Varaha Purana · Chapter 153

atha mathurātīrthamāhātmyam //
śrīvarāha uvāca //
uttare śivakuṇḍācca tīrthānāṃ navakaṃ smṛtam //
navatīrthātparaṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

tatraiva snānamātreṇa saubhāgyaṃ jāyate param //
rūpavantaḥ prajāyaṃte svargaloke na saśaṃyaḥ

tasmin snāto naro devi mama loke prapadyate //
tatra saṃyamanaṃ nāma tīrthaṃ trailokyaviśrutam

tatra snāto mṛto vāpi mama lokaṃ sa gacchati//
punaranyatpravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasundhare

tasmin saṃyamane tīrthe yadyadvṛttaṃ purātanam //
kaścitpāpasamācāro niṣādo duṣṭamānasaḥ

vasate naimiṣāraṇye supratīte'tipāpakṛt//
kenacittvatha kālena so'gacchanmathurāṃ prati

tatra prāpya ca kālindīṃ kṛṣṇapakṣe caturdaśīm //
sa niṣādastarttukāmastasyāṃ caiva tithau tataḥ

tatāra yamunāṃ so'tha prāpya saṃyamanaṃ śubhe //
mamajjāsau tataḥ pāpastasmiṃstīrthe vare śubhe

magnamātrastataḥ pāpaḥ sadyaḥ prāṇairvyayujyata //
tattīrthasya prabhāveṇa jāto'sau pṛthavīpatiḥ

saurāṣṭraviṣaye devi kṣatriyo'bhūddhanurddharaḥ //
nāmnā yakṣmadhanurnāma so'bhavatpriyadarśanaḥ

pālayāmāsa vasudhāṃ kṣatradharmaṃ samāśritaḥ //
tenoḍhā kāśirājasya pīvarī nāmataḥ śubhā//११/
patnī śatānāṃ mukhyānāṃ pravarā sā vasunghare//
tāṃ caiva ramayāmāsa udyāneṣu vaneṣu ca

prāsādeṣu ca ramyeṣu nadīnāṃ pulineṣu ca//
prajāḥ pālayatastasya dānāni dadatastathā

kālo gacchati rājā tu bhogāsaktiṃ ca viṃdati//
bhogāsaktasya vasudhe varṣāṇi saptasaptatiḥ

putrāḥ sapta tathā jātāḥ kanyāḥ paṃca suśobhanāḥ //
rājñāṃ paṃcasutā dattāḥ kanyāḥ kamalalocanāḥ

putrānsaṃsthāpayāmāsa sthāneṣu vasudhādhipān //
pīvaryā saha suptaḥ sa rātrau ca vasudhādhipaḥ

tatra prabuddho nṛpatirhāheti vadate muhuḥ //
smṛttvā tu mathurāṃ devi smṛtvā saṃyamanaṃ param

tata sā pīvarī prāha kimevaṃ bhāṣase nṛpa //
priyāyā vacanaṃ śrutvā rājā vacanamabravīt

mattaḥ suptaḥ pramattaśca asambaddhaṃ prabhāṣate //
nidrāvaśasya vacanaṃ na sampraṣṭuṃ tvamarhasi

pīvaryuvāca //
kathayasva mamādya tvaṃ yadyahaṃ vallabhā tava //
prāṇāṃstyakṣyāmyahaṃ deva gopayiṣyasi me yadi

priyāyā vacanaṃ śrutvā pratyuvāca narādhipaḥ //
avaśyaṃ yadi vaktavyaṃ gacchāvo mathurāṃ purīm

tatra gatvā yathātattvaṃ vadiṣyāmi śubhānane //
dadasva vipulaṃ dānaṃ brāhmaṇebhyaḥ sulocane

putrānsaṃsthāpya dauhitrānsve sthāne śubhānpriye //
grāmāṃśca kośaṃ ratnāni putrānvīkṣya punaḥ punaḥ

tataḥ sammānayāmāsa janaṃ puranivāsinam //
pitṛpaitāmahaṃ rājyaṃ pālanīyaṃ yathākramam

rājye putrānniyokṣyāmi yadi vo rocate'naghāḥ //
rājyaputrakalatrāṇi bandhuvargaṃ tathaiva ca

nityamicchanti vai loko yamasyecchanti nānyathā //
evaṃ jñātvā prasannena karttavyaṃ cātmano hitam

tasmātsarvaprayatnena gacchāvo mathurāṃ purīm //
aho kaṣṭaṃ yadasmābhiḥ purā rājyamanuṣṭhitam

idānīṃ tu mayā jñātaṃ tyāgānnāsti paraṃ sukham //
nāsti vidyāsamaṃ cakṣurnāsti cakṣussamaṃ balam

nāsti rāgasamaṃ duḥkhaṃ nāsti tyāgātparaṃ sukham //
yaḥ kāmānkurute sarvānyaścaitānkevalāṃstyajet

prāyeṇa sarvakāmānāṃ parityāgo viśiṣyate //
abhiṣicya sutaṃ jyeṣṭhamanuyojya parānbahūn

tataḥ paurajanaṃ dṛṣṭvā caturaṅgabalānvitaḥ //
tataḥ kālena mahatā samprāpto mathurāṃ purīm

tena dṛṣṭā purī ramyā vāsavasya purī yathā //
tīrthairdvādaśabhiryuktā puṇyā pāpaharā śubhā

ramyaṃ madhuvanaṃ nāma viṣṇusthānamanuttamam //
taṃ dṛṣṭvā manujo devi kṛtakṛtyo hi jāyate

ekādaśī śuklapakṣe māsi bhādrapade tathā //
tasyāṃ snāto naro devi kṛtakṛtyo hi jāyate

vanaṃ kundavanaṃ nāma tṛtīyaṃ caivamuttamam //
tatra gatvā naro devi kṛtakṛtyo hi jāyate

ekādaśī kṛṣṇapakṣe māsi bhādrapade hi vā //
tatra snāto naro devi rudraloke mahīyate

caturthaṃ kāmyakavanaṃ vanānāṃ vanamuttamam//
tatra gatvā naro devi mama loke mahīyate

vimalasya ca kuṇḍe tu sarvapāpaiḥ pramucyate //
yastatra muṃcate prāṇānmama lokaṃ sa gacchati

paṃcamaṃ bakulaṃ nāma vanānāmuttamaṃ vanam //
tatra gatvā naro devi agnisthānaṃ sa gacchati

yamunāyāḥ pare pāre devānāmapi durllabham //
asti bhadravanaṃ nāma ṣaṣṭhaṃ vanamanuttamam

tatra gatvā tu vasudhe madbhakto matparāyaṇaḥ //
tadvanasya prabhāveṇa nāgalokaṃ sa gacchati

saptamaṃ tu vanaṃ bhūme khādiraṃ lokaviśrutam //
tatra gatvā naro bhadre mama lokaṃ sa gacchati

mahāvanaṃ cāṣṭamaṃ tu sadaiva tu mama priyam //
yatra gatvā tu manuja indraloke mahīyate

lohajaṅghavanaṃ nāma lohajaṅghena rakṣitam //
navamaṃ tu vanaṃ nāma sarvapātakanāśanam

vanaṃ bilvavanaṃ nāma daśamaṃ devapūjitam //
tatra gatvā tu manujo brahmaloke mahīyate

ekādaśaṃ tu bhāṇḍīraṃ yoginaḥ priyamuttamam //
tasya darśanamātreṇa naro garbhaṃ na gacchati

bhāṇḍīraṃ tamanuprāpya vanānāṃ vanamuttamam //
vāsudevaṃ tato dṛṣṭvā punarjanma na vidyate

vṛndāvanaṃ dvādaśakaṃ vṛndayā parirakṣitam //
mama caiva priyaṃ bhūme mahāpātakanāśanam

vṛndāvanaṃ ca govindaṃ ye paśyanti vasundhare //
na te yamapuraṃ yānti yānti puṇyakṛtāṃ gatim

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre mathurāmāhātmye mathurātīrthamāhātmyaṃ nāma tripaṃcāśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ