahūnyatra sārdhaṃ ratnaparīkṣakaiḥ //
evaṃ niścitya manasā mahāsārthapuraḥsaraḥ //
samudrayāyibhirlokaiḥ saṃvidaṃ procya nirgataḥ

171.6

peyāhāra samāhāraṃ kṛtvā kṛtyavidārthakam //
śukaṃ gṛhītvā prasthānamakarotpuṇyavāsare

171.7

mātāpitroḥ śubhā vāco gṛhītvā devatāgṛhe //
bhāryāṇāṃ devakāryaṃ ca vāṭikāyāśca poṣaṇam

171.8

pituḥ śuśrūṣaṇaṃ coktvā sarvaṃ yūyaṃ kariṣyatha //
yathāyogaṃ yathākālaṃ yathākṛtyaṃ yathā ca yat

171.9

bhavatībhiśca kṛtyaṃ me karaṇīyaṃ yathā tathā //
sandiśya bhāryāḥ suśroṇīrdevaṃ dṛṣṭvā prasādya ca

171.171.10

bhāryābhiḥ samanujñāto yānapātraṃ gatastadā //
śukena saha saṃprāpto mahāntaṃ lavaṇārṇavam

171.11

potārūḍhāstataḥ sarve potavāhairupohitāḥ //
apāre dustare'gādhe yānti vegena nityaśaḥ

171.12

atha daivavaśādvāyurvilomaḥ samajāyata //
durvātena tadā nityaṃ balātpota upohitaḥ //
potavāhāstataḥ sarve visaṃjñā mohitāḥ kṛśāḥ

171.13

hā kaṣṭaṃ hi kathaṃ kiñca kutra gacchāmahe vayam //
teṣāṃ tu vacanaṃ śrutvā jñātvā durvātapīḍanam //
ākṣipadvāgbhirugrābhiranyonyaṃ śaṅkya mūrcchitāḥ

171.14

jalpanti ko'tra pāpiṣṭhaḥ samārūḍho nirākṛtaḥ //
tasya pātakasaṃsparśānmṛtāḥ sarve na saṃśayaḥ

171.15

evaṃ vilapatāṃ teṣāṃ catvāro'pi samabhyayuḥ //
māsāstatraiva vāṇijyaṃ ṣaṇmāsātsidhyate phalam

171.16

nirbhartsanaṃ tatasteṣāmanyonyamabhijalpanam //
śrutvā śukasya gokarṇaḥ śaśaṃsātmavinindanam

171.17

aputrasya gatirnāsti iti sarvasya niścitam //
eṣāṃ madhye hyahaṃ pāpastena tapyāmi putraka

171.18

yadatra yuktaṃ kāle'sminviṣame samupasthite //
vada svādhyāyaṣāḍguṇyaṃ kṛcchre tvaṃ kāryavittamaḥ

171.19

śuka uvāca //
mā joṣamāsva bhaistāta asminkāle yathocitam //
ahaṃ kariṣye tatsarvaṃ mā viṣāde manaḥ kṛthāḥ

171.171.20

evamāśvāsya pitaraṃ samuḍḍīya tato drutam //
dhruvākhyāṃ diśamudvīkṣya uttarābhimukho yayau

171.21

nīcagatyā rakṣayanvai sutaraṃ dustaraṃ jalam //
sānau parvatasāmīpye yojanena varaṃ girim

171.22

romāṃcitatanurjātaḥ śuko vīkṣya mahāgirim //
kramitvorddhvaṃ ca yātyugraṃ tāvaddevālayaṃ śubham

171.23

dṛṣṭaṃ ca viṣṇvāyatanaṃ tejasā copaśobhitam //
dikṣu sarvāsvaṭitvaivaṃ nililye devamandire /

171.24

vatsā'yaṃ ko'tra saṃcārī kadā kiṃ tu pitā mama //
vitariṣyati no kālaṃ durantaṃ sukṛtiryathā

171.25

kṣaṇamekaṃ tathā cainaṃ tasya cintānvitasya hi //
sauvarṇapātrahastā ca devī devaṃ samarccayat

171.26

namo nārāyaṇāyoktvā niṣasāda varāsane //
nimeṣāntaramātreṇa vayorūpasamanvitāḥ //
asaṃkhyātāḥ samāyātā yathā devī tathaiva tāḥ

171.27

gītaṃ vādyaṃ ca nṛtyaṃ ca yathāsaukhyaṃ vihṛtya ca //
gatāstā devatāḥ sarvā yathāsthānamanuttamam

171.28

devatādakṣiṇe bhāge pakṣiṇāṃ ca jaṭāyuṣām //
lakṣyānyanekayūthāni bṛhanti bahu saṅghaśaḥ

171.29

śuko lekhyasamasteṣāṃ madhye kṛtvā tu saṃvidam //
svabhāṣāṃ purataḥ kṛtya śaraṇaṃ tamayācata

171.171.30

te samāśvāsya taṃ prāhuḥ kathamasminbhavāngataḥ //
vārirāśirdurādharṣaḥ samudro jhaṣasaṃkulaḥ

171.31

śukastānpratyuvācātha pitā me potasaṃsthitaḥ //
durgavātāddurgamastho viṣame samupasthite

171.32

tasya trāṇamabhīpsanvai hyāgato'tra varaṃ girim //
kurudhvaṃ tasya me trāṇaṃ yathā sukhamavāpyate

171.33

pakṣiṇa ūcuḥ //
ehi putra sukāryaṃ te mārgaṃ drakṣyāmahe vayam //
potābhyāśagatiṃ yāsi pitustava gatiṃ prati

171.34

mamaiva pādavinyāse kramayiṣye yathā jalam //
tena te pṛṣṭhato mahyaṃ sa pitā santariṣyati

171.35

mama caṃcvāvagāhena naṅkṣyanti jalajantavaḥ //
etatpituḥ samakṣaṃ hi śaṃsan kṣipraṃ nadīpatim

171.36

tārayāmāsa vegena gatvā pṛṣṭhaṃ jaṭāyuṣaḥ //
sa yayau parvataṃ tīrtvā kvacinnābhisamaṃ jalam

171.37

hṛtkaṇṭhaṃ caiva gambhīraṃ sukhena sukṛtī yathā //
stokāntare tataḥ so'tha devāgāramanuttamam

171.38

sarovaraṃ ca padmāḍhyaṃ maṇiratnavibhūṣitam //
snātvā devānpitṛṃścaiva tarpayitvā yathāsukham

171.39

puṣpāṇyādāya devaṃ ca pūjayitvā sa keśavam //
paṃcāyatanakaṃ caiva khacitaṃ ratnasaṃcayaiḥ //
dṛṣṭvā nililye caikānte śukasyānumate sthitaḥ

171.171.40

kṣaṇena tā yathāpūrvaṃ devatāścāgatāḥ punaḥ //
narttayitvā yathāyogyaṃ tāsāṃ jyeṣṭhā'bravīdidam

171.41

svāgatasya kṣudhārttasya brahmiṣṭhasya mahātmanaḥ //
bhojanārthaṃ phalaṃ divyaṃ pānārthaṃ toyamuttamam

171.42

gokarṇasya prayacchadhvaṃ yena tṛptistrimāsikī //
yathā śoko yathā pāpaṃ yathā mohaḥ praṇaśyati

171.43

tathā kṛtvā tamūcustā abhayaṃ te'stu mā śucaḥ //
vasa svargopame sthāne yāvatsiddhirbhavettava

171.44

gatāstāḥ punarevaṃ ca nityameva dine dine //
vasate sa sukhaṃ tatra mathurāyāṃ yathā tathā

171.45

potāttasmāduttatāra suvātenopavāhitaḥ //
ratnākaraḥ śubho yatra bhāvitvāddaivayogataḥ

171.46

ratnāni bahu maulyāni āhṛtāni bahūnyatha //
yāvatparīkṣaṇārthaṃ ca gokarṇaṃ ratnakovidam

171.47

nirīkṣyate'sya saṃvāso na dṛṣṭaścukruśustataḥ //
kuto'sau gatavānbhadro mṛto naṣṭo jale plutaḥ

171.48

vrīḍāyuto nimagno'yaṃ niścitaṃ makarālaye //
piturasya vayaṃ sarve putravadvicarāmahe

171.49

yathābhāgaṃ ca ratnānāṃ bhāgaṃ dāsyāmahe param //
eṣa dharmaḥ sadāsmākamekasārthāgamena hi

171.171.50

evaṃ vasansa gokarṇo dvīpasthaḥ śokavihvalaḥ //
śukaṃ provāca dīnātmā mātāpitroḥ kṛte tadā

171.51

śukena mantramūḍhatvātpiturevaṃ niveditam //
ahaṃ pakṣī laghutanurbhavantaṃ netumakṣamaḥ

171.52

yātā 'smi mathurāṃ mārge samudre jalamālini //
pitrorvākyaṃ tavākhyāse tvadīyaṃ ca tayoraham

171.53

avaśyaṃ ca gamiṣye'hamanujñā tu pradīyatām //
satyamuktaṃ tatastena gokarṇena śukaṃ prati

171.54

gaccha tvaṃ putra mathurāmavasthāṃ māmakīmimām //
tvayā vinā na śaknomi śīghramāgamanaṃ kuru

171.55

ityuktaḥ sa tathetyuktvā potārūḍhaḥ khagottamaḥ //
kālena mathurāṃ prāptaḥ sarvaṃ pitre nyavedayat

171.56

śrutvā tau viṣamāvasthaṃ mṛtaṃ hṛdi niveśya ca //
ruditvā suciraṃ kālaṃ śuke sneho niveśitaḥ

171.57

asmākaṃ jīvanārthāya tvayā kāryaṃ vihaṅgama //
kathābhiranukūlābhirdharmadarśibhireva ca

171.58

śukena paṃjarasthena kathālāpena vidyayā //
putraśokābhitantaptau tathaivānena sāntvitau

171.99

atha sārthaḥ samāyāto ratnapūrṇo yathodadhiḥ //
vasukarṇasya putrārthamakarotsa jano mahān

171.171.60

sarvaistairviṃśatiḥ saṃkhyā ekaikena samudragaiḥ //
ratnaiḥ samarccito'tyarthaṃ parvataḥ kusumotkaraiḥ

171.61

prasādya sarve sampūjya preṣitāste gṛhaṃ yayuḥ //
evaṃ te nyavasaṃstatra yāvatkālaṃ sukhena tu

171.62

śuśrūṣamāṇāstaṃ vaiśyaṃ yathā svapitaraṃ tathā

171.171

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre gokarṇamāhātmye ekasaptatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc