Varaha Purana · Chapter 160

atha mathurāparikramaprādurbhāvaḥ //
śrīvarāha uvāca //
aṣṭamyāṃ mathurāṃ prāpya kārttikasyāsite naraḥ //
snātvā viśrāṃtitīrthe tu pitṛdevārccane rataḥ

viśrāṃtidarśanaṃ kṛtvā dīrghaviṣṇuṃ ca keśavam //
pradakṣiṇāyāḥ samyagvai phalamāpnoti mānavaḥ

upavāsarataḥ samyagalpamedhyāśano'thavā //
dantakāṣṭhaṃ ca sāyāhne kṛtvā śuddhyarthamātmanaḥ

brahmacaryeṇa tāṃ rātriṃ kṛtvā saṅkalpya mānase //
dhautavastreṇa susnāto maunavrataparāyaṇaḥ

tilākṣatakuśān gṛhya pitṛdevārthamudyataḥ //
dīpahasto vanaṃ gatvā śrānto viśrāntijāgare

yathānukramaṇaṃ taiśca dhruvādyairṛṣibhiḥ kṛtam //
evaṃ paraṃparāyātaṃ kramaṇīyaṃ narottamaiḥ

pradakṣiṇā varttamānā bhaktiśraddhāsamanvitaḥ //
sarvānkāmānavāpnoti hayamedhaphalaṃ labhet

evaṃ jāgaraṇaṃ kṛtvā navamyāṃ niyataḥ śuciḥ //
brāhme muhurtte saṃprāpte tato yātrāmupakramet

tathā prārabhayedyātrāṃ yāvannodayate raviḥ //
prātaḥ snānaṃ tathā kuryāttīrthe dakṣiṇakoṭike

prakṣālya pādāvācamya hanumantaṃ prasādayet //
sarvamaṅgalamāṅgalyaṃ kumāraṃ brahmacāriṇam

vijñāpya siddhikarttāraṃ yātrāsiddhipradāyakam //
yasya saṃsmaraṇādeva sarve naśyantyupadravāḥ

yathā rāmasya yātrāyāṃ siddhiste supratiṣṭhitā //
tathā paribhramante'dya bhavānsiddhiprado bhava

iti vijñāpya vidhivaddhanūmantaṃ gaṇeśvaram //
dīpapuṣpopahāraistu pūjayitvā visarjjayet

tathaiva padmanābhaṃ tu dīrghaviṣṇuṃ bhayāpaham //
vijñāpya siddhikarttāraṃ devyaśca tadanantaram

dṛṣṭvā vasumatīṃ devīṃ tathaiva hyaparājitām //
āyudhāgārasaṃsthāṃ ca nṛṇāṃ sarvabhayāpahām

kaṃsavāsanikāṃ tadvadaugrasenāṃ ca carccikām //
vadhūṭīṃ ca tathā devi dānavakṣayakāriṇīm

jayadāṃ devatānāṃ ca mātaro devapūjitāḥ //
gṛhadevyo vāstudevyo dṛṣṭvānujñāpya nirgamet

maunavratadharo gacchedyāvaddakṣiṇakoṭike //
prāpya snātvā pitṛm̐starpya dṛṣṭvā devaṃ praṇamya ca

natvā gacchedikṣuvāsāṃ devi kṛṣṇasupūjitām //
bālakrīḍanarūpāṇi kṛtāni saha gopakaiḥ //
yāni tīrthāni tānyeva sthāpitāni maharṣibhiḥ

khyātiṃ gatāni sarvāṇi sarvapāpaharāṇi ca //
vatsaputraṃ tato gacchetsarvapāpaharaṃ param //
arkasthalaṃ vīrasthalaṃ kuśasthalamanantaram

puṇyasthala mahāsthala mahāpāpavināśanam //
paṃcasthalāni tatraiva sarvapāpaharāṇi ca

yeṣāṃ tu darśanādeva brahmaṇā saha modate //
śivaṃ siddhamukhaṃ dṛṣṭvā sthalānāṃ phalamāpnuyāt

hayamuktiṃ tato gacchetsiṃdūraṃ sasahāyakam //
śrūyate cātra ṛṣibhirgāthā gītā purātanī

aśvārūḍhena tenaiva yatreyaṃ samanuṣṭhitā //
aśvo muktiṃ gatastatra sahāyasahitaḥ sukham

rājaputraḥ sthitastatra yānayātrā na muktidā //
tasmādyānaiśca yātrā tu na karttavyā phalecchayā

tasmiṃstīrthe tu taṃ dṛṣṭvā spṛṣṭvā pāpaiḥ pramucyate //
kuṇḍaṃ śivasya vikhyātaṃ tatra snānaphalaṃ mahat

mallikādarśanaṃ kṛtvā kṛṣṇasya jayadaṃ śubham //
tataḥ kadaṃbakhaṇḍasya gamanātsiddhimāpnuyāt

carcikā yoginī tatra yoginīparivāritā //
kṛṣṇasya rakṣaṇārthaṃ hi sthitā sā dakṣiṇāṃ diśam

aspṛśyā cāspṛśā caiva mātarau lokapūjitau //
bālānāṃ darśanaṃ tābhyāṃ mahārakṣāṃ kariṣyati

varṣakhātaṃ tato gatvā kuṇḍaṃ pāpaharaṃ param //
gatvā snātvā pitṝm̐starpya sarvapāpaiḥ pramucyate

kṣetrapālaṃ tato gatvā śivaṃ bhūteśvaraṃ haram //
mathurākramaṇaṃ tasya jāyate saphalaṃ tathā

kṛṣṇakrīḍāsetubandhaṃ mahāpātakanāśanam //
bālānāṃ krīḍanārthaṃ ca kṛtvā devo gadādharaḥ

gopakaiḥ sahitastatra kṣaṇamekaṃ dinedine //
tatraiva ramaṇārthaṃ hi nityakālaṃ sa gacchati

balihradaṃ ca tatraiva jalakrīḍākṛtaṃ śubham //
yasya sandarśanādeva sarvapāpaiḥ pramucyate

tataḥ paraṃ ca kṛṣṇena kukkuṭaiḥ krīḍanaṃ kṛtam //
yasya darśanamātreṇa caṇḍo'pi gatimāpnuyāt

stambhoccayaṃ suśikharaṃ saurabhaiḥ susugandhibhiḥ //
bhūṣitaṃ pūjitaṃ tatra kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā

tasya pradakṣiṇaṃ kṛtvā paripūjya prayatnataḥ //
mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ vrajettu saḥ

vasudevena devakyā garbhasya rakṣaṇāya ca //
kṛtamekāntaśayanaṃ mahāpātakanāśanam

tato nārāyaṇasthānaṃ praviśenmuktihetave //
parikramya tato devānnārāyaṇapurogamān

dṛṣṭvā tataḥ suvijñāpya gaṇaṃ vidhivināyakam //
kubjikāṃ vāmanāṃ caiva brāhmaṇyau kṛṣṇapālite

anujñāya tataḥ sthānaṃ draṣṭuṃ gartteśvaraṃ śivam //
dṛṣṭamātreṇa tatraiva yātrāphalamavāpyate

mahāvidyeśvarī devī ārakṣaṃ pāpakaṃ haret //
kṣetrasya rakṣaṇārthaṃ hi yātrāyāḥ siddhidāṃ nṛṇām

prabhā mallī ca tatraiva dṛṣṭvā kāmānavāpnuyāt //
mahāvidyeśvarī devī kṛṣṇarakṣārthamudyatā

nityaṃ sannihitā tatra siddhidā pāpanāśinī //
kṛṣṇena balabhadreṇa gopaiḥ kaṃsaṃ jighāṃsubhiḥ

saṅketakaṃ kṛtaṃ tatra mantraniścayakārakam //
tadā saṃketakaiḥ sā ca siddhā devī pratiṣṭhitā

siddhipradā bhogadā ca tena siddheśvarī smṛtā //
saṃketakeśvarīṃ caiva dṛṣṭvā siddhimavāpnuyāt

tatra kuṇḍaṃ svacchajalaṃ mahāpātakanāśanam //
tato dṛṣṭvā mahādevaṃ gokarṇeśvaranāmataḥ

yasya darśanamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate //
sarasvatīṃ nadīṃ dṛṣṭvā tato bhadrāṇi paśyati

vighnarājaṃ tato gacchedgaṇeśaṃ vighnanāyakam //
sarvasiddhipradaṃ ramyaṃ darśanācca phalaṃ labhet

gaṃgā sādhvī ca tatraiva mahāpātakanāśinī //
dṛṣṭvā spṛṣṭvā tathā dhyātvā sarvakāmānsamaśnute

mahādevamukhākāraṃ nāmnā rudramahālayam //
kṣetrapaṃ taṃ paraṃ dṛṣṭvā kṣetravāsaphalaṃ labhet

tasmāduttarakoṭiṃ ca dṛṣṭvā devaṃ gaṇeśvaram //
dyūtakrīḍā bhagavatā kṛtā gopajanaiḥ saha

nānāpahāsarūpeṇa jitā gopyo dhanāni ca //
gopairānīya tāścaiva kṛṣṇāya ca niveditāḥ

gopālakṛṣṇagamanaṃ mahāpātakanāśanam //
samastaṃ bālacaritaṃ bhramaṇaṃ ca yathāsukham

kṛtaṃ tatra yathārūpaṃ yadrūpaṃ ca yathā tathā //
ṛṣibhiḥ sevitaṃ dhyātaṃ viṣṇormāhātmyamuttamam

tato gacchenmahātīrthaṃ vimalaṃ yamunāmbhasi //
snātvā pītvā pitṝṃstarpya nāmnā rudramahālayam

gārgyatīrthe mahāpuṇye narastatra tathā kramet //
bhadreśvare mahātīrthe somatīrthe tathaiva ca

snātvā someśvaraṃ devaṃ dṛṣṭvā yātrāphalaṃ labhet //
sarasvatyāḥ saṅgame ca devarṣipitṛmānavān

santarpya vidhivaddattvā viṣṇusāyujyamāpnuyāt //
ghaṇṭābharaṇake tadvattathā garuḍakeśave

dhārālopanake tadvadvaikuṇṭhe khaṇḍavelake //
mandākinyāḥ saṃyamane asikuṇḍe tathaiva ca

gopānāṃ tīrthake caiva tathā vai muktikeśvare //
vailakṣagaruḍe caiva mahāpātakanāśane

tīrthānyetāni puṇyāni yathā viśrāntisaṃjñakam //
eṣu tīrtheṣu kramito bhaktimāṃśca jitendriyaḥ

devānpitṝn samabhyarcya tato devaṃ prasādayet //
avimukteśa deveśa saptarṣibhirabhiṣṭuta

mathurākramaṇīyaṃ me saphalaṃ syāttavājñayā //
ityevaṃ devadeveśaṃ vijñāpya kṣetrapaṃ śivam

viśrāntisaṃjñake snānaṃ kṛtvā ca pitṛtarpaṇam //
gataśramaṃ parikramya stutvā dṛṣṭvā praṇamya ca

sumaṅgalāṃ tato gacchedyātrāsiddhiṃ prasādayet //
sarvamaṅgalamāṃgalye śive sarvārthasādhike

yātreyaṃ tvatprasādena saphalā me bhavatviti //
pippalādeśvaraṃ devaṃ pippalādena pūjitam

viśrāntastu parikramya trātastatra mahātapāḥ //
upalipya tatastasya śīrṣopari mahacchivam

svanāmnā cihnitaṃ sthāpya tadā yātrāphalaṃ labhet //
karkoṭakaṃ tathā nāgaṃ mahāduṣṭanivāraṇam

dṛṣṭvā gacchettato devīṃ yā kṛṣṇena vinirmitā //
kaṃsabhedaṃ prathamataḥ śrutaṃ yatra kumantritam

sukhavāsaṃ ca varadaṃ kṛṣṇasyākliṣṭakarmaṇaḥ //
sukhāsīnaṃ ca tatraiva sthāpitaṃ śakunāya vai

svānukūlaḥ svaro yatra praveśe dakṣiṇaḥ svanaḥ //
dhyātā svabhāve kṛṣṇena svasā sātisukhapradā

bhayārtena ca kṛṣṇena dhyātā devī ca caṇḍikā //
sthāpitā siddhidā tatra nāmnā cārttiharā tataḥ

dṛṣṭvā sarvārttiharaṇaṃ yasyā devyāḥ sukhī naraḥ //
agrottaraṃ śubhavaraṃ śakunārthaṃ ca yācataḥ

kṛṣṇasya kaṃsaghātārthaṃ saṃbhūtā sā tathottare //
tāṃ dṛṣṭvā manujaḥ kāmānsarvāniṣṭānavāpnuyāt

vajrānanaṃ tato dhyātvā kṛṣṇo mallajighāṃsayā//
nihatya mallānpaścāddhi vajrānanamakalpayat

vāñchitārthaphalaṃ cakre kṛṣṇenāsya manorathān//
yasyai yasyai devatāyai tasyai tasyai dadau makham

upayācitaṃ tu māṅgalyaṃ sarvapāpaharaṃ śubham//
kṛṣṇasya bālacaritaṃ mahāpātakanāśanam

sūryaṃ taṃ varadaṃ devaṃ māthurāṇāṃ kuleśvaram //
dṛṣṭvā tatraiva dānaṃ ca dattvā yātrāṃ samāpayet

evaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā navamyāṃ śuklakaumude //
sarvaṃ kulaṃ samādāya viṣṇuloke mahīyate

kramataḥ padavinyāsādyāvantaḥ sarvato diśaḥ //
tāvantaḥ kulasaṃbhūtāḥ sūrye tiṣṭhanti śāśvate

brahmaghnaśca surāpaśca caurā bhagnavratāśca ye //
agamyāgamane śīlāḥ kṣetradārāpahārakāḥ

mathurākramaṇaṃ kṛtvā vipāpmāno bhavanti te //
anyadeśāgato dūrātparibhramati yo naraḥ

tasya sandarśanādanye pūtāḥ syurvigatāmayāḥ //
śrutaṃ yaiśca vidūrasthaiḥ kṛtayātraṃ naraṃ naraiḥ

sarvapāpavinirmuktāste yānti paramaṃ padam

iti śrīvarāhapurāṇe mathurā parikramaprādurbhāvo nāma ṣaṣṭyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ