Varaha Purana · Chapter 155

athā'krūratīrthaprabhāvaḥ //
śrīvarāha uvāca //
punaranyatpravakṣyāmi marttyaloke sudurlabham //
anantaṃ viditaṃ tīrthamacalaṃ dhruvamavyayam

tatra .nityaṃ sthito devi lokānāṃ hitakāmyayā //
māṃ dṛṣṭvā manujā devi muktibhājo bhavanti te

ayane viṣuve caiva tathā viṣṇupadīṣu ca //
anantaṃ taṃ samāsādya mucyate sarvapātakaiḥ

akrūreti ca vikhyātaṃ mama kṣetraṃ vasundhare //
tatra snātvā mahābhāge rāhugraste divākare

rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ //
tīrtharājaṃ hi cākrūraṃ guhyānāṃ guhyamuttamam

tatsnānātphalamāpnoti prayāgasnānajaṃ phalam //
asmiṃstīrthe purāvṛttaṃ tacchṛṇuṣva vasundhare

nāmnā tu sudhano nāma mama bhaktaḥ sadaiva hi //
dhanadhānyasamāyuktaḥ sutayuktaḥ sadaiva hi

bandhuputrakalatraiśca gṛhe prītiranuttamā //
putradārasametasya mayi bhaktirvasundhare

gacchanti divasāstasya māsāḥ saṃvatsarāstathā //
karoti gṛhakṛtyāni dhanopāyena nityaśaḥ

mānakūṭaṃ tulākūṭaṃ na karoti sa karhicit //
evaṃ ca vasatastasya bahavo vatsarā gatāḥ

nityaṃ kālaṃ ca kurute haripūjanamuttamam //
puṣpadīpapradānena candanena sugandhinā

upahāreṇa divyena dhūpena ca sugandhinā //
ekādaśyāṃ tu kurute pakṣayorubhayorapi

upavāsaṃ tu kurute rātrau jāgaraṇaṃ tathā //
sa gacchati yathākālamakrūraṃ tīrthamuttamam

tatrāgatya mamāgre'sau nṛtyate śubhadarśanaḥ //
sudhanastu vaṇikśreṣṭhaḥ kadācidrātrijāgare

calamāno gṛhītastu caraṇe brahmarakṣasā //
kṛṣṇavarṇī mahākāya ūrdhvakeśo bhayaṃkaraḥ

pāde gṛhītvā vasudhe idaṃ vacanamabravīt

rākṣaso'haṃ vaṇikśreṣṭha vasāmi vanamāśritaḥ //
tvāmadya bhakṣayiṣyāmi tṛptiṃ yāsyāmi śāśvatīm

sudhana uvāca //
pratīkṣasva kṣaṇaṃ me'dya dāsyāmi tava puṣkalam //
bhakṣayiṣyasi me gātraṃ miṣṭānnaparipoṣitam

jāgaraṃ devadevasya kartumicchāmi rākṣasa //
mama vrataṃ sārvakālaṃ yajjāgarmi hareḥ puraḥ

tatra jāgaraṇaṃ kṛtvā prabhāte tava sannidhau //
āgamiṣyāmyahaṃ śīghramādityodayanaṃ prati

tataḥ khādiṣyase gātraṃ vinivṛttasya jāgarāt //
viṣṇutuṣṭyai vratamidamārabdhaṃ sarvakāmadam

mā kuru vratabhaṅgaṃ me rakṣo nārāyaṇasya hi //
jāgare vinivṛtte tu māṃ bhakṣaya yathepsitam

sudhanasya vacaḥ śrutvā brahmarakṣaḥ kṣudhārditaḥ //
uvāca madhuraṃ vākyaṃ vaṇijaṃ prati sādaram

mithyā prabhāṣase sādho tvaṃ punaḥ kathameṣyasi //
ko hi rakṣomukhādbhraṣṭo mānuṣo yo nivarttate

rākṣasasya vacaḥ śrutvā sa vaṇigvākyamabravīt//
satyamūlaṃ jagatsarvaṃ sarvaṃ satye pratiṣṭhitam

siddhiṃ labhante satyena ṛṣayo vedapāragāḥ //
yadyahaṃ ca vaṇik pūrvaṃ karmaṇā na hi dūṣitaḥ

prāptaśca mānuṣo bhāvo vihitenāntarātmanā //
śṛṇu matsamayaṃ rakṣo yenāhaṃ punarāgamam

kṛtvā jāgaraṇaṃ tatra nṛtyaṃ kṛtvā yathāsukham //
punareṣyāmyahaṃ rakṣo nāsatyaṃ vidyate mayi

satyena dīyate kanyā satyaṃ jalpanti brāhmaṇāḥ //
satyottīrṇā hi rājānaḥ satyena vasudhā dhṛtā

svargamicchanti satyena mokṣaḥ satyena labhyate//
satyena sūryastapati somaḥ satyena rājate

yamaḥ satyena harati satyādindro virājate//
tatsatyaṃ mama naśyeta yadyahaṃ nāgame punaḥ

paradārāṃstu yo gacchetkāmamohaprapīḍitaḥ

tasya pāpena lipye'haṃ yadi nāyāmi te puraḥ

dattvā ca bhūmidānaṃ yo hyapakāraṃ karoti ca //
tena pāpena lipye'haṃ yadyahaṃ nāgame punaḥ

pūrvaṃ bhuktvā striyaṃ yastu sukhamāpya vihṛtya ca //
dveṣāttāṃ yadi cejjahyāttasyāyaṃ me bhavatvalam

paṅktibhedaṃ tu yaḥ kuryādekapaṃktyāśināṃ dhuvam //
tasya pāpena lipye'haṃ nāgantā yadi te puraḥ

amāvasyāṃ mahārakṣaḥ śrāddhaṃ kṛtvā striyaṃ vrajet //
tena pāpena lipye'haṃ yadyahaṃ nāgame punaḥ

aṣṭāṣṭamī tvamāvāsyā ubhe pakṣe caturdaśī //
asnātānāṃ gatiṃ yāsyāmyahaṃ vai nāgame punaḥ

gurorbhrātuḥ sutasyāpi sakhyurvai mātulasya ca //
vyavasyati ca yannārī yo mohena vimohitaḥ

abhigacchati mandātmā tatpāpaṃ me bhavettadā //
rājapatnīṃ brahmapatnīṃ vidhavāṃ yo'bhigacchati

tasya pāpena lipye'haṃ yadyahaṃ nāgame punaḥ //
yastu kanyāṃ sakṛddattvā anyasmai cetpunardadet

tena pāpena lipye'haṃ yadyahaṃ nāgame punaḥ //
rājayājakayājyāśca ye ca vai grāmayājakāḥ

teṣāṃ pāpena lipye'haṃ yadyahaṃ nāgame punaḥ //
brahmaghne ca surāpe ca caure bhagnavrate śaṭhe

yā gatistāṃ prapadye'haṃ yadyahaṃ nāgame punaḥ //
śrīvarāha uvāca//
sudhanasya vacaḥ śrutvā santuṣṭo brahmarākṣasaḥ

uvāca madhuraṃ vākyaṃ gaccha śīghraṃ namo'stu te//
brahmarākṣasamukto'sau vaṇik tu dṛḍhaniścayaḥ

punarnṛtyati caivāgre mama bhakto vyavasthitaḥ //
atha prabhātasamaye nṛtyacitto'ti kovidaḥ

punaḥ punarvai uccārya namo nārāyaṇāya ca//
nivṛtte jāgare so'tha kālindīsalilāplutaḥ

dṛṣṭvā māṃ divyarūpaṃ tu gato'sau mathurāṃ purīm//
dṛṣṭaścāgre tvahaṃ tena puruṣo divyarūpavān

sa ca pṛṣṭo mayā devi kva bhavānprasthito drutam //
puruṣasya vacaḥ śrutvā sudhano vākyamabravīt

ahaṃ gacchāmi tvarito brahmarākṣasasannidhau //
nivārayāmāsa tadā na gaṃtavyaṃ tvayānagha

jīvato dharmamāhātmyaṃ mṛte dharmaḥ kuto yaśaḥ //
puruṣasya vacaḥ śrutvā sa vaṇigvākyamabravīt // ५१- //
tatra satyaṃ vadiṣyāmi yāsye rākṣasasannidhau //
āgato'haṃ mahābhāga narttayitvā yathāsukham

viṣṇave lokanāthāya cāgato harijāgarāt //
idaṃ śarīraṃ me rakṣo bhakṣayasva yathepsitam

yathānyāyaṃ vidhānena yathā vā tava rocate //
noktapūrvaṃ mayā'satyaṃ kadācidapi rākṣasa

tena satyena māṃ bhuṅkṣva brahmarākṣasa dāruṇa //
vaṇijastu vacaḥ śrutvā tato'sau brahmarākṣasaḥ

uvāca madhuraṃ vākyaṃ sudhanaṃ tadanantaram //
sādhu tuṣṭo'smi bhadraṃ te satyaṃ dharmaśca pālitaḥ

vaṇik tvaṃ cātivijñastu yasya te gatirīdṛśī //
jāgarasya samastasya mama puṇyaṃ prayaccha vai

satyapuṇyaprabhāveṇa yathāhaṃ muktimāpnuyām //
sudhana uvāca//
nāhaṃ dāsyāmi te puṇyaṃ nṛtyasya narabhojana

arddhaṃ vātha samastaṃ vā praharaṃ cārddhameva vā //
sudhanasya vacaḥ śrutvā abravīdbrahmarākṣasaḥ

ekanṛtyasya me puṇyaṃ dada tvaṃ vaṇiguttama //
sudhana uvāca //
nā'haṃ dāsyāmi te puṇyaṃ yathoktaṃ ca samācara

kena tvaṃ karmadoṣeṇa rākṣasatvamupāgataḥ //
yatte guhyaṃ mahābhāga sarvaṃ tatkathayasva me

sudhanasya vacaḥ śrutvā vihasitvāha rākṣasaḥ //
kiṃ tvaṃ māṃ ca vijānāsi prativāsi hyahaṃ tava

agnidattastu vai nāma chāndaso brāhmaṇottamaḥ //
iṣṭakāṃstu harannityaṃ parakīyāṃśca sarvadā

mṛtassugṛhakāmena rākṣasatvamupāgataḥ //
mayā tvaṃ hi yathā prāpta upakāraṃ kuruṣva me

ekaviśrāmapuṇyaṃ me dehi tvaṃ vaṇiguttama //
kṛpayā tu samāyukto vaṇigvacanamabravīt

sādhu rākṣasa dattaṃ te ekanṛtyaṃ mayā tava //
ekanṛtyaprabhāveṇa rākṣaso muktimāgataḥ

śrīvarāha uvāca //
sudhanastu tato devi viśvarūpaṃ janārdanam //
agratastu sthitaṃ devaṃ dṛṣṭvā'sau dharaṇīṃ gataḥ

uvāca madhuraṃ vākyaṃ devadevo janārdanaḥ//
caturbhujo divyatanuḥ śaṃkhacakragadādharaḥ

vimānavaramāruhya mama lokaṃ vrajasva ca //
ityuktvā mādhavo devastatraivāntaradhīyata

sudhanaḥ saśarīro'pi sakuṭuṃbo divaṃ yayau //
vimānavaramāruhya viṣṇorlokaṃ jagāma ha

eṣa tīrthaprabhāvo vai kathitaste vasundhare //
akrūrācca paraṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

tasya tīrthaprabhāveṇa sudhano muktimāptavān //
dvādaśī śuklapakṣe tu kumudasya ca vā bhavet

tasminsnātasya vasudhe rājasūyaphalaṃ bhavet //
kārttikīṃ samanuprāpya tattīrthe tu vasundhare

vṛṣotsargaṃ naraḥ kurvaṃstārayetsakulodbhavān //
śrāddhaṃ yaḥ kurute subhru kārtikyāṃ prayato naraḥ

pitarastāritāstena sadaiva prapitāmahāḥ

iti śrīvarāhapuraṇe mathurāmāhātmye akūra tīrthaprabhāvo nāma paṃcapaṃcāśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ