Varaha Purana · Chapter 150

atha sānandūramāhātmyam //
sūta uvāca //
dvārakāyāstu māhātmyaṃ śrutvā hyetatsubhāṣitam //
hṛṣṭāvocattadā devaṃ dharmakāmā vasundharā

dharaṇyuvāca //
aho deva prasādaśca yattvayā parikīrttitam //
śrutvaitatparamaṃ puṇyaṃ prāptāsmi paramāṃ śriyam

etasmādapi cedguhyaṃ lokanātha janārdana //
yadyasti procyatāṃ mahyaṃ kṛpā cetparamā mayi

tato mahīvacaḥ śrutvā viṣṇuḥ kamalalocanaḥ //
varāharūpī bhagavānpratyuvāca vasundharām

śrīvarāha uvāca //
sānandūreti vikhyātaṃ bhūme guhyaṃ paraṃ mama//
uttare tu samudrasya malayasya tu dakṣiṇe

tatra tiṣṭhāmi vasudhe udīcīṃ diśamāśritaḥ //
pratimā vai madīyāsti nātyuccā nātinīcakā

āyasīṃ tāṃ vadantyeke anye tāmramayīṃ tayā //
kāṃsyāṃ rītimayīmanye kecitsīsakanirmitām

śilāmayīmityapare mahadāścaryarūpiṇīm //
tatra sthānāni vai bhūme kathyamānāni vai śṛṇu

manujā yatra mucyante gatāḥ saṃsārasāgaram //
tatrāścaryaṃ pravakṣyāmi sānandūre yaśasvini

sauvarṇaṃ dṛśyate padmaṃ madhyāhne tu divākare //
yatra rāmagṛhaṃ nāma mama guhyaṃ yaśasvini

tatrāpi śṛṇu cāścaryaṃ yaścāpi parivarttate //
ekā tatra latā vṛkṣe uccaiḥ sthūlo mahādrumaḥ

samudramadhye tiṣṭhantaṃ ko'pi tatra na paśyati //
anyacca te pravakṣyāmi mahāścaryaṃ vasundhare

mama bhaktā hi paśyaṃti vidyamānā svakarmaṇā//
bahumatsyasahasrāṇi koṭyo hyarbudameva ca

kṣiptaḥ piṇḍaśca tanmadhye yena kena vikarmiṇā //
ekastatra sthūlamatsyo bhūme cakreṇa cāṅkitaḥ

tāvatkaścinna gṛhṇāti yāvattena na bhakṣitaḥ //
tatra rāmasaro nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

agādhaṃ cāpyapāraṃ ca raktapadmavibhūṣitam //
tatra snānaṃ tu kurvīta ekarātroṣito naraḥ

budhasya bhavanaṃ gatvā modate nātra saṃśayaḥ //
atha prāṇānpramucyeta tasminsarasi sundari

budhasya bhavanaṃ tyaktvā mama lokaṃ prapadyate //
tasminrāmasarasyuccairāścaryaṃ śṛṇu sundari

manujāstanna paśyanti mama karmaratā na ye //
tatsaraḥ krośavistāraṃ bahugulmalatāvṛtam

manojñaṃ ramaṇīyaṃ ca jalajaiścāpi saṃvṛtam //
tatra rūḍhāni padmāni dyotayanti diśo daśa

ekaṃ tu dṛśyate śvetamabjaṃ rukmamayaṃ tathā //
tatra brahmasarasyuccairuttaraṃ pārśvamāśritā

dhārā caikā prapatati sthūlā musalasannibhā //
tatra snānaṃ prakurvīta ṣaṣṭhakāloṣito naraḥ

brahmalokaṃ samāsādya modate nātra saṃśayaḥ //
athātra muṃcate prāṇairbhūme brahmasarasyapi

brahmaṇā samanujñāto mama lokaṃ ca gacchati //
tatrāścaryaṃ mahābhāge ramye brahmasare śṛṇu

madbhaktā yacca paśyanti ghorasaṃsāramokṣaṇam //
caturviṃśatidvādaśyāṃ sā dhārā pṛthulekṣaṇe

bhūme patati madhyāhne yāvatsūryastu tiṣṭhati //
parivṛtte tu madhyāhne sā dhārā na patedbhuvi

evaṃ tatra mahāścaryaṃ puṇyabrahmasarovare //
asti saṅgamanaṃ nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

samudraścaiva rāmaśca sameṣyete varāṅgane //
tatra kuṇḍaṃ mahābhāge prasannavimalodakam

bahugulmalatākīrṇaṃ śobhitaṃ ca vihaṅgamaiḥ //
samudrasya tu pārśvena hyadūrāttatra yojanāt

maṇḍitaṃ kumudaiḥ padmaiḥ sugandhaiścottamaistayā //
tatra snānaṃ tu kurvīta ṣaṣṭhakāloṣito naraḥ

samudrabhavanaṃ gatvā mama lokaṃ prapadyate //
tatrāścaryaṃ pravakṣyāmi kuṇḍaṃ rāmasya saṅgame

yaddṛṣṭvā manujāstatra bhramanti vigatajvarāḥ //
yāni kāni ca parṇāni patanti jalasaṃsadi

ekamapyatra paśyanti na kepi vasudhe narāḥ //
acchidrāṇi ca patrāṇi tasmin rāmasya saṅgame

prapannenāpi mārgaṃ tacchidraṃ tatra na paśyati//
asti śakrasaro nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

tatra pūrveṇa pārśveṇa hyadūrādarddhayojanāt //
tasya kuṇḍasya suśroṇi catasro viṣamāśritāḥ

dhārāḥ patanti kalyāṇi prasannasalilāstathā //
tatra snānaṃ prakurvīta catuṣkāloṣito naraḥ

caturṇāṃ lokapālānāṃ lokānāpnoti cottamān //
asmiṃśca śakrasarasi yadi prāṇānpramuṃcati

lokapālānsamutsṛjya mama lokeṣu modate //
tatrāścaryaṃ mahābhāge dṛśyate tacchṛṇuṣva me

śuddhairbhāgavatairbhūme sarvasaṃsāra mokṣaṇam //
caturdhārāstato bhadre patanti caturo diśaḥ

na ca tadvarddhate cāmbho na caiva parihīyate //
māse bhādrapade caiva śuklapakṣe tu dvādaśī

śrūyate gītanirghoṣaḥ śrutikarmamanoharaḥ //
asti sūrpārakaṃ nāma guhyaṃ kṣetraṃ paraṃ mama

jāmadagnyasya rāmasya svāśramo'tha bhaviṣyati //
tatra tiṣṭhāmyahaṃ devi samudrataṭamāśritaḥ

śālmalīṃ cāgrataḥ kṛtvādhiṣṭhitaścottarāmukhaḥ //
tatra snānaṃ prakurvīta paṃcakāloṣito naraḥ

ṛṣilokaṃ tato gatvā paśyettatrāpyarundhatīm //
atha prāṇānvimuṃceta kṛtvā karma suduṣkaram

ṛṣilokaṃ parityajya mama lokaṃ prapadyate //
tatrāścaryaṃ mahābhāge namaskāraṃ ca kurvate

varṣāṇi dvādaśaitena namaskāraḥ kṛto bhavet //
tasminkṣetre mahābhāge paśyaṃti pariniṣṭhitāḥ

pāpātmāno na paśyanti mama māyāvimohitāḥ //
caturviṃśatidvādaśyāṃ samupāyānti śālmalīm

tatra paśyanti suśroṇi śuddhā bhāgavatā narāḥ //
tasminkṣetre mahābhāge asti guhyaṃ paraṃ mama

jaṭākuṇḍamiti khyātaṃ vāyavyāṃ diśi saṃsthitam //
tatkuṇḍasya mahābhāge samantāddaśayojanam

malayasya dakṣiṇena samudrasyottare tathā //
tatra snānaṃ tu kurvīta paṃcakāloṣito naraḥ

agastibhaknaṃ gatvā modate nātra saṃśayaḥ //
atha prāṇānpramuṃceta mama cintāparāyaṇaḥ

/
agastibhavanaṃ tyaktvā mama lokaṃ tu gacchati //
tasya kuṇḍasya suśroṇi nava dhārā na kiṃcana

vistāraśca mahābhāge agādhaśca mahārṇavaḥ //
āścaryaṃ sumahattatra kathyamānaṃ mayā śṛṇu

yacca paśyati suśroṇi samantāditaro janaḥ //
caturviṃśatidvādaśyāṃ ravāvabhyudite sati

na varddhate tataścāmbho yāvattiṣṭhati tatpunaḥ //
etatte kathitaṃ bhadre sānandūreti tanmayā

āścaryaṃ ca pramāṇaṃ ca bhaktikīrttivivarddhanam //
guhyānāṃ paramaṃ guhyaṃ sthānānāṃ paramaṃ mahat

yastu gacchati suśroṇi aṣṭabhaktapathe sthitaḥ //
prāpnoti paramāṃ siddhiṃ mamaiva vacanaṃ yathā

ya etatpaṭhate nityaṃ yaścaivaṃ śṛṇuyānmudā //
kulāni tena tīrṇāni ṣaṭ ca ṣaṭ ca punaśca ṣaṭ

etanmaraṇakāle na vismarttavyaṃ kadācana //
yadīcchedviṣṇuloke hi niṣkalaṃ gamanaṃ naraḥ

etatte kathitaṃ bhadre tvayā pṛṣṭaṃ ca māṃ prati //
uktaṃ bhāgavatārthāya kimanyatparipṛcchasi

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre sānaṃdūramāhātmyaṃ nāma paṃcāśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ